«Πατριαρχία και δουλεία», στην αρχαία Αθήνα…


Μετά την εκπορθηση μιας πόλης οι γυναίκες έβγαιναν στο σφυρί. Έτσι η σκλάβα γινόταν εμπόρευμα. Στον Αίαντα του Σοφοκλή οι Έλληνες, ταξιδεύοντας στην Λήμνο, αγοράζουν κρασί και το πληρώνουν με σκλάβες. Το μεγαλύτερο δουλεμπορικό κέντρο για σκλάβες ήταν η Δήλος, όπου ο αριθμός των γυναικών που έβγαιναν για πούλημα ξεπερνούσε ακόμα και τον αντίστοιχο στην αγορά της Αθήνας. Και στις δύο αγορές οι αγοραπωλησίες γίνονταν σαν να επρόκειτο για μοσχάρια ή άλογα. Οι υποψήφιοι αγοραστές ψαχούλευαν τα κορίτσια ανάμεσα στα σκέλια για να εξετάσουν αν ήταν παρθένες, έπιαναν τα στήθη τους για να δουν πόσο σφιχτά ήταν, τους άνοιγαν το στόμα για να δουν αν είχαν όλα τα δόντια ζητούσαν από τους δουλέμπορους πιστοποιητικά ότι το εμπόρευμα είναι υγιές και ότι μπορεί να επιστραφεί σε περίπτωση που διαπιστωθούν εκ των υστέρων ελαττώματα.

Από τη στιγμή που ο άνδρας αγόραζε το εμπόρευμα του, μπορούσε να το κάνει ότι ήθελε. Έχουν γραφτεί πολλά για την σεξουαλική εξαχρείωση που προκαλούσε η δουλεία. Εδώ, θα περιοριστούμε, να πούμε ότι η σιωπηρή άδεια που δινόταν στον άνδρα να κάνει ότι ήθελε με μια γυναίκα, χωρίς η γυναίκα αυτή να έπρεπε αναγκαία να αισθάνεται ικανοποίηση και χωρίς να μπορεί να αντισταθεί σ’ αυτές τις πρακτικές, καλλιεργούσε αναπόφευκτα την ψυχική αναλγησία, την πραγμοποίηση του ανθρώπου και το σαδισμό. Αλλά ακόμη και όταν ένας άνδρας αντιστεκόταν σε αυτούς τους πειρασμούς και μεταχειριζόταν τη σκλάβα «μόνο» για «φυσιολογικούς» σκοπούς, η εξαχρειωτική επίδραση μια τέτοιας σχέσης ήταν πάντα αισθητή. Ιδιαίτερα φθοροποιός ήταν η επίδραση αυτή στις σχέσεις του δουλοκτήτη με τη σύζυγό του, γιατί οι περισσότεροι άνδρες που αγόραζαν σκλάβες για σεξουαλικούς σκοπούς ήταν ήδη παντρεμένοι.

Στο λόγο του εναντίων της εταίρας Νέαιρας ο ψευδο-Δημοσθένης λέει: «Τις εταίρες τις έχουμε για τη διασκέδαση μας, τις παλλακίδες για τις καθημερινές μας ανάγκες και τις συζύγους για την παραγωγή νόμιμων παιδιών». Θα μπορούσε να προσθέσει: «Και για τα μικροπαραστρατήματά μας μέσα στο σπίτι μας έχουμε τις δούλες μας». Γιατί δεν υπήρχε σχεδόν κανένα νοικοκυριό της άρχουσας τάξης που ο νοικοκύρης ή οι γιοί του να μην χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον μία σκλάβα ως σύνευνη(σύζυγο). Αν από τέτοιες σχέσεις γεννιόντουσαν παιδιά, τόσο το καλύτερο, γιατί αύξαναν την περιουσία του κυρίου: Ήταν φτηνότερο να κοιμάται κανείς με δούλες παρά να αγοράζει νέους σκλάβους (Ξεν. Οικ, ΙΧ, 5).

