Η δυνατότητα οργανωμένης δράσης στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Προβληματισμοί για το σήμερα…


Εισαγωγή

Ο λόγος που γράφω το κείμενο δεν είναι ιστορικός αλλά τα κίνητρα αφορούν το σήμερα και τη σημερινή ανάγκη του υποκειμένου της εργασίας να αναπτύξει συλλογική δράση και οργάνωση στους χώρους δουλειάς και πέραν αυτών. Το κεφάλαιο αναπτύσσει αντίρροπες δυνάμεις που διοχετεύουν αλλού την ανάγκη κοινωνικοποίησης, συλλογικότητας και αγώνα χωρίς βέβαια να φείδεται και καταστολής αυτών.  Το ερώτημα είναι εαν η αντίρροπη αυτή δύναμη του κεφαλαίου μπορεί να είναι τέτοια που να εξαφανίζει ακόμα και ποιοτικά (και άρα δεν αντισταθμίζει απλά) την δυνατότητα συλλογικής δράσης – οργάνωσης. Επειδή όμως η μελέτη του σήμερα ως προς το ερώτημα αυτό είναι ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο ζήτημα προτίμησα να δω εαν/πως ένα τέτοιο φαινόμενο έλαβε χώρα τον 20ο αι. Εαν βεβαίως έχει ιστορικό προηγούμενο, τότε ήδη έχουμε κάνει ένα βήμα για την κατανόηση του σήμερα, διότι γνωρίζουμε τους όρους με τους οποίους έλαβε χώρα.

Για να εξαφανιστεί τώρα πλήρως η δυνατότητα αντίστασης θα πρέπει η αντίρροπη δύναμη που ασκείται να είναι τέτοια που να αντιστοιχεί σε οριακές καταστάσεις συνολικότερα στην κοινωνία. Άρα ιστορικά δεν θα μπορούσε να υπάρχει καταλληλότερο παράδειγμα για να αντληθούν συμπεράσματα από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί. Βεβαίως κάποιος θα  μπορούσε να ισχυριστεί ότι λόγω της συνθήκης του εγκλεισμού το να μελετήσει κανείς τα στρατόπεδα συγκέντρωσης για να εξάγει συνολικά συμπεράσματα για την δυνατότητα ή μη συλλογικής οργάνωσης εντός της «ελεύθερης» κοινωνίας είναι κάπως τραβηγμένο εως και παραπλανητικό. Αφήνω αυτήν την ένσταση ανοικτή προς το παρόν για περαιτέρω συζήτηση.

Συνέχεια

Το υψηλό γούστο ως σημείο συμπύκνωσης των τεχνολογιών εξουσίας του μοντερνισμού…


Του Βασίλη Τρωίζου

_____________________________________________________

α)Ανθρωπινότητα και ζωώδες

Το αστικό γούστο όπως αυτό ορίζεται στη σχέση του προς την αναζήτηση και την αναγνώριση του υψηλού στην τέχνη συγκροτείται και θεμελιώνεται διαφορικά,σχεσιακά με βάση την άρνηση και την αηδία που θρέφει απέναντι στο έτερό του:το χαμερπές,το χυδαίο,το χαμηλό,το γούστο που προορίζεται για την ικανοποίηση των αισθήσεων και δεν ανυψώνεται στο επίπεδο της διάνοιας και της πνευματικότητας.

Το χαμηλής ποιότητας γούστο σε αυτό το πλαίσιο λόγου εξισώνεται με το ευχάριστο,αυτό που διεγείρει και σαγηνεύει τις αισθήσεις με άμεσο τρόπο χωρίς κάποια νοητική διαμεσολαβηση.Το »καθαρό»,υψηλό αντίθετα χαρακτηρίζεται από την ικανότητα του Λόγου να αναστέλλει τις εύκολες απολαύσεις των αισθήσεων,να αντιστέκεται στη λαγνεία του αισθητηριακού

Στη γλώσσα του Διαφωτισμού η ανθρώπινη ελευθερία ορίζεται ως ακριβώς αυτή η ικανότητα να υπερβαίνει κανείς την ζωώδη κατάσταση και την αγελαία ευχαρίστηση που προσφέρουν οι ηδονές.Η είσοδος στον πολιτισμό είναι η άρνηση της υποταγής και της προσχώρησης στο καθαρό πάθος. Η εξελικτική κοσμοθεωρία του διαφωτισμού κυριαρχείται από την έννοια της προόδου.Το ανθρώπινο είδους ακολουθεί μια ιστορία σταδιακής απόσπασης από το αισθητικό και σωματικό,που εξισώνεται με την φύση και την πρωτόγονη κατάσταση προσανατολιζόμενο προς την πραγμάτωση του Λόγου και της ελευθερίας.

Συνέχεια

Β´ Παγκόσμιος Πόλεμος: Ένα πεδίο καθολικής σύγκρουσης…


των Πάνου Κορφιάτη και Νεφέλης Σαμιακού


Η έννοια του «ολοκληρωτικού πολέμου» βρήκε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο την πλήρη αποτύπωσή της. Από τα πεδία των μαχών που απλώνονταν σε χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα μέχρι τα χωριά και τις πόλεις που πλήρωσαν τον πιο βαρύ φόρο αίματος στην ιστορία των πολέμων με τους νεκρούς να προσεγγίζουν τα 40-45.000.000 και μέχρι φυσικά τα πεδία των μαχών όπου οι νεκροί στρατιώτες υπολογίζονται περί τα 20-25.000.000. Η αναλογία (που ποικίλει ελαφρώς αναλόγως των εκτιμήσεων περί ακριβών αριθμών) μεταξύ νεκρών αμάχων και στρατιωτών δείχνει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο την έννοια του «ολοκληρωτικού πολέμου», ειδικά αν την συγκρίνουμε με την αντίστοιχη αναλογία για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο όπου το 95% όσων σκοτώθηκαν σε αυτόν ήταν στρατιωτικοί ενώ ο άμαχος πληθυσμός που έχασε τη ζωή του αντιπροσωπεύει το υπόλοιπο 5%1.

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε, λοιπόν, ένα πεδίο καθολικής σύγκρουσης όπου το σύνολο της κοινωνίας είχε καθοριστικό ρόλο. Από το επίπεδο της ιδεολογίας μέχρι το επίπεδο του καθημερινού αγώνα και της εργασίας στα πολεμικά εργοστάσια η κοινωνία ήταν παρούσα. Από την συμμετοχή των πολιτών του Λονδίνου που έδωσαν πρόθυμα κάθε μεταλλικό τους σκεύος προκειμένου να ενισχυθεί η αντιαεροπορική άμυνα στη «Μάχη της Αγγλίας» μέχρι τους σοβιετικούς εργάτες που εργάζονταν νυχθημερόν στα πολεμικά εργοστάσια προκειμένου να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις πολεμικές απαιτήσεις, ο πόλεμος διεξαγόταν παντού.

Συνέχεια