Η Ναόμι Κλάιν και τα εργοστάσια κάτεργα …


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Είναι δεδομένο ότι η εμπορική δύναμη των σύγχρονων πολυεθνικών εταιρειών στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη διαφήμιση. Η δημιουργία ενός πανίσχυρου επωνυμίου (σήμα κατατεθέν) μιας εταιρείας σηματοδοτεί την εξασφάλιση των πωλήσεων σε τόσο μεγάλο βαθμό, που εν τέλει αποτελεί και τον πρωταρχικό της στόχο.

Οι διαφημιστικές εκστρατείες για την προώθηση του επωνυμίου έχουν μετατραπεί σε κυρίαρχη στρατηγική του σύγχρονου πολυεθνικού κόσμου καθιστώντας τη διαδικασία της παραγωγής περιττό βάρος. Η Ναόμι Κλάιν στο βιβλίο της «NO LOGO» είναι καταλυτική: «Σύμφωνα λοιπόν μ’ αυτή τη λογική, οι εταιρείες δεν πρέπει να ξοδεύουν τους περιορισμένους χρηματικούς πόρους τους σε εργοστάσια τα οποία απαιτούν υλική συντήρηση, σε μηχανές οι οποίες θα φθαρούν ή σε υπαλλήλους οι οποίοι σίγουρα θα γεράσουν και θα πεθάνουν. Αντίθετα, οφείλουν να κατευθύνουν αυτούς τους πόρους προς τα εικονικά τούβλα και τη λάσπη που χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν την επωνυμία του προϊόντος. Τουτέστιν, προς τις χορηγίες, τη συσκευασία των προϊόντων, την επέκταση και τη διαφήμιση». (σελ. 250 – 251).

Η λογική της απαλλαγής από την παραγωγή προς όφελος της επωνυμιοποίησης των προϊόντων κρίνεται ξεκάθαρα πιο επικερδής, αφού η διείσδυση στην αγορά έχει να κάνει με τη δύναμη του επωνυμίου, δηλαδή με βαρύτητα που αυτό αποκτά στη συνείδηση των καταναλωτών. Σε τελική ανάλυση, ποιος ενδιαφέρεται αν η Nike παράγεται στην Αμερική ή την Ασία;

Το ζητούμενο είναι η επωνυμία της Nike να λειτουργεί ως εγγύηση στα αθλητικά είδη. Συγκεκριμένα η Nike «έχει γίνει πρότυπο για τα επωνύμια που θέλουν ν’ απελευθερωθούν από την παραγωγή των προϊόντων τους». (σελ. 252). Και δεν είναι μόνο αυτή: «Στα μισά της δεκαετίας του 1990 για παράδειγμα, η εταιρεία αθλητικών παπουτσιών Vans έκανε το μεγάλο βήμα ξεφεύγοντας από τον παλιομοδίτικο κόσμο κατασκευής προϊόντων, μετασχηματιζόμενη σύμφωνα με το πρότυπο της Nike». (σελ. 252).

Champion
Champion

Σε λίγο μπήκε και η Adidas στο παιχνίδι: «Παρόμοια τροχιά ακολούθησε και η Adidas, η οποία το 1993 παρέδωσε τη λειτουργία της στον Ρόμπερτ Λούις Ντρέιφους, πρώην ανώτατο εκτελεστικό στέλεχος του διαφημιστικού κολοσσού Saatchi & Saatchi». (σελ. 252 – 253)

Συνέχεια

Νεοφιλελευθερισμός εναντίον δημοκρατίας…


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο αγώνας για απορρύθμιση της οικονομίας στο όνομα της «ελευθερίας» των αγορών φέρει την κύρια ευθύνη για την κρίση του 2008. Αυτό, όμως,  είναι το πρώτο σκέλος της ιστορίας.

