Τι ήταν και γιατί παραμένει επίκαιρη η ΕΠΟΝ…


23 Φλεβάρη του 1943: Η ίδρυση και η εκκίνηση της δράσης της

Φ.Α.ΑΣΚΙ.Κ13.00Β9στ (008)

Γράφει ο Κώστας Φουρίκος

Ίδρυση και δράση

Η ίδρυση της πραγματοποιήθηκε μετά από πρωτοβουλία της ΟΚΝΕ (Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας , οργάνωση νέων που είχε ιδρύσει το ΣΕΚΕ (ΚΚΕ) από το 1922) και του ΕΑΜ Νέων (το «νεολαίστικό τμήμα» του ΕΑΜ που είχε ιδρυθεί ένα χρόνο νωρίτερα). Η ίδρυσή της σήμανε την αυτοδιάλυση του ΕΑΜ-Ν, της ΟΚΝΕ αλλά και των άλλων οργανώσεων που τη συγκρότησαν (όπως η Λαϊκή Επαναστατική Νεολαία της ΕΛΔ, η Αγροτική Νεολαία της Ελλάδας του ΑΚΕ, η Λεύτερη Νέα, η Φιλική Εταιρεία Νέων κ.α.) και αποτύπωσε την πιο ευρεία και μαζική συσπείρωση νεολαιίστικων, αριστερών, σοσιαλιστικών και προοδευτικών οργανώσεων και ανένταχτων αγωνιστών που είχε υπάρξει μέχρι τότε.

Η ΕΠΟΝ έγραψε απαράμιλλες σελίδες ηρωισμού στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και μετά την απελευθέρωση, μέχρις ότου τέθηκε εκτός νόμου, τον Φεβρουάριο του 1947.Αναπτύχτηκε ταχύτατα και υπολογίζεται ότι λίγο πριν την απελευθέρωση στις γραμμές της βρίσκονταν περισσότεροι από 500.000 νέοι και νέες, από τους οποίους ένα μεγάλο ποσοστό εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ. Χιλιάδες υπήρξαν οι αντάρτες και οι αντάρτισσες της ΕΠΟΝ που έπεσαν ηρωικά  στα πεδία των μαχών αλλά και στις διαδηλώσεις των πόλεων, στις εκτελέσεις, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ή στις φυλακές και τα βασανιστήρια των αρχών κατοχής και των οργάνων τους.

Συνέχεια

Μύθος ή πραγματικότητα ο τουρκικός επεκτατισμός; …


του Ρούντι Ρινάλντι

Μύθος ή πραγματικότητα ο τουρκικός επεκτατισμός; |του Ρούντι Ρινάλντι

Οι δηλώσεις Ερντογάν αμφισβητούν ευθέως την εδαφική κυριαρχία της Ελλάδας

Στην πολιτική είναι απαραίτητη η σαφήνεια. Η θύελλα που ξεσήκωσε ο Ερντογάν –αλλά και ολόκληρος ο πολιτικός κόσμος της Τουρκίας– για το ζήτημα της συμφωνίας της Λωζάννης και των νησιών του Αιγαίου, δεν αφήνει περιθώρια για περιστροφές.

Η επίσημη αμφισβήτηση της συμφωνίας μάς εισάγει σε μια νέα φάση, όπου ο τουρκικός επεκτατισμός εμφανίζεται πια να προχωρά με πιο θαρραλέα κι επιθετικά βήματα. Αναγκαία διευκρίνηση: Η οπτική του άρθρου είναι ότι υπάρχει τουρκικός επεκτατισμός, ότι είναι διαχρονικός και οργανικό στοιχείο του τουρκικού κράτους, είτε στην Κεμαλική μορφή είτε στην νεο-οθωμανική, και ότι αυτός αποτελεί πηγήαναστατώσεων και κινδύνων για όλες τις όμορες χώρες της Τουρκίας.

Ο Ερντογάν, με την αμφισβήτηση της Λωζάννης, προχωρά σε μια κλιμάκωση των μεγαλοκρατικών, επεκτατικών βλέψεων της Τουρκίας και θέτει τις βάσεις της στρατηγικής που θα ακολουθήσει στην επικείμενη αναδιαμόρφωση ολόκληρης της περιοχής (Συρία, Ιράκ αλλά και Αιγαίο, Κύπρος).

Όσοι νομίζουν ότι αυτές οι κινήσεις γίνονται για «εσωτερική κατανάλωση» κάνουν λάθος. Πρέπει να κατανοηθεί ότι το καθεστώς Ερντογάν και γενικότερα η τουρκική εξωτερική πολιτική δεν καθορίζονται τόσο από γκάλοπ και ποσοστά στις εκλογές, αλλά από βαθύτερες και ουσιαστικότερες βλέψεις. Γιατί δεν μπορεί να ξεχνιέται ή να θεωρείται «λεπτομέρεια» ότι η Τουρκία αναδεικνύεται σε περιφερειακή δύναμη πολεμώντας (στην κυριολεξία). Και μάλιστα σε πολλά μέτωπα, μέσα από σκληρές συγκρούσεις στο εσωτερικό και επαναδιευθετήσεις με τους μεγάλους του σύγχρονου κόσμου.

