ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ


Δούλος1

γραφή ΜΑΡΙΝΑΣ ΠΕΤΡΗ

ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ στην Ελλάδα

Σαν ήμουνα μικρό παιδί κι εγώ… κάθε άνοιξη ή καλοκαίρι έκανα ένα ταξίδι-προσευχή στην αρχαία Δήλο, ταξιδεύοντας με ένα καΐκι από τη Μύκονο, για να ζήσω την κοσμοπολίτικη αυτή αρχαία πόλη. Εκεί ζωντάνευαν όλα, ένιωθα ότι στα στενά σοκάκια της μόλις εκείνη τη στιγμή είχε στρίψει στη γωνία ένας χλαμυδοφόρος. Πως κάποια γυναίκα έβγαζε νερό στη μωσαϊκή αυλή του σπιτιού της απ’ το πηγάδι της στέρνας στη γωνία.
Ακουγα τις φωνές ενός θεατρικού θιάσου που μόλις είχε φτάσει για να φιλοξενηθεί στο σπίτι με τις μάσκες (των ηθοποιών) και να ανεβάσει μια καινούργια παράσταση. Μου ’ρχόταν η μυρωδιά του κρασιού, του λαδιού, της ελιάς, του σιταριού από τα πέτρινα μέτρα και σταθμά μέσα στα οποία αυτά μετριόντουσαν στην αρχαία αγορά ανάκατα με τις μυρωδιές των θυμιαμάτων στο ναό του Απόλλωνα και άλλων θεών. Συζητήσεις ακούγονταν μπροστά στις στοές-προξενεία τού τότε γνωστού κόσμου, όμως μέσα σε αυτό το πολιτισμικό φως υπήρχε κάτι που έριχνε μια βαριά σκιά στην ψυχή μου και το ένιωθα σαν πρωτοπάτησα το πόδι μου στο νησί και όταν έφευγα!
Ήταν οι σφηνωμένοι κρίκοι στο κράσπεδο του λιμανιού της Δήλου, οι κρίκοι που έδεναν τους δούλους και δεν μπορούσα να χωνέψω ότι μέσα στο φως αυτό του πολιτισμού υπήρχαν δούλοι.

Πέρασαν χρόνια προσπαθώντας να συνθέσω αυτό το παζλ του πολιτισμού και να κλείσω όσα κενά μπορούσα και ακόμα ψάχνω…
Αυτό τη σύνθεση άρχισα να την επεξεργάζομαι όταν συνειδητοποίησα τη διαφορά των λέξεων δουλεύω και εργάζομαι.
Αυτός που εργάζεται παράγει και δημιουργεί έργο, ενώ αυτός που δουλεύει βρίσκεται σε δουλεία κατ’ εντολή κάποιου άλλου και λειτουργεί σαν ένα ζωντανό εργαλείο.
Οι δούλοι στα αρχαία χρόνια, στα περισσότερα μέρη ήταν περισσότεροι από τους ελεύθερους πολίτες, με μια ειδοποιό διαφορά: οι Έλληνες όχι απλώς εργάζονταν, αλλά υπήρχαν και περίοδοι που νομοθετήθηκε τιμωρία για τους άεργους. Συνέχεια

Εθελοντές και δούλοι


15

Γράφει ο Αμετανόητος

Κάποιος Ευρωπαίος καθηγητής Οικονομικών τώρα πρόσφατα, δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι ένα «οικονομικό και κοινωνικό πείραμα».

Δεν περιμέναμε βέβαια από τον κ.καθηγητή να μας το επιβεβαιώσει.Αλίμονο.

Αλλά, πολλοί αναρωτιούνται, τι άλλα πειράματα μπορεί να γίνουν με εμάς σε αυτήν εδώ τη γή ?

Ακόμα πειράματα ? κι άλλα πειράματα ? Θα απαντήσουμε λακωνικά.

Το πείραμα της εργασίας.

Δεν έχουνε τελειώσει ακόμα.

Μα…αφού έχουμε σχεδόν 2εκ άνεργους και χιλιάδες απλήρωτους…και μισθούς της πείνας…

Δεν πειράζει, το πείραμα συνεχίζεται…πρέπει να συνεχιστεί.