Η Κρίστια Φρίλαντ στο βιβλίο της «Πλουτοκράτες» καταθέτει: «Η κούρσα χαλάρωσης των κανονισμών ανάμεσα στις ρυθμιστικές Αρχές της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου – και η πρόθυμη και άκριτη συμμετοχή της πλουτοκρατίας σε αυτό τον ανταγωνισμό – είναι ένα σημαντικό αίτιο της οικονομικής κρίσης του 2008. Όμως είναι επίσης ένα κρίσιμο επεισόδιο σε μιαν άλλη εξέλιξη: την άνοδο της σούπερ – ελίτ». (σελ. 322).

Θα έλεγε κανείς ότι η κρίση του 2008 δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η συνέπεια, των μεθοδεύσεων της σούπερ – ελίτ να αναλάβει τα οικονομικά ηνία του πλανήτη. Η απορρύθμιση, που επέτρεψε τις χρηματιστηριακές και τραπεζικές αυθαιρεσίες, εξυπηρέτησε δεόντως τα συμφέροντα συγκεκριμένων κύκλων, οι οποίοι απέκτησαν πλούτο χωρίς προηγούμενο:

Η Φρίλαντ πληροφορεί ξανά: «Η άνοδος του 1%, και ιδιαίτερα του 0,1%, ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό με την άνοδο της χρηματοπιστωτικής. Οι λιγότερες κανονιστικές ρυθμίσεις, η αυξημένη πολυπλοκότητα και ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι σημαντικοί παράγοντες που είχαν ως αποτέλεσμα να μεγεθυνθεί ο ρόλος της χρηματοπιστωτικής στις οικονομίες τόσο πολλών ανεπτυγμένων δυτικών οικονομιών, ιδιαίτερα των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας, και το εισόδημα των στελεχών του χρηματοπιστωτικού τομέα να ξεπεράσει τα εισοδήματα σχεδόν όλων των άλλων ειδικοτήτων». (σελ. 322).

Κορνήλιος Καστοριάδης
Κορνήλιος Καστοριάδης

Η προσοδοθηρία, που μετέτρεψε τον κρατικό πλούτο σε περιουσία ελαχίστων, δε θα μπορούσε να υπάρξει, χωρίς το απορρυθμιστικό πλαίσιο του νεοφιλελεύθερου δόγματος: «Αυτή η σύνδεση με τις κανονιστικές ρυθμίσεις, ή την απουσία τους, είναι ένας παράγοντας εξαιτίας του οποίου η άνοδος της χρηματοπιστωτικής αφορούσε εν μέρει την προσοδοθηρία. Οι διασώσεις των τραπεζών και των τραπεζιτών από την κυβέρνηση το 2008 ξεσήκωσε τους λαϊκιστές και στα δεξιά και στα αριστερά: η κυβέρνηση διέσωσε τη σούπερ – ελίτ, αλλά αρνήθηκε να διασώσει όλους τους άλλους. Όμως η σύνδεση ανάμεσα στο κράτος και την τάξη των σούπερ – πλουσίων της χρηματοπιστωτικής είναι πολύ βαθύτερη από ένα δίχτυ ασφαλείας τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι τραπεζίτες της Γουόλ Στριτ, του Σίτι του Λονδίνου και της Φρανκφούρτης, σε μια κατάσταση ανάλογη με την Telmex του Κάρλος Σλιμ και τους κερδισμένους των ρωσικών ιδιωτικοποιήσεων, οφείλουν ένα μεγάλο μέρος του πλούτου τους σε εξυπηρετικές αποφάσεις των ρυθμιστικών Αρχών και των νομοθετών». (σελ. 323).

Συνέχεια

Ο τρίτος κόσμος, τα χρέη και ο ρόλος του ΔΝΤ…


Ο Nicholas Shaxson στο βιβλίο του «Offshore Τα Νησιά των Θησαυρών» κρίνει σκόπιμο να δώσει μερικά στοιχεία για τον Γκαϊντάμακ, τον άνθρωπο που πρωταγωνίστησε στην υπόθεση «Ανγκολαγκέιτ»: «Ο Γκαϊντάμακ είχε εγκαταλείψει τη Σοβιετική Ένωση το 1972 σε ηλικία είκοσι ετών, και πρώτα μετακόμισε στο Ισραήλ και έπειτα στη Γαλλία, όπου έστησε μια μεταφραστική επιχείρηση, εξυπηρετώντας κυρίως τις σοβιετικές εμπορικές αποστολές». (σελ. 213).

