Για τον αμερικάνικο εμφύλιο πόλεμο – Ο πόλεμος που έγινε μια επανάσταση; …


Γράφει ο Ευθύμης Φρεντζαλάς

Τον Ιανουάριο του 1860 ο Καρλ Μαρξ έγραψε και έστειλε ένα γράμμα στον Ένγκελς με θέμα ανάμεσα σε άλλα το ζήτημα της δουλείας στην Αμερική. Καθώς πίστευε πως «όπως ο Αμερικάνικος Πόλεμος της Ανεξαρτησίας εισήγαγε μία νέα εποχή ανόδου για την μεσαία τάξη, έτσι και ο Αμερικάνικος Πόλεμος Ενάντια στη Δουλεία θα κάνει το ίδιο για τις εργαζόμενες τάξεις» εξέφρασε την πεποίθησή του αυτή και στο φίλο του γράφοντάς του πως «το πιο σπουδαίο πράγμα που συμβαίνει σήμερα στον κόσμο είναι, αφενός, το κίνημα μεταξύ των δούλων στην Αμερική, που ξεκίνησε με τον θάνατο του Brown και αφετέρου το κίνημα μεταξύ των δούλων στη Ρωσία, από την άλλη… Έχω δει στην Tribune ότι υπήρξε μία νέα εξέγερση των δούλων στο Μισούρι, που φυσικά καταστάληκε. Αλλά το σήμα έχει πλέον δοθεί». Η δουλεία και ο ρατσισμός διαστρέβλωναν κατά την άποψή του την ταξική συνείδηση των φτωχών και εργαζόμενων λευκών και γι’ αυτό έπρεπε να κοπούν από τη ρίζα τους. Μετά το ξέσπασμα του Εμφυλίου Πολέμου ο Μαρξ επέκρινε έντονα τον Πρόεδρο Λίνκολν για την βραδύτητά του να ενεργήσει κατά της δουλείας και την διστακτικότητά του να επιτρέψει να πολεμήσουν μαύρα στρατεύματα στον πόλεμο (κατά των Νότιων φυσικά) αυτό. Που να ήξερε πως ο Λίνκολν δεν ήθελε να στεναχωρήσει τις Συνοριακές Πολιτείες δούλων που είχαν παραμείνει στην Ένωση αλλά και να μην θίξει τις φυλετικές προκαταλήψεις των Βόρειων λευκών και πως μοναδικός, διακηρυγμένος από τον ίδιο μάλιστα στόχος του, ήταν η διατήρηση της Ένωσης και όχι η κατάργηση της δουλείας. Μόλις το 1862 και μετά από κάποιες ήττες των Βορείων αντιλήφθηκε πως έπρεπε να εγείρει έντονα και αποφασιστικά το αίτημα για την κατάργηση της δουλείας γιατί έτσι θα εξασθένιζε σίγουρα την Συνομοσπονδία και θα την κέρδιζε, όπως και έγινε. Ταυτόχρονα ο Μαρξ διαφώνησε με τους συντρόφους του εκείνους που δεν έβλεπαν καμία πραγματική διαφορά ανάμεσα στον καπιταλιστικό Βορρά με την εκμετάλλευση της μισθωτής εργασίας και στις φυτείες του Νότου με την μη αμειβόμενη εργασία των αφρικανών δούλων.

Το λιμάνι της Νέας Ορλεάνης. New Orleans, the largest cotton exporting port for New England and Great Britain textile mills, shipping Mississippi River Valley goods from North, South and Border states.
Το λιμάνι της Νέας Ορλεάνης. New Orleans, the largest cotton exporting port for New England and Great Britain textile mills, shipping Mississippi River Valley goods from North, South and Border states.

