ο πόλεμος των δύο κόσμων …


Είμαστε στις αρχές της δεκαετίας του ’30. Τα σοσιαλιστικά μηνύματα για τη δυνατότητα ύπαρξης μιας άλλης, καλύτερης κοινωνίας εξαπλώνονται ραγδαίως σε όλη την «Δύση», έχοντας  ιδιαίτερη απήχηση στα φτωχά, εργατικά στρώματα που πλειοψηφούν στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου. Οι Αγγλογάλλοι νταβατζήδες ανησυχώντας για την επέλαση του Κομμουνισμού, αποφασίζουν να στηρίξουν κρυφά τις φασιστικές δυνάμεις σε Ιταλία και Γερμανία. Αυτό εκφράζεται κυρίως μέσω της «Πολιτικής Κατευνασμού» (‘Appeasement’) μέρος της οποίας ήταν και η ανοχή του Γερμανικού επανεξοπλισμού και η ανακατάληψη του Σάαρ, κατά παραβίαση της Συνθήκης των Βερσαλλιών που με ένοχη σιωπή αποδέχονται οι Άγγλοι και οι Γάλλοι. Παράλληλα και στο παρασκήνιο, μεγάλες εταιρίες από Αγγλία, Γαλλία και ΗΠΑ στέλνουν άφθονο, ζεστό χρήμα, για να στηρίξουν τις επενδύσεις τους, οι οποίες είναι πολλές λόγω του φθηνού εργατικού δυναμικού της κατεστραμένης Γερμανίας.

Όπως και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, έτσι και στην Ισπανία το πολιτικό κλίμα είναι ιδιαίτερα τεταμένο. Η χώρα είχε απαλλαγεί απ’την Μοναρχία και η Αριστερά διεκδικεί την αναδιανομή της γης, την αυτονομία των περιοχών που συνιστούσαν την Ισπανία (Καταλονία, Βασκωνία κλπ) και τον περιορισμό της δύναμης της πανίσχυρης Καθολικής Εκκλησίας.

Στην κορύφωση όλων αυτών, το 1936 οι Δημοκρατικές δυνάμεις συνασπίζονται και καταφέρνουν να κερδίσουν για πρώτη φορά στις εκλογές. Από την πρώτη μέρα στην εξουσία η Κεντροαριστερή κυβέρνηση υπονομεύεται χοντρά απ’τους φιλοβασιλικούς, αλλά και το αναρχικό κίνημα που είναι ιδιαίτερα δυνατό και δραστήριο. Οι στρατιωτικοί από την πλευρά τους επιχειρούν αυτό που ξέρουν καλά να κάνουν και κάνανε τα προηγούμενα 200 χρόνια: πραξικόπημα. Επιχειρούν 2 ανεπιτυχή πραξικοπήματα. Στο 2ο συμμετέχει και ο στρατηγός Φράνκο, που είναι και διοικητής της αξιόμαχης και φιρμάτης Ισπανικής Λεγεώνας των Ξένων.

Το πραξικόπημα αποτυγχάνει και ο Φράνκο καταφεύγει στο Μαρόκο που είναι Ισπανική αποικία. Εκεί ανασυντάσσεται και με την στρατιωτική συνδρομή της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας, αλλά και την οικονομική ενίσχυση από πλούσιους φιλοκαθεστωτικούς Ισπανούς, μέσω της γειτονικής Πορτογαλίας του δικτάτορα Σαλαζάρ, αποφασίζει να εισβάλλει στην Ισπανία.

 

Η απόβαση με την στήριξη της Λουτφάβε από αέρα, αρχίζει στις 17 Ιουλίου 1936 και μαζί της αρχίζει ο Ισπανικός Εμφύλιος που θα διαρκέσει 3 χρόνια. Μέσα σ’αυτή τη τριετία συνέβησαν πολλά, άσχημα και φονικά που στην ουσία προετοίμασαν και το έδαφος για τη θηριωδία του Β’ΠΠ. Δεν ήταν ένας «απλός» εμφύλιος. Ήταν περισσότερο ένας πόλεμος μεταξύ δύο κόσμων, σαφώς οριοθετημένων και εκ διαμέτρου αντίθετων, που συμπύκνωσε σε γεγονότα και βία όλη την ουσία της (πάντα παρούσας) ταξικής πάλης.

Από τη μια πλευρά οι Ισπανοί Εθνικιστές, υπό την καθοδήγηση του στρατηγού Φράνκο και την έμπρακτη συμπαράσταση (στρατιωτική και οικονομική) της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας. Στο πλευρό τους ήταν οι Δεξιοί και οι Ακροδεξιοί φαλαγγίτες, οι φιλοβασιλικοί, οι κτηματίες, η πλουτοκρατία, όσοι πίστευαν ότι η Ισπανία βρίσκεται υπό «ερυθρή απειλή» και φυσικά η πανίσχυρη Καθολική Ισπανική Εκκλησία.

Από την άλλη πλευρά οι Δημοκρατικοί, υπό την καθοδήγηση του Προέδρου της Β΄ Ισπανικής ΔημοκρατίαςΜανουέλ Αθάνια, έχοντας συσπειρώσει όλους τους Αριστερούς, Κομμουνιστές, Αναρχικούς, φιλελεύθερους αστούς, Σοσιαλιστές, Τροτσκιστές, ακτήμονες και γύρω στις  50000 αντιφασιστών από όλο τον κόσμο (και από Ελλάδα) που εμπνεύστηκαν απ’τον αγώνα των συντρόφων τους και συμμετείχαν εθελοντικά στις Διεθνείς Ταξιαρχίες. Στο πλευρό τους στάθηκε και η εθνικιστική Βασκωνία (χώρα των Βάσκων), που διεκδικούσε, όπως και η Καταλονία, μεγαλύτερη αυτονομία από την κυβέρνηση της Μαδρίτης. Από ξένες δυνάμεις βοήθησε στην αρχή μόνο η Γαλλία και σταθερά τα δύο πρώτα χρόνια η Σοβιετική Ένωση και το Μεξικό. Η Αγγλία και οι ΗΠΑ (και πολύ γρήγορα και η Γαλλία), βλέποντας στους εφιάλτες τους την Ιβηρική Χερσόνησο να γίνεται Κομμουνιστική, επέλεξαν πονηρά να κρατήσουν κι εδώ την ουδέτερη στάση της «μη εμπλοκής», που στην ουσία βοηθούσε τον Φράνκο.

Στην Ελλάδα τότε είχαμε το φασιστικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Ο δικτάτορας Μεταξάς, παρά την ιδεολογική του συγγένεια με τον Φράνκο, δεν δίστασε να πουλήσει πολεμοφόδια στους Δημοκρατικούς, σε μια εποχή που η χώρα μας είχε ανάγκη από ξένο συνάλλαγμα. Τη «δουλειά» ανέλαβε να διεκπεραιώσει ο περίφημος Μποδοσάκης με την «Ελληνική Εταιρία Πυριτιδοποιείου και Καλυκοποιείου».

