Τα γράμματα του Μπετόβεν στην ‘Αθάνατη Αγαπημένη’…


Μεταφράζει ο Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης

Το καλοκαίρι το 1812 μετά από οδηγίες γιατρού, ο Μπετόβεν πήγε στα λουτρά της Τσέχικης Teplitz. Η υγεία του δε βελτιώθηκε, αλλά εκεί έκανε πολλές γνωριμίες, όπως με τον Γκαίτε. Ένα άλλο ενδιαφέρον περιστατικό του καλοκαιριού αυτού ήταν τα μυστηριώδη γράμματα που έγραψε ο συνθέτης σε κάποια «Αθάνατη Αγαπημένη». Εικασίες λένε πως επρόκειτο για μία από τις Giulieta Guicciardi, Thereza von Brunswick, Amalia Seebald ή Antonie Brentano. Είναι γνωστό πως όλες αυτές οι γυναίκες κάποια στιγμή ήταν το αντικείμενο προσοχής του Μπετόβεν. Οι πιο πρόσφατες έρευνες δείχνουν περισσότερο το πρόσωπο της τελευταίας, Antonie Brentano, ως της πλέον πιθανής ταυτότητας του έρωτά του. Τα γράμματα που ακολουθούν βρέθηκαν μετά το θάνατό του στα προσωπικά του αντικείμενα. Η γραφή του είναι θυελλώδης και δεν ακολουθεί συντακτικούς κανόνες, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες των πρωτοτύπων.

6 Ιουλίου, πρωί

Άγγελέ μου, εσύ όλα μου, εαυτέ μου – μόνο λίγες λέξεις σήμερα, και μάλιστα με μολύβι (με το δικό σου) – μόνο μέχρι αύριο είναι εξακριβωμένη η διαμονή μου – τι αχρείαστο χάσιμο χρόνου σε τέτοιες λεπτομέρειες – προς τι αυτή η βαθιά θλίψη, όταν μιλάει η ανάγκη – μπορεί η αγάπη μας να υπάρχει χωρίς θυσίες – χωρίς να απαιτεί τα πάντα; Δεν μπορείς ν’ αποφύγεις το γεγονός πως είσαι είσαι ολότελα δική μου κι εγώ ολότελα δικός σου –Θεέ μου, κοίτα έξω την ωραία φύση και γαλήνεψε το πνεύμα σου και αναλογίσου αυτά που πρέπει να γίνουν – ο έρωτας δίκαια απαιτεί τα πάντα, έτσι γίνεται για μένα με σένα και για σένα με μένα – Αλλά ξεχνάς τόσο εύκολα ότι πρέπει να ζήσω για μένα και για σένα· εάν ήμασταν απολύτως ενωμένοι θα αισθανόσουν τον πόνο μονάχα όσο εγώ – Το ταξίδι μου ήταν τρομακτικό· Δεν είχα φτάσει εδώ μέχρι χθες στις 4:00 το πρωί. Του έλλειπαν άλογα κι έτσι ο ηνίοχος επέλεξε άλλη διαδρομή, αλλά τι απαίσια ήταν· στον τελευταίο σταθμό με προειδοποίησαν  να μην ταξιδέψω νύχτα· Με φοβέρισε ένα δάσος, αλλά αυτό με έκανε μόνο πιο πρόθυμο – και έκανα ένα λάθος. Η άμαξα τσακίστηκε στον άθλιο δρόμο, έναν δρόμο απύθμενης λάσπης. Χωρίς τους αμαξάδες που είχα μαζί μου θα είχα παραμείνει κολλημένος στο δρόμο. Ο Esterhazy, που πήρε τον συνηθισμένο δρόμο για εδώ, είχε την ίδια τύχη με οκτώ άλογα που είχα εγώ με τέσσερα – Κι όμως πήρα κάποια ευχαρίστηση από αυτό, όπως κάνω πάντα όταν ξεπερνάω δυσκολίες – Τώρα μια γρήγορη αλλαγή σε πράγματα εσωτερικά από τα εξωτερικά πράγματα. Θα δούμε σίγουρα ο ένας τον άλλον σύντομα· Επιπλέον, σήμερα δεν μπορώ να μοιραστώ μαζί σου τις σκέψεις που είχα κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών που αγγίζουν την ίδια τη ζωή μου – Εάν οι καρδιές μας ήταν πάντα κοντά μεταξύ τους, δε θα είχα καμία από αυτές. Η καρδιά μου είναι γεμάτη από τόσα πολλά πράγματα να σου πω – αχ – υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι ότι η ομιλία δεν αξίζει τίποτα – Χαμογέλα – να παραμείνεις ο πιστός μου, ο μοναδικός μου θησαυρός, όλα μου, όπως εγώ για σένα. Οι θεοί πρέπει να μας στείλουν τα υπόλοιπα, αυτά που πρέπει και πρόκειται να γίνουν για μας-

Πιστά δικός σου

Ludwig

6 Ιουλίου, Βράδυ, Δευτέρα

Υποφέρεις, αγαπημένο μου πλάσμα – μόλις τώρα έμαθα ότι τα γράμματα πρέπει να αποστέλλονται πολύ νωρίς το πρωί από Δευτέρα έως Πέμπτη – τις μόνες ημέρες που η ταχυδρομική άμαξα πηγαίνει από εδώ και στην Κ. – Υποφέρεις – Αχ, όπου κι αν είμαι, εκεί θα είσαι κι εσύ – θα το κανονίσω μαζί σου να ζήσουμε μαζί. Τι ζωή!!! Έτσι!!! χωρίς εσένα – κυνηγημένοι από την καλοσύνη των ανθρώπων εδώ και εκεί – που εγώ λίγο θέλω να τ’ αξίζω όσο τ’ αξίζω – Η ταπεινότητα του ανθρώπου προς τον άνθρωπο – με πονάει – και όταν θωρώ τον εαυτό μου σε σχέση με το σύμπαν, τι είμαι εγώ και τι είναι Αυτός – τον οποίο αποκαλούμε τον σπουδαιότερο – και όμως – εδώ βρίσκεται το θεϊκό στον άνθρωπο – δακρύζω όταν σκέφτομαι ότι μάλλον δε θα λάβεις τα πρώτα νέα από μένα μέχρι το Σάββατο – Όσο κι αν μ ‘αγαπάς – Εγώ σ’ αγαπώ περισσότερο – αλλά ποτέ μην αποκρύψεις τον εαυτό σου από μένα – καλή νύχτα – Αφού λούστηκα[1] πρέπει να πάω για ύπνο – Θεέ μου – τόσο κοντά! Τόσο μακριά! Δεν είναι η αγάπη μας μια πραγματικά ουράνια κατασκευή, αλλά και τόσο σταθερή όπως ο θόλος του ουρανού;

