142 μέρες στη Σαντορίνη (το ημερολόγιο ενός εργαζόμενου στη βαριά βιομηχανία της χώρας) …


Αποτέλεσμα εικόνας για αλλου γι αλλου κινι

Η εργατική τάξη πάει στον παράδεισο; Και πριν πάει εκεί; Ιδρώνει σε λάντζες. Ακούει ανακόλουθα διδάγματα γύρω από τη μοναδικότητα της ελληνικής λέξης “Φιλότιμο” και άλλα καλά που μόνο το δαιμόνιο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας μπορεί να σκαρφιστεί. Σήμερα παρουσιάζουμε την εμπειρία που είχε εποχικός εργαζόμενος σε εστιατόριο της Σαντορίνης το περασμένο καλοκαίρι. Το θυμάσαι; Είναι εκείνο που οι αριθμοί κατέδειξαν ως το πιο εμπορικά πετυχημένο της δεκαετίας. Είναι ακριβώς εκείνο που παρακαλάμε να έρθει και του χρόνου. Η κατάθεση του ανθρώπου – πρώην εργαζομένου- που επιλέγουμε να παρουσιάσουμε χωρίς όνομα –τα στοιχεία του είναι στη διάθεσή μας- είναι καταγραφή όλων όσα βίωσαν, βιώνουν καθημερινά εργαζόμενοι στη βαριά βιομηχανία της χώρας, τον τουρισμό. Πίσω από τα χαμόγελα των διαφημιστικών σποτ για τη μοναδικότητα της Ελλάδας υπάρχει το σκληρό πρόσωπο μιας βιομηχανίας που ανεμπόδιστα εκμεταλλεύεται ανθρώπους, μηδενίζει εργασιακά δικαιώματα, κερδίζει στραγγίζοντας κόπο ανθρώπων κυριολεκτικά αφημένων στην όρεξη αφεντικών τους. Τα τελευταία δεν έχουν μάθει ν’ ακούν όχι. Ή έστω κάτι που να θυμίζει δικαίωμα εργαζομένου.

1η μέρα
Βγήκα στον κεντρικό καβάλα στο μηχανάκι και κατευθύνθηκα προς το μέρος που θα έμενα για τους επόμενους 5 μήνες. Τέλη Απρίλη κι όλα ήταν έτοιμα να δεχτούν τις ορδές των τουριστών. Το νησί, ασβεστωμένη και καλογυαλισμένη βιτρίνα μιας πετυχημένης τουριστικής βιομηχανίας που, μαζί με τη φάβα Σαντορίνης απ’ την Ινδία, αλέθει και το εργατικό δυναμικό. Ήξερα πού πήγαινα. Τα είχα συζητήσει με τον Κύριο Διευθυντή. Ήμουν λέει απ’ τους τυχερούς που θα είχα κι ένα ρεπό την εβδομάδα. Και σπίτι. Και φαγητό. Και εντεκάωρες βάρδιες. Και σπαστό ωράριο. Υπερωρίες; Τι είν’ αυτό; Α, θα είχα και μισθό. Τα μισά στην τράπεζα και τ’ άλλα στο χέρι, με τη σύμβαση να γράφει πως δουλεύω πενθήμερο. Σωματείο; Αστεία πράγματα! Πήρα την απόφαση να ξαναφύγω για σεζόν μετά από πολλή σκέψη. Στην Αθήνα ένας σερβιτόρος δεν παίρνει πολλά, αλλά στα νησιά συνήθως βγαίνουν λεφτά. Βέβαια, πρέπει να ξεχάσεις πως είσαι άνθρωπος, πως έχεις κι άλλα να κάνεις εκτός απ’ το να υπηρετείς τα καπρίτσια των πελατών και των αφεντικών χωρίς να λες κουβέντα. Πατάς το “pause” στη ζωή σου και την ξαναπιάνεις από Οκτώβρη.