Μέχρι την εξαϋλωση.

Σαν να κοιτάς τις Ασκητικές φιγούρες του Ελ Γκρέκο…που διαρκώς εκνεύριζαν τους «θεοσεβούμενους» καθολικούς Ιεροεξεταστές.

Στο καπιταλιστικό σύστημα ως γνωστόν, δύο είναι στην ουσία, οι παραγωγικοί συντελεστές. Το κεφάλαιο και η εργασία. Ο τρίτος, η γή είναι σταθερή και δεν μεταβάλλεται τόσο εύκολα. Αναμφισβήτητα είναι ρυθμιστής των άλλων δύο δυνάμεων αλλά αυτές οι δυνάμεις που παρουσιάζουν τεράστια κινητικότητα και διαρκή εναλλαγή μέσα σε αυτό το κοινωνικό σύστημα είναι το κεφάλαιο και η εργασία.

Τα τελευταία χρόνια στην Ιστορία της ανθρωπότητας το κεφάλαιο συντρίβει την εργασία.

Την ισοπεδώνει κυριολεκτικά. Γνωστό, σε όλα τα μήκη και πλάτη της μπλέ σφαίρας.

Επιζητεί «οικονομικότερα» μεροκάματα, μεγαλύτερη παραγωγικότητα-αποδοτικότητα και καθόλου δικαιώματα για τους εργαζόμενους. Η εργασία δεν θεωρείται πιά κοινωνική αξία στον νεοφιλελεύθερο κόσμο, τον κόσμο της μικροοικονομίας και των πολυεθνικών.

Ειδικά στην Ε.Ε. και στην Ιδρυτική συνθήκη για την δημιουργία της ΕΚΤ, δεν τους ενδιαφέρει καθόλου ο παράγοντας «εργασία». Γνωστά όλα αυτά θα μου πείτε.

Metropolis_1So what ?

Αυτό που παρατηρώ τώρα τελευταία, κανά δυό χρόνια δηλαδή, είναι βγαλμένο πραγματικά από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Μετρόπολις ? δεν ξέρω, εσείς θα κρίνετε.

Και εξηγούμαι…

Το εκάστοτε σύστημα της εξουσίας χρηματοδοτεί τις διάφορες ΜΚΟ, τα Ιδρύματα και διάφορα σχήματα τα οποία η διοίκησή τους ανήκει σε μία Ελιτ που (στις περισσότερες περιπτώσεις) έχει πάρα πολλά «νταραβέρια» με το σύστημα εξουσίας. Τώρα, τι ρόλο παίζουν αυτές σε μια κοινωνία τον ξέρουν όλοι, πιά. Υποκαθιστούν το κράτος. Το κράτος που δεν έχει ή δεν θέλει να δώσει πόρους και να αναλάβει εξ ‘ολοκλήρου την οποιαδήποτε υποχρέωση έχει προς τους πολίτες και το αναθέτει με πολύ μικρότερο κόστος σε όλα αυτά τα σχήματα.

Μερικές φορές βέβαια, ο σκοπός τους είναι να στήνουν κομπίνες και να τρώνε τα χρήματα των φορολογουμένων όπως το πρόσφατο σκάνδαλο με τη ΜΚΟ «Κύκλος της Πάτμου» ή και της «Αλληλεγγύης» αν ενθυμούμαι καλώς…

Παραπάνω ανάλυση δεν θα κάνουμε για τη λειτουργία και τα σκάνδαλα αυτών. Δεν μας ενδιαφέρουν τώρα. Εχουν γραφτεί επίσης τόμοι ολόκληροι για τις ΜΚΟ και την Κοινωνία των πολιτών και το κενό που καλύπτει και μπλα,μπλα,μπλα….ήδη από την δεκαετία του 90.

