“Glauce in progress. Love in progress”…


Η “Γλαύκη” του έργου αναρωτιέται. Μιλάει για πρώτη φορά. Μια σχέση μυθική. Μια σχέση καθημερινή; Κάποια Γλαύκη και κάποιος Ιάσονας συνομιλούν με τις εκδοχές τους μέσα από διαφορετικές διαστάσεις, πότε live, πότε σε video, πότε ο ένας εδώ, πότε ο άλλος εκεί.Η εικονική πραγματικότητα είναι μέρος της ζωής μας άρα και των σχέσεων. Τα εμπόδια στον έρωτα παραμένουν όμ ως ίδια; Επηρεάζουν οι συνθήκες και τα λάθη; Ποιές είναι οι ευθύνες των ηρώων; Πού είναι το τρίτο πρόσωπο; Είναι έρωτας ή παιχνίδι; Η Μήδεια τι θα έλεγε αν είχε ακούσει την Γλαύκη; Η Μήδεια δε λέει τίποτα σε αυτό το έργο. Είναι το πρόσωπο στο δίπλα δωμάτιο.

Η παράσταση επιχειρεί να συνδυάσει το λόγο, στοιχεία του μύθου, το θέατρο, το βίντεο και τη μουσική σε μια συνομιλία μεταξύ τους απ’ όπου προκύπτει ένας κόσμος αλλόκοτος και μάταιος όσο κι ένα ερωτικό πάθος.

Κείμενο: Σοφία Ζήση

Σκηνοθεσία – Video – Σκηνική σύνθεση: Blue Blonde

Μουσική: Γιάννης Μαλούχος

Παίζουν: Μαρία Μαλούχου, Νικήτας Χολόγκιτας

διάρκεια 75′

Θέατρο 104: 21 και 22 Απριλίου στις 20:30

Δείτε εδώ ολόκληρο το κείμενο.

https://sofiazissi.files.wordpress.com/2018/04/cf83cf84cebf-cf83cf84cf8ccebcceb1-cf84ceb7cf82-cebcceaeceb4ceb5ceb9ceb1cf821.pdf

Advertisements

Αποδομώντας την πατριαρχία…


Αποδομώντας την πατριαρχία

Το καθημερινό σεξουαλικό κυνήγι των γυναικών από ισχυρούς άνδρες με γόητρο στον κόσμο ψυχαγωγίας, της πολιτικής, των επιχειρήσεων, και της ακαδημαϊκής κοινότητας ήταν κοινό μυστικό που ξαφνικά κέρδισε τεράστια δημόσια προσοχή. Τα λόγια των γυναικών ακούστηκαν και οι ισχυροί άνδρες έχουν βρέθηκαν σχεδόν αμέσως εκτός των τομέων τους μετά από την αποκάλυψη των κακοποιητικών πράξεων τους.

Πιθανώς υπάρχει μια λιγότερο κοινότοπη φράση για να αντικαταστήσει το «η κορυφή του παγόβουνου», αλλά όσα βλέπουμε να ξετυλίγονται στο Hollywood και στην Washington DC, είναι ακριβώς αυτό. Η σεξουαλική παρενόχληση, η κακοποίηση, και η επίθεση είναι κοινός τόπος σε κάθε εργασιακό χώρο, τόπο συναντήσεως, και περιβάλλον.

Στο τεύχος αυτό (Fifth Estate #400, Spring 2018), έχουμε μια επιλεγμένα κείμενα από τη συλλογή δοκιμίων εκμάθηση της καλής συγκατάθεσης: Χτίζοντας τις ηθικές σχέσεις σε έναν περίπλοκο κόσμο, μια συλλογή των δοκιμίων Learning Good Consent: Building Ethical Relationships in a Complicated World που εξετάζουν την κουλτούρα της σεξουαλικής συγκατάθεσης, τις σχέσεις εξουσίας, και τα όρια.

Αρχίζει με την υπόθεση ότι οι αναγνώστες του είναι αφοσιωμένοι στη δημιουργία ενός χειραφετημένου και ευχάριστου πλαισίου για το σεξ και τις σχέσεις. Δυστυχώς, η συντριπτική πλειονότητα των επιθέσεων και των ταπεινώσεων που υποφέρουν οι γυναίκες διαπράττονται από άνδρες που δεν αντιλαμβάνονται την ιδέας της συγκατάθεσης, έχοντας ενσωματώσει την αρχή της πατριαρχίας ότι το σώμα κάθε γυναίκας πρέπει πάντα να είναι διαθέσιμο για αυτούς.

Αν και έχει βιώσει κάθε γυναίκα κακοποιητικές σχέσεις εξουσίας, σχεδόν όλες έχουν βιώσει την αρσενική κυριαρχία υπό μορφή παρενόχλησης, σχολίων, σεξουαλικού αγγίγματος, ή χειρότερα, σεξουαλικής επίθεσης και βιασμού. Είτε είναι στο λεωφορείο ή σε διαδήλωση, μεταξύ συναδέλφων, αφεντικού και εργαζόμενων, σπιτονοικοκύρη και ενοικιαστή/ριας, καθηγητή και σπουδαστή/ριας, τον τύπο στο δρόμο, έναν θείο ή έναν συμφοιτητή, με ένα τσίμπημα, ένα τρίψιμο, μια γρήγορη άγγιγμα, ένα σπρώξιμο, ένα βρώμικο βλέμμα, ή ένα σεξιστικό αστείο, αυτή είναι η εξασκούμενη εξουσία της πατριαρχίας πάνω στις γυναίκες. Η συχνότητα και το μέγεθος των παραβάσεων ενάντια στις γυναίκες είναι τρομακτικά.

Πάρα πολλές γυναίκες βιώνουν την κυριαρχία και τη βία από τους συντρόφους τους στις ζωές τους. Στην πόλη της Νέας Υόρκης μόνο, σχεδόν 300.000 περιστατικά ενδοοικογενειακής κακοποίησης αναφέρθηκαν το 2017 συμπεριλαμβανομένων ξυλοδαρμών, μη φονικών πυροβολισμών, και μαχαιρωμάτων. Δεν αναφέρονται το τα μεμονωμένα χτυπήματα, τα σπρωξίματα, η συναισθηματική κακοποίηση, και το bullying που δε φτάνουν ποτέ στις αρχές.