Συνέχεια

Advertisements

Η σφαγή στο Λάντλοου ή αλλιώς “αναλώσιμοι άνθρωποι”…


Η απεργία των ανθρακωρύχων του Κολοράντο, είναι γνωστή ως μια από τις πιο βίαιες απεργίες στην ιστορία των ΗΠΑ. Οι ανθρακωρύχοι σε αυτήν την απεργία παρέμειναν για 14 μήνες σε καταυλισμούς στις μεγάλες εκτάσεις του Κολοράντο. Απολογισμός της απεργίας ήταν 66 νεκροί. Παρόλο που το συνδικάτο των ανθρακωρύχων (UMWA) δεν πέτυχε τις διεκδικήσεις του στην απεργία του Κολοράντο, ήταν και εξακολουθεί να θεωρείται μια νίκη -υπό ευρεία έννοια- για την ένωση. Ο “πόλεμος του άνθρακα” ήταν ένα συγκλονιστικό γεγονός, ο οποίος κινητοποίησε την κοινή γνώμη και τελικά έγινε σημείο αναφοράς στο κύμα της βιομηχανικής βίας που είχε ήδη ξεσπάσει και οδήγησε το εργατικά συνδικάτα σε νίκες.

Tον Απρίλη του 1914, στο Λάντλοου της πολιτείας του Κολοράντο οι ανθρακωρύχοι και εργαζόμενοι στην εταιρία Colorado Fuel and Iron Company, ιδιοκτησίας Ροκφέλερ μετρούσαν ήδη επτά μήνες απεργιακών κινητοποιήσεων. Από τις αρχές του 1913 το συνδικάτο United Mine Workers, προσπαθεί να οργανώσει τους –περίπου-11.000 εργάτες. Οι περισσότεροι ήταν μετανάστες από τη Νότια Ευρώπη και τα Βαλκάνια και εργάστηκαν στη βάση μιας νέας “εργασιακής σχέσης”, της “επί συμβάσει δουλείας” (indentured servitude). Ζούσαν και εργάζονταν σε συνθήκες βιομηχανικής δουλείας, σε πόλεις γκέτο, χωρίς περίθαλψη ενώ ανήκαν εξολοκλήρου στην εταιρία της οικογένειας Ροκφέλερ αφού ακόμα και η αμοιβή που λάμβαναν ως μισθό, αποτελούνταν από κουπόνια (τα λεγόμενα scrip) τα οποία οι εργαζόμενοι ήταν υποχρεωμένοι να εξαργυρώσουν στις επιχειρήσεις τις εταιρίας. Ο θάνατος ενός εργάτη δε σήμαινε τίποτα και φυσικά δεν ανέκοπτε τη παραγωγική διαδικασία.

Η υποτυπώδης εργατική νομοθεσία δεν αποτελούσε εμπόδιο για τους Ροκφέλερ, γιατί απλά δεν την τηρούσαν. Στις απεργιακές κινητοποιήσεις οι διεκδικήσεις των εργαζομένων αφορούσαν στη τήρηση του οκταώρου καθως οι εργαζόμενοι πολλές φορές ξεπερνούσαν τις δώσεκα ώρες εργασίας, στην υγειονομική περίθαλψη, στην αύξηση του πενιχρού εισοδήματός των εργατών, στη καταβολή της αμοιβής σε πραγματικό χρήμα αντί των κουπονιών, στη κατάργηση του συστήματος μισθωμένων εταιρικών φρουρών, στη πληρωμή και για το “νεκρό χρόνο” εργασίας (υλοτομία, τοποθέτηση ραγών τρένου κτλ), στο σταθερό ημερομίσθιο καθώς η αμοιβή τους εξάρτώνταν από τη πόσοτητα άνθρακα που θα εξήγαγαν ανά ημέρα, ενώ διεκδικούσαν το δικαίωμα να ζουν και βγαίνουν έξω από την εργατούπολη.