Στον περίφημο όρκο του Ιπποκράτη, ο γιατρός ορκίζεται να απέχει από τη σεξουαλική επαφή με τους αρρώστους του, γυναίκες και άνδρες, ελεύθερους και δούλους. Αυτό δείχνει έμμεσα ότι σε άλλους γιατρούς δεν ήταν ασυνήθιστο το φαινόμενο να εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες που τους πρόσφερε η δουλειά τους για να συνάψουν ερωτικές σχέσεις με τους πελάτες τους. Σε αυτό το σημείο λοιπόν ο Ιπποκράτης αποτελούσε εξαίρεση, καθώς εξομοιώνει τον κύριο με τον δούλο. Παρόλα αυτά η έννοια της εκμετάλλευσης των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων από τους ιατρούς της εποχής ήταν ένα συνηθισμένο φαινόμενο.

Στα στρώματα της αθηναϊκής αριστοκρατίας, όπου η μοιχεία ήταν μάλλον ο κανόνας παρά η εξαίρεση, οι δούλοι και οι δούλες δεν χρησίμευαν μόνο ως ερωτικοί σύντροφοι των συζύγων, παρά και ως έμπιστοι τους, ως άλλοθι, ως αγγελιαφόροι, ως κατασκευαστές σεξουαλικών αντικειμένων, π.χ. αυνανιστικών ή αντισυλληπτικών μέσων. Αυτό έδινε στους δούλους τη δυνατότητα να έχουν κάποιο έλεγχο πάνω στους κυρίους τους, οδηγούσε στον εκβιασμό και τη δωροδοκία και έτσι υπονόμευε την πειθαρχία της πατριαρχικής κοινωνίας.

Από σεξολογική άποψη, μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει το δούλο και τη δούλα της ελληνικής πατριαρχίας τόσο ως φετίχ όσο και ως αντιφετίχ. Επειδή ο φετιχισμός και ο αντιφετιχισμός είναι και οι δυο πάντα προϊόντα της αλλοτρίωσης, αντιφετίχ γίνεται συνήθως ο άνθρωπος που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη περιφρόνηση της ομάδας. Στους Έλληνες αυτοί οι άνθρωποι ήταν οι δούλοι. Αλλά, καθώς ο φετιχισμός και ο αντιφετιχισμός είναι το ίδιο αλληλένδετοι όσο η αγάπη και το μίσος, οι γυναίκες των δούλων φετιχοποιούνταν στον ίδιο βαθμό που οι άνδρες τους λειτουργούσαν ως αντιφετίχ. Για να κατανοήσουμε λοιπόν την έλξη που ένιωθαν οι αρχαίοι Έλληνες για τις εταίρες, πρέπει να θυμόμαστε ότι οι εταίρες και οι πόρνες προέρχονταν σχεδόν αποκλειστικά από τις τάξεις των δούλων. Αυτό που γοήτευε τον Έλληνα στις πόρνες και τις εταίρες ήταν αφενός η γεύση του απαγορευμένου και αφετέρου το γεγονός ότι σ’ αυτό το θέμα δεν ίσχυε καμία απαγόρευση: Με τους δούλους του μπορούσε κανείς να κάνει ότι ήθελε.

Borneman, E., «Prostitution» in Griechenland, 1975
Duopouy, E., «Prostitution in Antiquity», 1895
Schlaifer, R., «Greek Theories of Slavery from Homer to Aristoteles», 1936
Mossé, C., «La formation de l’etat esclavagiste en Grèce», 1965