Όποιο και αν είναι το ποσοστό των ανδρών που δρα κατά τρόπο επιθετικό ή κακοποιητικό, κουλτούρα της πατριαρχίας έχει βλάψει συγκλονιστικό αριθμό ατόμων. Ο ετήσιος μέσος αριθμός θυμάτων του βιασμού και της σεξουαλικής παρενόχλησης στις ΗΠΑ είναι 321.500 σύμφωνα με τις κυβερνητικές στατιστικές, και μια μελέτη του 2013 διαπίστωσε ότι ο βιασμός καταγγέλλετε ελάχιστα (όπως όταν ο δράστης που εξαναγκάζει σε σεξ θεωρείται φίλος). Οι στατιστικές για την αιμομιξία και τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών, κυρίως κοριτσιών, είναι συντριπτικές.

Μια φεμινιστική ομάδα πρότεινε έναν ενιαίο βασικό κανόνα για την ανθρώπινη αλληλεπίδραση που όχι μόνο αφορά τις κοινωνικές-σεξουαλικές καταστάσεις, αλλά περιλαμβάνει την ανθρώπινη επιθετικότητα γενικά, που συνήθως διαπράττονται κυρίως από άνδρες:

Κανένας δεν αγγίζει ένα άλλο πρόσωπο χωρίς άδεια.

Θα προσθέταμε, κανένας δεν εξουσιάζει ένα άλλο πρόσωπο. Το σεξουαλικό bullying, τα εσκεμμένα άβολα σεξουαλικά σχόλια και αστεία, σχόλια για το σωματότυπο και τα ρούχα, είναι μεταξύ των άλλων πατριαρχικών προνομίων που είναι διαθέσιμα στους άνδρες.

Το ερώτημα παραμένει για το πώς να εμφυσήσεις κοινωνική δύναμη στην αντίσταση με δεδομένο ότι τόσες πολλές καταστάσεις περιλαμβάνουν σχέσεις εξουσίας. Πες στο αφεντικό σου πως σε ενοχλούν τα σχόλια του και χάνεις τη δουλειά σου. Πες όχι στο σκηνοθέτη και δεν παίρνεις το ρόλο. Αρνήσου το φιλί του σπιτονοικοκύρη και είσαι στο δρόμο. Αυτές είναι σχέσεις που συναρμόζονται βαθιά ενσωματωμένες στη καπιταλιστική κοινωνία και που επιβάλλονται από τη δυσανάλογη εξουσία που εκφράζεται ως ανδρικό προνόμιο. Είναι πανταχού παρόν ακόμα και όταν δεν υπάρχει καμία άμεση σχέση εξουσίας, και ενισχύει την πατριαρχία.

Εντός των κοινοτήτων και των δράσεων μας, πρέπει να επιδιώκουμε μια μικρογραφία του κόσμου που επιθυμούμε. Ενδεχομένως να έχουμε δίκιο λέγοντας πως εκείνοι που επιθυμούν τη ριζική κοινωνική αλλαγή πιστεύουν και προωθούν αυτά τα πρότυπα, περισσότερο από ότι η κοινωνία συνολικά. Εντούτοις, δεν είναι αρκετό για τους άνδρες να δηλώνουν ότι είναι υπέρ του φεμινισμού πρέπει να το δείχνουν στη κοινωνικοποίησή τους. Οι γυναίκες πρέπει να το κάνουν επίσης. Το μοτίβο της κυριαρχίας πρέπει να σπάσει.

Πώς να το κάνει αυτό είναι δύσκολο. Μια πνευματική και ηθική δέσμευση για μια μη σεξιστική και μη εξουσιαστική είναι απαραίτητη. Αυτό θέτει τα πρότυπα μέσα από τα οποία μπορούν να αξιολογηθούν οι πράξεις.

Αν και η υποκρισία βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα μεταξύ όσων κηρύττουν τη φυλετική ισότητα, είναι η δύναμη των γυναικών που εκφράζεται μέσω του φεμινισμού αυτή που έχει αποκαθηλώσει τόσο πολλούς ισχυρούς άνδρες και επέτρεψε στις καθημερινές γυναίκες να διαμαρτυρηθούν για τη κακοποίηση στο σπίτι και στον εργασιακό χώρο.

Πρέπει να υπάρξει μηδενική ανοχή για τη σεξιστική και επιθετική συμπεριφορά. Ο δημόσιος χώρος έχει ανοίξει ώστε οι γυναίκες δεν χρειάζεται να ανέχονται ένα ανεπιθύμητο άγγιγμα ή ένα σεξουαλικό σχόλιο. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να δέχονται το σεξισμό σε καμία κατάσταση, από ανθρώπους που ξέρουν ή ξένους, ή από τους ίδιους τους εαυτούς τους.

Η αρσενική κακή συμπεριφορά έχει μια ιστορία που πάει πίσω χιλιάδες χρόνια. Έχουμε μια ευκαιρία αυτή τη στιγμή για να αρχίσουμε σε αυτό το σημείο μια σημαντική αμφισβήτηση της πατριαρχίας.

Ξεκινά με όλους εμάς.

Συντακτική Ομάδα Περιοδικού Fifth Estate

Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας

__________________________________________________________

«Προσεχώς κίτρινο αστέρι» λέει με λίγα λόγια η Αυστρία για τους πρόσφυγες …


Η ακροδεξιά στην «Ευρώπη των λαών» πλέον καθορίζει την κρατική ατζέντα.

Η ακροδεξιά στην «Ευρώπη των λαών» όχι μόνο παίρνει κεφάλι, αλλά πλέον μπορούμε να πούμε πως καθορίζει και την κρατική ατζέντα.

Για αυτό δεν υπάρχουν πια πολλές αντιρρήσεις,  παρά μονο εξοργιστική εθελοτυφλία. Μόνο έτσι μπορεί να δίνει δεκτό πως μια χώρα υποδέχεται ανθρώπους που έχασαν τα πάντα αντιμετωπίζοντας τους σαν αιχμαλώτους πολέμου, ενός πολέμου που οι ίδιες μπορεί να μην έδωσαν, αλλά σίγουρα κέρδισαν. Αυτό είναι, λίγο πολύ, το συμπέρασμα από τις ανακοινώσεις για την νομοθεσία που αφορά τους πρόσφυγες και τους μετανάστες στην Αυστρία.

Στόχος της, όπως δήλωσε οΑυστριακός καγκελάριος και αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος Σεμπάστιαν Κουρτς είναι η «καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της κατάχρησης του ασύλου», ενώ ο αντικαγκελάριος και αρχηγός του Κόμματος των Ελευθέρων Χάιντς-Κρίστιαν Στράχε, προς επίρρωση των παραπάνω, ανέφερε ότι πρόκειται για σημαντικά μέτρα για να διακοπεί το πρόβλημα.