Ο εμφύλιος ήταν από την αρχή του ιδιαίτερα άγριος και ανελέητος. Οι Δημοκρατικοί στην επίθεση των δυνάμεων του Φράνκο απάντησαν με επιθέσεις εναντίον βιομηχάνων, μεγαλοϊδιοκτητών αλλά και της Καθολικής Εκκλησίας, που θεωρούνταν καταπιεστικός θεσμός και υποστηρικτής του παλαιού καθεστώτος, με σφαγές του κλήρου και εκτεταμένες πυρπολήσεις ναών και μοναστηριών.

Οι Εθνικιστές από την πλευρά τους, προέβησαν σε μαζικές εκκαθαρίσεις αλλά και στοχευμένες επιθέσεις εναντίων αντιπάλων και διαφωνούντων, δρόμο με δρόμο, πόρτα με πόρτα, εκμισθώνοντας συχνά και τις υπηρεσίες ανθρώπων του υποκόσμου. Πιο γνωστό θύμα τους, ο διάσημος θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και αντιφασίστας Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που τον εκτέλεσαν με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς δίκη, με μοναδικό κατηγορητήριο την ομοφυλοφιλία του.

Γενικά οι δυνάμεις του Φράνκο υπερτερούσαν σε αριθμό και είχαν την καλύτερη ποιότητα οπλισμού, αφού Γερμανία και Ιταλία του προσέφεραν συνεχώς και αδιάλειπτα το καλύτερο ως τότε πολεμικό υλικό στον κόσμο και επίλεκτα πολεμικά σώματα, που συχνά δρούσαν αυτόνομα και στην πρώτη γραμμή. Επιπλέον είχαν και αεροπορία. Πραγματοποίησαν εκτεταμένους βομβαρδισμούς με αεροπλάνα, που έθεσαν στη διάθεσή τους ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι. Ο βομβαρδισμός της βασκικής πόλης Γκερνίκα (Guernica), κατά τον οποίο σκοτώθηκαν μόνο άμαχοι και η πόλη ισοπεδώθηκε, έμεινε στην ιστορία, χάρις στον περίφημο και ομώνυμο πίνακα του Πάμπλο Πικάσο, που αποτύπωσε μοναδικά τη φρίκη του πολέμου και έγινε ένα από τα σύμβολα του αντιφασιστικού αγώνα.

Από το φθινόπωρο του 1938 άρχισε να φαίνεται ότι η μάχη θα γείρει υπέρ του Φράνκο. Η επίμονη άρνηση βοήθειας από τη δημοκρατική Δύση (σχεδόν όλες οι «δημοκρατίες» της Ευρώπης κράτησαν επισήμως ουδέτερη στάση) δεν άφηνε πολλά περιθώρια αισιοδοξίας στις δημοκρατικές δυνάμεις, οι οποίες το μόνο που θέλανε ήταν λίγη βοήθεια για να αντέξουν μέχρι τον Β’ΠΠ που ερχόταν καλπάζοντας. Υπήρχε η ελπίδα ότι τότε θα απολάμβαναν, όντας στο αντιχιτλερικό στρατόπεδο, την επίσημη αναγνώριση και υποστήριξη που οι «Μεγάλες Δημοκρατίες» της Ευρώπης τους είχαν αρνηθεί μέχρι τότε. Όντως τον Σεπτέμβρη 1939 ο Β’ΠΠ ξεκίνησε, αλλά η Κομμουνιστική Ισπανία είχε ήδη καταθέσει τα όπλα τον Απρίλη του ίδιου χρόνου, ενώ Αγγλία και Γαλλία είχαν ήδη αναγνωρίσει τον Φράνκο ως τον επίσημο εκπρόσωπο της Ισπανίας.

Ο Φράνκο σαν κάθε φασίστας που σέβεται τον εαυτό του, επέβαλε μία στυγνή δικτατορία, η οποία κατέρρευσε με τον θάνατό του το 1975, οπότε η Ισπανία ανέπνευσε ξανά τον αέρα της Δημοκρατίας.

πηγές: wikipedia sansimera

by Dr.Fake (κατά κόσμον Κλαρκ Γκέϊμπελ) 

 

 

____________________________________________________________

Aπό:http://kato-kefali.blogspot.com/2018/07/blog-post.html#more

 

Advertisements

Για το Σύντομο Καλοκαίρι της Αναρχίας του Εντσενσμπέργκερ…


Νίκος Κατσιαούνης

Ανάμεσα στην ιστορική και τη λογοτεχνική αφήγηση…

Δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι τα επιστημονικά πορίσματα της ιστορικής έρευνας σε πολλές περιπτώσεις απέχουν μίλια μακριά από τις συλλογικές θεάσεις της Ιστορίας. Οι πολυδαίδαλες ερμηνείες, οι μέθοδοι και τα θεωρητικά σχήματα των ιστορικών αδυνατούν να επικοινωνήσουν με τον τρόπο που τα άτομα και οι κοινωνίες φαντάζονται τον εαυτό τους, το παρελθόν τους και, κατ’ επέκταση, το μέλλον τους. Συνήθως για τους λαούς η Ιστορία είναι και παραμένει ένα σύνολο ιστοριών τις οποίες αξίζει κάποιος να διηγείται και να ξαναδιηγείται. Κι αυτή η μετάδοση δεν φοβάται ούτε τους μύθους ούτε τις ανατιμήσεις ούτε και τα λάθη του παρελθόντος, αλλά αντίθετα μπορεί να τα εγκολπώσει με δημιουργικό τρόπο μέσα στη συλλογική μνήμη. Αν η Ιστορία είναι μια επινόηση στην οποία η πραγματικότητα προσκομίζει τα υλικά της, τότε αυτά μπορούν να πάρουν το χρώμα και το σχήμα που ο καθένας θέλει να δώσει ώστε να δημιουργήσει το οικοδόμημά του – πραγματικό ή φανταστικό, δεν έχει επί του προκειμένου σημασία.

Κάπως έτσι νοείται το συναρπαστικό βιβλίο Το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας του Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ. Όπως είναι γνωστό, περιγράφει με έναν πρωτότυπο τρόπο την ιστορία του Μπουεναβεντούρα Ντουρρούτι, μέσα από τις διαδοχικές αφηγήσεις και εξιστορήσεις ανθρώπων που είτε ήταν στον στενό του κύκλο είτε βίωναν από κοινού τα γεγονότα των συναρπαστικών χρόνων πριν και μετά τον Ισπανικό εμφύλιο του 1936. Και μέσα από τις διηγήσεις για τον Ισπανό επαναστάτη περνά μπροστά  μας, με έναν αφηγηματικό τρόπο που θυμίζει ταινία, οι προσπάθειες και οι αγώνες των αναρχικών για την έφοδο στον ουρανό, για την πραγμάτωση της κοινωνικής επανάστασης.

Η ιστορία των αναρχικών στην Ισπανία ξεκινά όταν τον Οκτώβρη του 1868 ο Τζουζέπε Φανέλι, θαυμαστής του Μπακούνιν και ανήκων στην αντιαυταρχική πτέρυγα της Πρώτης Διεθνούς, χωρίς να γνωρίζει ισπανικά, φτάνει στη Μαδρίτη για να διαδώσει το μήνυμα του αναρχισμού. Έκτοτε και στην πορεία του χρόνου, οι αναρχικοί στην Ισπανία θα διατηρήσουν μια ηγεμονική θέση στο εργατικό κίνημα, αποτελώντας παράλληλα και το πιο επαναστατικό του τμήμα.

