Γράμμα του παππού Ροβήρου Μανθούλη στην 7χρονη εγγονή του…


από

Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Ροβήρος Μανθούλης έγραψε το βιβλίο Γράμμα στη Μελίνα. Εκεί, απευθύνει στην 7χρονη εγγονή του δέκα επιστολές –δέκα «μπλα-μπλα» όπως τις λέει- απαντώντας στις παιδικές ερωτήσεις της μικρής Μελίνας. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο online στον ιστότοπο του Μανθούλη,εδώ. Παρακάτω βρίσκεται η πρώτη επιστολή.

Επιστολή Πρώτη πρώτα μπλα-μπλα

Θα είσαι εφτά χρονών τον Αύγουστο. Τα χρόνια περνάνε γρήγορα. Χτες ακόμα γεννήθηκες και σε βλέπω που αρχίζεις να τριγυρνάς στον κόσμο των μεγάλων. Στο… τσίρκο των μεγάλων, θα μπορούσαμε να πούμε. (Γιατί κι’ εμείς «νούμερα» είμαστε, εμείς οι ενήλικες δηλαδή, τι νομίζεις…). Έμαθες λοιπόν ξαφνικά πως υπάρχουν αστρολογικά ζώδια! Και μάλιστα κινέζικα.

– «Ποιο είναι το ζώδιό σου το κινέζικο, παππού;» με ρώτησες προχτές.

Σίγουρα θα νομίζεις πως όλος κόσμος γνωρίζει το κινέζικο ζώδιό του. Ε λοιπόν, ιδέα δεν έχω ! Δεν ξέρω καλά-καλά ποιο είναι το κανονικό μου… Τα ζώδια, ξέρεις, είναι ένα είδος διασκέδασης. Μια απασχόληση του ελεύθερου χρόνου, όπως λένε. Κάτι σαν ονειρικός τουρισμός ανάμεσα στον κόσμο των αστερισμών. Τα όνειρα δεν απαγορεύονται. Περπατάμε μέσα τους εντελώς ελεύθερα. Οι περίπατοι, οι ψυχαγωγίες, και ιδίως τα όνειρα δεν κάνουν κανένα κακό στην ανθρωπότητα, αλλά εγώ τα ζώδια δεν τα πάω.

Ο αστερισμός ο δικός μου είναι η Ποίηση. Που σημαίνει δημιουργία, από το ρήμα ποιώ, φτιάχνω, δημιουργώ, π.χ. ένα ποίημα είναι μια δημιουργία. Έτσι ονόμασαν τους στίχους των τραγουδιών οι Αρχαίοι μας πρόγονοι. Γιατί στην αρχή μόνο τραγουδούσαν τα ποιήματα. Και μάλιστα με τη συνοδεία μουσικής. Με πνευστά ή με έγχορδα όργανα, ή και με τα δυο. Πολύ αργότερα τα απάγγελναν μονάχα. Η «Οδύσσεια» για παράδειγμα ήταν τραγούδι. Από τους Έλληνες πήραν ίσως και τις μισές λέξεις τους οι Λατίνοι -δηλαδή οι Ρωμαίοι- και από κει πέρασαν στις άλλες δυτικές γλώσσες, στα ιταλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά, στα πορτογαλικά, στα αγγλικά, στα γερμανικά, κλπ. Μια τέτοια λέξη είναι και η «Ποίηση» καθώς και το «Ποίημα», για τα οποία μιλάγαμε. Στα ιταλικά έγιναν Poesia και Poema. Στα γαλλικά, Poesie και Poeme. Στα αγγλικά, Poetry και Poem κ.ο.κ. Και ο «Ποιητής», φυσικά, λέγεται αντιστοίχως: Poeta, Poete και Poet.

