Ο φιλελευθερισμός και ο Marx. Συνέντευξη με τον Domenico Losurdo. Μέρος Β’…


Των Pam Nogales και Ross Wolfe, (Μετάφραση – Επιμέλεια: Κρυσταλένια Αμπρέου Τσιτσιρίκου)


Στις 17 Μαρτίου του 2012 η Pam Nogales και ο Ross Wolfe του ιστότοπου Platypus Affiliated Societyέκαναν μια συνέντευξη στον Domenico Losurdo[1], το συγγραφέα του πρόσφατα εκδοθέντος έργου: «Φιλελευθερισμός: Μια άλλη όψη της ιστορίας του» (2011). Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την απομαγνητοφώνηση της συζήτησής τους. Πλήρες οπτικοακουστικό υλικό της συνέντευξης μπορείτε να βρείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://vimeo.com/38923840.

ΜΕΡΟΣ Β’

PN: Για τον Marx, το πραγματικό διακύβευμα κατά τον Εμφύλιο Πόλεμο ήταν τα οφέλη ιστορικής σημασίας, που θα συνεπέφεραν οι επαναστάσεις της μπουρζουαζίας, από τα οποία θα εξαρτιόταν κάθε επανάσταση του προλεταριάτου. Και στο βαθμό που ο φιλελευθερισμός, λίγο μετά το 1848, είχε ήδη αρχίσει να υπονομεύει τις προσδοκίες των αστικών αυτών επαναστάσεων, δε νοούνταν πλέον ως επαναστατικό κίνημα. Θεωρείτε ότι, με το συσχετισμό μεταξύ του Marx και του Αμερικάνικου Εμφυλίου Πολέμου, καλλιεργήθηκε κάποιου τύπου υπόσχεση ότι, στο μέτρο που η δουλεία θα μπορούσε να καταργηθεί, η δεξιά των αστών θα μπορούσε πιθανώς να ριζοσπαστικοποιηθεί;

DL: Στέκομαι επικριτικά απέναντι σε κάποιες από τις ιδέες του Marx, αλλά όχι στον ενθουσιασμό με τον οποίο αντιμετώπισε τη μάχη του Lincoln ή της Βόρειας Ένωσης. Σ’ αυτή την περίπτωση ο Marx είχε δίκιο. Όμως ο Marx αναφέρθηκε στις επαναστάσεις των αστών ως κινήματα που παρείχαν πολιτική απελευθέρωση. Ίσως δεν είδε το άλλο σκέλος, αυτό της υποταγής. Μπορούμε να κάνουμε μια σύγκριση με τα τεκταινόμενα στα μέσα του 19ου αιώνα: στις Η.Π.Α. και στο Μεξικό. Στο Μεξικό καμιά αστική επανάσταση δεν έλαβε χώρα. Στις Η.Π.Α. πάλι, θα πρέπει να πούμε ότι η Αμερικάνικη Επανάσταση ήταν πράγματι μια μορφή αστικής επανάστασης. Συγκρίνοντας λοιπόν τις δύο αυτές χώρες, διαπιστώνουμε ότι στο Μεξικό ο θεσμός της δουλείας καταργήθηκε. Αντιθέτως, στις Η.Π.Α. ο θεσμός παρέμεινε ισχυρός. Γιατί θα πρέπει λοιπόν να παραδεχθούμε ότι στις Η.Π.Α. η πολιτική απελευθέρωση ήταν σημαντικότερη από αυτήν στο Μεξικό; Δε βλέπω το λόγο.

RW: Ερμηνεύοντας τις πολυσχιδείς «διατάξεις περί αποκλεισμού» που περιόριζαν την εφαρμογή των αστικών δικαιωμάτων σε προνομιούχες ομάδες ή μεμονωμένα άτομα, χρησιμοποιείτε την παλαιού τύπου διάκριση του «ιερού» και του «βλάσφημου». Σύμφωνα με αυτό το πρώτυπο, όσοι σταθούν αρκετά τυχεροί ούτως ώστε να υπάρξουν εντός των ορίων του «ιερού χώρου» αυτού, σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή μπορεί να εννοηθεί ότι κατοικούν στην «κοινότητα των ελευθέρων», ενώ όσοι εμπίπτουν εκτός του πεδίου αυτού, έχουν στο μεσοδιάστημα υποβιβαστεί στο «βέβηλο χώρο» της ανελευθερίας. Για ποιό λόγο συγχέετε την ελευθερία με την ιερότητα και την ανελευθερία με την ανοσιότητα;

Συνέχεια