Η εικόνα του Ιμπεριαλισμού…


Μετάφραση-ΕπιμέλειαΣυρμακέζη Αργυρώ, Παλαιολόγος Ανδρέας

Μετάφραση από κομμάτι του βιβλίου Understanding a Photograph,

John Berger (Οκτώβρης 2013)

Την Τρίτη 10 Οκτώβρη 1967, μια φωτογραφία διαδόθηκε σ’ όλο τον κόσμο ως απόδειξη για τον θάνατο του Guevara την προηγούμενη Κυριακή κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουση μεταξύ δύο λόχων του Βολιβιανού στρατού και μιας δύναμης των ανταρτών στο βόρειο τμήμα του ποταμού Rio Grande κοντά σ’ ένα χωριό στη ζούγκλα εν ονόματι Higueras (αργότερα το χωριό έλαβε την διακηρυγμένη αμοιβή για τη σύλληψη του Guevara). Η φωτογραφία του πτώματος τραβήχτηκε σ’ έναν στάβλο στη μικρή πόλη Vallegrande. Το σώμα του τοποθετήθηκε σε φορείο πάνω σε μια τσιμεντένια σκάφη.

Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δύο χρόνων, ο ‘Che’ Guevara είχε γίνει θρύλος. Κανείς δεν ήξερε με σιγουριά που βρισκόταν. Δεν υπήρχαν αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία από κανέναν που να τον έχει δει αλλά την παρουσία του την υπέθεταν και την επικαλούνταν. Στην αρχή της τελευταίας του επιστολής1– η οποία απεστάλη από μια αντάρτικη βάση ‘’κάπου στον κόσμο΄΄ προς την τριηπειρωτική οργάνωση αλληλεγγύης στην Αβάνα- παρέθεσε μια πρόταση από τον επαναστάτη ποιητή του 19ου αιώνα José Martí : ‘’Τώρα είναι η εποχή των καμινιών, και μόνο το φως θα πρέπει να δούμε’’. Ήταν σαν στο δικό του υπάρχον φως ο Guevara να ήταν αόρατος και πανταχού παρόν.[i]

Τώρα είναι νεκρός. Οι πιθανότητες επιβίωσής του ήταν αντιστρόφως ανάλογες  με τη δύναμη του θρύλου του. Ο θρύλος έπρεπε να καρφωθεί. Η New York Times έγραψε ότι: ‘’Αν ο Ernesto Che Guevara πράγματι σκοτώθηκε στην Βολιβία, όπως φαίνεται πιθανό, ένας μύθος και ταυτόχρονα ένας άνθρωπος αφέθηκε  να ξεκουραστεί”.

Δεν γνωρίζουμε τις συνθήκες του θανάτου του. Μπορούμε να κατανοήσουμε την ψυχοσύνθεση αυτών που βρήκαν το σώμα του από την μεταχείριση του σώματος του Guevara μετά το θάνατό του. Πρώτα, το έκρυψαν. Έπειτα, το εξέθεσαν. Μετά, το έθαψαν σ’ ένα ανώνυμο τάφο σε άγνωστο μέρος. Στη συνέχεια το ξέθαψαν. Τέλος το έκαψαν.  Όμως πριν το κάψουν, έκοψαν τα δάχτυλά του για μελλοντική ταυτοποίηση. Η τελευταία κίνηση υποδεικνύει ότι είχαν σοβαρές αμφιβολίες αν ήταν πράγματι ο Guevara αυτός που σκότωσαν. Εξίσου όμως μπορεί να σημαίνει ότι δεν είχαν καθόλου αμφιβολίες αλλά ότι φοβόντουσαν το πτώμα. Τείνω να πιστεύω το τελευταίο.

Ο σκοπός της φωτογραφίας της 10ης Οκτώβρη ήταν να βάλει τέλος σ’ έναν θρύλο. Ωστόσο, η επίδραση σ’ αυτούς που την είδαν θα μπορούσε να είναι πολύ διαφορετική. Ποιο είναι το νόημά της; Τι σημαίνει, επακριβώς αλλά και στη σφαίρα του μη πραγματικού, αυτή η φωτογραφία τώρα πια; Όσον αφορά εμένα θα προσπαθήσω να την αναλύσω προσεκτικά.

Συνέχεια

Βιομηχανία θανάτου ή, αλλιώς, ιμπεριαλισμός και φασισμός! …


Του Δημήτρη Κούλαλη

ΕΛΛΟΓΑ ΠΑΡΑΛΟΓΑ

Στις 17/9/2005, κυκλοφόρησε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο η ταινία «Εdison» σε σκηνοθεσία και σενάριο του Ντέιβιντ Μπερκ . Στην ταινία πρωταγωνιστούν, μεταξύ άλλων, οι Μόργκαν Φρίμαν και Κέβιν Σπέισι.

