Το αμερικανικό πρότυπο του Χίτλερ…


του Tζέιμς Κ. Ουίτμαν

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί σταχυολόγηση από διάφορα σημεία του βιβλίου James Q. Whitman, Hitler’s American Model: The United States and the Making of Nazi Race Law, Princeton University Press 2017, σ. 93-110, 140-1, 146-9 και 159-61.

 

Νομοθετικές εμπνεύσεις

Όπως είδαμε ότι συνέβη με το δίκαιο περί μετανάστευσης και ιθαγένειας, οι Γερμανοί νομικοί και διαμορφωτές πολιτικής είχαν ήδη ενδιαφερθεί θερμά για το αμερικανικό δίκαιο κατά των επιμιξιών πολύ νωρίτερα από την περίοδο του ναζισμού, από την εποχή του γερμανικού ιμπεριαλισμού πριν τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο. Από το 1905 και μετά, οι Γερμανοί αποικιακοί διοικητές στη νοτιοδυτική Αφρική κα αλλού θέσπισαν μέτρα κατά των επιμιξιών, προορισμένα να διαφυλάξουν την «καθαρότητα» του πληθυσμού των Γερμανών εποίκων από την ανάμιξη με τους ιθαγενείς. Τα ρατσιστικά αυτά μέτρα δεν είχαν προηγούμενο μεταξύ των άλλων ευρωπαϊκών αποικιακών δυνάμεων, είχαν όμως ένα πρότυπο στην Αμερική· και οι Γερμανοί μελέτησαν προσεκτικά αυτό το πρότυπο. Με πολλούς τρόπους: διοργάνωσαν επισκέψεις στις νότιες πολιτείες, παρήγγειλαν εκθέσεις από διπλωμάτες, συμβουλεύθηκαν τον ιστορικό Άρτσιμπαλντ Κούλιτζ … Τα αποικιακά αρχεία περιλαμβάνουν εκτενείς εκθέσεις για το δίκαιο των ΗΠΑ. Ακόμα μια φορά, εδώ η Αμερική εντυπωσίασε τους Γερμανούς ως μια χώρα στην πρώτη γραμμή για τη δημιουργία μίας «συνειδητής ενότητας της λευκής φυλής»[1].

Το ενδιαφέρον αυτό δεν εξασθένισε κατά τη δεκαετία του 1930. Οι συντάκτες των Νόμων της Νυρεμβέργης μελέτησαν το αμερικανικό δίκαιο εξίσου πρόθυμα με τους αποικιοκράτες προκατόχους τους.

 

Μια συζήτηση το 34

Στις 5 Ιουνίου του 1934, στο γερμανικό υπουργείο δικαιοσύνης έλαβε χώρα σύσκεψη της Επιτροπής για τη Μεταρρύθμιση του Ποινικού Δικαίου. Τα στενογραφημένα πρακτικά της συνεδρίασης αυτής δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά το 1989. Σε αυτήν έλαβαν μέρος δεκαεπτά νομικοί και αξιωματούχοι. Τα κύρια θέματα της σύσκεψης ήταν εάν θα πρέπει να ποινικοποιηθούν οι μικτοί γάμοι, εάν ναι με ποια μορφή, και πώς θα οριστούν οι «Εβραίοι» και άλλες κατώτερες φυλές. Στη συζήτηση αυτή υπήρξε από την πρώτη στιγμή μακρά και λεπτομερής συζήτηση για το αμερικανικό παράδειγμα, και αυτοί που το επικαλέστηκαν ήταν κυρίως οι πιο φανατικοί ναζιστές. Άλλοι πρότειναν μια εκστρατεία «εκπαίδευσης και διαφώτισης» του κοινού η οποία ίσως θα επιτύγχανε βαθμιαία να θέσει τέρμα στο κακό της σεξουαλικής ανάμιξης, χωρίς επίσημη ποινικοποίηση.

Συνέχεια

ΙΒΜ: Ο επιστάτης του Άουσβιτς…


Το ημερολόγιο έγραφε 27 Ιανουαρίου του 1944, όταν ο Κόκκινος Στρατός έφτανε στο Άουσβιτς και απελευθέρωνε τους τελευταίους 7.500 επιζήσαντες. Το στρατόπεδο εξόντωσης του Γ’ Ράιχ έγινε σύμβολο της φρίκης του Ολοκαυτώματος, στη διάρκεια του οποίου εκτελέστηκαν εκατομμύρια άνθρωποι. Όμως διάφορες πτυχές του όλου “project” της ναζιστική θηριωδίας, έχουν μείνει επιμελώς στο σκοτάδι.