Καλημέρα, στις 7 Ιουλίου

Αν και ακόμα στο κρεβάτι, σκέφτομαι εσένα, Αθάνατη Αγαπημένη μου, τώρα και τότε με χαρά, ύστερα με θλίψη, περιμένοντας να μάθω αν η μοίρα θα μας εισακούσει ή όχι – μπορώ να ζήσω μόνο εξ ολοκλήρου με σένα ή καθόλου – Ναι, είμαι αποφασισμένος να περιπλανιέμαι τόσο καιρό μακριά από σένα μέχρι να μπορώ να πετάξω στην αγκαλιά σου και να πω ότι μαζί σου είμαι εκεί που πραγματικά ανήκω, και να μπορώ να στείλω την ψυχή μου τυλιγμένη μέσα σου στη γη των πνευμάτων – Ναι, δυστυχώς θα πρέπει να είναι έτσι – να είσαι ικανοποιημένη γνωρίζοντας την πίστη μου σε σένα. Καμία άλλη ποτέ δεν θα μπορέσει να αποκτήσει την καρδιά μου – ποτέ – ποτέ – Θεέ, γιατί πρέπει κάποιος να χωρίζεται από αυτήν που τόσο αγαπάει. Και όμως η ζωή μου στην V είναι πλέον μια άθλια ζωή – η αγάπη σου με κάνει ταυτόχρονα τον ευτυχέστερο και τον δυστυχέστερο των ανδρών – Στην ηλικία μου χρειάζομαι μια σταθερή, ήρεμη ζωή – μπορεί να είναι έτσι στη δική μας σχέση; Άγγελέ μου, μόλις μου είπαν πως η ταχυδρομική άμαξα φεύγει κάθε μέρα – οπότε, θα πρέπει να κλείσω αμέσως, ώστε να λάβεις το γράμμα αμέσως – Να είσαι ήσυχη, μόνο με μια ήρεμη εξέταση της ύπαρξής μας μπορούμε να επιτύχουμε το σκοπό μας να ζήσουμε μαζί – Να είσαι ήσυχη – να μ’ αγαπάς – σήμερα – χθες – τι απελπισμένη η επιθυμία για σένα – εσένα – εσένα – ζωή μου – όλα μου – αντίο. Ω συνέχισε να μ ‘αγαπάς – ποτέ μην υποτιμήσεις την πιο πιστή καρδιά του αγαπημένου σου.

πάντα δικός σου

πάντα δική μου

πάντα δικοί μας

Πηγή

[1] Ο Μπετόβεν έγραψε τα τρία αυτά γράμματα το 1812 ενώ βρισκόταν για θεραπεία στα ιαματικά λουτρά του Toeplitz στη Βοημία


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2017/10/23/letters-beethoven/

Ο κινηματογράφος ως επιχείρηση και ο θεατής ως «καταναλωτής» …


Μια επιστολή του Μάρτιν Σκορτσέζε με αφορμή την αρνητική κριτική στην ταινία «mother»

Mother-Movie-2017-Martin-Scorsese-Defends

Το box office, οι κριτικοί που «αλέθουν» τα πάντα, τα αμφίβολα κριτήρια και κυρίως ο κινηματογράφος, ψυχρά και κυνικά ως εμπόρευμα.  Είναι μερικές από τις πτυχές που θίγει σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επιστολή του προς το Holywood Reporter ο σκηνοθέτης Μάρτιν Σκορτσέζε εξοργισμένος από την αρνητικότατη υποδοχή που επιφυλάχθηκε στην ταινία «mother» του Ντάρεν Αρανόφσκι. Την επιστολή φιλοξενεί ο ιστότοπος avopolis.gr  με τον τίτλο «Το Cinemascore, τα Rotten Tomatoes και ο θάνατος της κριτικής» από όπου και την αναπαράγει σήμερα ToPeriodiko.GR μαζί με την κατατοπιστική εισαγωγή του δημοσιεύματος.

«Διανύουμε μια κρίσιμη εποχή για τον κινηματογράφο, και κατά συνέπεια για την κινηματογραφική κριτική. Χιλιάδες «εύκολες» γνώμες, δίχως γνώση του αντικειμένου και με αγύμναστο αισθητήριο, ξεχύνονται στο διαδίκτυο. Η (αμφιβόλου αξίας) βαθμολογία του Imdb ορίζει την ποιότητα, και τα αστεράκια καταδικάζουν ή αποθεώνουν. Όσο πιο αμφιλεγόμενη η ταινία, τόσο πιο ακραία η πολεμική. Μια άβυσσος γνώσεων, αισθητικής και καλλιέργειας διαχωρίζει τον λάτρη του κινηματογράφου απ’ τον ταινιοφάγο. Η ίδια απόσταση υπάρχει ανάμεσα σε μια «αβίαστη γνώμη», από τα εκατομμύρια που διαβάζουμε στα σχόλια αναγνωστών στα sites και στα social media, και σε μια «κριτική». Ο μεγάλος κινηματογραφιστής Μάρτιν Σκορσέζε έκανε μια σπάνια παρέμβαση και έγραψε μια ανοιχτή επιστολή προς το Hollywood Reporter, με αφορμή την ταινία ”mother!” του Ντάρεν Αρονόφσκι, που απαξιώθηκε όσο λίγες στην λαιμητόμο των aggregators και των δοκιμαστικών previews. Οι κακές βαθμολογίες χαντάκωσαν το εν λόγω φιλμ, που δεν ήταν σίκουελ/πρίκουελ/spin off/διασκευή βιβλίου/ριμέικ, αλλά ήθελε να επικοινωνήσει μια αμφιλεγόμενη και τολμηρή ιδέα. Τα F έπεσαν βροχή και ο κινηματογραφικός διάλογος (ακόμα και για τις αδυναμίες της ταινίας) πήγε περίπατο. Όσα και να γράψω, δεν θα τα πω καλύτερα από τον κύριο Μάρτιν Σκορσέζε. Ακολουθεί μεταφρασμένη η επιστολή του.