Συνέχεια

«Η πράξη του σεξ επιβίωσης μοιάζει με τον αυτοτραυματισμό»…


συνέντευξη του Suhail Abualsameed*

«Η πράξη του σεξ επιβίωσης μοιάζει με τον αυτοτραυματισμό,, όταν τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι είναι τόσο ταπεινωτικό και εξευτελιστικό. Και εάν κοιτάξουμε στην ψυχολογία για τον αυτοτραυματισμό, σχετίζεται με την αυτοεκτίμηση». Ο Suhail Abualsameed, από την Ιορδανία, σύμβουλος που ειδικεύεται σε θέματα Σεξουαλικής και Έμφυλης Βίας, καταρρίπτει τους μύθους για τα αγόρια που τριγυρίζουν στα πάρκα της Αθήνας. Στην συνέντευξη που ακολουθεί για λογαριασμό της Υπατης Αρμοστείας, εξηγεί τους λόγους για τους οποίους πολλά νεαρά αγόρια καταφεύγουν στο σεξ επιβίωσης.
 –
«Το να έχουν ένα ωραίο μπουφάν σαν τα άλλα παιδιά στο δρόμο, είναι μόνο η αφορμή», λέει. «Εάν κατανοήσουμε ότι γι’ αυτά είναι τόσο αποκρουστικό, ότι στην κουλτούρα τους είναι κάτι αμαρτωλό, εξευτελιστικό, τότε πρέπει να υπάρχει κάτι άλλο πέρα από τα χρήματα». Η συνέντευξη δόθηκε στη δημοσιότητα από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, με την οποία συνεργάζεται ο Suhail Abualsameed.
 –
Πήγες σε αυτά τα πάρκα. Μπορείς να μας πεις τι συνάντησες εκεί;
 –
Στα πάρκα και σε ορισμένες πλατείες βλέπει κανείς πρόσφυγες και μετανάστες να ζουν μέσα στη φτώχεια, βλέπεις σημάδια μη υγιούς συμπεριφοράς. Αν και δεν είδα τις σεξουαλικές πράξεις, υπήρχε κάθε πιθανό σημάδι που υποδείκνυε αυτή την πραγματικότητα: αγόρια να περιφέρονται τριγύρω μόνα τους ανάμεσα στα δέντρα, Έλληνες άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας να περπατούν τριγύρω άσκοπα και με πολύ αργό ρυθμό. Υπάρχει μια ιδιαίτερη ενέργεια γύρω από τις κινήσεις τους όταν πλησιάζουν ο ένας τον άλλο, για να προσφέρουν ένα τσιγάρο για παράδειγμα, για να κοιτάξουν στα μάτια με τέτοιο τρόπο σα να προσφέρουν ή να ζητούν κάτι. Τα περισσότερα αγόρια ήταν πολύ νεαρά σε ηλικία!
 –
Υπάρχει η προκατάληψη ότι αυτή η μορφή του σεξ επιβίωσης έχει να κάνει με την κουλτούρα τους. Αλλά τι ακριβώς κρύβεται από πίσω από αυτή την έκθεσή τους σε όλους αυτούς τους κινδύνους και τη βία;
 –
Σχεδόν οποιοσδήποτε μπορεί να διαδώσει τους μύθους αυτούς – μέσα μαζικής ενημέρωσης, μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων, φίλοι και γνωστοί, υπάλληλοι υπηρεσιών. Ο πιο περίεργος μύθος ή προκατάληψη που άκουσα ήταν ότι τα αγόρια από το Αφγανιστάν είναι αγόρια «χορευτές», που τα χρησιμοποιούσαν οι πολέμαρχοι για σεξ. Ότι αυτό ήταν κάτι σύνηθες για τα παιδιά αυτά. Τα αγόρια σίγουρα δεν το κάνουν επειδή αποτελεί τμήμα της κουλτούρας τους!

Όταν η ζωή σου αξίζει 3 ευρώ/ώρα και ό,τι πάρεις φιλοδώρημα…


Πόσες ακόμη φορές θα αναγκαστούμε να μάθουμε τη φρικτή είδηση του θανάτου ενός συναδέλφου από εργοδοτική δολοφονία;; Ο Μέμο, συνάδελφος διανομέας στα Mikel, μόλις 22 ετών, τραυματίστηκε θανάσιμα την Πέμπτη 2/3 και κατέληξε μια εβδομάδα μετά.

Δεν ήταν η «κακιά στιγμή», δεν ήταν «γραφτό του»Είναι μια αθλιότητα χωρίς τέλος. Το ξέρουμε όλοι πια, τα παιδιά με τα μηχανάκια δέχονται απίστευτη πίεση στη δουλειά τους. Κακοσυντηρημένα οχήματα, με έξοδα που επιβαρύνουν εξ’ ολοκλήρου το διανομέα, ελλειπής ή και καθόλου εξοπλισμός μοτοσυκλετιστή, άγχος, τρέξιμο, τηλέφωνα και νευρική οδήγηση, όλα ενορχηστρωμένα από εργοδοσίες που δε λογαριάζουν τίποτα μπροστά στην αύξηση των κερδών τους.