Το βιβλίο του Εντσενσμπέργκερ αποτελεί, από τη μία, μια διαδρομή στην ιστορία του αναρχικού κινήματος μέσα από το ψηφιδωτό των αφηγήσεων των ίδιων των πρωταγωνιστών και, από την άλλη, επιχειρεί το χτίσιμο ενός πορτρέτου του Ντουρούτι επιμένοντας τόσο στην αγωνιστική του δράση όσο και σε ψυχογραφικές αποτυπώσεις. Εξάλλου την περίοδο που γράφτηκε το βιβλίο, στις αρχές της δεκαετίας του 70, η σκιά της φρανκικής δικτατορίας είχε επιβάλει ένα ιδιόμορφο μισοσκόταδο στην ιστορία του ισπανικού αναρχισμού.

Ο Εντσενσμπέργκερ δεν προτίθεται να κάνει μια αγιογραφία του Ντουρούτι. Αντίθετα, προσπαθεί να φωτίσει έναν αντι-ήρωα του οποίου η φήμη κολλά στο θάρρος του, στην εντιμότητά του και στην αλληλεγγύη του και ο οποίος δοκιμάζεται σε άνισες καταστάσεις. Διότι ο Ντουρούτι, όπως συμβαίνει με ένα πλήθος λαϊκών αγωνιστών, δεν μπορεί να τυποποιηθεί, να κανονικοποιηθεί, και γι’ αυτό τον λόγο οι μάζες αναγνώριζαν τον εαυτό τους σε αυτόν – το ίδιο συμβαίνει με τον «δικό μας» Άρη Βελουχιώτη.

Η επανάσταση των Ισπανών του 1936 αποτελεί μια ιστορική θραύση μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, από εκείνες που κάνουν την ανθρωπότητα να αντιληφθεί τις δυνατότητες της δύναμής της για να δημιουργήσει έναν πιο ελεύθερο κόσμο. Τα «ηρωικά χρόνια» στην Ισπανία, όπως τα αποκαλεί ο Μάρει Μπούκτσιν, χαρακτηρίστηκαν από τους ελευθεριακούς πειραματισμούς σε οργανωτικές δομές, σε πολιτικές μεθόδους λήψης των αποφάσεων, στη συγκρότηση μιας αξιακής κλίμακας διαφορετικής από την κυρίαρχη, σε μια νέα εκπαιδευτική διαδικασία χωρίς καταναγκασμούς και σε μορφές πάλης και δράσης. Όπως είναι φυσικό, κάθε πειραματισμός έχει και τις αποτυχίες του, τα λάθη ή τις υπερβολές του.

Η επανάσταση για τους Ισπανούς αναρχικούς σήμαινε τη θεσμοποίηση της άμεσης δράσης: την ενασχόληση δηλαδή με την αυτοδιαχείριση ως κανονική μορφή πολιτικής.

Αν ο προλεταριακός σοσιαλισμός αποτέλεσε για πάνω από έναν αιώνα μια σημαντική επαναστατική δύναμη εξαιτίας όχι τόσο της άρτιας οργάνωσης του προλεταριάτου, αλλά περισσότερο λόγω της βίαιης διαδικασίας προλεταριοποίησης που επέβαλε ο πρώιμος καπιταλισμός στην πλειοψηφία του κοινωνικού συνόλου, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ήττα της ισπανικής επανάστασης κλείνει και έναν μεγάλο κύκλο που άνοιξε με τις μεγάλες εξεγέρσεις και επαναστάσεις της νεωτερικής εποχής, προτού ο προλεταριακός σοσιαλισμός εκπέσει σε μεταβλητή της ιδεολογίας του κρατικού καπιταλισμού.

Η νεωτερική έννοια της επανάστασης είναι αναπόσπαστα δεμένη με την ιδέα ότι η ιστορική πορεία κάνει ξαφνικά μια νέα αρχή. Σύμφωνα με τη Χάνα Άρεντ, είναι κρίσιμο για τις νεωτερικές επαναστάσεις ότι η ιδέα της ελευθερίας και μιας νέας αρχής πρέπει να συμπίπτουν. Μόνο όταν η Ιστορία απέκτησε τη γραμμική της εξήγηση έγινε εφικτό να νοηθούν οι επαναστάσεις ως μια ριζική τομή που δημιουργεί νέες συνθήκες και απελευθερώνει ένα κοινωνικό δυναμικό που δημιουργεί νέες πραγματικότητες.

Το ζήτημα της ελευθερίας αποτέλεσε το διακύβευμα των νεωτερικών επαναστάσεων και το κρίσιμο σημείο στο οποίο συντρίφτηκαν. Η διαδεδομένη άποψη σήμερα ότι η επανάσταση είτε κρατικοποιείται είτε στρέφεται εναντίον των ανθρώπων που την έπραξαν δεν αποτελεί μια μεταφυσική της ιστορίας αλλά μια διαπιστωμένη ιστορική τραγωδία, με την οποία δυστυχώς θα πρέπει να έρθουμε αντιμέτωποι, τουλάχιστον όσοι επιδιώκουμε μια αλλαγή του κυρίαρχου παραδείγματος.

Αν και είναι κοινότυπο, θα λέγαμε ότι η διαδικασία της απελευθέρωσης δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την επιθυμία της ελευθερίας, αν και αποτελεί προϋπόθεσή της. Η απελευθέρωση πάντα προβάλλει με μεγαλοπρέπεια ενώ η εδραίωση της ελευθερίας πάντα είναι αβέβαιη. Κάτι τέτοιο στην αφαιρετική του διάσταση συνέβη και με τους Ισπανούς αναρχικούς στην προσπάθειά τους να επιτύχουν αυτό που ο Χέγκελ ονόμασε συμφιλίωση του ουρανού και της γης, δηλαδή την επανάσταση.

Κλείνοντας, θα λέγαμε ότι ο Εντσενσμπέργκερ στο Σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας προσπαθεί να ξεπεράσει τα όρια της ιστοριογραφίας και να μας μεταφέρει στη δρώσα πραγματικότητα των Ισπανών επαναστατών, στις συνθήκες της καθημερινής και πραγματικής τους ζωής. Κι αυτά τα μονοπάτια ίσως μόνο η λογοτεχνία μπορεί να τα προσπελάσει, να μπει δηλαδή μέσα στις ζωές και τις ψυχές των ανθρώπων, να μυριστεί να κίνητρά τους και να προσπαθήσει να τους καταλάβει. Ο συγγραφέας κατάφερε να αποτυπώσει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό που είναι και ο λόγος για τον οποίο άνθρωποι σαν τον Ντουρούτι κατάφεραν να επιβιώσουν στη συλλογική μνήμη και δεν είναι άλλο από τις μαρτυρίες των ίδιων των ανθρώπων, από την προφορική παράδοση που ανάμεσα στον μύθο και την αλήθεια δημιουργεί και αναπαριστά τη δρώσα ιστορία των λαών.