Έχω σοβαρές αμφιβολίες ότι οποιοσδήποτε νοσταλγεί τις μέρες του σχολείου, όπου έπαιρνες βαθμούς για τις αποδόσεις σου. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά δεν νομίζω.

Συνέχεια

Το γράμμα εκβιασμού του FBI προς τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ…


Γράφει και μεταφράζει ο Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης

Το Νοέμβριο του 1964, ο Γουίλιαμ Σάλιβαν του FBI (βοηθός του Χούβερ) έστειλε ένα γράμμα στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, εν μέσω του αγώνα του για τα δικαιώματα των μαύρων στην Αμερική. Το γράμμα στάλθηκε δήθεν από κάποιον ανώνυμο «Νέγρο», και συνοδευόταν από μία κασέτα ήχου. Ο αιδεσιμότατος Κινγκ είχε ηχογραφηθεί κατά τη διάρκεια σεξουαλικής συνεύρεσης και το γεγονός ότι δεν επρόκειτο για τη γυναίκα του (σύμφωνα τουλάχιστον με αυτά που διαβάζουμε στο ίδιο το γράμμα –η ηχογράφηση δεν έγινε διαθέσιμη ποτέ) θα δημιουργούσε τελεσίδικα προβλήματα για την συμμετοχή του στον αγώνα, πόσο μάλλον για τον ηγετικό του ρόλο σ’ αυτόν. Το γράμμα λοιπόν είναι απειλητικό (εκβιαστικό για την ακρίβεια) και στην τελευταία παράγραφο, εμμέσως πλην σαφώς, ο Κινγκ παροτρύνεται να αυτοκτονήσει για να γλιτώσει τον διασυρμό.

[Υπόψη πως το γράμμα έχει κάποια συντακτικά λάθη, μια ανοιγμένη παρένθεση που δεν κλείνει πουθενά και μια γενική προχειρότητα –λάθη ενδεχομένως θελημένα με στόχο να ρίξουν στάχτη στα μάτια παριστάνοντας το κείμενο κάποιου τυχαίου ανήσυχου πολίτη και όχι ενός οργανισμού όπως το FBI. Κάποια από τα λάθη έχουν διατηρηθεί και στη μετάφραση –το πρωτότυπο βρίσκεται παρακάτω. Επίσης, για την κατανόηση της πρώτης παραγράφου, το επώνυμο «Κινγκ» είναι η αγγλική λέξη που σημαίνει «βασιλιάς».]

ΚΙΝΓΚ,

Εν όψει της χαμηλού υπόβαθρου και ανώμαλης συμπεριφοράς σου δεν θα κοσμήσω το όνομά σου ούτε με ένα Κύριε ούτε με ένα Αιδεσιμότατος ούτε με ένα Δόκτωρ. Και, το επώνυμό σου φέρνει στο νου εκείνου του τύπου τους βασιλιάδες όπως ο Βασιλιάς Ερρίκος ο 8ος και τις αμέτρητες πράξεις μοιχείας του και ανήθικης συμπεριφοράς κατώτερες από αυτήν ενός ζώου.

Κινγκ, κοίταξε μέσα στην καρδιά σου. Το ξέρεις πως είσαι μια απόλυτη απάτη και μεγάλη επιβάρυνση σε όλους εμάς τους Νέγρους. Οι λευκοί σ’ αυτή τη χώρα έχουν αρκετούς δικούς τους απατεώνες αλλά είμαι σίγουρος πως δεν έχουν ούτε έναν αυτή τη στιγμή που να είναι αντάξιός σου. Δεν είσαι κληρικός εσύ και το ξέρεις. Επαναλαμβάνω είσαι μια κολοσσιαία απάτη και μάλιστα μία απάτη αχρεία και φαύλη. Δεν θα μπορούσες να πιστεύεις στο Θεό και να κάνεις αυτά που κάνεις. Προφανώς δεν πιστεύεις σε καμία προσωπική ηθική αρχή.

Συνέχεια

Γράμμα ενός αθυρόστομου κωμικού σε έναν αναστατωμένο ιερέα…


Μεταφράζει ο Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης

Μετά από την αναμετάδοση μίας έκτακτης εκπομπής (“special”) του stand-up κωμικού Μπιλ Χικς στην τηλεόραση του Ηνωμένου Βασιλείου, ένας αναστατωμένος ιερέας έγραψε μια επιστολή στο κανάλι Channel 4, παραπονούμενος για το περιεχόμενό της. Ο Χικς, που δεν απέφευγε το προκλητικό υλικό αλλά ούτε και τη συζήτηση, απάντησε άμεσα στον ιερέα:

Αγαπητέ Κύριε,

Μετά την ανάγνωση της επιστολής σας όπου εκφράζετε τις ανησυχίες σας σχετικά με την έκτακτη εκπομπή μου «Αποκαλύψεις», αισθάνθηκα υποχρεωμένος να σας απαντήσω ο ίδιος με την ελπίδα να διευκρινίσω τη θέση μου σχετικά με τα σημεία που θέσατε, και ίσως να σας διαφωτίσω ως προς το ποιος πραγματικά είμαι.

Εκεί απ’ όπου κατάγομαι – Αμερική – υπάρχει αυτή η μουρλή ιδέα που ονομάζεται «ελευθερία του λόγου», η οποία πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι είναι ένα από τα υψίστης σημασίας επιτεύγματα στην πνευματική ανάπτυξη της ανθρωπότητας. Εγώ ο ίδιος είμαι ένθερμος υποστηρικτής του «Δικαιώματος στην ελευθερία του λόγου», όπως είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα ήταν αν πραγματικά κατανοούσαν την έννοια. «Η ελευθερία του λόγου», σημαίνει πως υποστηρίζεις το δικαίωμα των ανθρώπων να πουν ακριβώς εκείνες τις ιδέες με τα οποίες δεν συμφωνείτε. (Διαφορετικά, δεν πιστεύετε στην «ελευθερία του λόγου», αλλά μάλλον μόνο με τις ιδέες που νομίζετε ότι είναι αποδεκτό να προφέρονται.) Βλέποντας πως υπάρχουν τόσες πολλές διαφορετικές πεποιθήσεις στον κόσμο, και πως θα ήταν σχεδόν αδύνατο για όλους μας να συμφωνήσουμε σε οποιαδήποτε μία πεποίθηση, μπορείτε ίσως να αρχίσετε να καταλαβαίνετε πόσο σημαντική στ’ αλήθεια είναι μια ιδέα όπως η «ελευθερία του λόγου». Η ιδέα βασικά δηλώνει «ενώ εγώ δεν συμφωνώ ή ενδιαφέρομαι για αυτό που λες, υποστηρίζω όμως το δικαίωμά σου να το πεις, γιατί σ’ αυτό έγκειται η αληθινή ελευθερία».

