Ο Μαρξ και το κόστος της κλιματικής αλλαγής


ΠΑΓΟΒΟΥΝΟ

σημείωση Αμετανόητου: Χρήστο Β.  σε ευχαριστώ πολύ για το άρθρο

Οπου και αν κοιτάξετε αυτή την εποχή θα δείτε τον μαρξισμό να ενισχύεται. Εντάξει, ίσως να μην το δείτε, αλλά το βλέπουν οι συντηρητικοί. Αν τολμήσετε να αναφέρετε την εισοδηματική ανισότητα, θα σας αποκηρύξουν ως μετενσάρκωση του Ιωσήφ Στάλιν. Ο Ρικ Σαντόρουμ (σ.σ. υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για τις προεδρικές εκλογές του 2012) διακήρυξε ότι οποιαδήποτε χρήση του όρου «κοινωνική τάξη» αποτελεί «μαρξιστικό λόγο». Οπότε, εννοείται ότι ο νόμος Ομπάμα περί καθολικής ασφάλισης (Obamacare), βασισμένος σε ιδέες που αρχικά είχαν εκφραστεί μέσω του Heritage Foundation  (πιθανότατα το σημαντικότερο συντηρητικό αμερικανικό think tank), αποτελεί μαρξιστικό σχέδιο, διότι η απαίτηση οι άνθρωποι να διαθέτουν ασφάλιση είναι πρακτικά το ίδιο με το να τους στέλνεις σε γκουλάγκ. Περιμένετε να δείτε τι θα γίνει όταν η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) ανακοινώσει κανόνες που έχουν σκοπό να επιβραδύνουν την κλιματική αλλαγή.

Συνέχεια

Φράνσις Φουκουγιάμα: Ο νεοσυντηρητισμός μετεξελίχτηκε σε κάτι που δεν μπορώ πια να υποστηρίζω


FoukouyiamaNeoconservatism has evolved into something I can no longer support

© The Guardian

Καθώς πλησιάζουμε στην τρίτη επέτειο της κήρυξης του πολέμου στο Ιράκ, φαίνεται πως  η ιστορία δεν θα είναι επιεικής με την επέμβαση.

Περισσότερο από κάθε άλλη ομάδα εντός ή εκτός της κυβέρνησης Μπους (Bush), κανείς δεν υποστήριξε περισσότερο τον εκδημοκρατισμό του Ιράκ και της Μέσης Ανατολής από τους νεοσυντηρητικούς.

Αυτοί ήταν που πιστώθηκαν (ή χρεώθηκαν) πως ζύγισαν αποφασιστικά υπέρ της πολιτικής της καθεστωτικής αλλαγής στο Ιράκ· κι είναι ακριβώς το ιδεαλιστικό τους πρόγραμμα που θα βρεθεί στο στόχαστρο, τους επόμενους μήνες και χρόνια.

Αν οι ΗΠΑ αποτραβηχτούν εντέλει από την παγκόσμια σκηνή, μετά από μία ενδεχόμενη ήττα στο Ιράκ, αυτό θα αντιπροσωπεύσει μία πελώρια τραγωδία για τον κόσμο, καθώς η αμερικανική ισχύς και επιρροή υπήρξαν σημαντικές για τη διατήρηση μίας ανοικτής και όλο και πιο δημοκρατικής πλανητικής τάξης.

Το πρόβλημα με το νεοσυντηρητικό πρόγραμμα δεν έγκειται στους σκοπούς του, αλλά στα υπερστρατιωτικοποιημένα μέσα, με τα οποία επιχείρησε να τους πετύχει.

Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ δεν χρειάζεται μία στενόκαρδη επιστροφή στον κυνικό ρεαλισμό, αλλά μάλλον τη διατύπωση ενός «ρεαλιστικού oυιλσονισμού», που να συνταιριάζει αρμονικότερα τα μέσα και τους σκοπούς του.