Η υπόθεση είχε ως εξής: Ένας άπειρος, νέος δημοσιογράφος, ύστερα από μια «περίεργη» δικαστική απόφαση, ξεκινά ένα ρεπορτάζ για τη διαφθορά στην αστυνομία. Ρεπορτάζ, το οποίο αγγίζει σχεδόν όλα τα μέλη του επίλεκτου αστυνομικού σώματος FRAT. Ο πολλά υποσχόμενος και μάχιμος δημοσιογράφος μπλέκει, μετά κόπων και βασάνων, στην έρευνά του το αφεντικό της μικρής εφημερίδας που εργάζεται. Στη συνέχεια μαζί με έναν αδιάφθορο ντετέκτιβ- ερευνητή που θέλει να καθαρίσει το Σώμα από την κόπρο του αστυνομικού Αυγεία αρχίζουν πολύπλευρη έρευνα. Ωστόσο, τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως θα ήθελαν οι τρεις ήρωες, καθώς, μάρτυρες-κλειδιά δολοφονούνται, ο ίδιος ο ρεπόρτερ δέχεται δολοφονικές επιθέσεις, ενώ, κι εδώ είναι το σημαντικότερο, (και) η πολιτική ηγεσία της αστυνομίας εμπλέκεται στο κύκλωμα.

Η ταινία, στην αρχική της προβολή δεν ενθουσίασε τους κριτικούς. Για τον γράφοντα, αν θέλετε τη γνώμη του, πρόκειται για μια καλή ταινία, όμοια της οποίας, ωστόσο, έχουμε ξαναδεί πολλάκις στο Hollywood.

Θα αναρωτιέστε, βέβαια, τι σχέση έχει με το θέμα μας ή και γιατί καταπιαστήκαμε μαζί της. Ίσως για εκείνο το απόσπασμα, στο οποίο Σπέισι και Φρίμαν έχουν έναν αποκαλυπτικό διάλογο:

-Σπέισι: Η FRAT, ασχολείται με τα ναρκωτικά, τα όπλα, την πορνεία. Ό, τι κατάσχουν το κρατάνε. Δώδεκα εκατομμύρια δολάρια μετρητά τα τελευταία πέντε χρόνια.  Έξι εκατομμύρια δολάρια για πολεμικό, τέσσερα εκατομμύρια για παρακολούθηση. Ο Τίλμαν    (ο προϊστάμενος της μονάδας) υπερπληρώνει τα πάντα, 200-400% . Αλλά δες από πού αγοράζει. Απ’ τη Midland. Aπ’ τη Hightower. Όπλα από τη Finix. H DigiVector έφτιαξε την ιστοσελίδα τους. –Φρίμαν: Σ’ αυτούς δηλαδή ανήκουν οι ηγέτες της πόλης μας. –Σπέισι: Και οι ιδρυτές του Ιδρύματος «Καλύτερο Έντισον». – Πρόκειται για επιτροπή πολιτικής δράσης. – Φρίμαν: Μόλις μου έδειξες, δηλαδή  τις βάσεις ενός φασιστικού κράτους. – Σπέισι: Απολύτως…

Εδώ, γεννιέται ένα ερώτημα: Ήταν ο Μπερκ τόσο καλός γνώστης της  σύγχρονης Ιστορίας; H απάντηση είναι: ίσως ναι, ίσως όχι. Θα δούμε στη συνέχεια τι τελικά ισχύει. Αν, πάντως, μπορούμε κάπως να σας προϊδεάσουμε, αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι η Τέχνη- ακόμη και αν μέσα σ’ αυτή συμπεριλάβουμε το Hollywood- μιμείται την πραγματικότητα…

Συνέχεια

Εκεί που Πυρπόλησαν το Ρύζι…


Το ημερολόγιο έγραφε 30 Απριλίου 1975, όταν ο πόλεμος  που αποτέλεσε το θέαμα το οποίο προβλήθηκε περισσότερο από την αμερικανική τηλεόραση, (ίσως μαζί με τον πρώτο πόλεμο του κόλπου με την επωνυμία «Καταιγίδα της Ερήμου»), έφτασε στο τέλος του. Ήταν ο «βρώμικος» πόλεμος του Βιετνάμ.

Το Βιετνάμ ήταν για τις ΗΠΑ ένα καθοριστικό τμήμα ακίνητης περιουσίας. Όπως έλεγε και μια έκθεση Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας : «Αν οι κομμουνιστές αποκτήσουν τον έλεγχο τότε η θέση των ΗΠΑ στο νησιωτικό σύμπλεγμα του Ειρηνικού θα γίνει επισφαλής, ενώ θα κινδυνεύσουν τα θεμελιώδη συμφέροντά μας στην Άπω Ανατολή[…] Η νοτιοανατολική Ασία και ιδιαίτερα η Μαλαισία και η Ινδονησία αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή φυσικού καουτσούκ και κασσίτερου παγκοσμίως και παράγουν επίσης πετρελαίου και άλλα στρατηγικής σημασίας προϊόντα […]».