Λέτε πως βρήκατε το υλικό μου «προσβλητικό» και «βλάσφημο». Το βρίσκω ενδιαφέρον ότι αισθάνεστε πως οι πεποιθήσεις σας υποτιμούνται ή απειλούνται, όταν θα ήμουν πρόθυμος να στοιχηματίσω ότι ποτέ δεν έχετε λάβει ούτε ένα γράμμα διαμαρτυρίας για τις πεποιθήσεις σας, ή που να ρωτάει το λόγο που αυτές επιτρέπεται να υπάρχουν. (Εάν έχετε λάβει μια τέτοια επιστολή, σίγουρα δεν προήλθε από εμένα.) Επιπλέον, φαντάζομαι πως μια γρήγορη επισκόπηση του τηλεοπτικού προγράμματος μιας μέσης εβδομάδας θα αποκαλύψει πολλές περισσότερες εκπομπές θρησκευτικού χαρακτήρα, από μία δική μου – οι οποίες αποκαλούνται ‘έκτακτες’, λόγω του γεγονότος ότι αναμεταδίδονται πολύ σπάνια.

Το μόνο που κάνω στις «Αποκαλύψεις» είναι το να προσφέρω τη δική μου άποψη, στη δική μου γλώσσα, με βάση τις δικές μου εμπειρίες – με τον ίδιο τρόπο που θρησκευόμενοι παρουσιαστές θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τις εκπομπές τους. Αν και έχω βρει πολλές από τις θρησκευτικές εκπομπές που έχω δει όλα αυτά τα χρόνια να μην είναι της αρεσκείας μου, ή σύμφωνες με τις δικές μου πεποιθήσεις, ποτέ δεν το θεώρησα δικαίωμά μου να ασκήσω οποιοδήποτε περαιτέρω είδος λογοκρισίας από την αλλαγή του καναλιού, ή ακόμα καλύτερα – το να κλείσω εντελώς την τηλεόραση.

Τώρα, όσον αφορά το κομμάτι της επιστολής σας που βρήκα το περισσότερο ανησυχητικό.

Προς στήριξη της οργισμένης θέσης σας, παρουσιάζετε το υποθετικό σενάριο που αφορά την ενδεχόμενη «οργισμένη» αντίδραση μουσουλμάνων σε υλικό που μπορεί να έβρισκαν εξίσου προσβλητικό. Αυτή είναι η ερώτησή μου προς εσάς: Ανέχεστε μήπως σιωπηρά τη βίαιη τρομοκρατία μιας χούφτας κακοποιών για τους οποίους η ιδέα της «ελευθερίας του λόγου» και η ανοχή είναι ίσως τόσο ξένη όσο και το ίδιο το μήνυμα του Χριστού; Αν με κάποιο τρόπο υπονοείτε πως η αδιαλλαξία τους σε αντίθετες πεποιθήσεις είναι δικαιολογημένη, αξιοθαύμαστη, ή ίσως ακόμη και προτιμότερη από την αποδοχή και τη συγχώρεση, τότε αναρωτιέμαι ποιες στ’ αλήθεια είναι οι πραγματικές πεποιθήσεις σας.

Αν είχατε παρακολουθήσει ολόκληρη την εκπομπή μου, θα είχατε παρατηρήσει στη σύνοψη των πεποιθήσεών μου την ένθερμη έκκληση προς τις κυβερνήσεις του κόσμου να δαπανούν λιγότερα χρήματα για το μηχανισμό του πολέμου, και περισσότερα για σίτιση, ρουχισμό και εκπαίδευση των φτωχών και άπορων του κόσμου … Μια όχι και τόσο αντιχριστιανική πεποίθηση!

Τελικά, το μήνυμα στο υλικό μου είναι ένα κάλεσμα για κατανόηση αντί για την άγνοια, για ειρήνη αντί για τον πόλεμο, για συγχώρεση αντί για την καταδίκη και για αγάπη αντί για τον φόβο. Αν και αυτό το μήνυμα ενδεχομένως να έχει δικαιολογημένα υποπέσει της προσοχής σας (λόγω της παρουσίασής μου), μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι οι χιλιάδες των ανθρώπων για τους οποίους έπαιξα στις περιοδείες μου στο Ηνωμένο Βασίλειο, το κατάλαβαν.

Ελπίζω να απάντησα σε μερικές από τις ερωτήσεις σας. Επίσης, ελπίζω να θεωρήσετε αυτή την επιστολή ως μια πρόσκληση για να κρατήσουμε ανοικτές τις γραμμές επικοινωνίας. Παρακαλώ μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου προσωπικά με σχόλια, σκέψεις, ή ερωτήσεις, αν το επιλέξετε. Αν όχι, σας προσκαλώ να απολαύσετε δύο επερχόμενες έκτακτες εκπομπές μου με τίτλο «Μωάμεθ ο ΜΠΟΥΦΟΣ» και «Βούδα, χοντρό ΓΟΥΡΟΥΝΙ». (ΑΣΤΕΙΟ)

Ειλικρινά,

Bill Hicks

8 Ιουνίου 1993

Πηγή


Από:http://eranistis.net/wordpress/2017/05/24/bill-hicks-letter/

Γράμμα του παππού Ροβήρου Μανθούλη στην 7χρονη εγγονή του…


από

Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Ροβήρος Μανθούλης έγραψε το βιβλίο Γράμμα στη Μελίνα. Εκεί, απευθύνει στην 7χρονη εγγονή του δέκα επιστολές –δέκα «μπλα-μπλα» όπως τις λέει- απαντώντας στις παιδικές ερωτήσεις της μικρής Μελίνας. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο online στον ιστότοπο του Μανθούλη,εδώ. Παρακάτω βρίσκεται η πρώτη επιστολή.