Αλήθεια τι θα γνωρίζαμε για τον Ντουρούτι, σε μια περίοδο όπου η διατήρηση των αρχείων ήταν παντελώς άγνωστη, αν δεν υπήρχαν οι ρακοσυλλέκτες της Ιστορίας όπως ο Εντσενσμπέργκερ;

Για το τέλος, ας ακούσουμε τα λόγια του συγγραφέα που νομίζω ότι περικλείουν το σύνολο αυτού του εξαιρετικού βιβλίου:

«Το τέλος του ήρωα δρα σαν οιωνός αλλά και σαν υποχρέωση. Από αυτό το σημείο αρχίζει να αποκρυσταλλώνεται ο μύθος. Η κηδεία του εξελίσσεται σε διαδήλωση. Δρόμοι παίρνουν το όνομά του, η εικόνα του εμφανίζεται σε τοίχους, σε πλακάτ, γίνεται φυλαχτό. Η νίκη της υπόθεσής του οδηγεί σε κανονικοποίηση που σημαίνει σχεδόν πάντα κατάχρηση και προδοσία. Έτσι ο Ντουρρούτι απέφυγε να γίνει επίσημα εθνικός ήρωας. Η ήττα της ισπανικής επανάστασης τον έσωσε από αυτή την τύχη. Έμεινε αυτό που πάντα ήταν. Ένας προλεταριακός ήρωας, ένας από τους καταπιεσμένους και κυνηγημένους. Ανήκει στην αντι-ιστορία, εκείνη που δεν υπάρχει στα βιβλία. Ο τάφος του βρίσκεται στην άκρη της Βαρκελώνης, στη σκιά ενός εργοστασίου. Στην άγραφη ταφόπλακα βρίσκεις πάντα μερικά λουλούδια. Κανένας μαρμαράς δεν χάραξε επάνω τ’ όνομά του. Μόνο άμα κοιτάξεις καλά μπορείς να δεις αυτό που ένας άγνωστος έχει χαράξει με σουγιά και παιδικά γράμματα: τη λέξη Ντουρούτι».

image_pdfimage_print
_______________________________________________________

Για ένα πουκάμισο αδειανό…


Κινητοποιήσεις για την Καταλωνία

«Ο πατριωτισμός αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο των καθαρμάτων»

Αυτή η ρήση του Βρετανού λογοτέχνη Σάμιουελ Τζόνσον τριγυρίζει έντονα στο μυαλό μου τον τελευταίο καιρό με την έξαρση της πολιτικής κρίσης στην Καταλονία. Πολύ περισσότερο από χθες, όταν από τη μία η ισπανική Γερουσία ενέκρινε την εφαρμογή του άρθρου 155 του Συντάγματος για την άρση της αυτονομίας της Καταλονίας κι από την άλλη η καταλανική Βουλή κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της περιοχής.

Ανέκαθεν έτρεφα μεγάλη αντιπάθεια στους εθνικισμούς όλων των ειδών και τα σημαιάκια και όχι μόνο επειδή πιστεύω, όπως είχε πει και ο θείος Κάρολος, ότι οι προλετάριοι δεν έχουν πατρίδα. Θυμάμαι πολύ καλά τι συνέβη στη Γιουγκοσλαβία και δεν θα ήθελα να δω το ίδιο σκηνικό να επαναλαμβάνεται πουθενά, έστω και σε πολύ πιο ήπια εκδοχή. Πόσο μάλλον στην Ισπανία, μια χώρα που γνωρίζω και αγαπώ ιδιαίτερα με όλες τις αντιθέσεις και τις αντιφάσεις της.

Δεν θα σταθώ στην ιδιαίτερη ιστορική και πολιτισμική ταυτότητα των Καταλανών, στην άγρια καταπίεση που υπέστησαν από τη χούντα του Φράνκο, ούτε στη θεμιτή διεκδίκησή τους για ένα νέο καταστατικό αυτονομίας το οποίο σαμποτάριζε συστηματικά η ισπανική Δεξιά (η σημερινή έκρυθμη κατάσταση είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό δικό της έργο). Προτιμώ να μιλήσω για το πώς οι διάφορες πατρίδες και σημαίες καλύπτουν τα πραγματικά προβλήματα που ταλανίζουν ολόκληρη την ισπανική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένης και της Καταλονίας.

Η «αδερφή» μας Ισπανία ήταν ανέκαθεν πρωταθλήτρια στην ανεργία στην Ευρώπη. Στα χρόνια του μνημονίου δώσαμε σκληρές μάχες για να την ξεπεράσουμε και τα καταφέραμε. Η Ισπανία άρχισε να βιώνει το δικό της «μνημόνιο» από την εποχή ακόμα που κυβερνούσε ο σοσιαλιστής Θαπατέρο και ανέβασε σε άλλα επίπεδα ο (πολύ) δεξιός Μαριάνο Ραχόι.

Ωστόσο, στα χρόνια της σκληρής νεοφιλελεύθερης λιτότητας και της διαφθοράς που διαπερνά το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα από άκρη σε άκρη, προσφέρθηκε στον Ραχόι ένα «θείο δώρο»: η Καταλονία, την οποία δαιμονοποίησε στο έπακρο γιατί χρειαζόταν έναν εχθρό.

Ολα τα προηγούμενα χρόνια ζήσαμε ένα γερό μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στη σκληρή, διεφθαρμένη και με χουντικά κατάλοιπα ισπανική δεξιά και την επίσης διεφθαρμένη εθνικιστική καταλανική δεξιά. Σε αυτό το έργο δεν υπάρχουν «καλοί» πρωταγωνιστές. Είναι τουλάχιστον αστείο να βλέπεις να πουλάνε σήμερα πατριωτισμό και ηρωισμό οι ίδιες πολιτικές δυνάμεις που έχουν ρημάξει την Καταλονία. Ο Κάρλες Πουτζντεμόν, ο τοπικός πρωθυπουργός με το επίθετο-γλωσσοδέτη, ανήκει στο «φιλελεύθερο» κόμμα CDC, βασική συνιστώσα της πρώην εθνικιστικής συμμαχίας CiU (Convergencia i Unio), της πατριωτικής καταλανικής δεξιάς που κυβέρνηση – και καταλήστευσε – την Καταλονία από το 1978 μέχρι σήμερα, με εξαίρεση το διάστημα 2003 – 2010).

Αυτή η νεοφιλελεύθερη και βρώμικη Δεξιά ξεκίνησε να εφαρμόζει ένα σκληρό «μνημόνιο» στην Καταλονία από το 2010, όταν επέστρεψε στην εξουσία υπό την αρχηγία του Αρτούρ Μας κι ένα χρόνο πριν εκλεγεί στην κεντρική κυβέρνηση ο Μαριάνο Ραχόι. Το πλάσαρε μάλιστα με ένα εύπεπτο περιτύλιγμα: «Δεν φταίμε εμείς, ο Ραχόι μας αναγκάζει που μας μείωσε τον προϋπολογισμό», «είμαστε οι πλουσιότεροι και ταϊζουμε τους φτωχούς Ισπανούς με τα ωραία μας λεφτά», «μόνοι μας θα είμαστε καλύτερα».