Το πακέτο με τις πολυάριθμες σκληρύνσεις των διατάξεων προβλέπει, για παράδειγμα, τη δυνατότητα πρόσβασης των αρχών στα κινητά τηλέφωνα των προσφύγων για τον έλεγχο της πορείας που ακολούθησαν μέσω GPS, ή, στην περίπτωση που οι πρόσφυγες φέρουν μαζί τους χρήματα, την κατακράτηση έως και 840 ευρώ ως συνεισφορά στη διαδικασία εξέτασης της αίτησης ασύλου. Ταυτόχρονα, εάν κάποιος πρόσφυγας διαπιστωθεί ότι έχει διαπράξει κάποιο αδίκημα θα τίθεται άμεσα υπό κράτηση και θα εκδιώκεται. Αυτό ισχύει και για νεαρά άτομα. Αντίστοιχη μεταχείρηση θα έχει και όποιος επιστρέψει στην χώρα προέλευση του

Ιδίαιτερα ικανοποιημένος φάνηκε και ο Αυστριακός υπουργός Εσωτερικών Χέρμπερτ Κικλ, του συγκυβερνώντος  ακροδεξιού Κόμματος των Ελευθέρων, ενώ δεν απέκλεισε και νέους περιορισμούς στο εγγύς μέλλον.

«Πρόκειται για ένα περαιτέρω βήμα, με το οποίο κλείνουμε ένα κενό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να προκύψουν νέα (κενά), και σε μία τέτοια περίπτωση θα ληφθούν περαιτέρω μέτρα». Αξίζει να σημειωθεί πως ο ίδιος  οποίος θεωρεί ως αποτυχημένη την ήδη πολύ αυστηρή Διαδικασία του Δουβλίνου στη σημερινή της μορφή και έχει ζητήσει μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα να είναι δυνατή η υποβολή αίτησης ασύλου μόνον εκτός ευρωπαϊκού εδάφους. Αυτό για τους πρόσφυγες μεταφράζεται να κάνουν αίτηση ενώ βομβαρδίζονται ή στην… ασφαλή Τουρκία του Ερντογάν, μέσα από τις φυλακές

Ο ακροδεξιός αντικαγκελάριος και αρχηγός των Ελευθέρων Χάιντς-Κρίστιαν Στράχε  είχε ξεκαθαρίσει πάντως πως ονειρεύεται μια χώρα φυλακή, καθώς είχε ζητήσει να γίνει εγκατάσταση προσφύγων σε στρατώνες που δεν χρησιμοποιούνται και να απαγορευτεί η βραδινή έξοδος στους αιτούντες άσυλο, καθώς…»χρειάζεται να υπάρχει τάξη, ενόσω είναι ανοικτή η διαδικασία για τη χορήγηση ασύλου».

Στο ίδιο πρόγραμμα να σημειωθεί πως απαγορεύεται, ότι πρόσφυγες  να ζουν σε ιδιωτικά καταλύματα.

Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και topontiki.gr


Από:http://www.toperiodiko.gr/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B5%CF%87%CF%8E%CF%82-%CE%BA%CE%AF%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%BF-%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%B9-%CE%BB%CE%AD%CE%B5%CE%B9-%CE%BC%CE%B5-%CE%BB%CE%AF%CE%B3%CE%B1-%CE%BB/#.Wtjq2t_NFWc

«Μαλθακότητα»; «Δικαιωματισμός»; Παρακμή της Δύσης; Η δημοκρατία και η «κοινωνία των πολιτών» χωρίς πολίτες …


Πολλά και διαφορετικά πράγματα στη Δύση, ευρωπαϊκή και αμερικανική, που συνοψίζονται με τους συνεκδοχικούς όρους «μαλθακότητα», «δικαιωματισμός» ή απλά και μονολεκτικά παρακμή, είναι έργο συνόλων ανθρώπων, ή έργο«μαζών» σύμφωνα με την ορολογία της Χάννα Άρεντ, που ανήκουν σε μια γενεά. Ή μάλλον σε δύο, ίσως και τρεις. Λέξη-κλειδί: Baby-boomers.
Πέρα από τα αφηρημένα σχήματα υπερπολιτικοποιημένων στοχαστών και σχολιαστών (λόγου χάρη G. Agamben – αλλά και η ημεδαπή Σ. Τριανταφύλλου στην ίδια κατηγορία ανήκει), γι’ αυτά τα πράγματα έχει γίνει λόγος λιγότερο ιδεολογικός, άρα πιο περιεκτικός, από στοχαστές με αισθητήρες ιστορικο-κοινωνιολογικούς. Λόγου χάρη Μarc Mazower: Οι νέοι και η περιβόητη «γενιά του 1968» – Οι baby boomers κατέστρεψαν το μέλλον των παιδιών τους
Και προπαντός οι κοφτερές αναλύσεις του Christopher Lasch για το πολιτισμικό πλαίσιο του ναρκισσισμού.
Αξίζει ίσως μια ματιά και στην ανάλυση του γερμανικής καταγωγής Αμερικανού δημοσιογράφου Hannes Stein, ο οποίος εισάγει στη συζήτηση για τις ημέρες και έργα αυτού του ηδονιστικού πλήθους έναν τρίτο συνεκδοχικό όρο: «Woodstock» (σε γερμανική γλώσσα). Kαι αυτός – όπως ο Mazower – εισάγει με έμφαση την πτυχή της διαγενεακής ανισότητας, δηλαδή ενός ακραίας μορφής ελλείμματος αλληλεγγύης εις βάρος των νεότερων γενεών.
Έτσι, ξαναμπαίνει επίμονα από το παράθυρο το οικονομικό πεδίο, όσο και άν πολλοί, με τους ψυχολογισμούς τους ή με την υπερπολιτικοποίηση των πάντων, βάζουν το αλέτρι μπροστά από τα βόδια και πασχίζουν να διώξουν από την πόρτα τη σχέση που έχει με την οικονομία και με τις επακόλουθες νοοτροπίες όλο αυτό το έργο των «εξειδικευμένων χωρίς πνεύμα και ηδονιστών χωρίς καρδιά» (Μαξ Βέμπερ). Αυτοί αποφεύγουν να το δούν ως ιστορικό φαινόμενο και ρίχνουν όλη την ευθύνη στις «γενεές της λούφας», καίγοντας και τα χλωρά μαζί με τα ξερά.