Επιστολή Πρώτη πρώτα μπλα-μπλα

Θα είσαι εφτά χρονών τον Αύγουστο. Τα χρόνια περνάνε γρήγορα. Χτες ακόμα γεννήθηκες και σε βλέπω που αρχίζεις να τριγυρνάς στον κόσμο των μεγάλων. Στο… τσίρκο των μεγάλων, θα μπορούσαμε να πούμε. (Γιατί κι’ εμείς «νούμερα» είμαστε, εμείς οι ενήλικες δηλαδή, τι νομίζεις…). Έμαθες λοιπόν ξαφνικά πως υπάρχουν αστρολογικά ζώδια! Και μάλιστα κινέζικα.

– «Ποιο είναι το ζώδιό σου το κινέζικο, παππού;» με ρώτησες προχτές.

Σίγουρα θα νομίζεις πως όλος κόσμος γνωρίζει το κινέζικο ζώδιό του. Ε λοιπόν, ιδέα δεν έχω ! Δεν ξέρω καλά-καλά ποιο είναι το κανονικό μου… Τα ζώδια, ξέρεις, είναι ένα είδος διασκέδασης. Μια απασχόληση του ελεύθερου χρόνου, όπως λένε. Κάτι σαν ονειρικός τουρισμός ανάμεσα στον κόσμο των αστερισμών. Τα όνειρα δεν απαγορεύονται. Περπατάμε μέσα τους εντελώς ελεύθερα. Οι περίπατοι, οι ψυχαγωγίες, και ιδίως τα όνειρα δεν κάνουν κανένα κακό στην ανθρωπότητα, αλλά εγώ τα ζώδια δεν τα πάω.

Ο αστερισμός ο δικός μου είναι η Ποίηση. Που σημαίνει δημιουργία, από το ρήμα ποιώ, φτιάχνω, δημιουργώ, π.χ. ένα ποίημα είναι μια δημιουργία. Έτσι ονόμασαν τους στίχους των τραγουδιών οι Αρχαίοι μας πρόγονοι. Γιατί στην αρχή μόνο τραγουδούσαν τα ποιήματα. Και μάλιστα με τη συνοδεία μουσικής. Με πνευστά ή με έγχορδα όργανα, ή και με τα δυο. Πολύ αργότερα τα απάγγελναν μονάχα. Η «Οδύσσεια» για παράδειγμα ήταν τραγούδι. Από τους Έλληνες πήραν ίσως και τις μισές λέξεις τους οι Λατίνοι -δηλαδή οι Ρωμαίοι- και από κει πέρασαν στις άλλες δυτικές γλώσσες, στα ιταλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά, στα πορτογαλικά, στα αγγλικά, στα γερμανικά, κλπ. Μια τέτοια λέξη είναι και η «Ποίηση» καθώς και το «Ποίημα», για τα οποία μιλάγαμε. Στα ιταλικά έγιναν Poesia και Poema. Στα γαλλικά, Poesie και Poeme. Στα αγγλικά, Poetry και Poem κ.ο.κ. Και ο «Ποιητής», φυσικά, λέγεται αντιστοίχως: Poeta, Poete και Poet.

Ένας μεγάλος ποιητής μιας παλαιότερης εποχής, Δάντης ονόματι (ιταλικά Dante) ουμανιστής πριν ακόμα γεννηθεί αυτός ο όρος στην Αναγέννηση (αν έχεις ακούσει γι’ αυτήν) φαντάστηκε (και έγραψε, δηλαδή) μια «Θεία Κωμωδία», όπως την είπε. Δηλαδή «θεϊκή». Δηλαδή, μια δική του «Οδύσσεια». Όχι στις θάλασσες των ανθρώπων, αλλά στους ουρανούς του Θεού. Ο Οδυσσέας πίστευε σε πολλούς θεούς – όπως όλοι οι Αρχαίοι Έλληνες- ο Δάντης πίστευε σ’ ένα θεό γιατί ήταν Χριστιανός. Έγραψε μια Οδύσσεια που τον πήγε από την Κόλαση στο Καθαρτήριο και από το Καθαρτήριο στον Παράδεισο. Φανταστικά όλ’ αυτά γιατί κανείς δεν πήγε, ή τουλάχιστο δεν γύρισε, από κει πάνω να μας πει αν υπάρχουν. Μόνο ο Δάντης γύρισε. Στο ποίημα, όχι στην πραγματικότητα.

Τώρα γιατί την είπε «Κωμωδία» έστω και «θεία»; Γιατί στη Δυτική Ευρώπη, αυτό που εμείς οι Έλληνες λέμε «κωμωδία» αυτοί το λένε «κωμικό έργο. Από μια εποχή και ύστερα άρχισαν να λένε Κωμωδία (comedia, comedie) την παράσταση, το θεατρικό έργο εν γένει και το θέατρο. Το γνωστότερο θέατρο στον κόσμο -που κρατάει από την εποχή του Μολιέρου- είναι η Comedie Frangaise, στο Παρίσι. (Άλλη μια ελληνική λέξη, Κωμωδία. Έρχεται από τον κώμο, τα «πάρτι», τους κώμους, που έκανε ο Διόνυσος -ο αρχαίος θεός του κρασιού- με την παρέα του, τους Σατύρους).

Ο Δάντης είχε για τουριστικό οδηγό έναν άλλο διάσημο Λατίνο ποιητή, τον Βιργίλιο (Vergilius). Από το ταξίδι αυτό, αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν όταν τον πήγε τον Δάντη ο φίλος του να δει το χειρότερο μέρος της Κόλασης, με το περισσότερο θειάφι και τις αφόρητες τιμωρίες! «Πίσω από απ’ αυτήν την πόρτα», του λέει ο Βιργίλιος, «είναι οι χειρότεροι απ’ όλους, αυτοί που δεν έχουν κάνει ούτε καλό ούτε κακό στη ζωή τους, δηλαδή οι Ουδέτεροι!». Δηλαδή, αυτοί που βλέπουν τα τρένα να περνούν, σαν τις αγελάδες – θα λέγαμε σήμερα. Που διασκεδάζουν χαζεύοντας τα άστρα. Βλέπεις, χρειάζεται προσοχή με τις διασκεδάσεις. Μπορεί να αποβούν επικίνδυνες. Άλλο η Αστρονομία κι άλλο η αστρολογία. Η μία είναι επιστήμη που παράγει έργο, η άλλη είναι ψυχαγωγία και παράγει συμβουλές. (Καλές είναι και οι συμβουλές μερικές φορές!)

