Alain Badiou-Θεωρία του Υποκειμένου…


Το παρόν κείμενο αποτελεί μετάφραση του πρώτου κεφαλαίου του πρώτου μέρους (από την αγγλική έκδοση,p. 3-12) του βιβλίου του Alain Badiou,»Theory of the Subject» (trans. Bruno Bosteels), Continuum, 2009

ΜΕΡΟΣ Ι 

Ο Τόπος του Υποκειμενικού [1]

Κάθε τι που ανήκει σε ένα όλο [2] συνιστά εμπόδιο προς αυτό το

όλο στο βαθμό που περιέχεται σε αυτό
7 Ιανουαρίου,1975
   Ο παλιός Χέγκελ χωρισμένος στα δύο-Σχάση,προσδιορισμός,όριο-Χώρος θέσης [3] και έκτοπο [4]-Παρεκκλίσεις (deviations) στα δεξιά και στα αριστερά [5]
Υπάρχουν δύο διαλεκτικές μήτρες στον Χέγκελ. Αυτό είναι αυτό που μετατρέπει τη γνωστή ιστορία του περιβλήματος και του πυρήνα σε ένα τέτοιο αμφίβολο αίνιγμα. Είναι ο ίδιος ο πυρήνας που είναι ραγισμένος,όπως σε αυτά τα ροδάκινα που είναι επί πλέον ενοχλητικό να τα τρως και των οποίων το σκληρό εσωτερικό αντικείμενο γρήγορα σπάει μεταξύ των δοντιών ενός ατόμου σε δύο περιστρεφόμενα μέρη.
Εκεί στο ροδάκινο υπάρχει ακόμη ένας πυρήνας του πυρήνα,ο πικρότερος αμυγδαλωτός καρπός της αναπαραγωγής του ως δέντρο. Αλλά έξω από τη διαίρεση του Χέγκελ,δεν θα χαράξουμε καμία δευτερογενή ενότητα,ούτε καν μία σφραγισμένη με φαρμάκι.
Πρέπει να κατανοήσουμε αυτό που ο Λένιν επαναλάμβανε ξανά και ξανά: τα καλά αναδρομικά νέα ότι ο Χέγκελ είναι υλιστής! Είναι άχρηστο απλώς να αντιπαραθέτουμε έναν (αποδεκτό) διαλεκτικό πυρήνα σε ένα (βδελυρό) ιδεαλιστικό περίβλημα. Η διαλεκτική,καθόσον είναι ο νόμος του είναι,είναι αναγκαία υλιστική. Αν ο Χέγκελ την άγγιξε,τότε θα πρέπει να ήταν υλιστής. Η άλλη του πλευρά θα είναι αυτή μιας ιδεαλιστικής-διαλεκτικής,με μια λέξη,η οποία δεν έχει τίποτε το πραγματικό,ούτε ακόμη στην εγγραφή μιας ανεστραμμένης συμβολικής ένδειξης (στέκεται πάνω στο κεφάλι της,όπως είπε ο Μαρξ)
Οπότε στην καρδιά της εγελιανής διαλεκτικής πρέπει να διαχωρίσουμε δύο διαδικασίες,δύο έννοιες της κίνησης,και όχι μόνο μία κατάλληλη όψη του γίγνεσθαι η οποία θα ήταν διαβρωμένη από ένα υποκειμενικό σύστημα γνώσης. Επομένως:

Συνέχεια

Περί Φιλοσοφίας των Μαθηματικών : Εφεύρεση ή Ανακάλυψη?


Είναι καιρός τώρα που ασχολούμαι με τα μαθηματικά , και όσο και αν ψάχνω το ερώτημα αυτό μένει θολό . Είναι τα μαθηματικά μοντέλα μια εφεύρεση της διανόησης του ανθρώπου ή είναι ανακάλυψη , είναι δηλαδή μέρος του χωροχρόνου , προϋπάρχουν και εμείς απλώς τα ανακαλύπτουμε σταδιακά? (Ή μήπως είναι και τα δύο?)