Τελικά, κατά τρόπο φαινομενικά παράδοξο, η «ραστώνη» της φιλελεύθερης δημοκρατίας μετά τη δεκαετία του 1960, με το να ταράζεται τώρα, αποκαλύπτει ότι τα κανονιστικά της θεμέλια ήταν εξαρχής ασθενή. Γιατί όπως αποφαίνεται ο (παραδοσιακός;) Σοσιαλδημοκράτης συνταγματολόγος Ernst-Wolfgang Böckenförde, «Το φιλελεύθερο εκκοσμικευμένο κράτος τρέφεται και διατηρείται ζωντανό από προϋποθέσεις που δεν μπορεί να εγγυηθεί αυτό το ίδιο». Λέει δηλαδή ο Μπεκενφέρντε, ότι το βιώσιμο ή μή μιας δημοκρατίας με ελευθερία εξαρτάται από «προ-πολιτικές» προϋποθέσεις: Από κοινωνικές αξίες, από ιδέες και κυρίως από νοοτροπίες που συνδέονται πιο πολύ με την παιδεία, με την ηθική και με τα ήθη μιας εποχής, ή ακόμη και την θρησκεία, παρά με την πολιτική.
Έρνστ-Β. Μπέκενφέρντε: «Η ελευθερία είναι μεταδοτική» – Όμως, «το κράτος πρέπει να θέτει και πραγματοποιεί με αξιοπιστία ηθικούς στόχους, λόγου χάρη την κοινωνική δικαιοσύνη».
Στις μετά το 1970 δεκαετίες, όταν φάνηκε πάλι να διαλύονται οι κοινωνικές τάξεις και να γίνονται «μάζες» (άν με νέους τρόπους, κυρίως με την εξατομίκευση και τη διόγκωση των μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων, και όχι όπως στο Μεσοπόλεμο), οι γενιές των baby-boomers στην εξουσία αποσυνέδεσαν την δημοκρατία από αξιολογικές βάσεις. Αλλά όσο πιο πολλή εξουσία εν γένει διαθέτει μια κοινωνική ομάδα, τόσο πιο ισχυρή είναι και η εξουσία της να ορίζει τις έννοιες στη δημόσια σφαίρα. Φυσικά, αυτή η σχέση ισχύει και αντιστρόφως. Έτσι, όσο περνούσε ο καιρός μετά το 1970, οι αρετές του πολίτη με τις διάφορες μορφές τους (λόγου χάρη του πολίτη-εργαζόμενου ή ακόμη και του του πολίτη-αστού κ.ο.κ.) παρουσιάζονταν στα μάτια των πολλών ως έννοιες άνευ νοήματος. Χωρίς πολίτες και χωρίς κοινωνικές τάξεις, η πολιτική καταντά να έχει ρίζες στον αέρα.
Όσο πιο πολύ απομακρύνεται η πολιτική από το προ-πολιτικό έδαφος (και για να ξαναπιάσουμε το Φρανκφουρτιανό νήμα, από τον βιόκοσμο, δηλαδή τον απτό κόσμο της καθημερινής ζωής και τις σκέψεις του συνήθους πολίτη), τόσο πιο εύκολα γίνεται θύμα «πειρατείας». Και έτσι ξαναπιάνουμε το νήμα της συζήτησης για την ομηρία της φιλελεύθερης δημοκρατίας από τις ελίτ: Οικονομικές, πολιτικές, τεχνοκρατικές, μιντιακές, ακαδημαϊκές. Η ομηρία της δημοκρατίας από το 1 % συνέβη υπό την προστατευτική αιγίδα ενός ευρέως, πλειοψηφικού ίσως, κοινωνικού αστερισμού της «μαλθακότητας», του «δικαιωματισμού», του «τα θέλουμε όλα και τα θέλουμε τώρα».
Σύνολο χρήσιμων ηλίθιων; Μάλλον πολύμορφο σύνολο αδιάφορων για την κοινή τύχη και για το αόρατο μέλλον, μολονότι έχουν την ακριβώς αντίθετη γνώμη για τον εαυτό τους. Και δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία, που ευρύτατα κοινωνικά σύνολα, χωρίς να το κάνουν συνειδητά, υπέκυψαν στον πειρασμό να παύσουν να είναι πολίτες: Να ξαναγίνουν μόνον ιδιώτες. Να παίξουν αυτόν τον πιο παράδοξο από τους παράδοξους ρόλο, τον ανέμελο ρόλο του απολιτικού ζώου.
Το πολιτικό προσωπικό όλων των ειδών καταλαβαίνει γρήγορα το πνεύμα της εποχής και προσαρμόζεται αμέσως. Αυτό που ενώνει τα πολιτικά ανόμοια, από τους νέους φιλελεύθερους Χαγιεκιανούς μέχρι την μετά το 1980 πολιτισμική Αριστερά των ιδιαίτερων ταυτοτήτων, από  την καθιερωμένη Δεξιά/Κεντρο-δεξιά (αλλά και την μετα-παραδοσιακή Κεντρο-αριστερά) που κατέφυγαν στην τεχνοκρατία μέχρι τους αντιεξουσιαστές της εποχής μας, μαζί και τους δεξιούς λαϊκιστές που τόσο λατρεύουν το αποπολιτικοποιημένο έθνος και τυφλά εμπιστεύονται τον ηγέτη του, είναι μια «κοινωνία πολιτών» χωρίς πολίτες και χωρίς αρετές του πολίτη· ή όπως με ακρίβεια την ονόμαζε ήδη το 1800 ο Χέγκελ, μια αστική κοινωνία (bürgerliche Gesellschaft) χωρίς πολιτική κοινωνία (politische Gesellschaft).
Στο κάτω κάτω της γραφής, ό,τι φάμε και ό,τι πιούμε τώρα. Μετά από μας ο κατακλυσμός – η αλλαγή του κλίματος, διάολε· και ούτως ή άλλως, οι απόγονοί μας θα πάνε στον διάολο, μαζί με τον πλανήτη όλο.

Γ. Ρ.

Το ποίημα της εβδομάδας…


Tozan-Alkan

Ένα ποίημα για ένα άλλο ποίημα. Ο τούρκος ποιητής και ακαδημαικός Tozan Alkan εμπνέεται από το αριστουργηματικό ποίημα Η Πόλις του Κ. Π. Καβάφη και δημιουργεί την δική του Πόλιν, που θα έρθει σε μας από μακριά, θα έρθει σε μας περνώντας μέσα από τα πλήθη. Χρειαζόμαστε περισσότερα τέτοια ποιήματα.