Ξαναδιαβάζω όσα έγραψα πιο πάνω και λέω μέσα μου «Παναγία μου, η Μελίνα θα κάνει ένα σωρό ερωτήσεις την άλλη φορά. Πρέπει να βρω απαντήσεις με τις κατάλληλες λέξεις. Που να τις καταλαβαίνει. Είναι φοβερό όταν σκέφτεσαι πόσο απομακρυνόμαστε από τον κόσμο των παιδιών όταν αρχίζουμε να εξηγούμε το σύμπαν!» Ευτυχώς που στην οικουμενική σκέψη -δηλαδή στο πεδίο των γνώσεων- υπάρχουν πολλές ελληνικές λέξεις που είναι επιστημονικοί όροι κι αυτό θα με βοηθήσει πολύ.

Κατ’ αρχήν, θα μου πεις :

«Πώς λες χτες γεννήθηκα όταν ξέρεις ότι είμαι 7 χρονών;»

Και θα έχεις δίκιο. Η μόνη δικαιολογία που έχω είναι ότι είναι τρόπος του λέγειν. Θα πρέπει τώρα να σου εξηγήσω τι θα πει τρόπος του λέγειν ! Τρόπος του λέγειν θα πει να μιλάς μεταφορικά, δηλαδή με αυτό που λέμε μεταφορά στην τέχνη του λόγου. Δηλαδή, αυτό που θέλεις να πεις το «μεταφέρεις» σε μια άλλη φράση, πιο νόστιμη. Για να νοστιμήνεις τη γλώσσα ! Αυτό κάνει η «τέχνη του λόγου», δηλαδή η λογοτεχνία. Νοστιμεύει τη γλώσσα. Όταν αυτό που διαβάζεις είναι νόστιμο, το χαίρεσαι και όταν κάτι το χαίρεσαι, το μαθαίνεις καλύτερα και γρηγορότερα. Άσε που αν κάποιος μιλάει με νόστιμη γλώσσα, μπορεί κα να τον ερωτευθείς στο τέλος !

Αντί λοιπόν να πω «δεν γεννήθηκες πριν από πολύ καιρό, είσαι μόνο 7 χρονών», δεν είναι πιο χαριτωμένο και πιο σύντομο το «γεννήθηκες χτες»; Δηλαδή, την έφερα πιο κοντά τη γέννησή σου. Σαν να έγινες εφτά χρονών μέσα σε μια νύχτα ! Αυτό δε κάνουν οι καλές μάγισσες; Με μια απλή «μεταφορά», κάτι σαν μαγικό χαλί ! Άλλη λέξη ελληνική (μεταφορά) που ανήκει πλέον σε όλες τις γλώσσες, με την ίδια λογοτεχνική έννοια (metaphore, στα γαλλικά, metaphoriquement, το επίρρημα ).

Όλα αυτά γίνονται λοιπόν για να εντυπωσιάσουμε τους άλλους. Υπάρχει ωραιότερη διασκέδαση από το να εντυπωσιάζεις τους άλλους; Ντυνόμαστε καλά για να εντυπωσιάσουμε, χτενιζόμαστε καλά για να εντυπωσιάσουμε, μελετάμε τα μαθήματά μας για να εντυπωσιάσουμε τους δασκάλους μας ! Και όλους όσους μας αγαπάνε… Μιλάμε «διαφορετικά» -δηλαδή, «μεταφορικά»- για να δείξουμε τα αισθήματά μας. Αν είμαστε αγνοί άνθρωποι, θέλουμε να εντυπωσιάσουμε μόνο και μόνο για να δείξουμε τα αισθήματά μας. Θα μου πεις «Γιατί να τα δείξουμε; Δεν αρκεί που τα έχουμε;» Όχι, γιατί τα αισθήματα δεν φαίνονται. Είναι αόρατα. Και όταν είναι «δυνατά αισθήματα» πρέπει να βρούμε ένα «τρόπο του λέγειν» αρκετά δυνατό, για να δείξουμε ότι είναι δυνατά, τα αισθήματά μας. Αυτό κάνει άλλωστε η Ποίηση. Δεν είναι «ουδέτερη» η Ποίηση. Γιατί «κάνει καλό». Και κάνει καλό γιατί είναι δυνατή. Όταν βέβαια εκφράζει αισθήματα δυνατά. Κατά συνέπεια, η Ποίηση δεν πάει στην Κόλαση. Πηγαίνει κατευθείαν στον Παράδεισο.

Οι Ποιητές κατοικούν στον Παράδεισο, αλλά έχουν το δικαίωμα να πηγαίνουν παντού, ακόμα και να επισκέπτονται την Κόλαση. (Όπως, πιο πριν, ο Δάντης και ο Βιργίλιος). Τώρα βέβαια, αν ρωτάς για την Κόλαση, κανείς δεν ξέρει ποιος ευθύνεται γι’ αυτήν. Κανείς δεν έχει αποδείξεις, θέλω να πω. Γιατί κανείς δεν ήρθε να μας περιγράψει τα πράγματα. Αυτά που έζησε. Αν τα έζησε… Τον Παράδεισο πάντως τον έχουν ιδρύσει οι Ποιητές, Δεν είπαμε ότι είναι οι Δημιουργοί; Ποιώ = Δημιουργώ, Ποιητής= Δημιουργός.