Sex Politix 1.2

Επιβιώνοντας κάθε μέρα στην πατριαρχία …


«Σκέφτομαι μέρες τώρα αν πρέπει να γράψω ένα τέτοιο κείμενο, αν έχω κάτι καινούργιο να πω. Και κατέληξα πως δεν έχω, αλλά γιατί όχι; Άλλωστε 4-5 άτομα θα το διαβάσουν, έχω το κοινό μου εγώ.
Στα δώδεκα μου ήμουν με την παρέα μου στο μετρό νωρίς το απόγευμα, με αρκετό κόσμο γύρω μας, όταν ένας κύριος 30-35 χρονών αποφάσισε πριν βγει από το βαγόνι να μου χαϊδέψει το μπούτι. Γύρισα, τον χτύπησα και άπλα έφυγε, κανείς δεν έκανε τίποτα. Η παρέα μου άπλα με ρώτησε τι συνέβη, όταν ικανοποίησα την περίεργα τους το θέμα θεωρήθηκε λήξαν. Κανείς δεν με ρώτησε αν είμαι καλά, κανείς δεν το θεώρησε κάτι σημαντικό. Σιγά μωρέ λίγο το μπούτι μου έπιασε δεν έγινε και κάτι. Προφανώς δεν μου συνέβαινε πρώτη φορά. Είχα μάθει από πολύ νωρίτερα ότι το σώμα μου δεν μου ανήκει.
Την ίδια χρoνια γυρνούσα σπίτι μου με τα πόδια και καθώς περνούσα από το πάρκο κοντά στο σπίτι μου πετάχτηκε από τους θάμνους ένα αγόρι 16-18 χρονών και έχωσε το χέρι του κάτω από την φούστα μου και έπιασε τον κωλο μου. Άρχισα να τον βρίζω ενώ εκείνος καθόταν και με κοιτούσε. Ήρεμος. Γιατί ήξερε ότι δεν θα γίνει κάτι. Και έφυγα. Γιατί έφυγα; Δεν είχα κάνει κάτι κακό άπλα περπατούσα. Γιατί έφυγα;
Στα δεκατρία μου περπατούσα με φίλη μου όταν μας σταμάτησε ένας νεαρός γύρω στα 25+ να μου πει στα αγγλικά πόσο όμορφη είμαι. Εγώ, που από τότε ήδη δεν μπορούσα να διαχειριστώ τα κομπλιμέντα, φανερά αμήχανη ψέλλιζα κάμποσα “thanks”.
– πω πω έχεις υπέροχα μαλλιά είσαι σαν λιονταράκι!
– thanks
– δεν έχω δει πιο ωραία μάτια στη ζωή μου!
– thanks
και κάπως έτσι κύλησε η συζήτηση, σε άπταιστα αγγλικά. Μέχρι που πρότεινε να τον ακολουθησω σπίτι του, έμενε στην γωνία είπε. Ήθελε άπλα να με γνωρίσει καλυτέρα είπε. Γνώριζε την ηλικία μου. Ήταν τόσο ευχάριστος και γοητευτικός, του είχα κλέψει την καρδιά είπε. Αρνήθηκα ευγενικά όσο επίμονος και αν ήταν, φανερά κολακευμένη ωστόσο από το ενδιαφέρον του. Έφυγα χωρίς να συνειδητοποιήσω τι είχε συμβεί.
Στα δεκατέσσερα μου βόλταρα με μια φίλη μου νωρίς το απόγευμα ώσπου άρχισε να φωνάζει προς το μέρος μας ένας κύριος «θα σας ξεσκίσω το μουνι γαμημένα πουτανακια, δεν φαντάζεσαι ποσό βαθιά θα στον χώσω, θα δεις τι θα κάνω στις βυζαρες σου» (και άλλα πολλά που δεν θυμάμαι). Κάναμε σαν να μην συνέβη τίποτα. Μάτια στο πεζοδρόμιο, ούτε κιχ και κάνε σαν να μην ακούς, δεν ξέρεις πως μπορεί να αντιδράσει ο άλλος, σωστά; Δεν είναι πως μας άγγιξε κιόλας, σωστά; Δεν έγινε και κάτι.
Εκεί γύρω στα δεκαπέντε μέρα μεσημέρι, τελευταίο κάθισμα λεωφορείου, δίπλα μου κάθεται ένας ηλικιωμένος κύριος. Απορροφημένη να σκέφτομαι γιατί πειναω συνεχώς συνειδητοποιώ μετά από λίγο ότι αυνανίζεται διπλά μου και με κοιτάζει. Το νιώθω ότι με κοιτάζει. Δεν έχω τολμήσει να γυρίσω να κοιτάξω, είναι πιο εύκολο αν δεν κοιτάξω. Θα το ξεπεράσω πιο εύκολα, θα ναι σαν να μην συνέβη ποτέ. Άλλωστε είχε την ευγένεια να μην με αγγίξει καν. Σηκώνομαι ήρεμη και κατεβαίνω στην επομένη στάση. Γιατί δεν τόλμησα να τον κοιτάξω; Γιατί δεν φώναξα; Γιατί έφυγα; Γιατί έφυγα εγώ;