 

Η IBM έδινε όλες τις λύσεις στους Ναζί. Ως και την Τελική.

   «Δες τα πάντα με τις διάτρητες κάρτες της Hollerith-ΙΒΜ»

« Όταν η Γερμανία ήθελε να εντοπίσει τους Εβραίους από το όνομά τους, η IBM τους έδειξε πώς. Όταν η Γερμανία ήθελε να χρησιμοποιήσει αυτές τις πληροφορίες για να ξεκινήσει προγράμματα κοινωνικής απέλασης και απαλλοτρίωσης, η IBM έδωσε τα τεχνολογικά μέσα. Όταν χρειάστηκε τα τρένα να αποκτήσουν χρονική ακρίβεια, τρένα από πόλη σε πόλη ή μεταξύ στρατοπέδων συγκεντρώσεων, η IBM προσέφερε και αυτή τη λύση. Τελικά δεν υπήρχε καμία λύση, όπου η IBM δεν θα επινοήσει για ένα Ράιχ πρόθυμο να πληρώσει για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Η μια λύση οδήγησε στην άλλη. Καμία λύση δεν ήταν έξω από το θέμα.»[1]

 

Το πενταψήφιο τατουάζ που χρησιμοποιήθηκε (και) στο Άουσβιτς ήταν ο κωδικός αριθμός της IBM

Το τατουάζ – αριθμός ήταν μέρος ενός ειδικού συστήματος διάτρητης κάρτας (card – punched system) που επινοήθηκε από την IBM για την παρακολούθηση των κρατουμένων σε όλα τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, συμπεριλαμβανομένης της καταναγκαστικής εργασίας στο Άουσβιτς. Κανένα τέτοιο μηχάνημα δεν πωλήθηκε στους Ναζι∙ ήταν όλα μισθωμένα.  Η IBM ήταν η μόνη πηγή όλων των διάτρητων καρτών. Έδινε τα ανταλλακτικά και έκανε το σέρβις των μηχανών “on-site”, είτε στο Νταχάου ή στην καρδιά του Βερολίνου, απευθείας ή μέσω εξουσιοδοτημένου και εκπαιδευμένου δικτύου αντιπροσώπων. Δεν υπήρχαν καθολικές διάτρητες κάρτες. Κάθε σειρά ήταν ειδικά σχεδιασμένη από τους μηχανικούς της IBM, όχι μόνο για να συλλάβει τις πληροφορίες που πήγαιναν μέσα, αλλά και να μετρήσει τις πληροφορίες που οι Ναζί ήθελαν να αποσπάσουν (θρησκεία, εθνικότητα, γλώσσα κτλ). [2]

 

Η επίσημη απάντηση της IBM είναι ότι «δεν έχει πολλές πληροφορίες για εκείνη την περίοδο».

Συνέχεια

Πάολο Βίρνο: Η φρίκη των πατρίδων…


Για να βρούμε μία άκρη μέσα στην απερίγραπτη σύγχυση των «ριζών», θα ήταν χρήσιμο να στραφούμε ένα σύντομο δοκίμιο του Φρόιντ, το Ανοίκειο. Στις σελίδες του λέγεται ό,τι είναι αναγκαίο να ειπωθεί σχετικά με τις επικλήσεις της «καταγωγής» (του έθνους, της εθνότητας, των πολιτιστικών παραδόσεων κ.λπ.) οι οποίες κατά καιρούς κατακλύζουν τη μεταμοντέρνα μητρόπολη.