Ένας μεγάλος ποιητής μιας παλαιότερης εποχής, Δάντης ονόματι (ιταλικά Dante) ουμανιστής πριν ακόμα γεννηθεί αυτός ο όρος στην Αναγέννηση (αν έχεις ακούσει γι’ αυτήν) φαντάστηκε (και έγραψε, δηλαδή) μια «Θεία Κωμωδία», όπως την είπε. Δηλαδή «θεϊκή». Δηλαδή, μια δική του «Οδύσσεια». Όχι στις θάλασσες των ανθρώπων, αλλά στους ουρανούς του Θεού. Ο Οδυσσέας πίστευε σε πολλούς θεούς – όπως όλοι οι Αρχαίοι Έλληνες- ο Δάντης πίστευε σ’ ένα θεό γιατί ήταν Χριστιανός. Έγραψε μια Οδύσσεια που τον πήγε από την Κόλαση στο Καθαρτήριο και από το Καθαρτήριο στον Παράδεισο. Φανταστικά όλ’ αυτά γιατί κανείς δεν πήγε, ή τουλάχιστο δεν γύρισε, από κει πάνω να μας πει αν υπάρχουν. Μόνο ο Δάντης γύρισε. Στο ποίημα, όχι στην πραγματικότητα.

Τώρα γιατί την είπε «Κωμωδία» έστω και «θεία»; Γιατί στη Δυτική Ευρώπη, αυτό που εμείς οι Έλληνες λέμε «κωμωδία» αυτοί το λένε «κωμικό έργο. Από μια εποχή και ύστερα άρχισαν να λένε Κωμωδία (comedia, comedie) την παράσταση, το θεατρικό έργο εν γένει και το θέατρο. Το γνωστότερο θέατρο στον κόσμο -που κρατάει από την εποχή του Μολιέρου- είναι η Comedie Frangaise, στο Παρίσι. (Άλλη μια ελληνική λέξη, Κωμωδία. Έρχεται από τον κώμο, τα «πάρτι», τους κώμους, που έκανε ο Διόνυσος -ο αρχαίος θεός του κρασιού- με την παρέα του, τους Σατύρους).

Ο Δάντης είχε για τουριστικό οδηγό έναν άλλο διάσημο Λατίνο ποιητή, τον Βιργίλιο (Vergilius). Από το ταξίδι αυτό, αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν όταν τον πήγε τον Δάντη ο φίλος του να δει το χειρότερο μέρος της Κόλασης, με το περισσότερο θειάφι και τις αφόρητες τιμωρίες! «Πίσω από απ’ αυτήν την πόρτα», του λέει ο Βιργίλιος, «είναι οι χειρότεροι απ’ όλους, αυτοί που δεν έχουν κάνει ούτε καλό ούτε κακό στη ζωή τους, δηλαδή οι Ουδέτεροι!». Δηλαδή, αυτοί που βλέπουν τα τρένα να περνούν, σαν τις αγελάδες – θα λέγαμε σήμερα. Που διασκεδάζουν χαζεύοντας τα άστρα. Βλέπεις, χρειάζεται προσοχή με τις διασκεδάσεις. Μπορεί να αποβούν επικίνδυνες. Άλλο η Αστρονομία κι άλλο η αστρολογία. Η μία είναι επιστήμη που παράγει έργο, η άλλη είναι ψυχαγωγία και παράγει συμβουλές. (Καλές είναι και οι συμβουλές μερικές φορές!)

Ξαναδιαβάζω όσα έγραψα πιο πάνω και λέω μέσα μου «Παναγία μου, η Μελίνα θα κάνει ένα σωρό ερωτήσεις την άλλη φορά. Πρέπει να βρω απαντήσεις με τις κατάλληλες λέξεις. Που να τις καταλαβαίνει. Είναι φοβερό όταν σκέφτεσαι πόσο απομακρυνόμαστε από τον κόσμο των παιδιών όταν αρχίζουμε να εξηγούμε το σύμπαν!» Ευτυχώς που στην οικουμενική σκέψη -δηλαδή στο πεδίο των γνώσεων- υπάρχουν πολλές ελληνικές λέξεις που είναι επιστημονικοί όροι κι αυτό θα με βοηθήσει πολύ.