Συνέχεια

Αντισεξισμός και Αντιφασισμός στην Εποχή των Τεράτων: Καιρός για Συνάντηση…


Ελιάνα Καναβέλη
Δρ. Κοινωνιολογίας

«Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος κόσμος πασχίζει να γεννηθεί. Τώρα είναι η εποχή των τεράτων»
Αντόνιο Γκράμσι

Ζούμε σε μια περίοδο έντονων πολιτικών και κοινωνικών διαδικασιών, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε παγκόσμιο, τα οποία φαίνεται να είναι σε αλληλεπίδραση. Η εκλογή του Τραμπ στην Αμερική, η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη1 συνθέτουν μια εικόνα, εκ πρώτης όψης, κάπως δυσοίωνη. Δυσοίωνη γιατί με τον ερχομό αυτών ισχυροποιείται και ένας λόγος ρατσιστικός, σεξιστικός που αποκλείει τα υποκείμενα από τον δημόσιο χώρο και λόγο εξαιτίας της θρησκείας, του χρώματος, της σεξουαλικότητας και του φύλου. Αντιμετωπίζει το θηλυκό σώμα, ξεκάθαρα και δίχως περιστροφές, ως αντικείμενο προς εκμετάλλευση και ως κατώτερο από αυτό του άνδρα.

Αυτές οι φωνές ακούγονται τόσο από ακροδεξιούς όσο και από νεοφιλελεύθερους, αλλά και από αριστερούς, τόσο εγχώρια2 όσο και παγκόσμια. Δείτε, για παράδειγμα, τη δήλωση του Ντάισεμπλουμ ότι οι νότιοι έφαγαν τα λεφτά τους σε γυναίκες και ποτά. Αν αναλύσουμε προσεχτικά τη δήλωσή του, παρατηρούμε καταρχάς ότι όλοι οι «νότιοι» είναι άνδρες ενώ σε δεύτερο επίπεδο δεν αναγνωρίζεται το θηλυκό υποκείμενο ως κάποιο που μπορεί να καταναλώσει, αντίθετα είναι αυτό που καταναλώνεται από το αρσενικό υποκείμενο. Στον πυρήνα της, η δήλωση αυτή είναι άκρως σεξιστική, υποτιμητική και δείχνει ότι το επίπεδο ευαισθητοποίησης αναφορικά με ζητήματα φύλου, σεξουαλικότητας είναι πολύ χαμηλό, αλλά δεν πέφτουμε από τα σύννεφα.

Είχε προηγηθεί, εξάλλου, και η δήλωση του ακροδεξιού Πολωνού ευρωβουλευτή Γιάνους Κόρβιν-Μίκε ότι σαφώς και οι γυναίκες πρέπει να πληρώνονται λιγότερα γιατί είναι πιο αδύναμες, μικρότερες σε μέγεθος και λιγότερο ευφυείς, με λίγα λόγια κατώτερα όντα. Οι δηλώσεις αυτές μόνο αφελείς και αστείες δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Φέρουν μια ισχυρή αντίληψη υποτίμησης της γυναικείας υπόστασης και δεν είναι άσχετες με την πολιτική κατάσταση που επικρατεί στην Πολωνία και την ισχυροποίηση της ακροδεξιάς, η οποία αποτυπώθηκε και στο εκλογικό αποτέλεσμα του 2015 με την επικράτηση του συντηρητικού και άκρως ξενοφοβικού κόμματος του Νόμου και της Δικαιοσύνης (PiS).