Η πόλις θα έρθει σ’ εσένα από μακριά

στον Καβάφη

Η πόλις θα έρθει σ’ εσένα από μακριά
θα έρθει φέρνοντας μια σκοτεινή αγάπη
Απ’ τα κλαδιά ενός έρημου δέντρου
θα έρθει τινάζοντας τη θλίψη της σαν μούρα
Χρόνια αργότερα, κάποια μουντή πρωινή ώρα
θα έρθει στην πόρτα σου σαν πληγωμένο άτι
Από τον σκονισμένο βωμό του χαρτιού και της πένας
θα έρθει σκίζοντας το λευκό της σάβανο
Αφού κερδίσει μια παρτίδα χαμένη στην αγάπη
θα έρθει ξεχνώντας το παρελθόν
Από τη σέλα της γλώσσας με γοργά γράμματα
θα έρθει σε μια φράση με μουτρωμένες λέξεις
Η πόλις θα έρθει σ’ εσένα από μακριά
θα έρθει σ’ εσένα περνώντας μέσα από τα πλήθη

(μετάφραση από τα αγγλικά: Κλαίτη Σωτηριάδου/πηγή:diastixo)


Aπό:https://stylerivegauche.wordpress.com/2018/04/17/tozan-alkan/

Το Δόγμα Τρούμαν…


Το Δόγμα Τρούμαν ήταν η πολιτική που διατύπωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν στην ομιλία που εκφώνησε στις 12 Μαρτίου 1947, δηλώνοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υποστήριζαν την Ελλάδα και την Τουρκία οικονομικά και στρατιωτικά για να αποτρέψει την πτώση του στην Σοβιετική σφαίρα. Οι ιστορικοί συχνά την θεωρούν ως την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου, και την έναρξη της πολιτικής της «Συγκράτησης» («Containment»), δηλαδή της ανάσχεσης της Σοβιετικής επέκτασης.

Το Δόγμα Τρούμαν ήταν η πολιτική που διατύπωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν στην ομιλία που εκφώνησε στις 12 Μαρτίου 1947
Το Δόγμα Τρούμαν ήταν η πολιτική που διατύπωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν στην ομιλία που εκφώνησε στις 12 Μαρτίου 1947

Ο Πρόεδρος Τρούμαν ανέφερε στο Κογκρέσο πως το Δόγμα ήταν «η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών για να υποστηρίξουν τους ελεύθερους λαούς που αντιστέκονται στην προσπάθεια υποδούλωση τους από ένοπλες μειονότητες ή από εξωτερικές πιέσεις». Ο Τρούμαν αιτιολόγησε, επειδή αυτά τα «ολοκληρωτικά καθεστώτα» εξανάγκαζαν «τους ελεύθερους ανθρώπους», αντιπροσώπευαν μια απειλή στην διεθνή ειρήνη και την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τρούμαν έκανε αυτή την έκκληση στη κορύφωση της κρίσης του Ελληνικού Εμφύλιου Πολέμου. Υποστήριξε πως αν η Ελλάδα και η Τουρκία δεν λάμβαναν την βοήθεια που χρειάζονταν επειγόντως, μοιραία θα έπεφταν στον Κομμουνισμό με σοβαρές συνέπειες στην περιοχή. Επειδή η Ελλάδα και η Τουρκία ήταν ιστορικοί αντίπαλοι, ήταν απαραίτητο να βοηθηθούν και οι δύο εξίσου, παρ’ όλο που η απειλή στην Ελλάδα ήταν περισσότερο άμεση.

Για χρόνια η Μεγάλη Βρετανία υποστήριζε την Ελλάδα, αλλά τώρα βρισκόταν στο χείλος της χρεωκοπίας και αναγκάστηκε να μειώσει δραστικά την εμπλοκή της. Τον Φεβρουάριο του 1947, η Βρετανία ζήτησε επισήμως από τις Ηνωμένες Πολιτείες να πάρουν την θέση της στην υποστήριξη της Ελληνικής κυβέρνησης.

Η πολιτική αυτή κέρδισε την υποστήριξη των Ρεπουμπλικάνων που έλεγχαν το Κογκρέσο, και περιλάμβανε την αποστολή $400 εκατομμυρίων σε Αμερικανικά λεφτά, αλλά όχι στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή. Το αποτέλεσμα ήταν να τερματιστεί η Κομμουνιστική απειλή, και το 1952 και οι δύο χώρες (Ελλάδα και Τουρκία) μπήκαν στο NATO, μια στρατιωτική συμμαχία που εγγυόταν την προστασία τους.

Το Δόγμα εκτάθηκε ανεπίσημα για να γίνει η βάση της Αμερικανικής πολιτικής στον Ψυχρό Πόλεμο σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο. Μετατόπισε την Αμερικανική εξωτερική πολιτική προς τη Σοβιετική Ένωση από την détente (μια χαλάρωση της έντασης) σε μια πολιτική ανάσχεσης της Σοβιετικής επέκτασης, όπως υποστήριζε ο διπλωμάτης Τζορτζ Κένναν.

Περιφερειακή κρίση

Το 1946-47, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σοβιετική Ένωση από πολεμικοί σύμμαχοι μετατράπηκαν σε ανταγωνιστές ενός ψυχρού πολέμου. Εκείνη την περίοδο, ο Σοβιετικός ιμπεριαλισμός στην Ανατολική Ευρώπη, η αναβληθείσα αποχώρηση των Σοβιετικών από το Ιράν, και η κατάρρευση της Συμμαχικής συνεργασίας στην Γερμανία σχημάτισε το υπόβαθρο των κλιμακούμενων εντάσεων για το Δόγμα Τρούμαν· η απάντηση των ΗΠΑ έχει συζητηθεί πολύ από τους ιστορικούς. Ο ίδιος ο Τρούμαν αρχικά είχε γίνει καχύποπτος στις διαπραγματεύσεις του με τους Σοβιετικούς στην Διάσκεψη του Πότσνταμ, η Σοβιετική απροθυμία για αποχώρηση από το Ιράν που ήταν προγραμματισμένη στις αρχές Μαρτίου του 1946, ενίσχυσε τις ανησυχίες του. Λίγες μέρες αργότερα, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ έκανε την περίφημη ομιλία του για το Σιδηρούν Παραπέτασμα, σχετικά με τις εξελίξεις στην Ευρώπη.