Ιστορικά τα μαθηματικά ξεκίνησαν στην αρχαία Μεσοποταμία κυρίως για λόγους μετρήσεως χωραφιών και για το σύστημα φορολογίας . Είναι δυνατόν όμως μια ανθρωπινή εφεύρεση να είναι τόσο τέλεια και απολύτως εφαρμόσιμη σε φυσικά φαινόμενα?
Τα μαθηματικά ασφαλώς και είναι συνδεδεμένα με το σύμπαν, ο άνθρωπος τα ανακάλυψε με την δημιουργία κοινωνιών και των σχέσεων με τους υπόλοιπους συγκατοίκους του από την πρωτόγονη κοινωνία μέχρι την σημερινή . Η ανάγκη δημιουργήθηκε αυτόματα, οι συναλλαγές, ο τρόπος απόκτησης αγαθών, η διαμοίραση τους στα μέλη της κοινωνίας, οι ανταλλαγές προϋποθέτουν από μόνα τους μαθηματικά. Η μαθηματική επιστήμη είναι συνδεδεμένη και βρίσκεται πίσω από όλες τις υπόλοιπες επιστήμες ακόμα και από τις μη θετικές, είναι κάτι που αγκαλιάζει τα πάντα.
Για να μπορέσουμε να το διερευνήσουμε περαιτέρω, πιστεύω ότι πρέπει να ξεφορτωθούμε ακόμα και αυτά τα οποία θεωρούμε δεδομένα, δηλαδή την ύπαρξη των αριθμών με τον τρόπο με τον οποίο τους αντιλαμβανόμαστε εμείς οι άνθρωποι.

Συνέχεια

Το θεώρημα της Μη Πληρότητας


Kurt_Godel

Το 1906 γεννιέται στην Τσεχία ένα αγόρι με υψηλότατο βαθμό νοημοσύνης, ο Κουρτ Γκέντελ (Kurt Godel) που θα γίνει ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς, ή ο σημαντικότερος για πολλούς καθώς το περιοδικό Time τον ανέδειξε ως την κορυφαία μαθηματική προσωπικότητα του 20ου αιώνα. Έγινε διάσημος με το θεώρημα περί μη πληρότητας που ήρθε να αναταράξει τα μέχρι τότε συμβατικά και αξιωματικά μαθηματικά.

Το 1902 ο γερμανός μαθηματικός Γκότλομπ Φρέγκε (Gottlob Frege) προσπάθησε να δημιουργήσει ένα σύστημα συμβολικής λογικής που να αποτελεί τη βάση όλων των μαθηματικών. Το σύστημα του χαρακτηριζόταν από απόλυτη αυστηρότητα, είχε τον ελάχιστο δυνατό αριθμό αυθαίρετων παραδοχών και η δόμηση του γινόταν με απόδειξη βήμα βήμα.

Όμως ο γνωστός βρετανός μαθηματικός και φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ (Bertrand Russell) επεσήμανε στον Γκότλομπ Φρέγκε μια αντίφαση που είχε το σύστημα του. Τελικά ο Φρέγκε κατάλαβε ότι όλη του η εργασία ήταν άχρηστη, αφού δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει ή να εξαλείψει αυτή την αντίφαση. Αργότερα απέτυχαν κι άλλοι μαθηματικοί να θεμελιώσουν τα μαθηματικά σε μια τυπική λογική βάση. Συνέχεια

Ο Ιλία Πριγκοζίν και το Xάος


Prigogine

Σημ.Αμετανόητου: O καθηγητής Ιλια Πριγκοζίν πέθανε το 2003.Είναι ελάχιστα γνωστός στους Ελληνες.Αγάπαγε πολύ την Ελλάδα και το έργο του είναι τεράστιο.Το κλασσικό βιβλίο του «Τάξη μέσα από το Χάος» είναι ένα βιβλίο που σου ανοίγει τα μάτια σε όλα τα πεδία.Δεν είναι τυχαίο που πολλοί κοινωνικοί επιστήμονες μελετούν ακόμα αυτό το βιβλίο…Οι εξελίξεις γενικά στην Ελλάδα και στον κόσμο, με υποχρεώνουν να αφιερώσω αυτήν την ανάρτηση στον φίλο του blog Λεωνίδα, ο οποίος (ουσιαστικά) ανησυχεί και για την ΤΑΞΗ και για το ΧΑΟΣ…θα του πώ μόνο ότι… είμαστε «dust in the wind…»

Ραντεβού με ένα Νόμπελ 

του Αλκη Γαλδαδά

Ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, από τα βάθη του 14ου αιώνα, δεν δίστασε να προειδοποιήσει τους ανθρώπους ότι «κάθε λόγος παλαίει προς κάθε λόγον». Το έδειξαν, γράφει, οι έλληνες φιλόσοφοι και οι μαθητές τους ανατρέποντας συνεχώς ο ένας τον άλλον και ανατρεπόμενοι από άλλες ανώτερες φαινομενικά αποδείξεις.Χρειάζεται λοιπόν ετοιμότητα και καθαρό μυαλό για να δεχθούμε την κάθε επόμενη ανατροπή που έρχεται να μας αλλάξει την αντίληψη για τον γύρω κόσμο και να υπαγορεύσει εντελώς καινούργιες συμπεριφορές.