Η δραστηριότητα αυτή του έδωσε τη δυνατότητα πολύ σοβαρών γνωριμιών. Ο ίδιος ο Γκαϊντάμακ ξεκαθαρίζει ότι «μεταφραστής δηλώνει ενδιάμεσος». (σελ. 213). Και προτίθεται να γίνει ακόμη κατατοπιστικότερος: «Αν δραστηριοποιείσαι στα ηλεκτρονικά, η θέση σου στον επιχειρηματικό κόσμο είναι συνήθως με ανθρώπους από τα ηλεκτρονικά. Αν είσαι τραπεζίτης έχεις σχέσεις με τραπεζίτες […] αλλά άμα είσαι μεταφραστής – ενδιάμεσος – τους ξέρεις όλους». (σελ. 213).

Οι εθνοτικές ομάδες της Ανγκόλας
Οι εθνοτικές ομάδες της Ανγκόλας

Το πώς ένας μεταφραστής ανέρχεται τόσο πολύ ώστε να γνωρίζει τους πάντες και τα πάντα μένει αδιευκρίνιστο. Το σίγουρο είναι ότι στο θολό τοπίο της πρώτης περιόδου μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού η Αγκόλα δεν έπαψε να θεωρεί τη Ρωσία παραδοσιακή συμμαχική «προστάτιδα» δύναμη, εγγυήτρια για τη σταθερότητα και την εδαφική της ακεραιότητα μέσα στο σύγχρονο κόσμο. Ο Shaxson αναφέρει: «Σ’ εκείνη την πρώιμη μετασοβιετική περίοδο, οι ηγέτες της Αγκόλας εξακολουθούσαν να θεωρούν τη Ρωσία προστάτιδά τους μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, αλλά είχαν χαθεί σε μια Μόσχα που άλλαζε ραγδαία. [… … …] Ο Γκαϊντάμακ έγινε ο άνθρωπος εμπιστοσύνης της Αγκόλας στη Μόσχα». (σελ. 213).

Οι διαδικασίες που έφεραν τον Γκαϊντάμακ στο προσκήνιο των σχέσεων Αγκόλας – Ρωσίας δεν ξεκαθαρίζονται. Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι ο Γκαϊντάμακ ήταν βαθύς γνώστης της λειτουργίας των φορολογικών παραδείσων και ταυτόχρονα ήταν αποφασισμένος να βγάλει χρήμα. Η μεγάλη ευκαιρία ήρθε το 1996: «Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο η Αγκόλα χρωστούσε στη Ρωσία σχεδόν 6 δις δολάρια, και το 1996 ο Γκαϊντάμακ κατάφερε να χωθεί σε μια συμφωνία αναδιάρθρωσης του χρέους. Η υποχρέωση “κουρεύτηκε” στο 1,5 δις δολάρια και τεμαχίστηκε σε 31 γραμμάτια που η Αγκόλα θα εξοφλούσε με πετρέλαιο μέσω μιας ιδιωτικής εταιρείας με την επωνυμία Abalone, την οποία είχαν συστήσει ο Γκαϊντάμακ και ο συνεταίρος του Πιερ Φαλκόν, και η οποία διατηρούσε λογαριασμό στην τράπεζα UBS στη Γενεύη». (σελ. 214).