Οι περικοπές και η φτωχοποίηση προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια μεταξύ των Καταλανών, οι οποίοι σε σημαντικό ποσοστό τους αντί να στραφούν κατά των πραγματικών ενόχων (του ακραίου καπιταλισμού και του Ραχόι, αλλά και του Μας και της ανάλογης κατευθυντήριας γραμμής της ΕΕ την οποία ωστόσο υποστηρίζουν ένθερμα) άρχισαν όντως να πιστεύουν ότι μόνοι τους θα είναι καλύτερα. Τόσο ώστε να αναδείξουν πρώτο στις τοπικές εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2015 τον δεξιοαριστερό συνασπισμό Junts Pel Si (Μαζί για το ναι) με κεντρικό σύνθημα την ανεξαρτησία της Καταλονίας.

Ενα από τα παράδοξα της ιστορίας είναι ότι η εθνικιστική καταλανική Αριστερά της ERC (Esquerra Republicana Catalana) συμμάχησε προεκλογικά χωρίς πρόβλημα με μια κάθε άλλο παρά άφθαρτη Δεξιά. Αυτό το «αταίριαστο» ζευγάρι κυβερνούσε μέχρι σήμερα την Καταλονία και με τη στήριξη των αντικαπιταλιστών εθνικιστών (!) της CUP με μόνο κοινό σημείο και στόχο την ανεξαρτησία, αφήνοντας στην άκρη τα σοβαρά κοινωνικά προβλήματα.

Κατά τα άλλα, οι Καταλανοί συνέχιζαν να φτωχοποιούνται και να χάνουν – αρκετοί από αυτούς– τα σπίτια τους από τις τράπεζες, χωρίς κυρίως οι «αριστεροί» της συγκυβέρνησης να συγκινούνται ιδιαίτερα για αυτό. Αρκούσε το μαγικό ραβδάκι της ανεξαρτησίας που θα έλυνε μονομιάς όλα τα κακώς κείμενα.

Πολύ σωστά είπε η αντιπρόεδρος της αυτόνομης κυβέρνησης της Βαλένθια Μόνικα Ολτρα «η σημαία σκεπάζει όλα τα προβλήματα» σε συνέντευξή της πριν λίγες μέρες στην καταλανική εφημερίδα El Periodico. Πολύ σωστά, αρκετοί προοδευτικοί διανοούμενοι και δημοσιογράφοι, ανάμεσά τους ο εξαίρετος Καταλανός ακαδημαϊκός Βισένς Ναβάρο, δεν παύουν να επαναλαμβάνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η Καταλονία ούτε η Ισπανία, αλλά οι εφαρμοζόμενες νεοφιλελεύθερες πολιτικές και το ελλειμματικό δημοκρατικό πολίτευμα που απέκτησε η χώρα μετά τον θάνατο του δικτάτορα.

Το ερώτημα που θα μείνει μετέωρο, στο μεταξύ, είναι κατά πόσο ο Ραχόι φέρθηκε εντελώς απερίσκεπτα όταν αποφάσισε να απαντήσει με σιδηρά πυγμή στο μπαϊράκι των Καταλανών, με αποκορύφωμα τα ΜΑΤ που σάπισαν στο ξύλο τον κόσμο που ήθελε να ψηφίσει ή αν αντίθετα, φέρθηκε πολύ έξυπνα – για τα δικά του συμφέροντα πάντα – με τους Καταλανούς αυτονομιστές στον ακούσιο ρόλο του «χρήσιμου ηλιθίου».

Τον Αύγουστο, για πρώτη φορά στα χρονικά της μεταπολιτευτικής Ισπανίας, κλήθηκε ένας εν ενεργεία πρωθυπουργός να καταθέσει στον εισαγγελέα για το τεράστιο σκάνδαλο που αφορά στα μαύρα ταμεία του Λαϊκού Κόμματος. Κανονικά, όλη η χώρα θα ήταν στα κάγκελα αν στο μεταξύ οι περισσότεροι δεν ήταν απασχολημένοι με το επικείμενο δημοψήφισμα στην Καταλονία.

Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε ότι η Ισπανία έκλεψε από την Ελλάδα τον τίτλο της χώρας με το υψηλότερο δημόσιο έλλειμμα στην ΕΕ παρά τις δρακόντιες περικοπές του Ραχόι. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το ισπανικό έλλειμμα το 2016 ανήλθε στο 4,3% του ΑΕΠ. Ελάχιστοι ασχολήθηκαν. Ακόμα λιγότεροι ήταν εκείνοι που πήραν χαμπάρι ότι χθες, η ισπανική Γερουσία, αμέσως μετά το άρθρο 155, ενέκρινε την εφαρμογή της CETA, της διαβόητης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Καναδά και Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ακόμα κι αν δεν υπήρχε η καταλανική ανεξαρτησία, κάποιοι θα έπρεπε να την εφεύρουν…

Καταλωνίας συνέχεια…1-2-3 …


Καταλωνία1

__________________________________________________________

Τελικά το ισπανικό καθεστώς διάλεξε την πιο βρώμικη τακτική που είχε στη φαρέτρα του: μια “μετωπική επίθεση” στους ημιανεξάρτητους θεσμούς της Καταλωνίας, σε κάπως αργή κίνηση, έτσι ώστε να “προσαρμόζεται” στις κινήσεις της καταλανικής κυβέρνησης και των οπαδών της. Σε τι άραγε σκοπεύει; Σε “εκλογές” στις οποίες, στην καλύτερη γι’ αυτόν περίπτωση, θα συμμετάσχουν λιγότεροι απ’ τους μισούς ψηφοφόρους· ή μήπως αυτή τη φορά η guarda civil του θα περνάει σπίτι σπίτι ξυλοφορτώνοντας όσους δεν πάνε στις κάλπες; Σε μια διαρκή αβεβαιότητα για το μέλλον των σχέσεων Βαρκελώνης – Μαδρίτης που θα αδυνατίσει την πρώτη οικονομικά, ώστε να «γονατίσει»; Σε συλλήψεις και φυλακίσεις, άρα στην όξυνση της έντασης;

Το τελευταίο είναι πιθανό να βρίσκεται μέσα στη «λογική» του Rajoy και των υπόλοιπων. Σίγουρα όμως βρίσκεται αυτό: η ελπίδα της πόλωσης μέσα στην Καταλωνία, ανάμεσα σε εκείνους που θέλουν κι εκείνους που δεν θέλουν την κρατική υπόσταση. Είναι, περίπου, μισοί – μισοί… Ελπίζει το ισπανικό καθεστώς ότι θα σύρει αρκετούς απ’ τους «όχι» στην δική του ατζέντα; Αν τον βοηθήσει ο Puigdemont και οι περί αυτόν όπως κάνουν ως τώρα, μπορεί κάτι να καταφέρει.