Κατ’ αρχήν, θα μου πεις :

«Πώς λες χτες γεννήθηκα όταν ξέρεις ότι είμαι 7 χρονών;»

Και θα έχεις δίκιο. Η μόνη δικαιολογία που έχω είναι ότι είναι τρόπος του λέγειν. Θα πρέπει τώρα να σου εξηγήσω τι θα πει τρόπος του λέγειν ! Τρόπος του λέγειν θα πει να μιλάς μεταφορικά, δηλαδή με αυτό που λέμε μεταφορά στην τέχνη του λόγου. Δηλαδή, αυτό που θέλεις να πεις το «μεταφέρεις» σε μια άλλη φράση, πιο νόστιμη. Για να νοστιμήνεις τη γλώσσα ! Αυτό κάνει η «τέχνη του λόγου», δηλαδή η λογοτεχνία. Νοστιμεύει τη γλώσσα. Όταν αυτό που διαβάζεις είναι νόστιμο, το χαίρεσαι και όταν κάτι το χαίρεσαι, το μαθαίνεις καλύτερα και γρηγορότερα. Άσε που αν κάποιος μιλάει με νόστιμη γλώσσα, μπορεί κα να τον ερωτευθείς στο τέλος !

Αντί λοιπόν να πω «δεν γεννήθηκες πριν από πολύ καιρό, είσαι μόνο 7 χρονών», δεν είναι πιο χαριτωμένο και πιο σύντομο το «γεννήθηκες χτες»; Δηλαδή, την έφερα πιο κοντά τη γέννησή σου. Σαν να έγινες εφτά χρονών μέσα σε μια νύχτα ! Αυτό δε κάνουν οι καλές μάγισσες; Με μια απλή «μεταφορά», κάτι σαν μαγικό χαλί ! Άλλη λέξη ελληνική (μεταφορά) που ανήκει πλέον σε όλες τις γλώσσες, με την ίδια λογοτεχνική έννοια (metaphore, στα γαλλικά, metaphoriquement, το επίρρημα ).

Όλα αυτά γίνονται λοιπόν για να εντυπωσιάσουμε τους άλλους. Υπάρχει ωραιότερη διασκέδαση από το να εντυπωσιάζεις τους άλλους; Ντυνόμαστε καλά για να εντυπωσιάσουμε, χτενιζόμαστε καλά για να εντυπωσιάσουμε, μελετάμε τα μαθήματά μας για να εντυπωσιάσουμε τους δασκάλους μας ! Και όλους όσους μας αγαπάνε… Μιλάμε «διαφορετικά» -δηλαδή, «μεταφορικά»- για να δείξουμε τα αισθήματά μας. Αν είμαστε αγνοί άνθρωποι, θέλουμε να εντυπωσιάσουμε μόνο και μόνο για να δείξουμε τα αισθήματά μας. Θα μου πεις «Γιατί να τα δείξουμε; Δεν αρκεί που τα έχουμε;» Όχι, γιατί τα αισθήματα δεν φαίνονται. Είναι αόρατα. Και όταν είναι «δυνατά αισθήματα» πρέπει να βρούμε ένα «τρόπο του λέγειν» αρκετά δυνατό, για να δείξουμε ότι είναι δυνατά, τα αισθήματά μας. Αυτό κάνει άλλωστε η Ποίηση. Δεν είναι «ουδέτερη» η Ποίηση. Γιατί «κάνει καλό». Και κάνει καλό γιατί είναι δυνατή. Όταν βέβαια εκφράζει αισθήματα δυνατά. Κατά συνέπεια, η Ποίηση δεν πάει στην Κόλαση. Πηγαίνει κατευθείαν στον Παράδεισο.