Συνέχεια

Ο άγριος ταξικός Δεκέμβρης του 1944…


demonstrators in Athens with three bodies, shot dead, in the middle of the crowd

Γράφουν: Νατάσα Κεφαλληνού, Κώστας Παλούκης

_________________________________________________________

Συμβάλλοντας στη συζήτηση για τα Δεκεμβριανά του 1944 συναντήσαμε τον ιστορικό Ιάσονα Χανδρινό, συγγραφέα του πολυσυζητημένου βιβλίου Το τιμωρό χέρι του λαού. Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα 1942-1944, ο ο οποίος  φέρνει στο προσκήνιο την εν πολλοίς άγνωστη εαμική αντίσταση στις πόλεις απέναντι στις κατοχικές δυνάμεις και τους έλληνες συνεργάτες τους. Τα συμπεράσματα του βιβλίου μπορούν να φωτίσουν και να εμπλουτίσουν τη σημερινή συζήτηση για το χαρακτήρα της μαζικής, λαϊκής αντιβίας του κινήματος απέναντι στην κυρίαρχη ρητορική που επιδοκιμάζει το κρατικό μονοπώλιο της βίας, δαιμονοποιώντας κάθε μορφή αντίστασης. Η συζήτηση εφορμώντας από τις δράσεις αλληλεγγύης του ΕΑΜ, έφτασε στις πρακτικές της ΟΠΛΑ και του ΕΛΑΣ Αθήνας για να επικεντρωθεί στη δεκεμβριανή σύγκρουση και τη σημασία της στη συλλογική μνήμη.

Συνέχεια

Μέρος 4ο: Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας και τα ζητήματα επαναστατικής στρατηγικής την περίοδο 1927-1949. Μια απόπειρα συγκριτικής παράθεσης με την περίπτωση της Ελλάδας…


Του Μιχάλη Λυμπεράτου


Ο Εμφύλιος Πόλεμος στη Κίνα

Στην ίδια ακριβώς λογική κινήθηκε και η μετά την ιαπωνική συνθηκολόγηση πολιτική του ΚΚΚ στην Κίνα. Όμως, συνεπεία των αθρόων οικονομικών ενισχύσεων και της τακτικής του Γκουομιντάνγκ να μην πολεμά με τους Ιάπωνες, η συνθηκολόγηση των Ιαπώνων, στις 14 Αυγούστου 1945, βρήκε τον Τσαγκ Καϊσέκ με έναν στρατό που δεν είχε πληγεί και αριθμούσε πάνω από 2.500.000 στρατιώτες, ενώ το ΚΚΚ με αρκετές απώλειες και με λιγότερο από το 1/3 σε επίπεδο μαχητικής ικανότητας του στρατού του Τσαγκ Καϊσέκ.[1] Αυτό δημιούργησε την ψευδαίσθηση στους Κινέζους εθνικιστές ότι θα επιβάλλονταν στρατιωτικά, αν συγκρούονταν με τον στρατό του Μάο στην απελευθερωμένη Κίνα. Όμως το καθεστώς του Γκουομιντάνγκ πέρα από τα προβλήματα συνοχής, την οικονομική διαφθορά που το μάστιζε, είχε απολέσει κάθε κύρος και στον πληθυσμό, λόγω της αδυναμίας και την έλλειψης πρόθεσης να αντιτάξει έστω και τη στοιχειώδη αντίσταση στους Ιάπωνες εισβολείς. Παράλληλα, η εμφανής διασύνδεσή του με τους Αμερικανούς δημιουργούσε αλγεινές εντυπώσεις ως μια μορφή συγκαλυμμένης αποικιοκρατίας. Αντίθετα, οι κομμουνιστές φάνταζαν ως η πιο πατριωτική δύναμη στη χώρα, που είχε διασώσει τον πληθυσμό και την υπόληψή της.[2]

Οι Αμερικανοί, αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα της χαμηλής δημοτικότητας του Γκουομιντάνγκ, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να εδραιώσουν την παρουσία του στην κινεζική κοινωνία. Για αυτό ο στρατηγός D. MacArthur με την υπογραφή της συνθηκολόγησης διέταξε τους Ιάπωνες να παραδοθούν στους εθνικιστές Κινέζους, και μόνο εκείνους στη Μαντζουρία στους Σοβιετικούς. Σύμφωνα με τους όρους και το σχέδιο των Αμερικανών οι Ιάπωνες δεν θα παραδίδονταν σε κομμουνιστές, ακόμα και αν αυτοί ήταν παρόντες σε πολλές περιοχές και το Γκουομιντάνγκ απών.[3]