Καταλωνία2

__________________________________________________________

Θα το επαναλάβουμε: απ’ την ημέρα εκείνη (1η Οκτώβρη) που το ισπανικό καθεστώς έχασε διεθνώς το “δίκιο” του ξυλοφορτώνοντας ειρηνικούς, απλούς ψηφοφόρους, ο Puigdemont (και με άλλον τρόπο το ακροαριστερό cup) δεν έχουν πάψει να βοηθούν τον Rajoy. Ανικανότητα; Πολιτική μυωπία; Κάτι άλλο; Δεν ξέρουμε.

Το πρώτο «χρήσιμο λάθος» υπέρ του Rajoy ήταν το γεγονός ότι οι πολιτικές βιτρίνες της καταλανικής κρατικής ανεξαρτησίας θεώρησαν (και το διακήρυξαν με κάθε τρόπο) ότι το δημοψήφισμα, έτσι όπως έγινε / δεν έγινε, ήταν ο.κ.· και το αποτέλεσμά του, άρα, πολιτικά δεκτό και ισχυρό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο α) έδειξαν απεριόριστη ασέβεια σε όλους εκείνους κι εκείνες που δεν πήγαν να ψηφίσουν λόγω της μπατσοκρατίας (ενδεχομένως υποστηρικτές του «όχι»)· β) σχετικοποίησαν απεριόριστα την ρητορική τους περί «δημοκρατίας»: προφανώς ΔΕΝ υπάρχει τίποτα δημοκρατικό όταν η guarda civil βουτάει κάλπες, δέρνει κόσμο, και έτσι ένας ικανός αριθμός ανθρώπων μπορεί να πει με όλο του το δίκιο ότι θα ψήφιζε μεν, αλλά δεν το έκανε για να μην τις φάει. Δεν γίνεται όμως να έχει κανείς και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο: και το δημοψήφισμα «εντάξει», και η πρακτική και βίαιη απαγόρευσή του για εκατομμύρια ψηφόφορους για χίλιες κατάρες…· γ) παράδοξο ή όχι, μ’ αυτόν τον τρόπο συμπεριφέρονταν σα να βρίσκονταν ήδη στην «παρανομία». Γιατί μόνο ένας οργανισμός που είναι ήδη απαγορευμένος θα ιεραρχούσε σαν πρώτο σε σημασία την συμμετοχή στο δημοψήφισμα (παρά τη βία) 2,5 εκατομυρίων, και όχι την απαγόρευση της συμμετοχής σε άλλους τόσους! Μόνο ένα «παράνομο κόμμα» θα υπερασπιζόταν τους «δικούς του» που κατάφεραν να ψηφίσουν και όχι όλους τους υπόλοιπους που έκαναν πίσω! Έτσι όμως δ) έδωσαν την ευκαιρία στο καθεστώς Rajoy να αναδιπλωθεί ως προς την χρήση της αστυνομίας, και τον χρόνο να ξεχαστούν διεθνώς τα όσα έγιναν / διέταξε εκείνη την Κυριακή. Μ’ άλλα λόγια άφησαν τον «σκύλο» να φύγει με όλη του την άνεση απ’ την γωνία όπου είχε στριμωχτεί.

Συνέχεια

Καταλωνία…


Το καθεστώς του Rajoy θεωρεί ότι η Βαρκελώνη έχει κηρύξει ανεξαρτησία και, κατά συνέπεια θα αρχίσει την εφαρμογή του άρθρου 155 σε βάρος της… Το καθεστώς του Puigdemont απαντάει ότι αν υπάρξει τέτοια εφαρμογή θα κηρύξει την ανεξαρτησία… Πώς λέγεται αυτό; Διαγωνισμός πολιτικής επιβίωσης με βασικό κανόνα: ο θάνατός σου η ζωή μου.

Όμως ο Puigdemont και αυτό που αντιπροσωπεύει (τουλάχιστον στη δεξιά εκδοχή του) μας φαίνεται αληθινά στριμωγμένος. Μετά από όσα έγιναν πριν και στη διάρκεια του δημοψηφίσματος της 1ης Οκτώβρη, έχει φτάσει να χρησιμοποιεί την «ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας» σαν αντίποινο στην εφαρμογή του άρθρου 155!!

Απ’ την άποψη της πολιτικής σαν τεχνικής της εξουσίας έχασε πολύ γρήγορα (στον δικό μας προλεταριακό τρόπο σκέψης) το «πλεονέκτημα έδρας», δηλαδή το πλεονέκτημα που είχε η καταστολή του δημοψηφίσματος. Το βράδυ της 1ηςΟκτώβρη υποσχόταν ότι θα ανακηρύξει την ανεξαρτησία την επόμενη ημέρα· ενώ αυτό ήταν το τελευταίο που έπρεπε να κάνει!!! (Τελικά δεν το έκανε ούτε μετά από 8 ημέρες: άφησε χρόνο στο καθεστώς του Rajoy να ανασυνταχτεί).

Ακόμα κι αν, από συναισθηματική άποψη, ήθελε να κηρύξει το αποτέλεσμα του ρημαγμένου απ’ την guarda civil δημοψηφίσματος σαν αυθεντικό, από πολιτική άποψη δεν έπρεπε να το κάνει! Γιατί κάνοντάς το παρέγραψε το γεγονός ότι το μισοφασιστικό καθεστώς της Μαδρίτης προσπάθησε να εμποδίσει (και σε ένα βαθμό τα κατάφερε) μια διαδικασία «έκφρασης της λαϊκής θέλησης». Είναι σα να θέλεις να περπατήσεις 100 μέτρα και κάποιος να σου βάζει συνέχεια τρικλοποδιές. Καταφέρνεις να φτάσεις στο τέρμα μπουσουλώντας, και λες «έφτασα, είμαι ήρωας». Όμως έτσι εκείνος που σε εμπόδισε ξεχνιέται γρήγορα, και απλά ψάχνει να βρει το επόμενο κόλπο του…

Αντί, λοιπόν, να κηρύξει το δημοψήφισμα ως γενόμενο, έπρεπε (μπορούσε) να ανεβάσει το επίπεδο της αντιπαράθεσης προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές στην ΚαταλωνίαΑν όχι την Δευτέρα 2, σίγουρα την Τρίτη 3 Οκτώβρη. Αυτή θα ήταν η βασική του ελπίδα ότι το μπλοκ των οπαδών της ανεξαρτησίας θα πάρουν την πλειοψηφία στο καταλανικό κοινοβούλιο (τώρα είναι κυβέρνηση μειοψηφίας), απαντώντας έτσι μπροστά στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης στην επίθεση κατά του δημοψηφίσματος. Κυρίως, όμως, θα ήταν το σήκωμα του γαντιού απέναντι στη Μαδρίτη: Τώρα τι θα κάνετε; Θα εμποδίζετε και τις εκλογές; Εννοείται ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα αξιοποιούσε (το μπλοκ της ανεξαρτητοποίησης) και όλο το συναισθηματικό φορτίο της καταστολής της 1ης Οκτώβρη. Και θα είχε μια πιο αυθεντική απόδειξη υπέρ της “ανεξαρτησίας”, χωρίς να βιάζεται καθόλου να την κηρύξει. Με άλλα λόγια: θα είχε όλα τα χαρτιά στα χέρια του.