Πώς κατάφεραν οι νεοσυντηρητικοί να υπονομεύσουν σε τέτοιο βαθμό τους ίδιους τους πολιτικούς τους σκοπούς;

Πώς κατάντησε μια ομάδα, με τέτοια παράδοση, να αποφασίσει πως η «κύρια αιτία» της τρομοκρατίας ήταν η έλλειψη δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή, πως οι ΗΠΑ διέθεταν τη γνώση και την ικανότητα να το διορθώσουν αυτό και πως η δημοκρατία θα επιβαλλόταν εύκολα και ανώδυνα στο Ιράκ;

Οι νεοσυντηρητικοί ποτέ δεν θα ακολουθούσαν αυτή την πορεία, αν δεν είχε λήξει ο ψυχρός πόλεμος έτσι όπως έληξε.

Η λήξη του ψυχρού πολέμου διαμόρφωσε τη σκέψη των υποστηρικτών του πολέμου στο Ιράκ με δύο τρόπους:

Πρώτον, τους δημιούργησε την προσδοκία πως όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα είναι εκ φύσεως ετοιμόρροπα και αρκούσε ένα μικρό σπρώξιμο από το εξωτερικό για να ανατραπούν και να καταρρεύσουν.

Έτσι εξηγείται η απρονοησία της κυβέρνησης Μπους να σχεδιάσει μια αξιόπιστη αντίδραση στην εξέγερση που ακολούθησε την κατοχή της χώρας.

Δεύτερον, οι οπαδοί του πολέμου έμοιαζαν να θεωρούν τη δημοκρατία ως μία φυσική κατάσταση, που επιβάλλεται φυσιολογικά, αμέσως μετά την καθεστωτική αλλαγή –και όχι μία μακρόσυρτη διαδικασία θεσμικής συγκρότησης και μεταρρυθμίσεων.

Ο νεοσυντηρητισμός, τόσο σαν σύμβολο όσο και σαν σχολή σκέψης, μετεξελίχτηκε σε κάτι που δεν μπορώ πια να υποστηρίζω.

Η κυβέρνηση και οι νεοσυντηρητικοί της οπαδοί, μοιάζει επίσης να έπεσαν έξω στις εκτιμήσεις τους για το πώς θα αντιδρούσε ο κόσμος σε μια παρόμοια επίδειξη αμερικανικής ισχύος.

Φυσικά, στο ψυχρό πόλεμο δεν ήταν λίγες οι φορές που οι Ουάσιγκτον πρώτα έδρασε και μετά αναζήτησε τη νομιμοποίηση και την υποστήριξη εκ μέρους των συμμάχων της.

Αλλά η παγκόσμια πολιτική άλλαξε κατά τη διάρκεια της μεταψυχροπολεμικής εποχής, με τρόπο ώστε να καθίσταται πολύ πιο προβληματική κάθε παρόμοια επίδειξη δύναμης.

Μετά την πρώτη της Σοβιετικής Ένωσης, πολλοί νεοσυντηρητικοί υποστήριξαν πως οι ΗΠΑ έπρεπε τώρα να αξιοποιήσουν την υπεροχή τους, εγκαθιστώντας μια «καλοπροαίρετη ηγεμονία» επί του υπολοίπου κόσμου, διορθώνοντας απλά όλα τα προβλήματα τα σχετικά με κράτη παρίες και όπλα μαζικής καταστροφής.

Η ιδέα πως η Ουάσιγκτον είναι πιο καλοπροαίρετος ηγεμόνας από πολλούς άλλους που γνώρισε η ανθρωπότητα δεν είναι αβάσιμη, αλλά, ακόμα και πριν τον πόλεμο στο Ιράκ, υπήρχαν ανησυχητικά σημάδια πως είχε αλλάξει ο τρόπος που ο κόσμος έβλεπε την Αμερική.

Η ανισορροπία στον παγκόσμιο συσχετισμό δύναμης είχε αυξηθεί υπέρμετρα.

Οι ΗΠΑ είχαν ξεπεράσει τον υπόλοιπο κόσμο σε πρωτοφανή βαθμό, όπως κι αν μετρούσαμε την παγκόσμια ισχύ.

Υπήρχαν κι άλλοι λόγοι για τους οποίους ο κόσμος δεν ήταν έτοιμος να αποδεχτεί μια καλοπροαίρετη αμερικανική ηγεμονία.