Το «γεννήθηκες πριν από 7 χρόνια» πάντως, είναι φράση ουδέτερη, δεν είναι ποιητική. Γιατί δεν αλλάζει σε τίποτα τη γεύση του γεγονότος. Τι είναι η «γεύση»; Μπορείς να φας μια φτηνοντομάτα στυφή και μπορείς να φας μια ντομάτα βιολογική που έχει καλύτερη γεύση. Στην αλήθεια πρέπει να δίνουμε ένα νόημα, μια κρίση, μια βαθμίδα ποιότητας. Αυτό δεν κάνει η ποίηση; Όλοι μπορούν να πουν «καλέ αυτή γεννήθηκε πριν από 7 χρόνια». Αλλά εγώ έχω να εκφράσω ένα αίσθημα. Ποιο είναι αυτό το αίσθημα; Το ότι δεν είδα να περνάει ο χρόνος από τότε που γεννήθηκες ! Αυτή είναι η δική μου αλήθεια. Αυτό δεν κάνουν οι ποιητές; Τη δική τους αλήθεια γράφουν, όχι των άλλων. Την κάνουν ιδιωτική την αλήθεια. Δίνουν ένα νόημα στα γεγονότα. Όχι, άντε-άντε, σαν να μην έχει τίποτα το σπουδαίο… Βάλε δυο ζωγράφους να ζωγραφίσουν το Τουρκολίμανο. Αλλιώς θα το κάνει ο καθένας. Και με άλλο χρώμα. Το «γεννήθηκες χτες» την αναστατώνει την αλήθεια, την κάνει να χορεύει, να τραγουδάει και κάνει τη Μελίνα ευτυχισμένη. Γιατί, ενώ όλοι χρειάζονται 7 χρόνια για να γίνουν 7 χρονών, εκείνη χρειάστηκε μόνο 24 ώρες ! Η σκέτη αλήθεια δεν μας αρκεί. Είναι πεζή. Πρέπει να επέμβουμε. Να την κάνουμε πιο ενδιαφέρουσα. Πάρε παράδειγμα τη συσκευή της τηλεόρασης. Είναι μια πραγματικότητα ουδέτερη. Μόνο όταν αρχίζει να παίζει αποκτά κι’ αυτή οντότητα. Την ανοίγουμε για να δούμε κινούμενα σχέδια. Τη στιγμή που την ανοίγουμε, το σχέδιο μιμείται την πραγματικότητα. Για να μας ευχαριστήσει. Το κινούμενο σχέδιο εκφράζεται, δεν είναι ακίνητο σαν τις πέτρες.

Η κίνηση είναι μια έκφραση. Όταν μιμείσαι τη κίνηση των άλλων, τη ζωή των άλλων, τα συναισθήματα των άλλων, δεν είσαι μακριά από την ποίηση. Γιατί ο ρόλος του έργου δεν είναι να κοπιάρει την πραγματικότητα αλλά να την μιμείται. Όταν δύο ζωγράφοι μιμούνται ένα θέμα, όταν δύο ηθοποιοί μιμούνται ένα ρόλο, το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό. Όταν δύο συγγραφείς θέλουν να εκφράσουν την ίδια ιδέα, ο καθένας με τον τρόπο του, ό ένας θα πει «γεννήθηκες πριν από 7 χρόνια». Ο άλλος θα πει «γεννήθηκες χτες». Αυτός θα είμαι εγώ ! Λοιπόν, ζήτω η ποίηση !

Ύστερα θα μου πεις : Η Κόλαση και ο Παράδεισος ξέρω τι είναι, αλλά πρώτη φορά ακούω για Καθαρτήριο. Εντάξει. Όλες οι θρησκείες έχουν Κόλαση και Παράδεισο, για να φοβούνται οι ζωντανοί και να μην κάνουν κακό στους άλλους, γιατί αλλιώς θα πάνε στην Κόλαση όπου η τιμωρία δεν έχει όρια. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τον Άδη, στα έγκατα της γης, και τα Ηλύσια Πεδία, κάπου κοντά στον Ατλαντικό, ένα τεράστιο κήπο με οπωροφόρα δέντρα. Με πολλές πορτοκαλιές. Καθαρτήριο έχουν στη θρησκεία τους οι μισοί Χριστιανοί. Οι Καθολικοί. Πιστεύουν δηλαδή ότι μερικοί που δεν έχουν κάνει σοβαρά εγκλήματα, πηγαίνουν πρώτα σ ένα τρίτο διαμέρισμα των Ουρανών, όπου τιμωρούνται για μερικούς μήνες, για να «καθαριστεί» η ψυχή τους και μετά να πάνε στον Παράδεισο. Γι’ αυτό λέγεται Καθαρτήριο. (Για να μην το πούνε Καθαριστήριο, σαν αυτό που πλένει τα πουκάμισα).

Πάει κι αυτή η απορία. Αλλά, ξέρω, θα με ρωτήσεις και τι θα πει «ουμανισμός». Αυτή είναι πολύ δύσκολη ερώτηση. Είναι μια ξένη λέξη που την χρησιμοποιούνε σε όλες τις γλώσσες. Σαν την Δημοκρατία, που είναι ελληνική λέξη και την χρησιμοποιούνε σε όλες τις γλώσσες. Άλλωστε η Δημοκρατία και ο Ουμανισμός έχουν μεγάλη σχέση. Γιατί όταν έγιναν λιγάκι δημοκρατικές οι πόλεις – κράτη στην Ιταλία, τον 15ο και 16ο αιώνα, γεννήθηκε και ο Ουμανισμός : Δηλαδή να βλέπουμε με ανθρώπινα μάτια τη ζωή και την τέχνη και όχι μόνο με τα μάτια της εκκλησίας. Είναι όρος φιλοσοφικός. Στα ιταλικά «ουόμο» είναι ο «άνθρωπος» και «ουμάνο» ο «ανθρώπινος». Αλλά αν πούμε τον «ουμανισμό» «ανθρωπισμό» θα είναι λάθος γιατί «ανθρωπισμός» στα ελληνικά σημαίνει την αγάπη για τους άλλους ανθρώπους που είναι δίπλα μας. Προσθέτουμε λοιπόν στη γλώσσα μας τον «ουμανισμό». Όπως κάναμε με τον «καφέ» και το «τσάι» ! Αραβικός ο καφές, κινέζικο το τσάι…

Θα μου κάνεις σίγουρα κι άλλες δύσκολες ερωτήσεις, αλλά να μην κουραστούμε κιόλας, Θα πάρουμε πρώτα έναν υπνάκο και θα τα ξαναπούμε.