Για τον Τρούμαν, μαζί με την αναπτυσσόμενη αναταραχή στην Ελλάδα, όλο αυτό άρχισε να φαίνεται ως μια κίνηση λαβίδας κατά των πετρελαιοφόρων περιοχών της Μέσης Ανατολής και των θερμών υδάτων της Μεσογείου. Ο Τρούμαν ήταν επικριτικός στον Υπουργό Εξωτερικών του, Byrnes, και γιατί «τον άφησε στο σκοτάδι» για την Διάσκεψη της Μόσχας, και πως το Ιράν δεν είχε μπει στην ατζέντα. Σε μία επιστολή που ακολούθησε προς αυτόν, ο Τρούμαν έγραφε «Πιστεύω πως έχουμε καθήκον να διαμαρτυρηθούμε με κάθε σθένος… εναντίον του Ρωσικού προγράμματος στο Ιράν. … Αν η Ρωσία δεν αντιμετωπίσει μια σιδερένια γροθιά και μια δυνατή γλώσσα τότε θα ξεσπάσει ακόμα ένας πόλεμος. Μόνο μια γλώσσα κατανοούν… Δεν πιστεύω πως πρέπει να συνεχίσουμε να παίζουμε τον συμβιβασμό… Κουράστηκα να κάνω μπέιμπυ-σίτινγκ στους Σοβιετικούς.» Στις 30 Ιανουαρίου 1946 το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε το Ψήφισμα 2 σχετικά με την Σοβιετική απόσυρση από το Ιράν· τα Ψηφίσματα 3 και 5 εγκρίθηκαν κι αυτά τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Τον Φεβρουάριο του 1946, ο Κένναν, ένας Αμερικανός διπλωμάτης στη Μόσχα, έστειλε το περίφημο «Μακρύ Τηλεγράφημα», το οποίο προέβλεπε πως οι Σοβιετικοί θα απαντούσαν μόνο σε πίεση και πως ο καλύτερος τρόπος για να τους χειριστείς θα ήταν μέσω μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής συγκράτησης, που να σταματά την γεωγραφική τους επέκταση. Μετά την προειδοποίηση των Βρετανών πως δεν μπορούσαν πλέον να βοηθήσουν την Ελλάδα, και μετά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Τσαλδάρη στην Ουάσινγκτον τον Δεκέμβριο του 1946 για να ζητήσει την Αμερικανική βοήθεια,[4] το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έφτιαξε ένα σχέδιο. Θα δινόταν βοήθεια και στην Ελλάδα και στην Τουρκία, για να βοηθήσουν στην αποκλιμάκωση της μακράς αντιπαράθεσης μεταξύ τους. Τον Μάρτιο του 1947, ο Πρόεδρος Τρούμαν εμφανίστηκε ενώπιον του Κογκρέσο και χρησιμοποίησε την πολιτική της Συγκράτησης του Κένναν ως την βάση γι’ αυτό που έγινε γνωστό ως το Δόγμα Τρούμαν.

Για να περάσει οποιαδήποτε νομοθεσία ο Τρούμαν χρειαζόταν την υποστήριξη των Ρεπουμπλικάνων, που έλεγχαν και τους δύο θαλάμους του Κογκρέσου. Ο εκπρόσωπος των Ρεπουμπλικάνων, Γερουσιαστής Arthur H. Vandenberg υποστήριξε σθεναρά την πρόταση του Τρούμαν, με αποτέλεσμα να ξεπεραστούν οι αμφιβολίες των απομονωτιστών όπως του Γερουσιαστή Robert A. Taft.

Οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναγνώριζαν την αστάθεια της περιοχής, και φοβούνταν πως αν η Ελλάδα έπεφτε στον κομμουνισμό, η Τουρκία δεν θα κρατούσε για πολύ. Παρομοίως, αν η Τουρκία υπέκυπτε στις Σοβιετικές απαιτήσεις, η θέση της Ελλάδας θα κινδύνευε.[5] Δηλαδή, ήταν μια απειλή ενός περιφερειακού ντόμινο που οδήγησε τους Αμερικανούς να πάρουν αυτή την απόφαση. Η Ελλάδα και η Τουρκία ήταν επίσης και στρατηγικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, επειδή η πτώση της Ελλάδας θα έβαζε θα είχε ως αποτέλεσμα την πλευροκόπηση της Τουρκίας (από ανατολικά, βόρεια και δυτικά), και θα ενίσχυε τις δυνατότητες των Σοβιετικών να αποκόψουν τις συμμαχικές γραμμές εφοδιασμού σε περίπτωση πολέμου.

Το Δόγμα Τρούμαν ήταν το πρώτο από μια σειρά κινήσεων περιορισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακολούθησε η οικονομική παλινόρθωση της Δυτικής Ευρώπης με το Σχέδιο Μάρσαλ και η στρατιωτική συγκράτηση με την δημιουργία του ΝΑΤο το 1949. Ο Πρόεδρος Τρούμαν έκανε την αναγγελία σε μια ομιλία του στο Κογκρέσο στις 12 Μαρτίου του 1947, ενώ μαινόταν ο Ελληνικός Εμφύλιος. Ο Τρούμαν επέμεινε πως αν η Ελλάδα και η Τουρκία δεν έπαιρναν την βοήθεια που χρειάζονταν, θα έπεφταν αναπόφευκτα στο Κομμουνισμό με συνέπειες σ’ όλη την περιοχή.

Το 1950, ο Τρούμαν υπέγραψε το άκρως απόρρητο σχέδιο πολιτικής NSC-68, που καθόριζε την εξωτερική πολιτική από παθητική σε ενεργητική συγκράτηση. Αυτό το έγγραφο διέφερε από την αρχική ιδέα του Κένναν για συγκράτηση που είχε περιγραφεί στο άρθρο «Χ», περιέχωντας πολύ σκληρότερη αντί-κομμουνιστική ρητορική. Το NSC-68 δήλωνε ρητά πως οι Κομμουνιστές ήθελαν την παγκόσμια κυριαρχία.

Ελλάδα

Στο δεύτερο στάδιο του Εμφύλιου Πόλεμου τον Δεκέμβριο του 1944 (Τα Δεκεμβριανά), οι Βρετανοί βοήθησαν στην αποτροπή της κατάληψης της Αθήνα από το αριστερό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (EAM), το οποίο ελεγχόταν από το ΚΚΕ. Στην τρίτη φάση (1946–1949), αντάρτικες δυνάμεις ελεγχόμενες από το ΚΚΕ πολεμούσαν την διεθνώς αναγνωρισμένη Ελληνική κυβέρνηση που σχηματίστηκε μετά τις εκλογές του 1946, στις οποίες το ΚΚΕ κήρυξε αποχή. Οι Βρετανοί αντιλήφθηκαν πως οι Έλληνες αριστεροί χρηματοδοτούνταν από τον Γιόζιπ Μπροζ Τίτο στη γειτονική Γιουγκοσλαβία· οι Έλληνες κομμουνιστές λάμβαναν ελάχιστη βοήθεια από την Σοβιετική Ένωση, ενώ η Γιουγκοσλαβία τους παρείχε στήριξη και καταφύγιο, όταν η πίεση εναντίον τους από τον Ελληνικό Στρατό γινόταν αφόρητη. Ως τα τέλη του 1946 η αποδυναμωμένη Βρετανική οικονομία σήμαινε πως οι Βρετανοί δεν μπορούσαν πλέον να υποστηρίξουν την Ελλάδα, και έτσι το Λονδίνο ζήτησε από τις ΗΠΑ να μπουν στο παιχνίδι.