Συνέχεια

Η Συμφωνία της Βάρκιζας: μια υπονομευμένη συνθήκη ειρήνης Οι απόρρητες και εμφανείς προθέσεις(Μέρος 2ο)…


του Μιχάλη Λυμπεράτου


Η στάση της κυβέρνησης

Ο ίδιος ο Πλαστήρας ως πρωθυπουργός αποτελούσε τον κύριο εκφραστή των αντιδράσεων του παραδοσιακού πολιτικού κόσμου έναντι της συμφωνίας που επιδίωκαν οι Βρετανοί, ευελπιστώντας να τους ωθήσουν να δώσουν μάχη μέχρις εσχάτων με το ΕΛΑΣ και να τον διαλύσουν. Έχοντας ενοχληθεί τα μάλα από την απουσία συμφωνίας σε σχέση με το θέμα των ομήρων κατέκριναν σθεναρά τη συμφωνίας εκεχειρίας, γιατί όπως υποστήριζε ο Πλαστήρας, έδινε τη δυνατότητα στον ΕΛΑΣ να οργανώσει το δικό του κράτος στα όρια που έδινε η συμφωνίας εκεχειρίας.

Στην ίδια βάση υπήρχαν σφοδρές αντιδράσεις, εκπεφρασμένες και από τον ίδιο τον Πλαστήρα, σε σχέση με το ενδεχόμενο παροχής αμνηστίας. Το Βρετανικό υπουργείο των Εξωτερικών φοβούμενο ότι θα εξωθούνταν ο ΕΛΑΣ να αποχωρήσει από τις διαπραγματεύσεις και για να διαλυθούν οι περί του αντιθέτου εντυπώσεις εκατέρωθεν, με τη σύμφωνη γνώμη του Τσώρτσιλ, αποφασίστηκε να δημοσιοποιηθεί χωρίς περιστροφές οι βρετανική πρόθεση για παροχή αμνηστίας, ιδίως αν -για να ικανοποιηθεί και η ελληνική κυβερνητική πλευρά-ο ΕΛΑΣ συμφωνούσε να απελευθερώσει όσους ομήρους κρατούσε.1

Ωστόσο, οι ίδιοι οι Βρετανοί φοβούνταν μήπως η ελληνική κυβέρνηση με τις αξιώσεις προκαλέσει ναυάγιο στις διαπραγματεύσεις. Ο Leeper είχε ζητήσει από το Foreign Office να επιβάλει τις απόψεις του με κάθε τρόπο στην ελληνική κυβέρνηση και να μην της επιτρέψει να παίξει καθοριστικό ρόλο στις διαδικασίες των διευθετήσεων, ελέγχοντας οι ίδιοι οι Βρετανοί ως παρατηρητές όλες τις προσεγγίσεις ώστε να μην αφεθεί η ελληνική κυβέρνηση να δυναμιτίσει το κλίμα συνεννόησης.

Συνέχεια

Μέρος 3ο: Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας και τα ζητήματα επαναστατικής στρατηγικής την περίοδο 1927-1949. Μια απόπειρα συγκριτικής παράθεσης με την περίπτωση της Ελλάδας…


Του Μιχάλη Λυμπεράτου


Οι Ιάπωνες κατακτητές και η ήττα τους-Η Απελευθέρωση

Στην Κίνα οι Ιάπωνες, αντίθετα με το Γκουονιτάνγκ, γρήγορα κατάλαβαν ότι δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν το αντάρτικο του ΚΚΚ. Προσπαθούσαν με μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις να εξαφανίσουν την αντίσταση, τις οποίες εύκολα υπερφαλάγγιζαν οι αντάρτες. Τον Σεπτέμβριο του 1939 εξαπέλυσαν μεγάλη επίθεση κατά του Γκουομιντάνγκ για την κατάληψη της Changsha, πρωτεύουσα της επαρχίας Hunan, στην κεντρική νότια Κίνα. Οι επιθέσεις αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά και οι Ιάπωνες στράφηκαν σε τοπικούς πολέμαρχους, τον Δεκέμβριο του 1939 και τον Μάρτιο του 1940, οι οποίοι σε συνεργασία με το Γκουομιντάνγκ κινήθηκαν εναντίον των κομμουνιστών.[1]