Συνέχεια

#FuckModesty: η ελεύθερη και ανήθικη γυναίκα είναι η πιο ισχυρή μορφή αντίστασης…


modesty

μετάφραση-σχόλιο BlackCat

της Ιρανής ακτιβίστριας Maryam Namazie, 

πηγή: The Freeethinker

Οπουδήποτε αποκτά εξουσία και επιρροή ο ισλαμισμός, πρώτα έρχεται πάντα για τις γυναίκες. Και αυτό είναι πάντοτε ένα σημάδι πως έπονται χειρότερα αφού όπως λέει και ένα απόφθεγμα: ”η ελευθερία μίας κοινωνίας κρίνεται από την ελευθερία των γυναικών”.

Ο ισλαμισμός, η χριστιανική δεξιά, η βουδιστική δεξιά, η εβραϊκή δεξιά, η ινδουιστική δεξιά, η Sikh δεξιά, κ.ο.κ., έχουν εξειδικευτεί στο μισογυνισμό, εποπτεύοντας τη συμπεριφορά και τη σεξουαλικότητα των γυναικών για να σιγουρευτούν πως αυτή δεν θα αμφισβητήσει την ανδρική ”τιμή”.

Για να επισφραγίσουν τη συμμόρφωση των γυναικών, επιβάλλουν κανόνες σεμνότητας με οποιοδήποτε μέσο, είτε με απειλές και εξευτελισμό μίας μουσουλμάνας που έκανε twerking σε δημόσιο χώρο στο Birmingham, είτε με το να φτύνουν σε ένα ”άσεμνο” οκτάχρονο κορίτσι στο Ισραήλ, είτε με τα εξαφανισμένα μωρά των ανύπαντρων μητέρων στην Ιρλανδία, είτε με την απαγόρευση κυκλοφορίας των γυναικών με μοτοσυκλέτες και το χορό σε δημόσιους χώρους στην περιφέρεια Aceh της Ινδονησσίας, είτε με τον λιθοβολισμό μέχρι θανάτου στο Ιράν του 21ου αιώνα.

Η ”ξεδιαντροπιά”,  που μπορεί να είναι ο,τιδήποτε, από τα τραγούδια σε δημόσιο χώρο, τα δυνατά γέλια, την ανάμειξη των φύλων, την μη-κάλυψη του πρσώπου μέχρι και τη μη-συμμόρφωση, θεωρείται επικίνδυνη για την οικογένεια, την κοινότητα, το έθνος και την κοινωνία που θεωρεί αναγκαίο τον έλεχγο και την καταστολή της.

Σε αυτές ”τις πολιτικές των κοινοτήτων… οι γυναίκες δεν γίνονται αντιληπτές ως άτομα με δικαιώματα αλλά ως φορείς της τιμής της κοινότητας και τυγχάνουν προστασίας ή βιασμού ανάλογα με το ποιές είναι.” Οι Γιαζίντι γυναίκες που χρησιμοποιούνται ως σκλάβοι του σεξ από τον ISIS είναι το πιο ειδεχθές παράδειγμα μίας τέτοιας πρακτικής.

Συνέχεια

Το πλοίο των ηλιθίων…


Μια φορά και έναν καιρό, ο καπετάνιος και οι αξιωματικοί ενός πλοίου έγιναν τόσο ματαιόδοξοι από την ικανότητά τους στην ναυτική τέχνη, τόσο ανόητα ασεβείς και τόσο εντυπωσιασμένοι με τους εαυτούς τους που οδηγήθηκαν στην τρέλα.

Έστρεψαν το πλοίο βόρεια και προχώρησαν μέχρι που συνάντησαν παγόβουνα και επικίνδυνους ογκόπαγους. Συνέχισαν να πηγαίνουν βόρεια σε όλο και περισσότερο επικίνδυνα νερά με μόνο σκοπό να δώσουν στους εαυτούς τους ευκαιρίες να πραγματοποιήσουν ακόμα περισσότερα λαμπρά κατορθώματα στην ναυσιπλοΐα.