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2017/04/22/gramma-manthouli/

Γράμμα του πατέρα του Jim Morrison – ‘να εγκαταλείψει κάθε ιδέα για το τραγούδι’…


Το 1970 ο Jim Morrison συνελήφθη με την κατηγορία «άσεμνης εμφάνισης και βωμολοχίας» σε μια παράσταση των Doors στο Μαϊάμι (η οποία έγινε πάνω από ένα χρόνο πριν!), όπου ο τραγουδιστής του συγκροτήματος φέρεται πως γυμνώθηκε μπροστά στο κοινό. Ο πατέρας του έστειλε επιστολή στην επιτροπή που θα αποφάσιζε για τη μοίρα του Jim, ένα γράμμα όπου συμπαραστέκεται στο γιο του, και ίσως εν μέρει δικαιολογεί τη συμπεριφορά του, φανερώνοντας το τεράστιο χάσμα μεταξύ του στρατιωτικού πατέρα και του καλλιτέχνη γιου.

2, Οκτωβρίου 1970

κ. Robert Disher, Επόπτη Περιοχής «07»

Επιτροπή Αναστολών και επιμελητών της Φλόριντα

Κτίριο Γραφείων Πολιτείας της Φλόριντα

1350 N. W. Avenue 12

Μαϊάμι, Φλόριντα, 33136

Αγαπητέ κ Disher:

Σας ευχαριστώ για την επιστολή σας της 24 Σεπτεμβρίου. Εκτιμώ αυτή την ευκαιρία να υποβάλλω τις παρατηρήσεις μου σχετικά με το γιο μου Jim.

Τον είδα τελευταία φορά περίπου 5 χρόνια πριν, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους του στο U.C.L.A.. Ολοκλήρωνε τότε επιτυχώς το τέταρτο έτος του κολεγίου. Όπως σε όλη την ακαδημαϊκή του πορεία στο δημοτικό, το γυμνάσιο και το κολέγιο, ήταν άριστος μαθητής. Ενώ ο ίδιος ήταν πάντα πνευματικά ένας επαναστάτης, πάντα υπάκουε και σεβόταν τις αρχές. Το 1965 ανέλαβα μια ανάθεση δύο χρόνων στην Αγγλία. Αν και τον κάλεσα να έρθει μαζί μας στο Λονδίνο μετά την αποφοίτησή του, αρνήθηκε, για να ξεκινήσει τη δική του καριέρα. Από τότε, υπήρξε εντελώς ανεξάρτητος από μένα οικονομικά και με κάθε άλλο τρόπο.

Είχαμε πολύ μικρή επαφή μαζί του από την εποχή εκείνη, που οφείλεται εν μέρει στην απόσταση και εν μέρει εξαιτίας κάποιας κριτικής εκ μέρους μου. Ενώ ήμουν στο Λονδίνο, με κάλεσε ένας παλιός φίλος από την Καλιφόρνια τον οποίο ο Jim είχε προσεγγίσει για ένα δάνειο ώστε να χρηματοδοτήσει τον πρώτο του δίσκο. Ανησυχώντας για την εμφάνισή του, ειδικά τα μακριά του μαλλιά, ο φίλος μου τηλεφώνησε. Εγώ, με τη σειρά μου, έγραψα στον Jim μια επιστολή επικρίνοντας έντονα τη συμπεριφορά του και σε μεγάλο βαθμό τον συμβούλεψα να εγκαταλείψει κάθε ιδέα για το τραγούδι ή οποιαδήποτε σχέση με μουσικό συγκρότημα, λόγω του ότι θεωρούσα πως είχε πλήρη έλλειψη ταλέντου προς αυτή την κατεύθυνση. Η απροθυμία του να επικοινωνήσει μαζί μου τότε είναι για μένα απολύτως κατανοητή.

Από τότε που επέστρεψα στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχω κάνει πολλές φορές προσπάθεια να επικοινωνήσω μαζί του. Μια προσπάθεια ήταν επιτυχής και μιλήσαμε μαζί τηλεφωνικά. Η συζήτησή μας ήταν αρκετά ευχάριστη, και τον συνεχάρηκα για τον πρώτο του χρυσό δίσκο, αλλά δε συζητήσαμε τίποτα ουσιώδες. Δεν είχαμε καμία άμεση επαφή από τότε.

Ωστόσο, όταν όλοι ζούσαμε στην Καλιφόρνια το 1969, ο νεότερος αδελφός του Jim και η αδελφή του τον επισκέπτονταν συχνά και τα βρίσκανε περίφημα όπως πάντα κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας τους στο σπίτι. Επίσης, ένας παλιός φίλος μας δείπνησε με τον Jim στο Λος Άντζελες πριν από μερικούς μήνες και μας ανέφερε ότι ήταν «ο παλιός καλός Jim.»

Έχω παρακολουθήσει την καριέρα του με ένα μείγμα έκπληξης και, στην περίπτωση της παράστασής του στο Μαϊάμι, μεγάλης ανησυχίας και θλίψης. Αν και προφανώς δεν είμαι κριτής της σύγχρονης μουσικής, αντιμετωπίζω την επιτυχία του με υπερηφάνεια.

Με βάση τις γνώσεις μου για τον Jim μέχρι το 21ο έτος του, πιστεύω ακράδαντα ότι η παράστασή του στο Μαϊάμι ήταν ένα σοβαρό λάθος και δεν τον αντιπροσωπεύει. Θα συνεχίσω πάντα να παρακολουθώ την πρόοδό του με μέγιστο ενδιαφέρον και ανησυχία και θα είμαι έτοιμος να τον βοηθήσω με κάθε τρόπο που θα μου ζητήσει.

Σας ευχαριστώ και πάλι για την ευκαιρία να επιβεβαιώσω την πεποίθησή μου ότι ο Jim είναι ουσιωδώς ένας υπεύθυνος πολίτης.

Αληθινά δικός σας,

G.S. Morrison, Υποναύαρχος, U.S.N.

1327 South Glebe Road

Arlington, Virginia, 22204

Ένα δεύτερο γράμμα από το αρχείο του Jim Morrison, όταν ήταν μόλις δέκα χρονών, το 1954.

Αγαπημένη Μητέρα,

Καθώς το Πάσχα έρχεται κάθε χρόνο, σκέφτομαι πώς με έχεις βοηθήσει να αντιμετωπίσω τις πολλές δυσκολίες στη ζωή μου. Εύχομαι μόνο να μπορούσα να γράψω στο χαρτί πόσο εκτιμώ τη βοήθεια και την αγάπη που μου έδωσες καθ’ όλη τη ζωή μου.

Με αγάπη, Jim

Πηγή


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2017/04/27/jim-morrison-letter/