Ο Φρόιντ παρατηρεί ότι ο γερμανικός όρος heimlich, με τον οποίο δηλώνεται ό,τι «παραπέμπει στην εστία» και μεταδίδει μια αίσθηση οικειότητας, «αναπτύσσει το νόημά του κατά τρόπο αμφίσημο, σε σημείο να συμπίπτει τελικά με το αντίθετό του: το unheimlich» [Freud 1919: 277]. Το οικείο μετατρέπεται σε ανησυχητικό, το προστατευτικό είναι ταυτόχρονα απειλητικό, η πολυπόθητη ρίζα αποκαλύπτεται δυσοίωνη παγίδα. Καθοδηγημένος από τη μητρική του γλώσσα (χρησιμοποίησε το λεξικό που συνέταξαν οι αδελφοί Γκριμμ, οι συγγραφείς παραμυθιών που τα ίδια αποτελούν αξιοθαύμαστα παραδείγματα για τη διαλεκτική τού heimlich), ο Φρόιντ ερμηνεύει τον τρόμο που μας καταλαμβάνει μπροστά στο «ανησυχητικό» (για παράδειγμα, στα φαντάσματα) ως μια τραυματική αντίδραση στο «οικείο» που, απρόσμενα, επιστρέφει με αλλαγμένα ρούχα. Το αντιληπτικό και συναισθηματικό περιεχόμενο τις παλαιάς οικειότητας και της τωρινής φρίκης είναι ταυτόσημο, μόνο που το ειδύλλιο έχει μεταμορφωθεί σε εφιάλτη.

Το ζεύγος heimlich/ unheimlich, σύνηθες/ επίφοβο, θα άξιζε να βρίσκεται στο κέντρο του σύγχρονου ηθικού στοχασμού. Για να πειστούμε γι’ αυτό, αρκεί να θυμηθούμε ότι ο όρος ἦθος [ethos], με τη σειρά του, δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά «συνήθεια» [abitualità]. Αν εμπιστευθούμε την σοφία του έτυμου, η ηθική στην πραγματικότητα δεν είναι η μορφή ζωής που περιβάλλεται από «αξίες» και από το «δέον είναι», παρά εκείνη που διαθέτει την ευκολία των ενδεδειγμένων συνηθειών, με τις οποίες το άτομο συνδέεται άρρηκτα. Με τη διαφορά ότι, σήμερα, τίποτα δεν είναι τόσο παράδοξο και εκκεντρικό, εν τέλει ασυνήθιστο, από τη διεκδίκηση μιας στέρεης «συνήθειας» που να προσανατολίζει με σιγουριά το βλέμμα και τη δράση. Τίποτα δεν ηχεί τόσο λάθος. Και τόσο δυσοίωνο. Και τόσο ανησυχητικό.

Συνέχεια

Αδόλφος Χίτλερ: MeinKampf «Ο Αγών» του και η Αγωνία μας Κλεάνθης Γρίβας*…


Πρόλογος στην ελληνική έκδοση του βιβλίου του Χίτλερ «Ο Αγών μου»

 

Χίτλερ

Χίτλερ

Το MeinKampf (Ο Αγών μου) του Χίτλερ, πέρα από οποιαδήποτε φιλολογική, πολιτική ή κοινωνιολογική ερμηνεία, είναι η πρώτη στην ιστορία εκ των προτέρωνκαταγραφή και δημοσιοποίηση του σχεδίου ενός εφιαλτικού μαζικού εγκλήματος εκ προμελέτης,απέναντι στην οποία τα εν δυνάμει θύματά του αντέδρασαν με μια ασυγχώρητη και θανάσιμη ελαφρότητα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

  1. Εισαγωγικά
  2. Αδόλφος Χίτλερ: Χρονολόγιο
  3. Η διαδρομή του MeinKampf
  4. Η κοσμοθεωρία

▪ Ρατσισμός

▪ Αντισημιτισμός

  1. Εσωτερική Πολιτική
  2. Εξωτερική Πολιτική
  3. Επίλογος
  4. Αποτιμώντας τον Χίτλερ
  1. Εισαγωγικά

«Ήταν δυνατό να γίνουν όλα αυτά

και πάντα θα είναι δυνατό».

Karl Jaspers

Το MeinKampf του Χίτλερ είναι μια σύνθεση από αφόρητα απλοϊκές σκέψεις και ατέλειωτες επαναλήψεις οι οποίες διατυπώνονται μ’ ένα τρόπο που προσβάλλουν βάναυσα τη λογική.