Οι Ποιητές κατοικούν στον Παράδεισο, αλλά έχουν το δικαίωμα να πηγαίνουν παντού, ακόμα και να επισκέπτονται την Κόλαση. (Όπως, πιο πριν, ο Δάντης και ο Βιργίλιος). Τώρα βέβαια, αν ρωτάς για την Κόλαση, κανείς δεν ξέρει ποιος ευθύνεται γι’ αυτήν. Κανείς δεν έχει αποδείξεις, θέλω να πω. Γιατί κανείς δεν ήρθε να μας περιγράψει τα πράγματα. Αυτά που έζησε. Αν τα έζησε… Τον Παράδεισο πάντως τον έχουν ιδρύσει οι Ποιητές, Δεν είπαμε ότι είναι οι Δημιουργοί; Ποιώ = Δημιουργώ, Ποιητής= Δημιουργός.

Το «γεννήθηκες πριν από 7 χρόνια» πάντως, είναι φράση ουδέτερη, δεν είναι ποιητική. Γιατί δεν αλλάζει σε τίποτα τη γεύση του γεγονότος. Τι είναι η «γεύση»; Μπορείς να φας μια φτηνοντομάτα στυφή και μπορείς να φας μια ντομάτα βιολογική που έχει καλύτερη γεύση. Στην αλήθεια πρέπει να δίνουμε ένα νόημα, μια κρίση, μια βαθμίδα ποιότητας. Αυτό δεν κάνει η ποίηση; Όλοι μπορούν να πουν «καλέ αυτή γεννήθηκε πριν από 7 χρόνια». Αλλά εγώ έχω να εκφράσω ένα αίσθημα. Ποιο είναι αυτό το αίσθημα; Το ότι δεν είδα να περνάει ο χρόνος από τότε που γεννήθηκες ! Αυτή είναι η δική μου αλήθεια. Αυτό δεν κάνουν οι ποιητές; Τη δική τους αλήθεια γράφουν, όχι των άλλων. Την κάνουν ιδιωτική την αλήθεια. Δίνουν ένα νόημα στα γεγονότα. Όχι, άντε-άντε, σαν να μην έχει τίποτα το σπουδαίο… Βάλε δυο ζωγράφους να ζωγραφίσουν το Τουρκολίμανο. Αλλιώς θα το κάνει ο καθένας. Και με άλλο χρώμα. Το «γεννήθηκες χτες» την αναστατώνει την αλήθεια, την κάνει να χορεύει, να τραγουδάει και κάνει τη Μελίνα ευτυχισμένη. Γιατί, ενώ όλοι χρειάζονται 7 χρόνια για να γίνουν 7 χρονών, εκείνη χρειάστηκε μόνο 24 ώρες ! Η σκέτη αλήθεια δεν μας αρκεί. Είναι πεζή. Πρέπει να επέμβουμε. Να την κάνουμε πιο ενδιαφέρουσα. Πάρε παράδειγμα τη συσκευή της τηλεόρασης. Είναι μια πραγματικότητα ουδέτερη. Μόνο όταν αρχίζει να παίζει αποκτά κι’ αυτή οντότητα. Την ανοίγουμε για να δούμε κινούμενα σχέδια. Τη στιγμή που την ανοίγουμε, το σχέδιο μιμείται την πραγματικότητα. Για να μας ευχαριστήσει. Το κινούμενο σχέδιο εκφράζεται, δεν είναι ακίνητο σαν τις πέτρες.

Η κίνηση είναι μια έκφραση. Όταν μιμείσαι τη κίνηση των άλλων, τη ζωή των άλλων, τα συναισθήματα των άλλων, δεν είσαι μακριά από την ποίηση. Γιατί ο ρόλος του έργου δεν είναι να κοπιάρει την πραγματικότητα αλλά να την μιμείται. Όταν δύο ζωγράφοι μιμούνται ένα θέμα, όταν δύο ηθοποιοί μιμούνται ένα ρόλο, το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό. Όταν δύο συγγραφείς θέλουν να εκφράσουν την ίδια ιδέα, ο καθένας με τον τρόπο του, ό ένας θα πει «γεννήθηκες πριν από 7 χρόνια». Ο άλλος θα πει «γεννήθηκες χτες». Αυτός θα είμαι εγώ ! Λοιπόν, ζήτω η ποίηση !

