Προπαντός, όχι δημοσιογράφους! …


του Ζακ Ντερριντά

 

Τι είναι αυτό που πρέπει να είπε ο Θεός στον Αβραάμ; Τι του σήμανε αναγκαία τη στιγμή που του έδωσε την εντολή να ανέβει στο όρος Μοριά συνοδευόμενος από τον Ισαάκ και τον γάιδαρό του, εν όψει της χειρότερης «θυσίας» (όπως λέμε συνήθως, μεταφράζοντας κατά τρόπο εσφαλμένο τη λέξηκορμπάν); Οι βιβλιοθήκες βρίθουν από φιλολογίες και ερμηνείες για το ανήκουστο αυτό γεγονός, γι’ αυτό που έλαβε χώρα χωρίς να λάβει χώρα σ’ αυτή τη χώρα. Θα αφήσω προσωρινά κατά μέρος, αφελώς, αυτές τις εικασίες. Μπορούμε όμως να ισχυριστούμε με κάθε βεβαιότητα, χωρίς να γνωρίζουμε τίποτε άλλο, ότι θα πρέπει να του σήμανε κάτι που θα συνόψιζα ως εξής: «Προπαντός, όχι δημοσιογράφους!».

Ας μεταφράσουμε: «Αυτό που συμβαίνει εδώ, η κλήση μου, η επιταγή μου και η απάντησή σου, η ευθύνη σου («Ιδού εγώ!»), όλο αυτό πρέπει να μείνει απολύτως μυστικό: μεταξύ μας. Πρέπει να μείνειάνευ όρων ιδιωτικό, εσωτερικό σ’ εμάς τους δυο και απρόσιτο: μην πεις τίποτε σε κανέναν». Ξαναδιαβάστε την αφήγηση: υπογραμμίζει την σχεδόν πλήρη σιωπή του Αβραάμ. Δεν μίλησε σε κανέναν, και κυρίως όχι στη Σάρα, ούτε στην οικογένειά του, σε κανέναν στον οικογενειακό ή τον δημόσιο χώρο. Η σιωπή του κατά έναν τρόπο μοιάζει πιο αποφασιστική από αυτή την τρομερή ιστορία του γιου που τον θανατώνει ο πατέρας του. Λες και η ουσιώδης δοκιμασία παραμένει η δοκιμασία του μυστικού. Είναι αληθές a priori, δεν υπάρχει ανάγκη ερμηνείας επ’ αυτού. Οι ερμηνείες έρχονται μετά. Ο Θεός τού είπε το εξής, αρθρωμένο ή μη: θέλω να δω αν στην πιο ακραία δοκιμασία, δηλαδή στον ενδεχόμενο (απαιτούμενο) θάνατο του αγαπημένου σου γιου, θα είσαι ικανός να κρατήσεις το μυστικό ως προς την απόλυτα αθέατη, απόλυτα ενική, απόλυτα μοναδική σχέση που πρέπει να έχεις μ’ εμένα.

Συνέχεια

H Ηθική πρέπει να έχει πίστη ;


Carlo_Maria_Martini

Ενα ερώτημα που έχει διαρκή ισχύ και οι απαντήσεις του
ποικίλουν ανάλογα από τη σκοπιά του πιστού ή του μή πιστού.
(Από ένα άρθρο του Θ.Γιαλκέτση στην Ελευθεροτυπία 13-4-1996).

Ενα Ιταλικό περιοδικό έθεσε ως ερωτήματα τα » Είναι δυνατή
μια ηθική χωρίς πίστη ;  Μπορούμε να υιοθετούμε ηθικές συμ-
περιφορές χωρίς να είμαστε πιστοί μιας θρησκείας » ;  Είναι
αναγκαία η αναφορά στο Θεό για να μπορούμε να διακρίνουμε
το καλό από το κακό» ; στον γνωστό άθεο διανοούμενο Ουμπέρτο
Έκο και σε ένα πιστό καθολικό τον καρδινάλιο Κάρλο Μαρία
Μαρτίνι.

Και οι δύο συνομιλητές βρήκαν κοινά σημεία συμφωνίας, όπως
ένας άθεος και ένας πιστός μπορούν να συνεργαστούν και να
δράσουν συγκεκριμένα για μια σειρά κοινούς ηθικούς σκοπούς,
όπως είναι για παράδειγμα , η οργάνωση της αλληλεγγύης προς
τους φτωχούς και τους αδύναμους με τους οποίους μπορεί να
αποδειχτεί ότι μπορεί να υπάρξει κοινή δράση, που ξεκινάει από
την αγάπη για τον άνθρωπο. Ο Μαρτίνι δεν μπορεί να δεχτεί ότι
είναι φυσικό να έχει τέτοιες αξίες ένας άθεος, όταν αυτές δεν ξεκι-
νάνε από μια πίστη, από μια θρησκευτική παιδεία που έχει ως
υπέρτατη αξία την αγάπη προς τον άνθρωπο, γιατί μια ηθική
χωρίς Θεό, στερείται κωδίκων συμπεριφοράς που θα μπορούσαν
να γίνουν οικουμενικά αποδεκτοί.

Συνέχεια