Συνέχεια

Η Ναόμι Κλάιν, η περίπτωση της Ρωσίας και ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός της προσοδοθηρίας …


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Η Ναόμι Κλάιν στο βιβλίο της «Το Δόγμα του Σοκ» κάνει εκτενή αναφορά στα γεγονότα που οδήγησαν στην πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και τη μετατροπή της σε παράδεισο του νεοφιλελευθερισμού: «Όταν ο Πρόεδρος της ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσόφ πήγε τον Ιούλιο του 1991 στο Λονδίνο για να πάρει μέρος στη σύνοδο κορυφής G7, είχε κάθε λόγο να περιμένει ότι θα τον υποδεχόταν ως ήρωα, καθώς τα προηγούμενα τρία χρόνια δε βρισκόταν απλώς στο παγκόσμιο προσκήνιο αλλά κυριαρχούσε σε αυτό, γοητεύοντας τα μέσα ενημέρωσης, υπογράφοντας συνθήκες αφοπλισμού και τιμώμενος με βραβεία ειρήνης, συμπεριλαμβανομένου του Νόμπελ το 1990». (σελ. 296).

Η δημοτικότητα του Γκορμπατσόφ στο δυτικό κόσμο κρίνεται αδιαπραγμάτευτη: «Είχε, μάλιστα, καταφέρει να επιτύχει κάτι που ως τότε φάνταζε αδιανόητο: να κατακτήσει την αμερικανική κοινή γνώμη. … ο Τύπος των ΗΠΑ είχε αρχίσει να αναφέρεται σε αυτόν με το τρυφερό παρατσούκλι “Γκόρμπι”, ενώ το 1987 το περιοδικό Time πήρε την τολμηρή απόφαση να επιλέξει το Σοβιετικό Πρόεδρο ως “Άνθρωπο της Χρονιάς”. […] Η επιτροπή για το βραβείο Νόμπελ είχε δηλώσει ότι, χάρη στο έργο του, “ελπίζουμε πως γιορτάζουμε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου”». (σελ. 297).

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Γκορμπατσόφ έκανε σημαντικά βήματα για τον εκδημοκρατισμό της Σοβιετικής Ένωσης: «Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, με τις δίδυμες πολιτικές της γκλάσνοστ (διαφάνειας) και τηςπερεστρόικα (ανοικοδόμησης), ο Γκορμπατσόφ οδήγησε τη Σοβιετική Ένωση σε μια αξιοσημείωτη διαδικασία εκδημοκρατισμού: Αποκαταστάθηκε η ελευθερία του Τύπου, έγιναν εκλογές για το κοινοβούλιο, τα τοπικά συμβούλια, τον αντιπρόεδρο και τον πρόεδρο της κυβέρνησης, το δε Συνταγματικό Δικαστήριο απέκτησε την ανεξαρτησία του». (σελ. 297).

Εξώφυλλο του PLAYBOY με θέμα την περεστρόικα
Εξώφυλλο του PLAYBOY με θέμα την περεστρόικα, 1989

Στον τομέα της οικονομίας, όμως, οι μεταρρυθμίσεις που σχεδίαζε ο Γκορμπατσόφ δεν είχαν καμία σχέση με το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που έδειχνε πλέον ξεκάθαρα τις διαθέσεις του με τις κυβερνήσεις της Θάτσερ και του Ρέιγκαν: «Όσο για την οικονομία, ο Γκορμπατσόφ κινούνταν προς ένα συνδυασμό ελεύθερης αγοράς και ισχυρού κοινωνικού δικτύου προστασίας, με τις κομβικές βιομηχανίες να παραμένουν υπό κρατικό έλεγχο – μια διαδικασία που, όπως προέβλεπε ο ίδιος, θα χρειαζόταν δέκα με δεκαπέντε έτη για να ολοκληρωθεί. Ο τελικός σκοπός του ήταν να οικοδομήσει ένα σοσιαλδημοκρατικό καθεστώς βασισμένο στο σκανδιναβικό μοντέλο, “ένα σοσιαλιστικό φάρο για ολόκληρη την ανθρωπότητα”». (σελ. 297).