Το Κογκρέσο των ΗΠΑ τον Μάιο του 1947, απαντώντας στην έκκληση του Τρούμαν, έδωσε στην Ελλάδα $400 εκατομμύρια σε στρατιωτική και οικονομική βοήθεια. Η αυξημένη αμερικανική βοήθεια συνέβαλε στην ήττα του ΚΚΕ, παρά τις αποτυχίες των κυβερνητικών δυνάμεων από το 1946 ως το 1948.

Τουρκία

Στο τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, ο Στάλιν απαίτησε τον μερικό έλεγχο των Δαρδανελίων, ένα στρατηγικό πέρασμα μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου. Όταν η Βρετανική βοήθεια στην Τουρκία τερματίστηκε το 1947, οι ΗΠΑ έστειλε στρατιωτική βοήθεια για να εξασφαλίσουν πως η Τουρκία θα διατηρούσε τον έλεγχο των Στενών. Η Τουρκία έλαβε $100 εκατομμύρια σε οικονομική και στρατιωτική βοήθεια. Η μεταπολεμική περίοδος από το 1946 ξεκίνησε με μια «πολυκομματική περίοδο» και μια κυβέρνηση του Δημοκρατικού Κόμματος με πρωθυπουργό τον Αντνάν Μεντερές.

Μακροπρόθεσμη πολιτική και αλληγορία

Το Δόγμα Τρούμαν υποστήριξε την Αμερικανική ψυχροπολεμική πολιτική στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο πλανήτη. Το δόγμα διατηρήθηκε επειδή απευθυνόταν σε μια ευρεία πολιτιστική ανασφάλεια σχετικά με την μοντέρνα ζωή σ’ ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Αντιμετώπιζε την ανησυχία της Ουάσιγκτον για το φαινόμενο ντόμινο του κομμουνισμού, επέτρεπε μια ευαίσθητη παρουσίαση από τα ΜΜΕ του δόγματος που κέρδισε την υποστήριξη και των δύο κομμάτων, και κινητοποίησε την Αμερικανική οικονομική δύναμη να εκμοντερνίσει και να σταθεροποιήσει ασταθείς περιοχής χωρίς απευθείας στρατιωτική επέμβαση. Έφερε εθνικές κατασκευαστικές δραστηριότητας και προγράμματα εκμοντερνισμού στην εμπροσθοφυλακή της εξωτερικής πολιτικής.

Το Δόγμα Τρούμαν έγινε μια αλληγορία για την έκτακτη βοήθεια να κρατηθεί ένα έθνος μακριά από την κομμουνιστική επιρροή. Ο Τρούμαν χρησιμοποίησε μεταφορές που παράπεμπαν σε ασθένεια όχι μόνο για να μεταδώσει μια αίσθηση επικείμενης καταστροφής στη διάδοση του κομμουνισμού αλλά και για να δημιουργήσει ένα «ρητορικό όραμα» του περιορισμού του, με την επέκταση μιας προστατευτικής ασπίδας γύρω από τις μη-κομμουνιστικές χώρες σε όλο τον κόσμο. Το Δόγμα απηχούσε την πολιτική της «καραντίνας του επιτιθέμενου» που ήθελε να επιβάλει ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ για να συγκρατηθεί η Γερμανική και η Ιαπωνική επέκταση το 1937 – («καραντίνα» με τον ρόλο των αξιωματούχων της υγειονομικής υπηρεσίας στο χειρισμό μιας μολυσματικής ασθένειας). Η ιατρική μεταφορά επεκτάθηκε πέρα από τους άμεσους στόχους του Δόγματος Τρούμαν μια και στάθηκε εύκολη η μετάβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στην απευθείας στρατιωτική σύγκρουση στα επόμενα χρόνια με τις κομμουνιστικές δυνάμεις στην Κορέα και το Βιετνάμ. Με το να παρουσιάσει ιδεολογικές διαφορές με όρους ζωής και θανάτου, ο Τρούμαν μπόρεσε να μαζέψει υποστήριξη για την πολιτική του.

Πηγή και παραπομπές: https://el.wikipedia.org/


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2018/04/18/%CF%84%CE%BF-%CE%B4%CF%8C%CE%B3%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%BC%CE%B1%CE%BD/

 

Από την Μαδρίτη στους Φούρνους…


Στην Μαδρίτη, στις 8 Ιουλίου 1997, κατά την σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη και υπό την επίβλεψη της υπουργού εξωτερικών των ΗΠΑ Μαντλήν Ωλμπράιτ, ο έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και ο τούρκος πρόεδρος Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ υπέγραψαν μια συμφωνία με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο, η οποία είχε φτάσει στο αποκορύφωμά της κατά την προ ολίγων μηνών κρίση των Ιμίων. Με αφορμή τον ντόρο που έγινε τις τελευταίες μέρες λόγω των  διαδραματισθέντων στις Ανθρωποφάγους βραχονησίδες νοτιοανατολικά των Φούρνων, δεν βλάφτει να θυμηθούμε τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι δυο χώρες μ’ εκείνη την συμφωνία, η οποία έγινε ασμένως αποδεκτή τόσο από τα ΜΜΕ όσο και από την πλειοψηφία των κομμάτων:

– Αμοιβαία δέσμευση για την ειρήνη, την ασφάλεια και την συνεχή ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας.
– Αμοιβαία δέσμευση αποφυγής μονομερών ενεργειών, με βάση την επιθυμία να αποτραπούν συγκρούσεις οφειλόμενες σε παρεξήγηση.
– Αμοιβαία δέσμευση διευθέτησης των διαφορών με ειρηνικά μέσα, αμοιβαία συναίνεση και χωρίς την χρήση βίας ή την απειλή βίας.
– Σεβασμός της κυριαρχίας κάθε χώρας.
– Σεβασμός του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών.
– Σεβασμός στα ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα κάθε χώρας στο Αιγαίο, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία της.

Αύγουστος 1976: Το «Χόρα» κόβει βόλτες στο Αιγαίο.