Καθώς το πλοίο έφτανε σε όλο και υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, οι επιβάτες και το πλήρωμα γίνονταν όλο και περισσότερο δυσαρεστημένοι. Άρχισαν καυγάδες μεταξύ τους και παράπονα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούσαν.

«Τρέμω από το κρύο», είπε ένας ρωμαλέος ναυτικός. «Αυτό είναι το χειρότερο ταξίδι που έχω βρεθεί. Το κατάστρωμα είναι γλιστερό από τον πάγο. Όταν είμαι στο παρατηρητήριο ο αέρας περνά το πανωφόρι μου σαν μαχαίρι. Κάθε φορά που δένω το πανί της πλώρης τα δάχτυλά μου πάνε να παγώσουν. Και γι’ όλα αυτά παίρνω μόνο πέντε πενιχρά σελίνια το μήνα».

«Νομίζεις ότι εσύ μόνον την έχεις άσχημα;», είπε μια γυναίκα επιβάτης. «Εγώ δεν μπορώ να κοιμηθώ το βράδυ από το κρύο. Οι κυρίες σε αυτό το πλοίο δεν παίρνουν όσες κουβέρτες παίρνουν οι άντρες. Αυτό δεν είναι δίκαιο».

Ένας μεξικανός ναύτης παρεμβαίνει στην συζήτηση. «Εγώ παίρνω μόνο τον μισό μισθό από ότι παίρνουν οι άγγλοι ναύτες. Χρειαζόμαστε αρκετή ποσότητα φαγητού για να είμαστε ζεστοί σε αυτό το κλίμα και δεν παίρνω το μερίδιό μου. Οι Άγγλοι παίρνουν περισσότερο. Και το χειρότερο από όλα είναι ότι οι αξιωματικοί μου δίνουν διαταγές στα αγγλικά αντί στα ισπανικά».

Συνέχεια

Terminal119: Ο βιασμός ως μέσο πολέμου…



Η λογική του πολέμου

Μιλώντας για πόλεμο, προσπαθεί κανείς να δώσει έμφαση είτε στα κίνητρα του πολέμου είτε στα στρατιωτικά/στρατηγικά μέσα με τα οποία προσπαθούν τα εμπλεκόμενα μέρη να κερδίσουν τον πόλεμο.Μια ανάλυση οικονομικίστικου, ωφελιμιστικού ή υπολογιστικού τύπου (ή ορθολογική, εν γένει), ωστόσο, αδυνατεί να εισχωρήσει στην λογική του πολέμου.Τα αίτια του πολέμου ή οι στρατιωτικοί υπολογισμοί δεν είναι ο ίδιος ο πόλεμος·αφορούν σε κάτι εξωτερικό ως προς τον πόλεμο (σε χάρτες στρατιωτικών επιτελείων και σε οικονομικές συναλλαγές).Ο ίδιος ο πόλεμος, καθ’ όλη τη διάρκειά του, χαρακτηρίζεται από λογικές και μηχανισμούς ελάχιστα ορθολογικούς, αν δεχτούμε πως ο πόλεμος είναι κάτι που, πάνω απ’ όλα, βιώνεται.Αυτό γίνεται άμεσα αντιληπτό, μόνο και μόνο αν σκεφτούμε την αιτία για την οποίο ο πολεμιστής ρίχνεται στη μάχη: η λέξη πατρίδα. Η πατρίδα δεν είναι απλά μια λέξη, η αντανάκλαση ενός αντικειμένου στο συμβολικό πεδίο, αλλά μια ολόκληρη αφήγηση εν είδει φαντασίωσης. Κουβαλάει πάνω τις σύμβολα, αξίες, ιστορίες και την ίδια στιγμή προσαρτά τα υποκείμενα-φορείς της, μέσω δεσμών αγάπης και αφοσίωσης.Αυτά βιώνονται από το υποκείμενο του έθνους και μέσω αυτών συνδέεται με τα επιμέρους στοιχεία του έθνους (αλληλεγγύη προς τους συμπατριώτες μου, αγάπη για τη γλώσσα μου, δεσμοί αίματος με το έδαφος κλπ.).Μιλάμε, δηλαδή, για την απόλαυση του έθνους και την οργάνωσή της σε σχέση με τις εθνικές αφηγήσεις. [1]