Την ίδια πρακτική ακολούθησαν και οι Γερμανοί στην Ελλάδα όταν διαπίστωσαν ότι οι εκκαθαριστικές τους επιχειρήσεις εναντίον του ΕΛΑΣ δεν απέδιδαν. Στράφηκαν σε τοπικές ομάδες και πολέμαρχους με εθνοτικά χαρακτηριστικά και τους χρησιμοποίησαν κατά του ΕΛΑΣ. Επρόκειτο για ομάδες συγκροτημένες ως ένοπλη φρουρά ενός τοπικού οπλαρχηγού, που σε συνθήκες απουσίας κρατικών αρχών, συγκροτούσε μια ανεξέλεγκτη προσωπική εξουσία που προσπόριζε σημαντικά υλικά οφέλη, ακόμη και μέσω των ωμών διαρπαγών και κλοπών.[2] Τα μέλη των ομάδων αυτών σχετίζονταν στενά με δεσμούς συγγένειας με τον καπετάνιο και οι ομάδες αυτές ήταν στην πραγματικότητα μεγάλες οικογένειες ενόπλων.[3]

Συνέχεια

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας και τα ζητήματα επαναστατικής στρατηγικής την περίοδο 1927-1949. Μια απόπειρα συγκριτικής παράθεσης με την περίπτωση της Ελλάδας…


Μέρος 2o:

Του Μιχάλη Λυμπεράτου


Οι ενδιάμεσοι και μακροπρόθεσμοι στόχοι στην στρατηγική των Κινέζων κομμουνιστών

Στην αποσαφήνιση της δράσης και των στόχων του Κόκκινου Στρατού ο Μάο είχε να αντιμετωπίσει από το παρελθόν αυτό που κατήγγειλε ως αριστερό καιροσκοπισμό,  τη γραμμή του πρώην γραμματέα του ΚΚΚ Li Li-San, που αρνήθηκε ότι η ανάπτυξη της επανάστασης ήταν άνιση και  θεωρούσε ως «εξαιρετικά λανθασμένη … τοπικισμό και συντηρητισμό χαρακτηριστικό της νοοτροπίας των αγροτών» τις ιδέες του Μάο ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα θα έπρεπε το κόμμα να αφιερώσει την προσοχή του κυρίως στη δημιουργία των αγροτικών περιοχών βάσης. Για τον εσωκομματικό του αντίπαλο ο Μάο επιδιδιδόταν σε έναν τυχοδιωκτισμό, χρησιμοποιώντας τις αγροτικές περιοχές για να περικυκλώσει τις πόλεις και για να προωθήσει, αυτό που ονόμαζε, μια μεγάλη επαναστατική πλημμυρίδα της σε ολόκληρη τη χώρα.[1

Όμως ήταν για τον Μάο ο εσωκομματικός του αντίπαλος Li Li-San εκείνος που κατάρτισε ένα σχέδιο για τυχοδιωκτικές άμεσες ένοπλες εξεγέρσεις στις βασικές πόλεις σε όλη τη χώρα, μια κατεύθυνση που απέτυχε παταγωδώς. Παράλληλα, ήταν εκείνος που αρνήθηκε να αναγνωρίσει την άνιση ανάπτυξη της παγκόσμιας επανάστασης, κρίνοντας ότι το ξέσπασμα της κινεζικής επανάστασης θα μπορούσε να οδηγήσει αναπόφευκτα σε ένα γενικό ξέσπασμα της παγκόσμιας επανάστασης, χωρίς την οποία, κατά τον Μάο,

η κινεζική επανάσταση δεν θα μπορούσε να είναι επιτυχής. Επίσης, ήταν κάποιοι σύντροφοί του που αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν την παρατεταμένη φύση της αστικοδημοκρατικής επανάστασης στην Κίνα, θεωρώντας ότι οι απαρχές της νίκης σε μία ή περισσότερες επαρχίες θα σηματοδοτούσαν αυτόματα και άμεσα την αρχή της μετάβασης προς τη σοσιαλιστική επανάσταση, και έτσι διαμόρφωσαν τελικά μια σειρά από τυχοδιωκτικές πολιτικές. Όμως ο Μάο πολέμησε και πέτυχε να ανατρέψει τη γραμμή αυτή. Στην Τρίτη Ολομέλεια της Έκτης Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος, τον Σεπτέμβρη του 1930, ο Li Li-san παραιτήθηκε από την ηγετική θέση του στην Κεντρική Επιτροπή. Όμως, μια νέα σειρά στελεχών του κόμματος με επικεφαλής τους Chen Shao-yu (Wang Ming) και το Pang-hsien (Po Ku) έθεσαν ξανά ένα νέο πολιτικό πρόγραμμα που αναβίωσε τη γραμμή  του Li Li-san. Αν και η γραμμή αυτή επιβλήθηκε στην Τέταρτη Ολομέλεια της 6ης Κεντρικής Επιτροπής τον Ιανουάριο του 1931, όμως από την Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής στο Tsunyi, Kweichow και μετά, τον Ιανουάριο του 1935, η γραμμή αυτή θεωρήθηκε εντελώς λανθασμένη και επιβλήθηκαν πλήρως οι θέσεις του Μάο.[2]

Συνέχεια