Συνέχεια

Η Ναόμι Κλάιν, ο Πινοσέτ και τα παιδιά από το Σικάγο…


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Το πραξικόπημα στη Χιλή το Σεπτέμβριο του 1973, όπως και όλα τα πραξικοπήματα, δεν θα μπορούσε να οργανωθεί από τη μια μέρα στην άλλη. Στηρίχτηκε σε δομές που λειτουργούσαν για λογαριασμό του χρόνια πριν και καλλιεργούνταν με τις ευλογίες της CIA. Η Ναόμι Κλάιν στο βιβλίο της «Το Δόγμα του Σοκ» εξηγεί : «Στα χρόνια που προηγήθηκαν του πραξικοπήματος εκπαιδευτές από τις ΗΠΑ, πολλοί από τους οποίους ανήκαν στη CIA, είχαν φροντίσει να εμπνεύσουν παράφορο αντικομουνιστικό μένος στους στρατιωτικούς της Χιλής, πείθοντάς τους ότι οι σοσιαλιστές ήταν ντε φάκτο Ρώσοι κατάσκοποι, μια ξένη εχθρική δύναμη στους κόλπους της χιλιανής κοινωνίας, ένας αυτόχθων “εσωτερικός εχθρός”». (σελ. 108).

Από την άλλη, η σοσιαλιστικού προσανατολισμού πολιτική του προέδρου Αλιέντε δυσαρεστούσε και τους μεγάλους επιχειρηματικούς κύκλους της χώρας: «Το Σεπτέμβριο του 1971, με τη συμπλήρωση ενός έτους θητείας του Αλιέντε, οι κορυφαίοι επιχειρηματίες της Χιλής συναντήθηκαν επειγόντως στην παραθαλάσσια πόλη Βίνια δεν Μαρ προκειμένου να χαράξουν μια συνεκτική στρατηγική για την αλλαγή του καθεστώτος. Σύμφωνα με τον Ορλάντο Σάενς, πρόεδρο της Εθνικής Ένωσης Κατασκευαστών (που τη χρηματοδοτούσαν γενναιόδωρα η CIA και πολλές από τις ξένες πολυεθνικές που επεξεργάζονταν τα δικά τους συνωμοτικά σχέδια στην Ουάσινγκτον), στη συνάντηση αποφασίστηκε ότι “η κυβέρνηση του Αλιέντε δε συνάδει με την ελευθερία στη Χιλή και με την ύπαρξη των ιδιωτικών επιχειρήσεων, και ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί το τέλος είναι η ανατροπή της κυβέρνησης”». (σελ. 102 – 103).

Ο Αουγούστο Πινοσέτ (Augusto José Ramón Pinochet Ugarte) (25 Νοεμβρίου 1915 – 10 Δεκεμβρίου 2006) ήταν Στρατιωτικός και πολιτικός δικτάτορας της Χιλής (1973-1990).
Ο Αουγούστο Πινοσέτ (Augusto José Ramón Pinochet Ugarte) (25 Νοεμβρίου 1915 – 10 Δεκεμβρίου 2006) ήταν Στρατιωτικός και πολιτικός δικτάτορας της Χιλής (1973-1990).

Το μόνο που απέμενε ήταν η συνεργασία στρατού και επιχειρηματιών να αναλάβει ενεργό δράση: «Οι επιχειρηματίες συγκροτήθηκαν σε μια “πολεμικά διαρθρωμένη οργάνωση”. Κάποιοι θα δρούσαν ως σύνδεσμοι με το στρατό, ενώ άλλοι, σύμφωνα με τον Σάενς, “θα προετοίμαζαν συγκεκριμένα προγράμματα που θα αντικαθιστούσαν τα κυβερνητικά και για τα οποία θα ενημερώνονταν συστηματικά οι ένοπλες δυνάμεις”». (σελ. 103).

Φυσικά, αυτή η σύμπλευση του στρατού με τους επιχειρηματίες για την «ελευθερία» δεν άφησε ασυγκίνητα τα παιδιά από το Σικάγο που έδρευαν στο Καθολικό Πανεπιστήμιο: «Το Καθολικό Πανεπιστήμιο, η “στέγη” των Παιδιών του Σικάγου, αποτέλεσε το επίκεντρο για τη δημιουργία αυτού που η CIA αποκαλούσε “κλίμα πραξικοπήματος”. Πολλοί φοιτητές έγιναν μέλη της φασιστικής οργάνωσης Πατρίδα και Ελευθερία (Patria y Libertad), παρελαύνοντας στους δρόμους με το βήμα της χήνας, μιμούμενοι απροκάλυπτα τη χιτλερική νεολαία». (σελ. 102).