Με αυτόν τον τρόπο, επωμίζεται πολύ λιγότερο κόστος το κράτος προς την κοινωνία, τα χρήματα του προϋπολογισμού κατευθύνονται στους φιλεύσπλαχνους δανειστές μας και η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία στην πολιτική οικονομία θριαμβεύει. Δεν αναλαμβάνει υποχρεώσεις το κράτος προς την κοινωνία, δεν θέλουνε γενικά κράτος ή τέλος πάντων θέλουνε να συντηρούνε μόνο αυτούς τους μηχανισμούς που προστατεύουν τις Ελιτ της εξουσίας. Φεουδαρχία…!

Το καινούριο φρούτο λοιπόν που εντόπισα είναι ο Εθελοντής. Δηλαδή ο αυτοβούλως εργαζόμενος που δεν δέχεται να λάβει μισθό αλλά ούτε έχει δικαίωμα στην δημόσια υγεία και την σύνταξη.

11Το σύστημα επινόησε έναν άλλον εκπληκτικής φύσεως τρόπο να «δαμάσει» την Ανεργία.

Εκτός ότι την βάφτισε «Απασχόληση» και όχι «Εργασία» προχώρησε στην διαστημική μεταμόρφωση ενός άνεργου, σε εθελοντή εργασίας.

Κάτι ανάλογο που ζήσαμε εδώ με τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004…γεμίσαμε εθελοντές που γέμιζαν το C.V. τους, μετά εορτής με τις εθελοντικές δράσεις τους στο «πάρτυ» της κας Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη.

Μεγάλο κοινωνικό εργαστήρι η Ελλάδα κύριοι. Εγώ το φωνάζω χρόνια βέβαια. Το βασίλειο του Καπιταλισμού είναι. Απίθανα πράγματα συμβαίνουν.

Εκτός λοιπόν που το Ελληνικό κράτος κάνει ότι μπορεί, για να μεταναστεύσουν οι άνεργοι εκτός Ελλάδας για να κατέβει το ποσοστό ανεργίας…τώρα εφηύρε έναν τετραπέρατο τρόπο για να κρατεί τους άνεργους σε «επαγρύπνιση»…

Του λέει του άνεργου: «κάθεσαι που κάθεσαι, δεν πάς να βοηθήσεις το τάδε Ιδρυμα που θέλει άνθρωπο να επιδιορθώνει τα κομπιούτερ της ?» ή «κάθεσαι που κάθεσαι, δεν πάς να βοηθήσεις στα λογιστικά την τάδε ΜΚΟ που έχει την ευθύνη για τις αρκούδες στα νησιά του Σολομώντα ?»

Κοινώς, στον τύπο και στο Ιντερνετ σήμερα, στην Ελλάδα, υπάρχουν εκατοντάδες αγγελίες για θέσεις «εθελοντών» αλλά όχι για θέσεις «εργαζόμενων».

Βαδίζουμε σταθερά σε μία κοινωνία του 50% ανεργία και με μία διαρκώς συνεχιζόμενη αύξηση της ζήτησης εθελοντών από Ιδρύματα, ΜΚΟ και οποιουδήποτε σχήματος και φορέα έχει εξάρτηση από τον Κρατικό προϋπολογισμό.

Μόνο που αυτοί δεν πληρώνουν αλλά μόνο εισπράττουν…

Δύο θα είναι τα κλαμπ του μέλλοντος. Οι «εργαζόμενοι» και οι «εθελοντές».

Οποιος δηλαδή ανήκει στο «κλαμπ» των εργαζόμενων είναι ο τυχερός. Δεν συζητάμε καθόλου για την αμοιβή-φιλοδώρημα αρκεί που είμαστε μέσα στο «κλαμπ».

Τα «φρέσκα» στοιχεία από την Ευρωπαϊκή «κομαντατούρ» λένε ότι 1 στις 6 θέσεις στην Ε.Ε. είναι πολύ κακά αμειβόμενη…! Καλά στην Ελλάδα αυτή η στατιστική είναι σαφέστατα κίβδηλη. Δεν χρειάζεται και πολύ μυαλό να το καταλάβεις. Ηδη από τα έτη των «παχειών αγελάδων» οι κακοπληρωμένες θέσεις στον Ιδιωτικό τομέα ήταν τουλάχιστον στο 50% του εργατικού απασχολούμενου δυναμικού.