Συνέχεια

Μαρτυρίες γυναικών για τον Δεκέμβρη του 1944…


Γράφει ο Ευθύμης Φρεντζαλάς

Τον Νοέμβρη του 1944 η Αθήνα είχε ήδη καταφέρει να αποτινάξει τον γερμανικό ζυγό και ο λαός της βροντοφώναζε «όχι άλλη κατοχή» και απαιτούσε αληθινή δημοκρατία ενώ οι φανατικοί την άμεση εγκαθίδρυση ενός νέου καθεστώτος που το αποκαλούσαν λαοκρατία. Οι τελευταίοι ανάγκασαν μέχρι και τον τότε πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου να εκστομίσει την περίφημη φράση «Πιστεύουμε και στη λαοκρατία» παρόλο που δεν πίστευε καθόλου σε αυτή. Έτσι την 5η Δεκεμβρίου του 1944 o στρατηγός Σκόμπυ κήρυξε τον στρατιωτικό νόμο στην Αθήνα για να την απομακρύνει όσο το δυνατόν πιο πολύ από την απαίτηση του λαού. Ο Τσώρτσιλ είχε καταστήσει ήδη σαφές σε όλους πως «προτεραιότητα υπέρτατης τάξης είναι νίκη στην Αθήνα». Είχε δε διαμηνύσει στον πρεσβευτή της Αγγλίας στην Αθήνα Λίπερ πως «αν παραιτηθεί ο Παπανδρέου φυλακίστε τον έως ότου συνέλθει». Ο Παπανδρέου συνήλθε πολύ γρήγορα και αν ήταν ειλικρινής θα έπρεπε να διορθώσει την περίφημη φράση του διακηρύττοντας πως «όχι μόνο δεν πιστεύουμε στη λαοκρατία αλλά δεν σκοπεύουμε να προβούμε σε κανέναν συμβιβασμό μαζί της».

 

Βρετανικό άρμα στους δρόμους της Αθήνας (συμβολή των οδών Πετμεζά και Δημητρακοπούλου, Άγιος Ιωάννης Γαργαρέττας) , την περίοδο των Δεκεμβριανών

Βρετανικό άρμα στους δρόμους της Αθήνας (συμβολή των οδών Πετμεζά και Δημητρακοπούλου, Άγιος Ιωάννης Γαργαρέττας) , την περίοδο των Δεκεμβριανών

Συνέχεια

(offshore) Επικράτειες Εχεμύθειας – Ο Ανθρώπινος Παράγοντας…


Γράφει ο Ευθύμης Φρεντζαλάς

 Η ζωή στους φορολογικούς παραδείσους κυλά τόσο «ομαλά» όσο περίπου και στον (νέο)φιλελεύθερο κόσμο.

Η ζωή στους φορολογικούς παραδείσους κυλά τόσο «ομαλά» όσο περίπου και στον (νέο)φιλελεύθερο κόσμο.

Κανείς μας δεν πρέπει να απορεί που οι λεγόμενοι «φορολογικοί παράδεισοι» έχουν φανερούς φανατικούς υποστηρικτές σε όλο τον κόσμο. Διαθέτουν μάλιστα και ατράνταχτα ηθικά επιχειρήματα, όπως το ότι οι παράδεισοι αυτοί προσφέρουν προστασία, από εξαγοράσιμες και ανίκανες κυβερνήσεις, στα περιουσιακά στοιχεία ανθρώπων, οι οποίοι κυβερνώνται από τέτοιες κυβερνήσεις. Πώς αλλιώς, λόγου χάρη, θα μπορούσε να σώσει κανείς τα περιουσιακά του στοιχεία από τις «δαγκάνες» του Κιμ Γιονγκ Ιλ ή του Βλαντιμίρ Πούτιν? Τι θα έκαναν όλοι αυτοί, αν δεν υπήρχαν ασφαλείς χώροι απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων? Αν κάποιος τους ανταπαντήσει πως οι περισσότεροι πελάτες υπεράκτιων τραπεζών είναι επιφανείς πλούσιοι και ισχυροί δυτικοί που κυβερνώνται από «ικανές και μη εξαγοράσιμες κυβερνήσεις» δεν θα μείνουν φυσικά σιωπηλοί αλλά θα «ρίξουν» στο τραπέζι του διαλόγου το δεύτερο ατράνταχτο επιχείρημα τους: «Ο φορολογικός ανταγωνισμός, όπως κάθε είδους ανταγωνισμός, είναι ευεργετικός». Αν, δε, τους πιέσει κανείς λίγο περισσότερο δεν θα διστάσουν να τον βάλουν στη θέση του λέγοντάς του φανερά εκνευρισμένοι πως «η ατομική ιδιοκτησία είναι απαραβίαστη και η φορολογία κλοπή».