Συνέχεια

Ο νεοφιλελευθερισμός και η αποθέωση του κερδοσκοπικού κεφαλαίου…


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Ο Νόαμ Τσόμσκι στο βιβλίο του «Οι έχοντες και μη κατέχοντες» διευκρινίζει το νέο  ρόλο της Κεντρικής Τράπεζας: «Η κεντρική Τράπεζα ελέγχει βασικά τα επιτόκια. Στη διάρκεια της ύπαρξής της, έχει αναλάβει να φέρει σε πέρας διάφορες επιδιώξεις και έχει εκδώσει διάφορες οδηγίες. Οι επίσημοι σκοποί της ήταν, αρχικά τουλάχιστον, να μειώσει τον πληθωρισμό και ν’ αυξάνει την απασχόληση. Επομένως, ένας από τους στόχους της ήταν να βοηθάει την επίτευξη της αποδοτικής πλήρους απασχόλησης. Αυτό δε σημαίνει μια απασχόληση της τάξης του 100%, αλλά ένα ποσοστό που να το προσεγγίζει. Σιγά σιγά, άρχισε να δίνει λιγότερη σημασία σ’ αυτό το στόχο. Σήμερα, η βασική της επιδίωξη είναι να εμποδίζει την αύξηση του πληθωρισμού». (σελ. 176).

Και βέβαια, ο πληθωρισμός κρίνεται απολύτως ασύμφορος για το κερδοσκοπικό – τοκογλυφικό κεφάλαιο: «Το σύνολο του ανεξέλεγκτου χρηματιστηριακού κεφαλαίου έχει αυξηθεί αστρονομικά τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια. Οι μετακινήσεις των κεφαλαίων γίνονται πολύ γρήγορα, χάρη στις τηλεπικοινωνίες κλπ. Καθημερινά μετακινούνται έως κι ένα τρισεκατομμύριο δολάρια στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Τα κεφάλαια αυτά αποσκοπούν κυρίως στην κερδοσκοπία εις βάρος των νομισμάτων. Μετακινούνται σε αγορές όπου το νόμισμα θα παραμείνει σταθερό, υπάρχει υψηλή ανεργία και ο ρυθμός ανάπτυξης είναι χαμηλός, και επομένως είναι αδύνατο να υπάρξουν πληθωριστικές πιέσεις». (σελ. 176).

Νόαμ Τσόμσκι
Νόαμ Τσόμσκι

Κι αν υπάρχει απορία για τους λόγους που ο πληθωρισμός απωθεί τα κερδοσκοπικά κεφάλαια, ο Τσόμσκι θα γίνει κατατοπιστικός: «Αν κάποιος επενδύει, για παράδειγμα, σε ομόλογα, ο μεγαλύτερος εχθρός του είναι μια ενδεχόμενη αύξηση του πληθωρισμού, που σημαίνει μια ενδεχόμενη αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης. Επομένως, θ’ αποφύγει να επενδύσει σε χώρες που δίνουν κίνητρα για την οικονομική ανάπτυξη». (σελ. 176 –177).

Συνέχεια

Ο νεοφιλελεύθερος ολοκληρωτισμός…


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Οι μέθοδοι που ακολουθούνται για την επιβολή του νεοφιλελεύθερου δόγματος παρουσιάζουν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της εξάπλωσης της ισχύος, όπως τα έθεσε ο Θουκυδίδης από το 400 π. Χ. Αυτός είναι και ο λόγος της πανομοιότυπης δράσης της Αμερικής σε όλες τις χώρες που καθιστούσε προτεκτοράτα. Η Αϊτή, ένα νησί της Καραϊβικής πάνω από τη Λατινική Αμερική, στο ύψος του Μεξικού, είναι ένα ακόμη παράδειγμα της νεοφιλελεύθερης επικράτησης. Ο Τσόμσκι, στο βιβλίο του «Κέρδος και Πολίτης» αναφέρει: «Η Αϊτή ήταν το πλουσιότερο αποικιακό απόκτημα του κόσμου (μαζί με τη Βεγγάλη) και πηγή ενός μεγάλου μέρους του πλούτου της Γαλλίας. Ήταν σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο και την κηδεμονία των ΗΠΑ από τότε που εισέβαλαν οι πεζοναύτες του Ουίλσον, πριν 80 χρόνια». (σελ. 142).