Πρώτον, η καλοπροαίρετη ηγεμονία προϋπέθετεπως η Αμερική επιτρεπόταν να χρησιμοποιήσει την ισχύ της με τρόπους, που δεν επιτρεπόταν σε κανέναν άλλο, διότι ήταν πιο ενάρετη από κάθε άλλη χώρα.

Ένα άλλο πρόβλημα για την άσκηση της καλοπροαίρετης ηγεμονίας προερχόταν από το εσωτερικό των ΗΠΑ.

Aν και πολλοί Αμερικανοί ήταν έτοιμοι να κάνουν ό,τι ήταν δυνατό για να συμβάλουν στην ανοικοδόμηση του Ιράκ, όσα ακολούθησαν την εισβολή έκοψαν τη διάθεση για περαιτέρω πολυδάπανες επεμβάσεις.

Απεδείχθη πως οι Αμερικανοί δεν είναι εντέλει αυτοκρατορικός λαός.

Τέλος, η καλοπροαίρετη ηγεμονία προϋπέθετε πως ο ηγεμών δεν θα ήταν μόνο καλοπροαίρετος, αλλά και ικανός.

Πολλοί Ευρωπαίοι -και άλλοι- επέκριναν την επέμβαση στο Ιράκ όχι για τυπικούς λόγους, για το ότι δηλαδή οι ΗΠΑ δεν είχαν λάβει την έγκριση του συμβουλίου ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά ισχυριζόμενοι πως οι Αμερικανοί δεν είχαν προετοιμάσει κατάλληλα την εισβολή και δεν ήξεραν πολύ καλά τι να κάνουν, προκειμένου να εκδημοκρατίσουν το Ιράκ.

Οι επικριτές αποδείχτηκαν, δυστυχώς, πολύ διορατικοί.

Το πρώτο λάθος ήταν η υπερεκτίμηση της απειλής που αντιπροσώπευε το ριζοσπαστικό ισλάμ για τις ΗΠΑ.

Αν κι εμφανίστηκε πράγματι το εφιαλτικό ενδεχόμενο να δούμε αδίστακτους τρομοκράτες οπλισμένους με όπλα μαζικής καταστροφής, οι συνήγοροι του πολέμου μπέρδεψαν την απειλή αυτή με την απειλή που αντιπροσώπευε το Ιράκ ή με το πρόβλημα των κρατών παριών και της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Τώρα που η εποχή των νεοσυντηρητικών μοιάζει να περνάει, οι ΗΠΑ χρειάζεται να αναθεωρήσουν την εξωτερική τους πολιτική.

Πρώτον, χρειάζεται να αποστρατιωτικοποιήσουμε αυτό που ονομάστηκε «πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία» και να στραφούμε σε άλλα, πολιτικά μέσα.

Σήμερα πολεμάμε ενάντια σε εξεγέρσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ κι εναντίον του παγκοσμίου τζιχαντικού κινήματος κι αυτούς τους πολέμους πρέπει να τους κερδίσουμε.

Αλλά ο όρος «πόλεμος» δεν είναι παρά μία λανθασμένη μεταφορά, που προσπαθεί ανεπιτυχώς να περιγράψει έναν πολύ ευρύτερο αγώνα.

Η απάντηση στην τζιχαντική πρόκληση δεν θα είναι στρατιωτική, αλλά μάλλον μία πολιτική διαπάλη για την καρδιά και το μυαλό των καθημερινών μουσουλμάνων, παντού στον κόσμο.

Κι όπως έδειξαν τα πρόσφατα γεγονότα στη Γαλλία και την Δανία, το βασικό μέτωπο του αγώνα αυτού θα είναι η Ευρώπη.

Δεύτερον, οι ΗΠΑ θα χρειαστούν κάτι πολύ καλύτερο από «συμμαχίες των προθύμων», προκειμένου να αντιμετωπίζουν άλλες χώρες.

Ο κόσμος σήμερα δεν διαθέτει τους απαραίτητους διεθνείς θεσμούς που θα πρόσφεραν νομιμοποίηση σε συλλογικές δράσεις.