Ύστερα θα μου πεις : Η Κόλαση και ο Παράδεισος ξέρω τι είναι, αλλά πρώτη φορά ακούω για Καθαρτήριο. Εντάξει. Όλες οι θρησκείες έχουν Κόλαση και Παράδεισο, για να φοβούνται οι ζωντανοί και να μην κάνουν κακό στους άλλους, γιατί αλλιώς θα πάνε στην Κόλαση όπου η τιμωρία δεν έχει όρια. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τον Άδη, στα έγκατα της γης, και τα Ηλύσια Πεδία, κάπου κοντά στον Ατλαντικό, ένα τεράστιο κήπο με οπωροφόρα δέντρα. Με πολλές πορτοκαλιές. Καθαρτήριο έχουν στη θρησκεία τους οι μισοί Χριστιανοί. Οι Καθολικοί. Πιστεύουν δηλαδή ότι μερικοί που δεν έχουν κάνει σοβαρά εγκλήματα, πηγαίνουν πρώτα σ ένα τρίτο διαμέρισμα των Ουρανών, όπου τιμωρούνται για μερικούς μήνες, για να «καθαριστεί» η ψυχή τους και μετά να πάνε στον Παράδεισο. Γι’ αυτό λέγεται Καθαρτήριο. (Για να μην το πούνε Καθαριστήριο, σαν αυτό που πλένει τα πουκάμισα).

Πάει κι αυτή η απορία. Αλλά, ξέρω, θα με ρωτήσεις και τι θα πει «ουμανισμός». Αυτή είναι πολύ δύσκολη ερώτηση. Είναι μια ξένη λέξη που την χρησιμοποιούνε σε όλες τις γλώσσες. Σαν την Δημοκρατία, που είναι ελληνική λέξη και την χρησιμοποιούνε σε όλες τις γλώσσες. Άλλωστε η Δημοκρατία και ο Ουμανισμός έχουν μεγάλη σχέση. Γιατί όταν έγιναν λιγάκι δημοκρατικές οι πόλεις – κράτη στην Ιταλία, τον 15ο και 16ο αιώνα, γεννήθηκε και ο Ουμανισμός : Δηλαδή να βλέπουμε με ανθρώπινα μάτια τη ζωή και την τέχνη και όχι μόνο με τα μάτια της εκκλησίας. Είναι όρος φιλοσοφικός. Στα ιταλικά «ουόμο» είναι ο «άνθρωπος» και «ουμάνο» ο «ανθρώπινος». Αλλά αν πούμε τον «ουμανισμό» «ανθρωπισμό» θα είναι λάθος γιατί «ανθρωπισμός» στα ελληνικά σημαίνει την αγάπη για τους άλλους ανθρώπους που είναι δίπλα μας. Προσθέτουμε λοιπόν στη γλώσσα μας τον «ουμανισμό». Όπως κάναμε με τον «καφέ» και το «τσάι» ! Αραβικός ο καφές, κινέζικο το τσάι…

Θα μου κάνεις σίγουρα κι άλλες δύσκολες ερωτήσεις, αλλά να μην κουραστούμε κιόλας, Θα πάρουμε πρώτα έναν υπνάκο και θα τα ξαναπούμε.


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2017/04/22/gramma-manthouli/