Χάρτης του Μεξικού
Χάρτης του Μεξικού

Το 1990 ο Ζαν Μπερτράντ Αριστίντ κέρδισε τις εκλογές, αλλά το 1991 ανατράπηκε από τη δικτατορία του στρατηγού Ραούλ Σεντράς. Φυσικά, οι ΗΠΑ, επισήμως, τάχθηκαν κατά της δικτατορίας του Σεντράς. Ο Τσόμσκι σχολιάζει: «Η προσπάθεια που κατέβαλε η πρώτη δημοκρατική κυβέρνηση της Αϊτής να ανακουφίσει τους Αϊτινούς από την καταστροφή είναι αυτό που προκάλεσε την εχθρότητα της Ουάσινγκτον, το στρατιωτικό πραξικόπημα και την τρομοκρατία που ακολούθησε». (σελ. 143).

Παρά το εμπάργκο τόσο ο Μπους, όσο και ο Κλίντον φρόντισαν να τροφοδοτούν τους πραξικοπηματίες επιτρέποντας στην Texaco Oil Company να συναλλάσσεται μαζί τους: «Οι κυβερνήσεις του Μπους και του Κλίντον το υπονόμευσαν από την αρχή εξαιρώντας τις αμερικανικές εταιρείες και επιτρέποντας μυστικά στην Texaco Oil Company να τροφοδοτήσει το καθεστώς των πραξικοπηματιών και τους πλούσιους υποστηρικτές του κατά παράβαση των επισήμων κυρώσεων, ένα αποφασιστικής σημασίας γεγονός που αποκαλύφθηκε πλήρως μια μέρα πριν από την αποβίβαση των στρατευμάτων των ΗΠΑ για “αποκαταστήσουν τη δημοκρατία”, αλλά ακόμη δεν έχει φτάσει στο κοινό και είναι μάλλον απίθανο να είναι υποψήφιο για τα ιστορικά αρχεία». (σελ. 142).Εργάτες γης στο Μεξικό

Εργάτες γης στο Μεξικό

Κι αν κάποιος αμφισβητεί την πεποίθηση του Τσόμσκι ότι η Texaco Oil Company συνεργάστηκε με το καθεστώς, είναι αδύνατο να αμφισβητήσει την πολιτική και οικονομική κατάσταση της Αϊτής, πριν από την εκλογή του Αριστίντ, που ανατράπηκε από τη χούντα: «Το 1981 ένα τραπεζικό σχέδιο ανάπτυξης της USAID και της Παγκόσμιας Τράπεζας βασιζόταν στα εργοστάσια συναρμολόγησης και την αγροτική παραγωγή εξαγωγικού προσανατολισμού, αφαιρώντας γη από την παραγωγή τροφίμων και την εγχώρια κατανάλωση. Η USAID προέβλεψε “ιστορικής σημασίας αλλαγή προς βαθύτερη αλληλεξάρτηση των αγορών με αυτές των ΗΠΑ” αυτού του μοντέλου που θα έμοιαζε με “την Ταϊβάν της Καραϊβικής”. Η Παγκόσμια Τράπεζα συνταυτίστηκε και πρόσφερε τις γνωστές συνταγές για “επέκταση των ιδιωτικών επιχειρήσεων” και ελαχιστοποίηση των “κοινωνικών αντικειμενικών σκοπών”, αυξάνοντας έτσι την ανισότητα και τη φτώχεια και μειώνοντας τα επίπεδα της υγείας και της παιδείας». (σελ. 142 – 143).

Χάρτης της Αϊτής
Χάρτης της Αϊτής

Συνέχεια