Οποιος όμως είναι στο «κλαμπ» των εθελοντών ελπίζει ότι θα μπεί κάποια στιγμή στο κλαμπ των εργαζόμενων κι έτσι θα μπορεί έστω να αμείβεται. Κακά αμειβόμενος αλλά αμειβόμενος όχι εθελοντής.

2Και εδώ πάλι αυτή η άτιμη η «ελπίδα» που λέει ο Καζαντζάκης… που θα διχάσει τους εργαζόμενους σε δύο στρατόπεδα.

Οι ελπίζοντες και οι κατέχοντες (την ελπίδα) το προνόμιο της εργασίας…!

Η εργασία από Κοινωνικό Δικαίωμα που προστατεύεται και από το Σύνταγμα (έτσι λέει τουλάχιστον ) έγινε προνόμιο και φρούδα Ελπίδα…

Διότι όπως είπε κάποιος μικρός και ανόητος «φελλός», σε μία εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης με την Ελλη Στάη, οι νέοι θα μπορούν να βάλουν στο βιογραφικό τους το στοιχείο του «εθελοντή» ώστε να προσελκύσουν μελλοντικούς εργοδότες που θα θέλουν να τους εντάξουν στο δυναμικό τους.

Δηλαδή κοινώς προπονήσου στον Εθελοντισμό (στο τζάμπα) γιατί όταν και εάν εργαστείς πάλι στο τζάμπα θα είσαι…

Πάλι καλά που ο τραγουδιστής Δ. Τσακνής του υπενθύμισε ότι οι άνθρωποι ψάχνουν εργασία στην Ελλάδα ,για να βγάλουν χρήματα για να φάνε, και όχι να κάνουν το χόμπυ τους…

Εξαιρετικό όμως το πνεύμα  και η αντίληψη προσαρμογής του υποκειμένου εθελοντή-εργαζόμενου-δούλου που διαποτίζουν την κοινωνία.

Η ορολογία «ανεργία» και «άνεργος» θα πρέπει να εξαλειφτεί από το σύγχρονο λεξιλόγιο.

Δεν γίνεται να είσαι άνεργος. Ο άνεργος θα είναι ο τεμπέλης της κοινωνίας. Ο στιγματισμένος του καπιταλισμού. Ο απόβλητος, ο απροσάρμοστος. Θα είσαι ή εργαζόμενος ή εθελοντής. Δεν μπορεί να είσαι άνεργος…άεργος θα ονομάζεσαι.

Εχεις εργατική δύναμη ? επέλεξε…ή εθελοντής στο τζάμπα ή στη γαλέρα με το μαστίγιο.

Κι έτσι το σύστημα εξουσίας θα ανοιγοκλείνει την κάνουλα της «απασχόλησης» και του «εθελοντισμού» όπως θα κρίνει αυτό σε κάθε χρονική συγκυρία.

Δυστυχώς έχει λησμονηθεί τι σημαίνει το «κεφάλαιο εργαζόμενος» σε μία επιχείρηση.

Εχει λησμονηθεί ακόμα και το τι σημαίνει να προσφέρεις την Εργασία σου σε ένα Κράτος. Σε μία κοινότητα, σε μία κοινωνία.

Αλλά θα μου πείτε, εδώ έχει λησμονηθεί ακόμα και τι σημαίνει να είσαι Κράτος  και να έχεις Σύνταγμα…η εργασία θα τους νοιάξει ?

Δούλοι καταντήσαμε. Και με (τους) νόμους (τους).

Και οι δούλοι μόνο ελπίζουν. Εργάζονται σκυφτοί στον αφέντη τους και ελπίζουν.12Για την ελευθερία τους.

Παραφράζοντας τον Βασίλη αυτές τις πικρές μέρες Δεκεμβρίου του 2012… «…κάνει μία ψύχρα απόψε που με αρρωσταίνει και φοβάμαι για αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα…»

Καλή Δύναμη σε όλους

-Αμετανόητος / 21-12-2012