Ένα χάος από εξωραϊσμένες παιδικές και νεανικές αναμνήσεις, κοινοτοπίες, άσχημα αφομοιωμένες επιδερμικές αναγνώσεις και ακούσματα ενός αμόρφωτου, ανεπάγγελτου και αποτυχημένου αυστρογερμανού χωρικού, που η παρουσίασή τους με τη μορφή βιβλίου δεν θα είχε καμιά ελπίδα να επηρεάσει οποιονδήποτε εκτός από τον (καθ’ υπαγόρευση) συγγραφέα του, εάν μια απρόσμενη ιστορική συγκυρία που είχε ανάγκη από μίσος, δεν το καθιστούσε «εργαλείο της ιστορίας».

Πυρηνικό στοιχείο του MeinKampf είναι το μίσος που διαπερνά όλες τις σελίδες του. Ένα μίσος που, όταν καταλάβει την εξουσία, θα μετασχηματιστεί σε κινητήρια δύναμη η οποία θα οδηγήσει τον γερμανικό λαό και την ανθρωπότητα στη χειρότερη πολεμική καταστροφή της ιστορίας, μέσα από ένα δρόμο σπαρμένο με πτώματα.

Συνέχεια

Ο πόλεμος κατά του λογικού…


Χαράλαμπος Θεοδωρίδης

«Οι ξυπνητοί έχουν ένα και τον ίδιο κόσμο οι κοιμισμένοι ο καθένας το δικό του.»

Ηράκλειτος


Το επόμενο άρθρο του καθηγητή Φιλοσοφίας Xαράλαμπου Θεοδωρίδη πρωτοδημοσιεύτηκε το 1954 στο περιοδικό Επιθεώρηση Τέ­χνης, όταν ήταν νωπές ακόμη οι φρικαλεότητες του ναζισμού και του φασισμού. Όπως σημειώνει η συντακτική επιτροπή του περιοδικού, συγγραφέας εξετάζει τις βασικές αρχές του ανορθολογισμού στην ιστορική τους διάσταση και καταδείχνει τον αντιδραστικό του χαρακτήρα. Οι φιλοσοφικές αυτές αντιλήψεις ήταν η θεωρητική βάση του φα­σισμού. Σήμερα, που λόγω της όξυνσης της κρίσης στον καπιταλισμό παρατηρούνται πολλά φαινό­μενα και εκδηλώσεις με ανορθόλογο χαρακτήρα, που επιχειρείται η αναβίωση ανορθόλογων φι­λοσοφιών, το άρθρο του X. Θεοδωρίδη έχει ιδιαίτερη επικαιρότητα.

Κείμενο: Χαράλαμπος Θεοδωρίδης

Για ν’ αρχίσω με κάποιον ορισμό σημειώνω. Η ζωντανή κι άμεση αίσθηση του εαυτού μας είναι φλόγα στο στήθος και λάμψη στο κεφάλι. Το κορμί μας και τον κόσμο τα έχουμε σαν προέχταση του εγώ μας. Φώτα, χρώματα, ήχοι, μυρωδιές, η γης που πατούμε, κάμποι, βουνά, θάλασσες, το στερέωμα πάνω με τον ήλιο τη μέ­ρα, με τ’ άστρα τη νύχτα και πριν απ’ αυτά η πολύβοη πολιτεία με τους όμοιούς μας και την κίνησή τους γύρω μας είναι σαν κομμάτι μας, σαν το φυσικό κι απα­ραίτητο για την ύπαρξή μας «περιέχον», όπως είπαν οι αρχαίοι Ίωνες φιλόσοφοι, άνθρωπος είναι ζώο λογικό. Πάει να γίνει δηλαδή λογικό. Σε παλαιότερες κοινωνίες ήταν λιγότερο λογικός και πλατιές μάζες ακόμα και στις πιο προχωρημένες χώρες δεν φαίνονται να πολυχρειάζονται λογικό. Η ψυχοφυ­σική σύσταση του ανθρώπου, οι συνθήκες του βιοπορισμού, η ανάγκη της προσαρ­μογής στη ρουτίνα, κάνουν αργινό το ξύπνημα. Από την άλλη μεριά η λογική είχε πάντα ισχυρούς και παμπόνηρους εχθρούς, που της έστησαν αδιάβατους φράχτες, ώστε χρειάστηκαν σκληρότατοι αγώνες στο γένος των ανθρώπων για να ιδεί κά­πως ξάστερα τον κόσμο και τη ζωή του. Το θέμα είναι πλατύτατο. Δίνω σήμερα ένα φτωχικό σκίτσο για το νέο περιοδικό με τον πόθο να σταθεί πρωτοπόρο στον αγώνα για τη λογικότητα.