Η γνωστή γαλέρα των MIKEL, που μας έχει απασχολήσει επανειλημμένα, αφού εξαντλεί ολόκληρο το αντεργατικό οπλοστάσιό της με εκδικητικές απολύσεις, απλήρωτες υπερωρίες, εντατικοποίηση και τρομοκρατία, διατηρεί 122 καταστήματα στην Ελλάδα, ενώ δεν πέρασαν ούτε 10 μήνες από τις φιέστες για το πρώτο κατάστημά της στο Ντουμπάι. Αφού, λοιπόν, αυτοί μιλάνε με αριθμούς, ας δούμε λίγο πόσο κοστίζει μια ανθρώπινη ζωή μέσα από τα δικά τους μάτια:

«Για το 2014 η αλυσίδα, κατάφερε να διπλασιάσει το τζίρο της σε σχέση με το 2013, καθώς οι πωλήσεις της ανήλθαν στα 3,4 εκατ. ευρώ έναντι 1,5 εκατ ευρώ. Τα προ φόρων κέρδη του Ομίλου ανήλθαν στα 2,1 εκατ ευρώ έναντι 991 χιλ. ευρώ το 2013».

Αυτοί είναι οι «κύριοι» με τις γεμάτες τσέπες και τα ματωμένα χέρια! Όλοι αυτοί που μαζί με το δίδυμο ΕΕ-Κυβέρνηση προωθούν την αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, γιγαντώνουν τις στρατιές ανέργων, αναγκάζουν όλους εμάς να κυνηγάμε το μεροκάματο του τρόμου, συχνά με αντάλλαγμα την ίδια μας τη ζωή.

Η «μείωση του κόστους» που κυνηγάει το κεφάλαιο και η εργοδοσία, δεν βασίζεται μόνο στον απλήρωτο ιδρώτα των εργαζομένων, τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, τα εξοντωτικά ωράρια, τη συνεχή πίεση και την υπερ-εντατικοποιημένη εργασία, αλλά χτίζεται με τις θυσίες ανθρώπινων ζωών στο βωμό του κέρδους.

Απάντησή μας, ένα εργατικό κίνημα κόντρα στη λογική του αστικοποιημένου συνδικαλισμού, που θα συντρίψει την πολιτική που γεννά τα εργοδοτικά εγκλήματαΑγώνας για ζωή με αξιοπρέπεια!

  • Όχι άλλο εργατικό αίμα στη μηχανή παραγωγής κερδών για το κεφάλαιο
  • Να πληρώσει η εργοδοσία για το νέο έγκλημα
  • Μέτρα ασφάλειας και υγιεινής στους χώρους δουλειάς.
  • Ίσα εργατικά δικαιώματα και μισθοί για όλους τους εργάτες
  • Ανθρώπινοι ρυθμοί δουλειάς – Κάτω η εργοδοτική τρομοκρατία

Η ανακοίνωση του συνδικάτου εδώ

___________________________________________________________

PRAKSIS: Μια απάτη που στήνεται στις πλάτες των προσφύγων…


Λάβαμε το παρακάτω κείμενο στο email μας από εργαζόμενη στη ΜΚΟ Praksis. Μας ζήτησε να μη δημοσιευτεί το όνομά της για ευνόητους λόγους. Με τα όσα περιγράφει δεν πέφτουμε από τα σύννεφα. Για την PRAKSIS αλλά και γενικά για το συνολικό πλαίσιο δράσης των διάφορων ΜΚΟ γύρω από την προσφυγική κρίση, έχουν καταγγελθεί επανειλημμένως ρατσιστικές συμπεριφορές απέναντι σε πρόσφυγες, διαμονή αυτών σε ακατάλληλες συνθήκες και άθλια σίτιση γιατί χρήματα που προοριζόνται για τους πρόσφυγες χρησιμοποιούνται για προσωπικό πλουτισμό λαμογιών εντός – εκτός και πέριξ των ΜΚΟ. Στήνονται παροχές “βιτρίνα” για τα μίντια και τους γραφειοκρατικούς απολογισμούς ενώ στελέχη των ΜΚΟ αγοράζουν αυτοκίνητα και διαμένουν σε πολυτελή ξενοδοχεία Ωστόσο είναι η πρώτη φορά που δίνεται εικόνα «από μέσα».
Τα στοιχεία της εργαζόμενης έχουν διασταυρωθεί και για αυτό προχωράμε στη δημοσίευση της επιστολής.

”Τους τελευταίους μήνες εργάζομαι ως κοινωνικός επιστήμονας στο πρόγραμμα Relocation της ΜΚΟ PRAKSIS, η οποία ως γνωστόν έχει λάβει τη μερίδα του λέοντος  από τη χρηματοδότηση της Ύπατης Αρμοστείας για να στεγάσει προσωρινά πρόσφυγες που πρόκειται να μετεγκατασταθούν σε άλλες  χώρες της Ε.Ε.