Ο ελληνικός εμφύλιος στον κινηματογράφο (μέρος Γ’)…


Η αφήγηση των ηττημένων φτάνει στα όρια της

Άλλος δρόμος δεν υπήρχε, Σταύρος Ψυλλάκης

Γράφει ο Δημήτρης Κεχρής


Επειδή πολύς λόγος γίνεται στις μέρες μας περί εθνικής ομοψυχίας, εθνικής ενότητας, άρση των διχασμών για το εθνικό συμφέρον και άλλα τέτοια, σκεφτήκαμε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να παρουσιάσουμε μια …κινηματογραφική απάντηση στα παραπάνω ιδεολογήματα, σύγχρονα αφηγήματα, πλέον και της Αριστεράς, στη χώρα μας. Εμφύλιος πόλεμος υπήρξε, και δεν έγινε λόγω «ιστορικών λαθών» της μίας ή της άλλης πλευράς. Ο εμφύλιος έγινε όταν η πολιτική ηγεσία μαζί με τον Εθνικό Στρατό συντάχθηκε με τις ευρωπαϊκές «συμμαχικές» δυνάμεις για να καταστείλουν ένα κομμάτι του λαού που δεν ήθελε την υποταγή και την ταπείνωση. Για να μην αρχίσουμε τις (αντι-ιστορικές πολλές φορές) ιστορικές αναλογίες, ας δούμε πώς καταγράφηκε κινηματογραφικά η ιστορική αυτή περίοδος…

[Στο Α΄μέρος «Από το 1948 μέχρι και τη δικτατορία» ασχοληθήκαμε με τις πρώτες απόπειρες αναφοράς στον εμφύλιο στα ασφυκτικά πλαίσια ενός αυταρχικού κράτους και στο φόντο της προσχώρησης του κινηματογράφου σε πρότυπα εμπορικότητας.]

[Στο Β΄μέρος «Η επιστροφή της Αριστεράς» είδαμε την περίοδο από το 1974 μέχρι την πτώση των καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού», οπότε και αναδύθηκε μια τάση απελευθέρωσης της καταπιεσμένης μνήμης, πολιτικοποίησης και συνακόλουθης διερεύνησης νέων μορφών.]

Σήμερα παρουσιάζουμε το Γ΄μέρος…

Η αφήγηση των ηττημένων φτάνει στα όρια της

Με ιστορικό κόμβο την κυβερνητική συνεργασία Αριστεράς-Δεξιάς του 1989 και στο φόντο της πτώσης των καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού», ξεκινά πλέον μια νέα φάση στην οποία η πολιτικοποίηση του κόσμου υποχωρεί ραγδαία, καθώς μπαίνουμε στην εποχή του «εκσυγχρονισμού». Ταυτόχρονα, η χρόνια προσκόλληση αριστερών κινηματογραφιστών σε εξεζητημένες φόρμες, η υπερβολικά αφαιρετική προσέγγιση του κινηματογραφικού χωροχρόνου και η έντονη πολιτικοποίηση της θεματολογίας οδήγησε στην κόπωση, ακόμα και του πιο πρωτοπόρου και εξοικειωμένου κοινού. Ο συνδυασμός των παραπάνω λοιπόν, συμβάλλει στη αριθμητική μείωση των ταινιών πολιτικού περιεχομένου και οι ελάχιστες ταινίες μυθοπλασίας που αναφέρονται στον εμφύλιο, πλέον, έχουν μετατοπιστεί προς πιο κριτικές προσεγγίσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο, ενώ παράλληλα παράγονται αρκετά ντοκιμαντέρ που φωτίζουν άγνωστες πτυχές της περιόδου αυτής.

Έτσι, το 1995 έχουμε την ταινία Ηνίοχος  του Αλέξη Δαμιανού, που αποτελεί μια εντελώς προσωπική κατάθεση ψυχής και αντανακλά τη στάση του ίδιου του σκηνοθέτη, ο οποίος μένοντας πιστός στο δικό του αξιακό κώδικα υπερβαίνει την πολιτική αντιπαράθεση Αριστεράς-Δεξιάς και εντοπίζει στοιχεία διχασμού των Ελλήνων που έχουν βαθύτερη, πολιτισμικού χαρακτήρα, προέλευση. Τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1996, αλλά το βαρύ του ύφος δεν του επέτρεψε να συναντήσει ευρεία ανταπόκριση από το κοινό

Ηνίοχος, Αλ. Δαμιανός

Ηνίοχος, Αλ. Δαμιανός


Συνέχεια

Ο ελληνικός εμφύλιος στον κινηματογράφο (μέρος Α’) …


Απ’ το 1948 ως τη δικτατορία. Η αποτύπωση των ιδεολογικοπολιτικών συσχετισμών στη μεγάλη οθόνη