Αντί γι’ αυτό ο Puigdemont και οι συνεταίροι του προτίμησαν μια μεσοβέζικη στάση, 8 ημέρες μετά: ναι μεν κηρύσσουμε την ανεξαρτησία, αλλά δεν την κηρύσσουμε κιόλας, ελπίζοντας σε διαπραγματεύσεις… Ξενέρωσε έτσι τους οπαδούς του, έχοντας αφήσει άφθονο χρόνο στο ισπανικό καθεστώς…

Ούτε η θέση του Rajoy είναι εύκολη· είναι, όμως, ευκολότερη. Όπως ο Puigdemont κατέληξε στο «ναι μεν ανεξαρτησία αλλά…» έτσι και η Μαδρίτη μπορεί αύριο να αποφασίσει «ναι στο 155 αλλά…». Η διαφορά είναι ότι τα προβλεπόμενα απ’ αυτό το άρθρο δεν χρειάζονται να εφαρμοστούν αμέσως και όλα (σε αντίθεση με την «ανεξαρτησία»). Μπορούν να εφαρμοστούν λίγα λίγα, επιλεκτικά, σε βάθος χρόνου, κατά βούληση και κατ’ επιλογή. Το “αλλά…” θα είναι ένα είδος μαρτύριου της σταγόνας απέναντι στον κυβερνητικό συνασπισμό του Puigdemont… Που τι όπλα θα έχει; Την “ανακήρυξη της ανεξαρτησίας αν…”; Ή τις προώρες εκλογές, για τις οποίες έχει χάσει πια το πλεονέκτημα της επιθετικής πολιτικής κίνησης και, αν τις κάνει, θα είναι στριμωγμένος στην μικρή περιοχή;

(φωτογραφίες: αυτές οι δύο είναι τραβηγμένες με διαφορά λίγων λεπτών, την Τρίτη 10 Οκτώβρη, έξω απ’ το καταλανικό κοινοβούλιο. Η πρώτη είναι όταν ο Puigdemont κηρύσσει την ανεξαρτησία, και η δεύτερη αμέσως μετά όταν την “παγώνει”.

Μπορεί να μην είναι το καλύτερο να κρίνει κανείς από δύο στιγμιότυπα, όμως από αρκετές απόψεις η εναλλαγή στις εκφράσεις είναι σα να ετοιμάζεται (στην πρώτη) ο Messi να βάλει το τελευταίο γκολ κατά της Παρί Σαιντ Ζερμαίν, το γκολ της πρόκρισης στο 90φεύγα· και (η δεύτερη) μόλις να το έχει χάσει.

Θέλουμε να πούμε: οι οπαδοί της καταλανικής ανεξαρτησίας δεν φαίνεται να έχουν άλλη μέθοδο απ’ το να βρεθεί ένας σωστός «ηγέτης» να την κηρύξει… Σαν κάτι άλλους, ανατολικότερα, που έψαχναν έναν σωστό «ηγέτη» να τους βγάλει απ’ την «έρημο της ε.ε.», οδηγώντας τους στην γη της επαγγελίας του εθνικού νομίσματος…)


Από:http://www.sarajevomag.gr/wp/2017/10/katalonia-4/

Μαδρίτη: Κινήματα Πόλης, Αστικός Σχεδιασμός & Δημόσιος Χώρος…


Raphaël Besson*
Μετάφραση: Δημήτρης Πλαστήρας

Από την οικονομική κρίση του 2008, η Μαδρίτη έχει γίνει το επίκεντρο μεγάλων πολιτικών και αστικών αλλαγών. Οι Indignados της πόλης επέστρεψαν, διεκδικώντας το δικαίωμα των κατοίκων της στην πόλη καθώς και στην «κατοικία, εργασία, πολιτισμό, υγεία, παιδεία, πολιτική συμμετοχή, ελευθερία της προσωπικής ανάπτυξης και το δικαίωμα σε αγαθά πρώτης ανάγκης», όπως αναφέρουν στο μανιφέστο του κινήματος ¡Democracia real YA!1. Αυτοί και άλλες ομάδες έχουν αναγεννήσει έτσι ένα παραδοσιακό κίνημα των Μαδριλένων πολιτών, το οποίο βασίζεται εν μέρει στην αυτοδιαχείριση.

Αυτό συναντάται σήμερα στο φαινόμενο των laboratorios ciudadanos (εργαστήρια πολιτών) που δημιουργήθηκαν σε κενούς αστικούς χώρους. Χωρίς να αποτελούν αποτέλεσμα κάποιου στρατηγικού αστικού σχεδιασμού, μοιάζουν να υλοποιήθηκαν από την αυθόρμητη παρόρμηση καθημερινών ανθρώπων και εξειδικευμένων ομάδων που εργάζονται μαζί σε τομείς όπως η συνεργατική οικονομία, η ψηφιακή τεχνολογία, η αστική οικολογία ή η κοινωνική αστικοποίηση. Αυτά τα εργαστήρια αποτελούν το γόνιμο έδαφος για έναν αστικό σχεδιασμό ανοιχτού κώδικα (urbanismo de codigo abierto) και για να ξανασκεφτούν συλλογικά τα αστικά κοινά. Η πρόκληση είναι να (ξανα)φτιάξουν την πόλη in situ2, χρησιμοποιώντας πόρους της γειτονιάς αντί του να λειτουργούν σαν δημόσιες υπηρεσίες ή σαν καθιερωμένες δημοτικές οργανώσεις.

Χακεύοντας: ένα Κοινό Μαδριλένικο Παραγωγικό Μοντέλο

Τα εργαστήρια των πολιτών χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία και τη «χάκερ δεοντολογία» για να ανακτήσουν και να συνδημιουργήσουν στους άδειους χώρους της Μαδρίτης. Περίπου 20 laboratorios ciudadanos έχουν ξεπηδήσει τα τελευταία χρόνια, ανάμεσά τους τα La Tabacalera3, Esta es une plaza4και Campo de la Cebada5. Κάθε ένα από αυτά ειδικεύεται σε ένα συγκεκριμένο πεδίο, όπως η γεωργία και η αστική οικονομία, η κοινωνική και πολιτιστική ενσωμάτωση, η συλλογική τέχνη ή η ψηφιακή οικονομία.

Συνέχεια

Καταλανισμός…


Νώντας Σκυφτούλης

Ο μαΐστρος του ρομαντισμού (λατρεία της παράδοσης, ανάμνηση της μοναδικότητας, μεγαλείο του παρελθόντος, συναίσθημα ενότητας) διασκόρπισε τον εθνικισμό σε όλη την Ευρώπη ακόμη και στα Βαλκάνια τροφοδοτώντας με τους αντίστοιχους «-ισμούς» όλα τα έθνη. Το να μιλάει ο κάθε λαός τη γλώσσα του και να διαχειρίζεται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, το σύνολο της ζωής του τελικά, δεν θα’ταν πρόβλημα. Άλλο όμως αυτό και άλλο να θέλει να τα επιβάλλει παντού, δηλαδή να κατασκευάσει εθνοκράτος.

