Μανόλης Αναγνωστάκης: Ποια ήττα; …


Εκτός από το τί νομίζει η λογοτεχνική κριτική για τους ποιητές… υπάρχουν και οι ίδιοι…

αναγνωστακης

Γρηγόρης Τραγγανίδας

Οι πλέον διαδεδομένες παραδοχές για τον Μανόλη Αναγνωστάκη είναι τρεις: Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους ποιητές της μεταπολεμικής γενιάς. Είναι ο ποιητής της «ήττας». «Σιώπησε», ποιητικά, επί 15 χρόνια.

Ολες οι παραπάνω παραδοχές ανήκουν στην ιστορία και την κριτική της λογοτεχνίας. Δηλαδή, αφορούν ελάχιστα ή καθόλου τον φυσικό αποδέκτη της ποίησης, που είναι η κοινωνία. Αλλωστε και για τις τρεις υπάρχουν ενστάσεις.

Καταρχήν, ο Αναγνωστάκης δεν ανήκει ακριβώς στην μεταπολεμική γενιά με την τυπική έννοια του όρου, γεγονός το οποίο δεν αμφισβητεί στο παραμικρό την καταλυτική σημασία του στην λογοτεχνία. Αντίθετα, υπογραμμίζει την δημιουργική του πορεία μέσα στην κατοχή, γεγονός το οποίο, ίσως, να μην «ταιριάζει» στην επικρατούσα άποψη περί ποιητή της «ήττας».

Ο ίδιος λοιπόν εμφανίστηκε σαν ποιητής μέσα στην κατοχή, όταν, μαθητής, ακόμα, του Γυμνασίου, το 1942, δημοσίευσε δουλειά του στο περιοδικό «Πειραϊκά Γράμματα», που εξέδιδανΕΑΜίτες και άλλοι προοδευτικοί λογοτέχνες του Πειραιά, και το 1944 στο ΕΠΟΝίτικο φοιτητικό περιοδικό «Ξεκίνημα», του οποίου ήταν αρχισυντάκτης*.

Συνέχεια

Φιλολογικοί περίπατοι στο Μεσοπόλεμο…


Αναγνωστάκης, Ζεβελάκης

—Επιμέλεια-Αρχείο: Γιώργος Ζεβελάκης—

Στις 5 Μαΐου του 1986, πριν από τριάντα ακριβώς χρόνια, γινόταν η πρώτη μετάδοση, ώρα 7-7:30΄ μ.μ., από το Πρώτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, της ημίωρης εβδομαδιαίας εκπομπής «Φιλολογικοί Περίπατοι στο Μεσοπόλεμο», με επιμέλεια παραγωγής του Γιώργου Ζεβελάκη και ειδικό συνεργάτη τον Μανόλη Αναγνωστάκη. Στην εκφώνηση του σήματος ακούγονταν οι φωνές των Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου και Κώστα Παπαγεωργίου. Μετά τον τίτλο και τα ονόματα των συντελεστών δίνονταν οι παρακάτω ενημερωτικές, για το περιεχόμενο της εκπομπής, πληροφορίες: «Μέσα από κείμενα συνεντεύξεων, που δόθηκαν σε περιοδικά και εφημερίδες της περιόδου 1920-1940, μιλούν καλλιτέχνες, λογοτέχνες, λόγιοι, ηθοποιοί, διανοούμενοι, πνευματικοί άνθρωποι μιας παλαιότερης εποχής, για το έργο τους, τα όνειρά τους, τις καθημερινές τους ασχολίες, για τα προβλήματα της εποχής τους, που πολλά εξακολουθούν να είναι προβλήματα και της δικής μας εποχής».

Το πρώτο ημίωρο περιλάμβανε εισαγωγική ομιλία που ετοιμάστηκε και εκφωνήθηκε από τον Μανόλη Αναγνωστάκη. Μετά την εισαγωγή παρουσιάζονταν αποσπάσματα συνεντεύξεων, για να πάρει ο ακροατής μια γεύση από τις επόμενες εκπομπές, με «προσκεκλημένους» τους: Μιλτιάδη Μαλακάση, Γρηγόριο Ξενόπουλο, Μανόλη Καλομοίρη, Μαρίκα Κοτοπούλη, Φώτο Πολίτη, Κώστα Βάρναλη, Αιμιλία Δάφνη, Νίκο Καρβούνη, Ελένη Παπαδάκη και Τίμο Μωραϊτίνη. Συμμετείχαν, εκτός των εκφωνητών του τίτλου και των συντελεστών της εκπομπής, η Υβόνη Μαλτέζου και ο Θοδωρής Ασημάκης στην επιμέλεια του ήχου.

Συνέχεια