Από τη σύντομη αντιφασιστική συμμαχία στην αντικομμουνιστική εθνική ενότητα – Δημήτρης Κουσουρής: «Δίκες δοσιλόγων 1944-1949»


kousouris
«Γράφει ο Δημοσθένης Παπαδάτος – Αναγνωστόπουλος»
______________________________________

Δημήτρης Κουσουρής: «Δίκες δοσιλόγων 1944-1949. Δικαιοσύνη, συνέχεια του κράτους και εθνική μνήμη». | Εκδόσεις Πόλις | Αθήνα | σελ: 679 

Από τη σύντομη αντιφασιστική συμμαχία στην αντικομμουνιστική εθνική ενότητα: Η συνέχεια του πολέμου με δικαστικά μέσα

Μερικούς μήνες μετά την Απελευθέρωση, στον απόηχο πια των Δεκεμβριανών, ο Μανόλης Αναγνωστάκης γράφει ότι «κανένας πόλεμος δεν τέλειωσε ποτέ». Η πικρή υπόμνηση δεν αφορά μόνο την κατάσταση στην Ελλάδα· με τα λόγια του τσέχου φιλοσόφου Jan Patoĉka, σε ολόκληρη την Ευρώπη ο Β” Παγκόσμιος Πόλεμος «μεταλλάχθηκε σε κάτι παράξενο, που δεν έμοιαζε μήτε με πόλεμο, μήτε με ειρήνη». Η μετάλλαξη αυτή συντελέστηκε σε μεγάλο βαθμό διά της  δικαστικής οδού – με τη συγκρότηση δηλαδή έκτακτων δικαστηρίων στη βάση έκτακτων νόμων. Οι νόμοι αυτοί θα όριζαν αναδρομικά το έγκλημα της συνεργασίας με τον εχθρό – κυρίως, όμως, θα δημιουργούσαν ένα πλαίσιο εξατομίκευσης/αποπολιτικοποίησης της ευθύνης για τη συνεργασία με τον κατακτητή που συμπεριελάμβανε κρατικά και οικονομικά εγκλήματα – ένα πλαίσιο στον αντίποδα πειραμάτων «λαϊκής δικαιοσύνης» και αντάρτικου πόλης που εφάρμοζαν οι αντιστασιακές οργανώσεις απέναντι στους δοσίλογους. Αν κάθε νόμος αποτελεί συμπύκνωση μιας πολιτικής στρατηγικής, η εσωτερίκευση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου από τα κράτη αποσκοπούσε στην επιβεβαίωση της ηθικής υπεροχής των νικητών και το κλείσιμο των λογαριασμών του παρελθόντος – με όριο, ωστόσο, την διαχείριση των νέων πολιτικών και κοινωνικών ισορροπιών.

Συνέχεια