Ο καθηγητής Ιλία Πριγκοζίν που επισκέφθηκε πολύ πρόσφατα την Ελλάδα, μας προέτρεψε και εκείνος με τη σειρά του να περάσουμε σε άλλη επιστημονική θεώρηση των πραγμάτων γύρω μας. Εγκαταλείποντας τις βεβαιότητες για τις κλασικές ως τώρα τροχιές, που δήθεν προσδιορίζει απόλυτα η επίλυση των κλασικών εξισώσεων της κίνησης. Να δεχτούμε τον χρόνο σαν απαραίτητο κοινό παρονομαστή σε ό,τι κάνουμε και σαν έναν δημιουργικό σύντροφο με μη αναστρέψιμη πορεία. Βγαίνουμε από τη σφαίρα επιρροής του καρτεσιανού δυϊσμού, όπου από τη μια η Φύση εμφανίζεται σαν ένα αυτόματο και από την άλλη ο άνθρωπος σαν παρατηρητής έξω από αυτήν. Ο Αϊνστάιν έχοντας καλά αντιληφθεί ποιο ήταν το πρόβλημα πρότεινε κάποια στιγμή εντελώς αξιωματικά να δεχθούμε ότι και οι άνθρωποι είναι αυτόματα χωρίς να το έχουν συνειδητοποιήσει. «Τι θα έλεγε το Φεγγάρι», αναρωτιόταν, «αν το ρωτούσες γιατί κινείται;». Την απάντηση την έδινε ο ίδιος πιστεύοντας ότι ο δορυφόρος της Γης θα μας απαντούσε: Μου αρέσει ο καθαρός αέρας.

Εμείς γελάμε, έλεγε ο Αϊνστάιν, με την απάντηση, αφού ξέρουμε ότι κινείται υπακούοντας στους νόμους του Νεύτωνα. Συνέχισε λοιπόν να πιστεύει ότι είναι ουτοπία να νομίζουμε με τη σειρά μας πως κάνουμε πράγματα έχοντας ελευθερία δράσης.

Ο Ιλία Πριγκοζίν όμως απορρίπτει κατηγορηματικά ότι είναι δυνατόν τα άτομα και τα μόρια της ύλης να υπακούουν σε νόμους όπου το ένα βήμα φέρνει το άλλο, ενώ ο χρόνος πάει ανώδυνα και προς τα πίσω· την ίδια στιγμή όπου η ύλη συμπεριφέρεται σχεδόν ζωντανά εκδηλώνοντας εξέλιξη, διακυμάνσεις, αβεβαιότητα. Ούτε φυσικά χωράει στην κοσμοθεωρία του ότι η Φύση στην ουσία της είναι άχρονη. Ούτε ότι η εξέλιξη των μορφών είναι αποτέλεσμα των περιορισμών των οργάνων παρατήρησης και των λαθών μας.

Βέλγος ρωσικής καταγωγής, ο Πριγκοζίν άρχισε από τα γυμνασιακά του χρόνια να μελετά φιλοσοφία, ψυχολογία και ιστορία για να κατανοήσει πώς σκέπτονται και δρουν οι άνθρωποι στην κοινωνία. Η μελέτη της ψυχολογίας τον οδήγησε στη βιολογία ώστε να κατανοήσει τη νευροφυσιολογική βάση των νοητικών και συναισθηματικών λειτουργιών. Μελετώντας βιολογία είδε ότι είναι αδύνατο να εμπεδώσει τις οργανικές λειτουργίες χωρίς γνώσεις χημείας και θερμοδυναμικής.

Μετά τον πόλεμο, όπου είχε πάρει ενεργό μέρος στην Αντίσταση κατά των γερμανών κατακτητών, αποφάσισε να ασχοληθεί με τη θερμοδυναμική των συστημάτων που ανταλλάσσουν ύλη και ενέργεια ενώ βρίσκονται μακριά από μια κατάσταση ισορροπίας. Με τις εργασίες του κατάφερε να δείξει ότι αν και μακριά από την ισορροπία εμφανίζονται αστάθειες και διακλαδώσεις με τελικό αποτέλεσμα την ανάδυση νέων χωροχρονικά οργανωμένων μορφών. Στην κυριολεξία σαν τον ταχυδακτυλουργό παρουσίασε τη ζωή να βγαίνει μέσα από τον δυναμικό μηχανισμό του χάους. Συνέχεια