κυνηγοι

Γράφει ο Δημήτρης Κεχρής
_______________________________

Επειδή πολύς λόγος γίνεται στις μέρες μας περί εθνικής ομοψυχίας, εθνικής ενότητας, άρση των διχασμών για το εθνικό συμφέρον και άλλα τέτοια, σκεφτήκαμε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να παρουσιάσουμε μια…κινηματογραφική απάντηση στα παραπάνω ιδεολογήματα, σύγχρονα αφηγήματα πλέον και της Αριστεράς στη χώρα μας. Εμφύλιος πόλεμος υπήρξε, και δεν έγινε λόγω «ιστορικών λαθών» της μίας ή της άλλης πλευράς. Ο εμφύλιος έγινε όταν η πολιτική ηγεσία μαζί με ένα κομμάτι του στρατού συντάχθηκε με τις ευρωπαϊκές «συμμαχικές» δυνάμεις για να καταστείλουν ένα κομμάτι του λαού που δεν ήθελε την υποταγή και την ταπείνωση. Για να μην αρχίσουμε τις (αντι-ιστορικές πολλές φορές) ιστορικές αναλογίες, ας δούμε πώς καταγράφηκε κινηματογραφικά η ιστορική αυτή περίοδος…

Στη διάρκεια των δεκαετιών που ακολούθησαν το τέλος του εμφυλίου πολέμου, μπορεί να διαπιστώσει κανείς πόσο έντονη στάθηκε η επιρροή του καταλυτικού αυτού ιστορικού γεγονότος για κάποιους κινηματογραφιστές. Προσπαθώντας να προσεγγίσουμε την κινηματογραφική δημιουργία που αφορά στο θέμα αυτό, οφείλουμε να έχουμε κατά νου ότι κάθε ταινία με τέτοια θεματολογία φορτίζεται έντονα και από την ιστορική περίοδο στην οποία αναφέρεται, αλλά και από το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο στο οποίο βρίσκεται ο δημιουργός της. Αναπαριστά μοναχά ένα μέρος ενός ιστορικού παρελθόντος, αναπόφευκτα επηρεάζεται από την ιδεολογική τοποθέτηση του σκηνοθέτη, καθώς φυσικά και από την κρατική λογοκρισία. Συνεπώς, σε ένα βαθμό λειτουργεί ως φορέας και διαμορφωτής ιστορικής μνήμης, καθώς και ως αποτύπωση ιδεολογικοπολιτικών συσχετισμών. Το παρόν κείμενο δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει μια εξαντλητική καταγραφή των ταινιών που έχουν καταπιαστεί με τον εμφύλιο. Ωστόσο, επιχειρεί μια σχετικά αντιπροσωπευτική σταχυολόγηση των σημαντικότερων κινηματογραφικών εγγραφών (άλλοτε μυθοπλασία και άλλοτε ντοκιμαντέρ)  που αφορούν στο ζήτημα αυτό, με κριτήριο αφενός την απήχησή τους στη χώρα μας και διεθνώς, και αφετέρου τη θέση τους στην ιστορία ως αντανάκλαση υπαρκτών ρευμάτων στις πολιτικές και κινηματογραφικές αναζητήσεις της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Συνέχεια

Έγινα αριστερός όταν διάβασα τους Άθλιους του Ουγκώ


new

Ο Ροβήρος Μανθούλης μιλάει σΤο Περιοδικό για την τέχνη, τις πολιτικές εξελίξεις, την ΕΡΤ και τις «Ακυβέρνητες Πολιτείες»

Συνέντευξη: Δ. Κεχρής, Ε. Παγκαλιά, Α. Φράγκος
_________________________________________