Συνέχεια

Ο Darth Vader στην υπηρεσία των νεοναζί;…


Από εμβληματικό σύμβολο του «κακού», εργαλείο της μνημειώδους κενότητας του νεοφασισμού

darth-vader-anakin-skywalker-HD

Γράφει ο Αλέξανδρος Μινωτάκης


Αυτή την εβδομάδα το Star Wars πέρασε στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας. Από τη μία, παρουσιάστηκε το ολοκληρωμένο trailer της 7ης ταινίας, η οποία έχει σπάσει τα ταμεία δύο μήνες πριν κυκλοφορήσει!


Το τρέηλερ:


Ταυτόχρονα, η εμβληματική μορφή του Darth Vader επελέγη ως σύμβολο από διάφορες εκδοχές της ανερχόμενης ακροδεξιάς και του φασισμού στην Ευρώπη. Στην Ουκρανία, εκεί που η κυβέρνηση έχει απαγορεύσει τα κομμουνιστικά σύμβολα, συνεχίζεται η αποκαθήλωση των αγαλμάτων του Λένιν, με τελευταίο περιστατικό τη μετατροπή ενός  αγάλματος σε Darth Vader, διατηρώντας τον όγκο και τη μορφή.

Συνέχεια

Η μνήμη του Παύλου στα χρόνια του Yolo…


Δεν είναι λίγες οι φορές που μέσα από ένα «λάθος», μέσα από ένα κομμάτι που δεν ταιριάζει ανοίγει ένας καινούργιος δρόμος. Μία «αποκλίνουσα συμπεριφορά» που έρχεται όμως να φωτίσει την ανάγκη του μετασχηματισμού. Την ανάγκη να αλλάξει το πλαίσιο γιατί εκεί θα έπρεπε να υπάρχει το λάθος και όχι στην συμπεριφορά που με όρους «φωτογραφίας της στιγμής» δεν ταιριάζει. Το λάθος υπάρχει στην «αρμονία» της μεγάλης εικόνας. Αυτή την αρμονία πρέπει να σπάσουμε.

Στην πρώτη μετάδοση της είδησης αναφέρθηκε ότι ο «καυγάς» έγινε για τα οπαδικά. Η σύγκρουση ανάμεσα σε δύο ομάδες οπαδών ήταν κάτι που έδενε με την κυρίαρχη εικόνα και αφήγηση. Είναι πιο εύκολα κατανοητό κάποιος να δώσει την ζωή του για την ομάδα, για την «φανέλα» παρά για κάποια «ιδεολογία». Υπάρχουν ακόμα ιδεολογίες; Αυτά τα πράγματα δεν έχουν σκουριάσει εδώ και δεκαετίες;

Σήμερα το ζητούμενο είναι να περνάμε καλά. Να είμαστε χαρούμενοι με αυτό που κάνουμε. Να νιώθουμε δημιουργικοί. Όποιος δεν το κάνει αυτό μάλλον πρέπει να έχει κάποιο πρόβλημα. Δεν έχει σημασία αν ολόκληρη την εβδομάδα σκοτώνεσαι σε κάποια σκατοδουλειά. Πρέπει το Σάββατο να τα «σπάσεις». Έτσι θα αντέξεις την λούπα της βδομάδας που ποτέ δεν θα τελειώνει. Αλλά το Σάββατο όλα θα είναι καλά. Δεν έχει σημασία αν όλη τη βδομάδα βουλιάζεις μέσα σε τέσσερεις τοίχους. Πρέπει να βρεις τον τρόπο να το κανείς με στυλ. Αν όχι το πρόβλημα είναι δικό σου. Το «να περνάμε καλά / να είμαστε χαρούμενοι με αυτό που κάνουμε» είναι κάτι περισσότερο από μία νεολαιίστικη τάση των καιρών. Αποτελεί διαταγή. Όποιος δεν υπακούει στην διαταγή δεν χωράει στον μαγικό κόσμο του Yoλαρίσματος.

Συνέχεια