Ωστόσο παρά την υψηλή χρηματοδότηση η κατάσταση έχει ως εξής : οι άνθρωποι στοιβάζονται σαν τα ποντίκια σε σπίτια με μαύρους τοίχους από την υγρασία, σε αρκετά δεν υπάρχουν καν κρεβάτια αλλά στρώματα στο πάτωμα, και σε κανένα δεν υπάρχει θέρμανση παρόλο που η Ύπατη Αρμοστεία παρέχει χρήματα γι’ αυτήν. Συγκεκριμένα από τα 1.200 σπίτια που η PRAKSIS ενοικιάζει, δόθηκαν θερμοπομποί σε 200 σπίτια, οι οποίοι όμως χάλασαν την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας τους. Να επισημανθεί εδώ ότι το πρόγραμμα είναι για ευάλωτες περιπτώσεις οπότε έχουμε νεογέννητα και ανθρώπους με σοβαρές παθήσεις να ζουν χωρίς θέρμανση σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το πιο εξωφρενικό είναι ότι οι άνθρωποι αναγκάζονται να αγοράσουν σόμπες  με τα κουπόνια των 45 ευρώ ανά άτομο για 15 μέρες που τους παρέχονται αυστηρά μόνο για σίτιση, με αποτέλεσμα να επιπλήττονται από τους κοινωνικούς επιστήμονες που είναι υπεύθυνοι για τα διαμερίσματα και οι οποίοι λειτουργούν σα μπάτσοι , ελέγχοντας τις αποδείξεις από τα σούπερ μάρκετ. Επίσης ελέγχουν τα σπίτια για ζημιές που ενδεχομένως  έχουν προκαλέσει οι πρόσφυγες απειλώντας τους ότι θα τις πληρώσουν οι ίδιοι ή θα μείνουν στο δρόμο αν δε συμμορφωθούν. Δεν είναι τυχαίο ότι πρόσφυγες έχουν καταγγείλει στην Ύπατη Αρμοστεία πολυάριθμες ρατσιστικές συμπεριφορές  εργαζομένων της εν λόγω ΜΚΟ. Οι πρόσφυγες χαρακτηρίζονται βρωμιάρηδες, επικίνδυνοι, κακοί γονείς ενώ συχνά αποκαλούνται «ζώα».

Συνέχεια

Το τηλεφωνικό κέντρο ως τόπος ελέγχου και αντίστασης …


Των Jamie Woodcock και Immanuel Ness (μετάφραση: barikat)

Αντί να βλέπουμε τα τηλεφωνικά κέντρα, όπως τα ορίζουν οι τεχνολογικές μέθοδοι ελέγχου και παρακολούθησης, μπορούμε να τα αντιληφθούμε ως τόπο αγώνα και θυμού.

O Jamie Woodcock είναι συνεργάτης στο London School of Economics και συγγραφέας του έργου: “Working the Phones: Control and Resistance in Call Centres”. Το βιβλίο του βασίζεται στο project που πραγματοποίησε ο Jamie στο πλαίσιο της διδακτορικής του διατριβής, βάση του οποίου εργάστηκε ως “μυστικός” εργαζόμενος σε ένα τηλεφωνικό κέντρο για έξι μήνες. Στο πλαίσιο του project προσπάθησε να κατανοήσει αυτό το είδος της επισφαλούς εργασίας, να αναλύσει πώς γίνεται η διαχείριση, και να διερευνήσει ποιες στρατηγικές αντίστασης των εργαζομένων αναπτύσσονται σε ένα τηλεφωνικό κέντρο.

 Εδώ, o ερευνητής σε θέματα εργασίας, Immanuel Ness μιλά στο Jamie για τη φύση της εργασίας στα τηλεφωνικά κέντρα, επικεντρώνοντας τη συζήτηση στο ρόλο της τεχνολογίας, του management και της αντίστασης των εργαζομένων, και αναλογίζεται τις επιπτώσεις των νέων μορφών οργάνωσης της τόσο εντός όσο και πέρα από τα τηλεφωνικά κέντρα. O Jamie και o Immanuel συζητoύν  για τη αποτελεσματικότητα των ερευνών σχετικά με το εργατικό δυναμικό, επιχειρηματολογώντας υπέρ της σημασίας της ανάπτυξης μιας κριτικής μαρξιστικής προσέγγισης με σκοπό την κατανόηση του μετασχηματισμού της εργασίας και των μελλοντικών αγώνων των εργαζομένων.