Δημοσιεύουμε το δεύτερο μέρος της χειμαρρώδους συζήτησης με τον Ροβήρο Μανθούλη. Συναντήσαμε τον πολυσχιδή δημιουργό στο στέκι των εκδόσεων Γαβριηλίδη, να μιλήσουμε για το καινούργιο του βιβλίο, τις «Μεταμορφώσεις της Αφροδίτης», το οποίο αναφέρεται στην αναπαράσταση του γυναικείου ιδεώδους στην τέχνη, μέσα σε έργα από την αρχαιότητα μέχρι και τον 20οαιώνα

Τελικά, μέσα στις δυόμιση ώρες της συνάντησής μας, αναπόφευκτα μιλήσαμε για την Ιστορία, την Πολιτική, την Αριστερά, την ΕΡΤ.

Διαβάστε εδώ το πρώτο μέρος της συνέντευξης, με επίκεντρο το βιβλίο, τις «μεταμορφώσεις της Αφροδίτης» μέσα στην Ιστορία και την τέχνη.

Συνέχεια

«Οι Μεταμορφώσεις της Αφροδίτης» και μια χειμαρρώδης συζήτηση…


Το Περιοδικό συναντά τον Ροβήρο Μανθούλη με αφορμή το βιβλίο του για το γυναικείο ιδεώδες στην τέχνη

Συνέντευξη: Δ. Κεχρής, Ε. Παγκαλιά, Α. Φράγκος


Συναντήσαμε τον Ροβήρο Μανθούλη στο στέκι των εκδόσεων Γαβριηλίδη, να μιλήσουμε για το καινούργιο του βιβλίο, «Οι Μεταμορφώσεις της Αφροδίτης». Ο ακατάβλητος κινηματογραφιστής/συγγραφέας/ερευνητής επί είκοσι χρόνια συγκέντρωνε υλικό για χιλιάδες εικαστικά έργα που αναφέρονται στο γυναικείο ιδεώδες, από την αρχαιότητα μέχρι και τον 20ο αιώνα. Η πολύτιμη αυτή δουλειά αποτυπώνεται μέσα σε τρεις εκδόσεις, ακολουθούμενη η κάθε μία από ένα dvd, όπου απεικονίζονται οι δημιουργίες αυτές, 5.000 στον αριθμό… Πριν ένα μήνα κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο και ο συγγραφέας του ήρθε για λίγο από την Γαλλία, όπου διαμένει εδώ και πολλά χρόνια. Θελήσαμε να  βρεθούμε, να μας πει για όλον αυτόν τον πλούτο που περιγράφει μέσα στις σελίδες του βιβλίου. Και βρεθήκαμε μπροστά σε έναν ακόμα μεγαλύτερο πλούτο, αυτόν της σκέψης και της ζωής του ίδιου του ανθρώπου που είχαμε μπροστά μας. Μιλήσαμε για το παρελθόν σα να το είχαμε μπροστά μας και για το παρόν σα να υφαίναμε τη συνέχεια από ό,τι έχει παρέλθει. Μιλήσαμε για την Τέχνη, την Ιστορία, την Πολιτική, την Αριστερά (ας μη ξεχνάμε ότι ο ίδιος βρέθηκε στις γραμμές της ΕΠΟΝ και του ΕΑΜ), την ΕΡΤ (εκτός από το κορυφαίο σήριαλ, τις «Ακυβέρνητες Πολιτείες», που γύρισε τη δεκαετία του 1980, πέρασε και από διάφορες θέσεις της δημόσιας τηλεόρασης παλιότερα, ενώ όλο το τελευταίο διάστημα στήριξε την ertopen).

Η συνάντησή μας κράτησε σχεδόν δυόμιση ώρες και θα μπορούσαμε να μείνουμε κι άλλο να ακούμε τον χειμαρρώδη λόγο του Ροβήρου Μανθούλη να μοιράζεται μαζί μας τα όσα έχει ζήσει, διαβάσει, αφουγκραστεί…  

Δημοσιεύουμε το πρώτο μέρος της συζήτησης. Σε δυο μέρες θα ακολουθήσει και το δεύτερο μέρος.

Συνέχεια