Η συντηρητική κριτική στον ΟΗΕ είναι πειστική: αν και ο ΟΗΕ είναι χρήσιμος σε ορισμένες ειρηνευτικές επιχειρήσεις και στην ανοικοδόμηση ορισμένων χωρών, δεν διαθέτει την απαραίτητη δημοκρατική νομιμοποίηση, ούτε την αποτελεσματικότητα να διαχειριστεί σοβαρά ζητήματα ασφάλειας.

Μόνη λύση είναι η προώθηση ενός «πολυ-πολυμερούς κόσμου» (multi-multilateral world), από συσσωρευόμενους -ακόμα κι ανταγωνιστικούς- διεθνείς θεσμούς, που θα λειτουργούν σε περιφερειακή ή επιχειρησιακή βάση.

Το τελευταίο ζήτημα που χρειάζεται επανεξέταση είναι η θέση της δημοκρατίας στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Το χειρότερο αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράκ θα ήταν να επιβληθεί -σε αντίδραση προς το νεοσυντηρητισμό- ένα είδος νέου απομονωτισμού, συνταιριασμένου με μία κυνική ρεαλιστική πολιτική, που θα συστοίχιζε τις ΗΠΑ με τα φιλικά προς αυτήν αυταρχικά κράτη.

Θεωρούμε αντιθέτως ορθή μία ουιλσονική πολιτική, που νοιάζεται για το πώς συμπεριφέρονται οι ηγέτες στους υπηκόους τους, που θα πρέπει όμως να εξισορροπηθεί από ένα βαθμό ρεαλισμού, που έλειψε εντελώς από την πρώτη θητεία της κυβέρνησης Μπους και τους νεοσυντηρητικούς της συμμάχους.

Η δημοκρατία ή ο εκσυγχρονισμός της Μέσης Ανατολής δεν είναι η λύση για την τζιχαντική τρομοκρατία.

Ο ριζοσπαστικός ισλαμισμός προκύπτει από την απώλεια ταυτότητας που συνοδεύει την μετάβαση προς μία σύγχρονη, πλουραλιστική κοινωνία.

Περισσότερη δημοκρατία σημαίνει περισσότερη αλλοτρίωση, ριζοσπαστικοποίηση και τρομοκρατία.

Ότι κι αν κάνουμε, δεν θα αποφύγουμε την αύξηση της πολιτικής επιρροής των ισλαμιστικών ομάδων.

Αυτός είναι το αναπόφευκτο αντίτιμο που πρέπει να πληρώσουμε, προκειμένου να βρεθούν σιγά σιγά οι ισορροπίες στην πολιτική ζωή των μουσουλμανικών κοινοτήτων.

Πέρασε προ πολλού η εποχή που μπορούσαμε να βασιστούμε σε αυταρχικούς ηγέτες, που κυβερνούσαν παθητικούς λαούς.

Όπως φάνηκε από την προσεκτική και πολυμερή προσέγγιση που υιοθέτησε στα ζητήματα των πυρηνικών προγραμμάτων του Ιράν και της Βορείου Κορέας, η κυβέρνηση Μπους έχει πάρει τις αποστάσεις της από την μονομερή πολιτική της πρώτης της θητείας.

Αυτή όμως η πρώτη θητεία και επιρροή που άσκησαν οι νεοσυντηρητικοί της σύμμαχοι, πόλωσε τόσο πολύ τα πράγματα, που είναι σήμερα πολύ δύσκολο να συζητήσουμε ψύχραιμα για το πώς είναι δυνατό να συνδυάσουμε τα αμερικανικά ιδεώδη με τα συμφέροντα της χώρας μας.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι νέες ιδέες για τη σχέση μας με τον κόσμο.

Ιδέες που θα διατηρούν τη νεοσυντηρητική πεποίθηση περί της οικουμενικότητας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χωρίς όμως τις αυταπάτες περί παντοκρατορίας της αμερικανικής ισχύος ή μιας ηγεμονίας, που θα επέβαλε τα ιδανικά μας.

05-03-2006

Πηγή: http://www.ppol.gr/cm/index.php?Datain=2005&cata_id=5&catb_id=7&LID=1