Συνέχεια

Η εργασία δεν είναι πια αυτό που ήταν…


wallpaper-vincent-van-gogh-rest-of-the-laborers

«Παίρνω τις επιθυμίες μου για πραγματικότητα, γιατί πιστεύω στην πραγματικότητα των επιθυμιών μου».

Σύνθημα σε τοίχο του Παρισιού, Μάης 1968

Η εργασία στις μέρες μας έχει αλλάξει. Τόσο η μορφολογία και η μεθοδολογία της, όσο και το περιεχόμενο της και ο ρόλος που επιτελεί μέσα στη διαδικασία της παραγωγής. Αν κατά το παρελθόν η εργασία αποτελούσε μέρος του καθημερινού αγώνα του ανθρώπου για επιβίωση, σήμερα δεν είναι παρά το απομεινάρι ενός σταδίου ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων της κοινωνίας που έχει καταστήσει την ίδια τη συστηματική ενασχόληση του ανθρώπου με δραστηριότητες μόνο κατ’ όνομα «παραγωγικές» ένα παρεπόμενο της εξουσιαστικής οργάνωσης της ετερόνομης κοινωνίας. Και μιλάμε για τον επίπλαστο παραγωγικό χαρακτήρα των δραστηριοτήτων που εντάσσονται στην κατηγορία της μισθωτής εργασίας διότι, τουλάχιστο σε ότι αφορά τις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες του Κέντρου (ΑΚΧ), στο μεγαλύτερο μέρος τους οι δραστηριότητες αυτές δεν είναι κατ’ ουσία παραγωγικές, με την έννοια της διεκπεραίωσης ενός τμήματος της παραγωγής που υποβαστάζει και αναπαράγει τις υλικές συνθήκες διαβίωσης της ετερόνομης κοινωνίας, ούτε αφορούν μια ορθολογική διανομή των αγαθών αυτών, δηλαδή του παραγόμενου κοινωνικού πλούτου, για να καλυφτούν οι ανάγκες που έχουν από κοινού όλα τα μέλη της κοινότητας. Αντίθετα, ο έμμεσος προσδιορισμός τους ως «παραγωγικές», έχει να κάνει με την τυπική ή άτυπη συμπερίληψη τους στον εξουσιαστικό θεσμό της μισθωτής συνθήκης, ο οποίος ωστόσο δεν αφορά μια κοινωνικά αναγκαία παραγωγική διαδικασία, αλλά σχετίζεται περισσότερο με τον αγώνα για επιβίωση στον οποίο είναι υποχρεωμένο να εμπλακεί σε καθημερινή βάση το προλεταριάτο. Κι ο αγώνας αυτός δεν προκύπτει επειδή υπάρχει ένα αντικειμενικό όριο της εξέλιξης των παραγωγικών δυνάμεων που υποχρεώνει την προλεταριακή υποτάξη να διεκδικήσει σπάνιους πόρους ενάντια σε ανταγωνιστικές κοινωνικές ομάδες (τι άλλο είναι άλλωστε η κοινωνική ιεραρχία από την αποκρυστάλλωση αυτών των ανταγωνισμών σε τυπικές και άτυπες σχέσεις ανισοκατανομής της δύναμης), αλλά αναπαράγεται εν τω μέσω μια γενικότερης αφθονίας και μέσα σε συνθήκες όπου είναι δυνατή η υπέρβαση των κοινωνικών ανταγωνισμών με όρους υλικής ανάγκης. Πράγματι, ενώ για να χτιστεί μόνο μία από τις πυραμίδες χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίες, καθώς και να καταναλωθεί η συνδυασμένη εργατική δύναμη εκατό χιλιάδων σκλάβων – πολλοί από τους οποίους εξέπνευσαν στην πορεία για να εκπληρώσουν το «μεγαλόπνοο» όραμα των ηγεμόνων της Αιγύπτου – στις μέρες μας ένα παρόμοιο μεγαλιθικό μνημείο δεν θα χρειαζόταν παρά μερικούς μήνες για να ολοκληρωθεί, και χωρίς απαραίτητα να συνεπάγεται την μαζική ανθρωποθυσία του εργατικού δυναμικού που θα κληθεί να το φέρει σε πέρας.[i]

Συνέχεια