Συνέχεια

Ο Χάγιεκ, ο Φρίντμαν και τα μονοπώλια…


Ο Χάγιεκ αποδίδει την τάση προς το μονοπώλιο και στην κρυφή επιθυμία πολλών επιχειρηματιών να απολαμβάνουν την ασφάλεια των δημοσίων υπαλλήλων

Ο Χάγιεκ αποδίδει την τάση προς το μονοπώλιο και στην κρυφή επιθυμία πολλών επιχειρηματιών να απολαμβάνουν την ασφάλεια των δημοσίων υπαλλήλων


Γράφει ο Ευθύμης Φρεντζαλάς


Η συγκέντρωση της οικονομικής εξουσίας σε χέρια λίγων δεν είναι βέβαια σημερινό μόνο φαινόμενο. Η τάση προς το μονοπώλιο υπήρχε και παλαιότερα και οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι ένιωθαν πως όφειλαν μία απάντηση στις κατηγορίες των σοσιαλιστών πως ο καπιταλισμός ευνοεί την ύπαρξη μονοπωλίων γιατί λόγου χάρη οι καπιταλιστικές κυβερνήσεις αρέσκονται στην εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων. Άλλοι σοσιαλιστές, αλλά σαφώς λιγότεροι, ισχυρίζονταν πως ο ανταγωνισμός εξαλειφόταν σταδιακά και αυθόρμητα από τις τεχνολογικές αλλαγές.  Δύο από τους πιο φημισμένους φιλελεύθερους οικονομολόγους ο Χάγιεκ  και ο μαθητής του Φρίντμαν μετά από αυτόν ανέλαβαν  κι αυτοί το δύσκολο καθήκον να διαλύσουν και αυτούς τους «σοσιαλιστικούς μύθους».

Η  τάση προς το μονοπώλιο έτσι ταυτίζεται για τον Χάγιεκ με την τάση προς τον σχεδιασμό, άρα με την τάση προς τον κεντρικό σχεδιασμό, άρα με τον σοσιαλισμό. Εφόσον η σταδιακή ανάπτυξη του μονοπωλίου εξαλείφει τον ανταγωνισμό, τη θεμελιώδη αξία του φιλελευθερισμού, δεν μπορεί να ευθύνεται ο καπιταλισμός γι’ αυτήν. Έτσι, ανενδοίαστα γράφει (στο βιβλίο του ο Δρόμος προς την Δουλεία, εκδ. Παπαδόπουλος, σελ. 103) πως «η τάση προς το μονοπώλιο και το σχεδιασμό δεν είναι αποτέλεσμα αντικειμενικών (τάχα) δεδομένων πέρα από τον έλεγχό μας, αλλά προϊόν απόψεων (σοσιαλιστικών εννοείται) που υποθάλπονται και διαδίδονται εδώ και μισό αιώνα, μέχρι που κατέληξαν να δεσπόζουν σε όλες τις πολιτικές μας». Οι σοσιαλιστές μετέστρεψαν την κοινή γνώμη των χωρών τους, με την προπαγάνδα τους κατά του ανταγωνισμού, υπέρ των μονοπωλίων. Και μη βιαστεί κανείς να σκεφτεί πως είχε στον νου του κυρίως το κρατικό μονοπώλιο, γιατί μόνο δευτερευόντως αναφέρεται σε αυτό. Τον απασχολούν σχεδόν αποκλειστικά οι μεγάλες επιχειρήσεις και η καταστροφική επίδραση της θεωρίας του Κ. Μαρξ περί «συγκέντρωσης της βιομηχανίας»…

Συνέχεια