«Ήθελα απλώς να ζω με τη μουσική» …


iannis_xenakis (1)

Στις 4 Φεβρουαρίου του 2001 πέθανε στο Παρίσι ο Ιάννης Ξενάκης.

Για τον Ιάννη Ξενάκη

—του Αλέξανδρου Χαρκιολάκη*—

Είναι 5 Φεβρουαρίου του 2001 κι εγώ σπουδάζω στο δεύτερο έτος στο τμήμα μουσικών σπουδών του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ. Με βλέπει στο διάδρομο της σχολής μου ένας από τους καθηγητές μου και οι πρώτες του λέξεις, πριν καν από τις συνηθισμένες καλημέρες (ξέρετε δα πόσο τυπικοί είναι οι εγγλέζοι), είναι «λυπάμαι πολύ για την απώλεια για τη χώρα σου, ο Ξενάκης ήταν ένας από τους σπουδαίους».

ab5

Η φράση «ήταν ένας από τους σπουδαίους» συνοψίζει νομίζω αρκετά καλά το τι ήταν ο Ξενάκης για το κόσμο της μουσικής αλλά και της γενικότερης διανόησης. Πολλοί έχουν μιλήσει για εκείνον και τις δυνατότητές του, για τη συνθετική του σκέψη αλλά και τη φιλοσοφική του διάθεση απέναντι στα πράγματα.

Ο Ξενάκης γεννήθηκε στις 29 Μαΐου του 1922 στη Ρουμανία και το 1932 μετέβη στις Σπέτσες για να γίνει μαθητής στην Αναργύρειο και Κοργιαλένειο Σχολή Σπετσών. Το 1938 μετακόμισε στην Αθήνα για να ξεκινήσει τη προετοιμασία για να εισαχθεί στο ΕΜΠ και παράλληλα συνέχισε την ενασχόληση με τη μουσική, η οποία είχε ξεκινήσει δειλά-δειλά στις Σπέτσες. Ακούει και μαθαίνει μουσική συνεχώς, προσπαθεί να καταστεί δημιουργικός και κάνει τις πρώτες του συνθετικές απόπειρες (εδώεδώεδώ, και εδώ μερικά λινκ με κάποιες από τις πρώτες, άγνωστες στο ευρύ κοινό, συνθέσεις του).

Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων που συμπίπτουν με τα χρόνια της κατοχής στην Αθήνα οργανώνεται στο ΚΚΕ, γίνεται μέλος της ΕΠΟΝ και μετέχει ενεργά στο αντιστασιακό κίνημα. Τραυματίζεται στα Δεκεμβριανά με αποτέλεσμα να χάσει ουσιαστικά την όρασή του από το αριστερό μάτι. Τελικά καταφέρνει να πάρει το πτυχίο του το 1947. Φεύγει για τη Γαλλία μέσω Ιταλίας κι ενός πλαστού διαβατηρίου καθώς δεν κατάφερε την απαλλαγή του από τη στρατιωτική θητεία όπου τον περίμεναν οι γνωστές «εκπαιδευτικές» πρακτικές για εκείνους που ήταν οργανωμένοι στα αντιστασιακά κινήματα της Αριστεράς.

Συνέχεια

Μια άλλη θεώρηση της «ηθικής» και της ιστορίας μέσα από το μυθιστόρημα της Νόρας Πυλόρωφ «Το διαμαντένιο Άλφα»


του Γιάννη Αικατερινάρη


Είχα την τύχη να παρουσιάσω προσφάτως το μυθιστόρημα της Νόρας Πυλόρωφ «Το διαμαντένιο Άλφα» και να προσεγγίσω, με τη δική της οπτική, τα ιστορικά γεγονότα που εκτυλίσσονται στην κρίσιμη περίοδο από τους βαλκανικούς πολέμους, ως την δικτατορία των συνταγματαρχών.

Μακρόνησος, 1949, εξόριστες γυναίκες


Ενώ στις προθέσεις της δεν είναι να επικεντρωθεί στο ιστορικό πλαίσιο του μυθιστορήματος, διεισδύει στα πολιτικά γεγονότα και δίνει σ’ αυτά την δική της εκδοχή. Καταγράφει παράλληλα τους ιδιαίτερους χαρακτήρες, καθώς βρίσκουν πεδίο δράσης σ’ αυτά, και τις «ακραίες» σχέσεις, που στην πλειονότητά τους είναι έξω από τα «παραδεκτά» δεδομένα της κοινωνίας, ιδιαίτερα με τους κανόνες και τις «αρχές» της χριστιανικής ηθικής. Η διαχρονική απειλή του χαρακτηρισμού «επικίνδυνος δια την δημοσίαν  τάξιν και ασφάλειαν», πλανάται ωστόσο σε όλη την εξιστορούμενη περίοδο, καθώς λειτουργεί και ως άλλοθι όσων επιδιώκουν να εξυπηρετήσουν, κάθε φορά, δικά τους συμφέροντα…

Συνέχεια