Με τη Ζενεραλιδάδ και τον Λιουί Κομπανύς συγκυβερνήσαμε στην Ισπανία το 1936 και κανένας καταλανισμός δεν εμπόδισε τους Καταλανούς της φάλλαγγας Ντουρούτι να πέσουν υπερασπιζόμενοι τους Καστιγιάνους στη Μαδρίτη. Μα είναι απλό. Δεν υπήρχε καταλανισμός εκείνη την περίοδο και αν υπήρχε ήταν προνομιακό νόημα των ανωτέρων τάξεων. Οι εργάτες είχαν τότε το δικό τους νόημα. Ήταν αναρχικοί και σοσιαλιστές και είχαν την εμπειρία του καταλανισμού, του οποίου οι ηγέτες του συμμάχησαν λίγα χρόνια πριν με τον Ισπανό δικτάτορα Πρίμο Ντε Ριβέρα ενάντια στον κοινό κίνδυνο που ήταν το εργατικό και κοινωνικό κίνημα που απειλούσε τον ισπανικό καπιταλισμό και κρατισμό στο σύνολό του.

Αυτή είναι η ιστορική πραγματικότητα, παντού πανομοιότυπη της κοινοτοπίας του εθνοκρατισμού. Είναι αλήθεια ότι η Καταλονία περνώντας ιστορικά όλες τις φάσεις του φεουδαρχικού κύκλου και είτε σαν κομητεία, είτε σαν πριγκιπάτο, είτε σαν βασίλειο, είτε σαν αποικιοκρατική δύναμη, διατηρούσε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός έθνους το οποίο απαιτούσε τη μη-ενσωμάτωση του στο ευρύτερο ισπανικό πλαίσιο και αυτό τις περισσότερες το πετύχαινε, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που συγκροτούσε κρατικές δομές και ήταν μια ανάσα από την ανεξαρτησία.

Πάντα όμως την πορεία προς την ανεξαρτησία ή την αυτονομία, ακόμη και το δικαίωμα στη γλώσσα, ανέκοπταν οι δικτάτορες του Ισπανικού εθνοκρατισμού. Μόνο δικτάτορες και μόνο με δικτατορίες μπορούσε να περάσει ο ισπανικός εθνοκρατισμός και τούτο διότι η Ισπανία και οι συμπαθείς Ίβηρες δέχτηκαν ουκ ολίγες προσμίξεις και αλληλεπιδράσεις μέχρι να κατασταλάξουν να δεχτούν και αυτοί μαζί με πολλούς ευρωπαίους το αίμα και τη γη σαν ενοποιητικούς παράγοντες.

Τι να πούμε για τους Βησιγότθους, τους Άραβες ή για τα τεράστια σύνορα της μεγαλύτερης αποικιακής δύναμης που υπήρξε η Ισπανία; Ποιος Ισπανός μπορεί πράγματι να πιστέψει ότι βρίσκεται σε ένα έθνος με μία γλώσσα, με κοινό νου και με κοινές προοπτικές;

Οι λαοί και τα έθνη της Ισπανίας είναι δομημένα ιστορικά σύνολα που δεν μπορούν να συμβιβαστούν  με τις απλουστεύσεις ενός εθνοκράτους. Συνήθως ένας Φράνκο με τη βία και το αίμα επανέφερε την Ισπανία στην καστιλιάνικη κυριαρχία. Το Φρανκικό φασιστικό κράτος κράτησε πολύ αφού φρόντισε να καταστείλει και να ενσωματώσει  βίαια όλα τα έθνη της Ισπανίας. Η φασιστική δικτατορία του Φράνκο κράτησε πολύ. Οι αγώνες όμως των λαών της Ισπανίας συνέχιζαν να υποδαυλίζουν το εθνοκράτος συνέχιζαν να αντιστέκονται και κυρίως, με εκκωφαντικό τρόπο, οι Βάσκοι μεσούσης της δικτατορίας.

Με την πτώση της δικτατορίας ο καταλανισμός προσλαμβάνει διαστάσεις που ποτέ δεν είχε. Γίνεται μαζικό κοινωνικό κίνημα όπου διαπερνά καθολικά σχεδόν και τις κατώτερες τάξεις και πετυχαίνει ένα είδος αυτονομίας με κρατικές δομές.

Στο ζήτημα τώρα της ανεξαρτησίας υπάρχουν ερωτήματα τα οποία λίγο-πολύ είναι απαντημένα από την ιστορία αλλά ας τα ξαναθυμηθούμε…

1. Είναι όρος ύπαρξης για την καταλανική εθνότητα ένα εθνοκράτος όπως στην περίπτωση της Παλαιστίνης ή είναι όρος ύπαρξης ενός καθολικού νοήματος; Αν είναι το δεύτερο υπάρχουν σημαντικότερα νοήματα από την προοπτική ενός ακόμη εθνοκράτους.

2. Ο σεβασμός στην τοπικότητα είναι εκ των ων ουκ άνευ. Όταν μάλιστα η τοπικότητα αναιρεί ή αναιρείται από την ευρύτερη κοινωνία τότε δεν μπορούν να συνυπάρξουν. Εδώ τι ακριβώς αναιρείται; Το κοινωνικο-οικονομικό (γιατί οι εθνικές κατοχυρώσεις ήδη απολαμβάνονται) σύστημα, δηλαδή ο καπιταλισμός; Σίγουρα όχι. Μάλιστα πολλοί λένε ότι η ανεπτυγμένη Καταλονία δεν θέλει να διαμοιράσει τον πλούτο της με τους υπόλοιπους Ισπανούς. Δεν το λέμε εμείς εδώ σαν επιχείρημα, αποτελεί όμως καπιταλιστική αρχή η διαφύλαξη και η αύξηση του πλούτου και μοιραία η Καταλονία θα ακολουθήσει αυτή την αρχή και ας μην είναι στις προσδοκίες της.

3. Όταν μια εθνότητα υψώνει τη σημαία του εθνοκρατισμού δεν συσπειρώνει και αναπαράγει τον ευρύτερο εθνοκρατισμό στο εσωτερικό των κοινωνιών;

Στην περίπτωση της Καταλονίας ο καταλανισμός από το 1934 και μετά είναι σε προοδευτική κατεύθυνση και έρχεται σε σύγκρουση με το πολύ βρώμικο ιστορικά ισπανικό κράτος, το πιο γνωστό αιματοβαμμένο εντός και εκτός της επικράτειας του.

Είμαστε δίπλα και αλληλέγγυοι στην αντίσταση των Καταλανών για περισσότερη αυτονομία αλλά θα λέγαμε «ναι σε όλα» αν αυτή η αυτονομία ανέτρεπε, αντιστρέφοντας ολοκληρωτικά, την προοπτική. Στην περίπτωση συγκρότησης εθνοκράτους ή βασιλείου -που αν επιμένουν κάποτε θα γίνει- δεν μπορούν να καμφθούν οι αντιρρήσεις, υιοθετώντας για όλες τις κοινωνίες την πολεμική προοπτική του εθνοκρατισμού.


Aπό:http://www.babylonia.gr/2017/10/05/katalanismos/