Υποθέτουμε πως αυτά τα «συμφέροντα» έκαναν  τον Πρόεδρο Χάρι Τρούμαν να μην απαντήσει σε επιστολή που του έστειλε ο σύμμαχος των ΗΠΑ, την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Χο Τσι Μινχ. Στην επιστολή αυτή ο Χο Τσι Μινχ υπενθύμιζε τις υποσχέσεις για ανεξαρτησία και αυτοδιάθεση  σύμφωνα με το Ατλαντικό Σύμφωνο: «Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή της Εξοχότητα σας στο ακόλουθο ζήτημα, για αυστηρά ανθρωπιστικούς λόγους. Από το χειμώνα του 1944 ως την άνοιξη του 1945, 2.000.000 Βιετναμέζοι πέθαναν από ασιτία εξαιτίας της πολιτικής που εφάρμοσαν οι Γάλλοι, οι οποίοι κατάσχεσαν και υποθήκευσαν όλα τα αποθέματα ρυζιού […] Αν οι παγκόσμιες δυνάμεις και οι διεθνείς οργανισμοί αρωγής δε βοηθήσουν θα αντιμετωπίσουμε άμεση καταστροφή[…]» (Howard Zinn Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών σελ 522-523)

Συνέχεια

ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΑΞΙΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ Ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ…


tumblr_ncs5mbjhH71qdt6e2o1_1280-1-960x643.jpg

Σπύρος Αλεξίου

Σιγά σιγά καταλαγιάζει ο κουρνιαχτός από την -ούτως ή άλλως- σημαντική επίσκεψη του Μπ. Ομπάμα. Παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ να στρέψει επικοινωνιακά αλλού τη συζήτηση είναι προφανές πως το γεωπολιτικό στοιχείο ήταν το κυρίαρχο και οι πραγματικές διαστάσεις του θα φανούν στο άμεσο μέλλον. Το γεγονός πως η πρώτη συνάντηση του Τσίπρα ήταν με τον πρόεδρο της Κύπρου ίσως να είναι ενδεικτικό. Το γεωπολιτικό ζήτημα δεν είναι ξεκομμένο φυσικά από την ευρύτερη ιδεολογική διάσταση αλλά και τις αντιθέσεις στο εσωτερικό των κυρίαρχων δυνάμεων: Η υπεράσπιση ενός καπιταλισμού “με ανθρώπινο πρόσωπο” που προέβαλε ο Ομπάμα από τη μια, η βίαιη ακροδεξιά – στα όρια του εκφασισμού – προσαρμογή που εκφράζει ο Τραμπ από την άλλη. Η “δημοκρατία” σαν όραμα από τη μια, τα δικαιώματα της “φτωχολογιάς” και το “έθνος” από την άλλη. Είναι δεδομένο πως τόσο η μία όσο και η άλλη εκδοχή τελικά οδηγούν στον πόλεμο, τον εκφασισμό και την εξαθλίωση, ο παροξυσμός της κρίσης και τα αδιέξοδα του συστήματος δεν επιτρέπουν ούτε “δημοκρατία” ούτε “κοινωνικό πρόσωπο”. Οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι, όσοι έχουν την αυταπάτη πως η εκλογή Τραμπ θα σημάνει -αν μη τι άλλο- αναστολή των πολεμικών περιπετειών πλανώνται πλάνην οικτρά. Τώρα είναι πιο επιτακτικό από ποτέ να συζητήσουμε και να φέρουμε στο προσκήνιο την αντιιμπεριαλιστική, δημοκρατική και φυσικά φιλειρηνική πλευρά της αντικαπιταλιστικής πολιτικής γραμμής.

Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας οφείλουμε δύο βασικές παραδοχές:

Συνέχεια

Κλαγγή πολέμου…


Του Περικλή Κοροβέση

Το 1983, ο Ρίγκαν, ένας εκ των θεμελιωτών του νεοφιλελευθερισμού -οι άλλοι δύο ήταν η Θάτσερ και ο αιμοσταγής δικτάτορας Πινοσέτ-, πήρε την πρωτοβουλία να ανασκευάσει ριζικά τον ρόλο της CIA.

Αυτός ο οργανισμός ήταν βεβαρημένος με πολλά στρατιωτικά πραξικοπήματα, πολιτικές δολοφονίες και ωμές επεμβάσεις στα εσωτερικά άλλων χωρών. Στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης ήταν ένας μαφιόζικος γκανγκστερισμός, που έπληττε θανάσιμα το κύρος των ΗΠΑ. Και έτσι γεννήθηκε μια νέα οργάνωση με ωραίο όνομα, το «Εθνικό Κληροδότημα για τη Δημοκρατία» (National Edowment for Democracy-ΝΕD), που θα αναλάμβανε την πολιτική δουλειά της CIA ανοιχτά και ξάστερα και όχι υπογείως όπως οι προκάτοχοί της. Το NED παρουσιάζεται σαν μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση, αλλά χρηματοδοτείται κατευθείαν από το Κογκρέσο.

Συνέχεια