Βασικός στόχος σε κάθε πόλεμο και κεντρικός μηχανισμός του είναι η καταστροφή της ταυτότητας του αντιπάλου.Τα βασανιστήρια εναντίον μουσουλμάνων κρατουμένων που ήρθαν στη δημοσιότητα τα τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνουν την άποψη αυτή.Οι κρατούμενοι αφήνονται χωρίς τροφή
για αρκετό χρονικό διάστημα και, αφού το αίσθημα της πείνας γίνει βασανιστικό, τους προσφέρεται
σαν τροφή χοιρινό κρέας.Ο μουσουλμάνος έρχεται, λοιπόν αντιμέτωπος με ένα τρομακτικό, για
αυτόν, δίλημμα: ή να ταλαιπωρηθεί ακόμη περισσότερο από την ανυπόφορη πείνα ή να τραφεί με
κάτι που είναι απαγορευμένο και θα τον φέρει αντιμέτωπο με το αίσθημα της ενοχής.Αυτό δεν είναι
απλά ένα βασανιστήριο, όπως θα ήταν η πρόκληση σωματικού πόνου.Το βασανιστήριο αυτό αποκτά
το σαδισμό του και την ισχύ του ως μέσο εξευτελισμού μόνο εντός του συμβολικού δικτύου στο
οποίο λαμβάνει χώρα. Επιτίθεται στην ίδια την αυτοαναπαράσταση του θύματος ως υποκειμένου

Συνέχεια

Νομαδικό υποκείμενο: Ένα ταξίδι στην ελευθερία…


140404165155-afghan-women-11-horizontal-gallery

Ελιάνα Καναβέλη

Ο όρος νομάς είναι συνδεμένος με τη συνεχή μετακίνηση ανθρώπων από τόπο σε τόπο προκειμένου να εξασφαλίσουν βιώσιμες συνθήκες ζωής και χωρίς να διατηρούν μια σταθερή κατοικία σε έναν συγκεκριμένο τόπο. Ο όρος νομαδικό υποκείμενο πέρα από τη συνηθισμένη του χρήση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις μεταδομιστικές θεωρίες. Ο γάλλος φιλόσοφος Gilles Deleuze στο δοκίμιό του «Nomad thought» (1985) νοηματοδοτεί τη νομαδική υποκειμενικότητα σαν ένα είδος συνειδητής σκέψης, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τις κυρίαρχες αντιλήψεις και τις ιδέες της ηγεμονίας. Έτσι, ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να ερμηνεύσει την ελεύθερη σκέψη, η οποία προσπερνάει τα προκαθορισμένα σύνορα των κατηγοριοποιήσεων και των τυποποιημένων αντιλήψεων που επιβάλλει ένα σύστημα αξιών και αντιλήψεων και οι οποίες εγκλωβίζουν τη σκέψη και ωθούν στην παθητικότητα.

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε και από την Rosi Braidotti, προκειμένου να περιγραφεί ο νομαδικός χαρακτήρας της φεμινιστικής θεωρίας. Σύμφωνα με την Braidotti, η γυναίκα είναι άπατρις, μια φυγάς και στην έννοια της νομαδικότητας εντοπίζεται εκείνο το πλαίσιο, το οποίο επιτρέπει στις γυναίκες να ξεπεράσουν τις πατριαρχικές αντιλήψεις και να αναζητήσουν μια «νέα γυναικεία φεμινιστική ταυτότητα». Η Braidotti όμως εφιστά την προσοχή στην υιοθέτηση του όρου, καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψη οι διαφορές (φυλής, κοινωνικής τάξης κ.λπ.) ανάμεσα στις γυναίκες.

Συνέχεια