«Ήθελα απλώς να ζω με τη μουσική» …


iannis_xenakis (1)

Στις 4 Φεβρουαρίου του 2001 πέθανε στο Παρίσι ο Ιάννης Ξενάκης.

Για τον Ιάννη Ξενάκη

—του Αλέξανδρου Χαρκιολάκη*—

Είναι 5 Φεβρουαρίου του 2001 κι εγώ σπουδάζω στο δεύτερο έτος στο τμήμα μουσικών σπουδών του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ. Με βλέπει στο διάδρομο της σχολής μου ένας από τους καθηγητές μου και οι πρώτες του λέξεις, πριν καν από τις συνηθισμένες καλημέρες (ξέρετε δα πόσο τυπικοί είναι οι εγγλέζοι), είναι «λυπάμαι πολύ για την απώλεια για τη χώρα σου, ο Ξενάκης ήταν ένας από τους σπουδαίους».

ab5

Η φράση «ήταν ένας από τους σπουδαίους» συνοψίζει νομίζω αρκετά καλά το τι ήταν ο Ξενάκης για το κόσμο της μουσικής αλλά και της γενικότερης διανόησης. Πολλοί έχουν μιλήσει για εκείνον και τις δυνατότητές του, για τη συνθετική του σκέψη αλλά και τη φιλοσοφική του διάθεση απέναντι στα πράγματα.

Ο Ξενάκης γεννήθηκε στις 29 Μαΐου του 1922 στη Ρουμανία και το 1932 μετέβη στις Σπέτσες για να γίνει μαθητής στην Αναργύρειο και Κοργιαλένειο Σχολή Σπετσών. Το 1938 μετακόμισε στην Αθήνα για να ξεκινήσει τη προετοιμασία για να εισαχθεί στο ΕΜΠ και παράλληλα συνέχισε την ενασχόληση με τη μουσική, η οποία είχε ξεκινήσει δειλά-δειλά στις Σπέτσες. Ακούει και μαθαίνει μουσική συνεχώς, προσπαθεί να καταστεί δημιουργικός και κάνει τις πρώτες του συνθετικές απόπειρες (εδώεδώεδώ, και εδώ μερικά λινκ με κάποιες από τις πρώτες, άγνωστες στο ευρύ κοινό, συνθέσεις του).

Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων που συμπίπτουν με τα χρόνια της κατοχής στην Αθήνα οργανώνεται στο ΚΚΕ, γίνεται μέλος της ΕΠΟΝ και μετέχει ενεργά στο αντιστασιακό κίνημα. Τραυματίζεται στα Δεκεμβριανά με αποτέλεσμα να χάσει ουσιαστικά την όρασή του από το αριστερό μάτι. Τελικά καταφέρνει να πάρει το πτυχίο του το 1947. Φεύγει για τη Γαλλία μέσω Ιταλίας κι ενός πλαστού διαβατηρίου καθώς δεν κατάφερε την απαλλαγή του από τη στρατιωτική θητεία όπου τον περίμεναν οι γνωστές «εκπαιδευτικές» πρακτικές για εκείνους που ήταν οργανωμένοι στα αντιστασιακά κινήματα της Αριστεράς.

Συνέχεια