Η αμφισβήτηση των δικαιωμάτων μας επί της υφαλοκρηπίδας, η διένεξη για το αν τα νησιά μας έχουν υφαλοκρηπίδα ή όχι, τα όρια τόσο του εθνικού μας εναέριου χώρου (άρα και τα όρια ευθύνης του FIR Αθηνών), όσο και των χωρικών μας υδάτων αλλά και οι περίφημες «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο δημιουργουσαν προβλήματα από την εποχή ακόμα της χούντας. Κάθε τόσο ξεσπούσαν -μικρότερες ή μεγαλύτερες- κρίσεις, οι οποίες ακολουθούνταν από σπασμωδικές προσπάθειες εξομάλυνσης των διαφορών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα όσα έγιναν το 1987. Σε αντίπραξη για τα δικαιώματα εξερεύνησης για πετρέλαιο στην Θάσο, τα οποία εκχώρησε η Ελλάδα, η Τουρκία όχι μόνο αντέδρασε εντονα αλλά χορήγησε αντίστοιχα δικαιώματα εξερεύνησης στην θαλάσσια περιοχή ανοιχτά τής Σαμοθράκης και έστειλε το ωκεανογραφικό «Σισμίκ» στην περιοχή. Ήταν η σειρά της Ελλάδας να αντιδράσει. Τα πνεύματα ηρέμησαν με την παρέμβαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, οπότε οι δυο χώρες υπέγραψαν ένα «Μνημόνιο Συναντίληψης», με βάση το οποίο δεσμεύονταν να σεβαστούν την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μια της άλλης και συμφώνησαν ότι εξερευνήσεις για ορυκτό πλούτο θα πραγματοποιούνται μόνο στα αδιαμφισβήτητα χωρικά ύδατα του κάθε κράτους.

Κάτι παρεμφερές είχε γίνει και το 1976, όταν η Τουρκία έστειλε ένα άλλο ωκεανογραφικό πλοίο, το «Χόρα», να κάνει έρευνες στα ελληνικά χωρικά ύδατα ανατολικά τής Λέσβου και της Χίου. Ήταν τότε που ο Ανδρέας είχε φωνάξει στον Κωνσταντίνο Καραμανλή (ο ίδιος είπε ότι είχε συνεννοηθεί προηγουμένως με τον Καραμανλή) την περίφημη φράση του «Βυθίσατε το Χόρα». Η έντονη κρίση που ξέσπασε, κατέληξε στην Διακήρυξη της Βέρνης, με την οποία Ελλάδα και Τουρκία δεσμεύτηκαν να συζητήσουν θέματα ελέγχου των πτήσεων και οριοθέτησης της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας αλλά και να απέχουν από μονομερείς ενέργειες που θα τορπίλλιζαν την διαδικασία επίλυσης των διμερών προβλημάτων.

Μπορεί η συμφωνία τής Μαδρίτης να ηρέμησε την εξαιρετικά τεταμένη κατάσταση αλλά δεν είναι λίγοι αυτοί που ανησύχησαν βλέποντας μια οπισθοχώρηση από ελληνικής πλευράς. Παράλληλα, η έντονη πολιτειακή παρέμβαση έδινε δικαίωμα να γεννιούνται υποψίες πως η συμφωνία είχε ως απώτερο στόχο την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων. Όμως, κύρια πηγή ανησυχίας ήταν η τελευταία διάταξη απ’ αυτές που αναφέραμε πιο πάνω, δηλαδή ο «σεβασμός στα ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα κάθε χώρας στο Αιγαίο». Κι αυτό επειδή, ενώ η ελληνική πλευρά αποδέχεται όλα τα τουρκικά συμφέροντα που απορρέουν από τις συνθήκες και το διεθνές δίκαιο, οι τούρκοι προβαίνουν σε καταχρηστικές και διασταλτικές ερμηνείες των συνθηκών, οι οποίες καταλήγουν σε αυθαίρετες διεκδικήσεις. Αυτή η γενική και αόριστη αναφορά για σεβασμό στην κυριαρχία των δυο κρατών, χωρίς τη διευκρίνηση της αποδοχής των υφιστάμενων συνόρων από την Τουρκία, αποτέλεσε το έναυσμα για αναζωπύρωση των θεωριών των «Γκρίζων Ζωνών» στο Αιγαίο, καθώς και για διευθέτηση της Α.Ο.Ζ. μέσω της μέσης γραμμής και της ευθυδικίας. Αν και τα δυο κράτη δηλώνουν σεβασμό στις αρχές του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμφωνιών, δεν διευκρινίζουν με απόλυτη σαφήνεια ότι αποδέχονται την διευθέτηση των όποιων διαφορών τους επί τη βάσει των κανόνων τού διεθνούς δικαίου.

Ιδαίτερη προσοχή χρειάζεται και η τελευταία φράση, που κάνει λόγο για τα συμφέροντα μιας χώρας, τα οποία έχουν «μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία της». Με αυτή ακριβώς την δικαιολογία, ο Χίτλερ διεκδίκησε με τα όπλα τον περίφημο «ζωτικό χώρο» τής Γερμανίας πριν ογδόντα χρόνια. Αυτήν ακριβώς την δικαιολογία χρησιμοποιούν σήμερα οι τούρκοι προκειμένου να εκδηλώσουν την αποστροφή τους στην συνθήκη τής Λωζάννης και τις επεκτατικές τους βλέψεις για «τα σύνορα της καρδιάς τους», όπως λέει ο πρόεδρός τους.

Και κάτι ακόμη. Συχνά-πυκνά γίνεται λόγος για το αν πρέπει ή όχι η Ελλάδα να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της στα δώδεκα μίλια, μια δυνατότητα που αναμφίβολα της παρέχει το διεθνές δίκαιο, άρα είναι απολύτως νόμιμη. Ας έχουμε υπ’ όψη μας ότι εδώ η Τουρκία κάνει χρήση τής συμφωνίας τής Μαδρίτης, ειδικώτερα δε της διάταξης που μιλάει για «αποφυγή μονομερών ενεργειών», κάνοντας ξεκάθαρο ότι μια τέτοια ενέργεια εκ μέρους της Ελλάδας είναι μονομερής, άρα συνιστά αιτία πολέμου (casus belli). Κατά πάσα πιθανότητα και για τον ίδιο ακριβώς λόγο, αιτία πολέμου θα συνιστά και η ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ, η οποία θα συνυπολογίζει το Καστελλόρριζο.

Μάρτιος 1987: Η σειρά τού «Σισμίκ» να βγει στο Αιγαίο.

Τελειώνω κάπου εδώ, δίχως να διατυπώσω άποψη για το αν έκαναν καλά ή όχι αυτοί που πήγαν και σήκωσαν την ελληνική σημαία στις βραχονησίδες των Φούρνων. Για άλλη μια φορά περιορίζομαι στην παρουσίαση δεδομένων και στοιχείων, αποφεύγω να καταλήξω σε διδάγματα και αφήνω τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.

——————————————- 
Σημείωση
Το ιστολόγιο έχει αναφερθεί κατ’ επανάληψη στις ελληνοτουρκικές συμφωνίες. Ενδεικτικά: «Ελληνοτουρκική προσέγγιση ή, απλώς, εθνική υποχώρηση;» (5/3/2011), «Ξεβρακώματα…» (28/7/2012), «Προτεκτοράτο» (22/3/2016) κλπ.