Audre Lorde-Ηλικία,Φυλή,Τάξη και Φύλο…


Γραμμένο το 1980, περιλήφθηκε στο Sister Outsider (1984), p. 114-123. Μτφρ: kali-detri
Ηλικία, Φυλή, Τάξη, και Φύλο: Οι γυναίκες επαναπροσδιορίζουν την διαφορά [1]
Η πλειοψηφία –σχεδόν– της Δυτικοευρωπαϊκής ιστορίας μας αναγκάζει να βλέπουμε τις ανθρώπινες διαφορές σε απλοϊκή αντιπαράθεση μεταξύ τους: κυρίαρχος/υποτελής, καλός/κακός, πάνω/κάτω, ανώτερος/κατώτερος. Σε μια κοινωνία όπου το ορθό ορίζεται στα πλαίσια του κέρδους παρά στα πλαίσια των ανθρωπίνων αναγκών, πρέπει να υπάρχει πάντοτε μια ομάδα ανθρώπων, οι οποίοι μέσα από τη συστηματική καταπίεση να αισθάνονται ότι περιττεύουν, ώστε να καταλάβουν [occupy] τον ρόλο του απο-ανθρωποποιημένου κατώτερου. Μέσα σε αυτή την κοινωνία, η ομάδα αυτή αποτελείται από τους Μαύρους και τους ανθρώπους του Τρίτου κόσμου, την εργατική τάξη, τους ηλικιωμένους και τις γυναίκες.
Ως μια 49χρονη Μαύρη λεσβία φεμινίστρια σοσιαλίστρια μητέρα δύο παιδιών, περιλαμβανομένου ενός αγοριού, και ως μέλος ενός διαφυλετικού ζευγαριού, βρίσκω συχνά τον εαυτό μου να αποτελεί κομμάτι κάποιας ομάδας που ορίζεται ως Άλλη, αποκλίνουσα, κατώτερη, ή απλά λάθος. Παραδοσιακά, στην αμερικάνικη κοινωνία, είναι τα μέλη των καταπιεσμένων, αντικειμενοποιημένων ομάδων που αναμένεται να «απλωθούν» και να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ της πραγματικότητας των ζωών μας και της συνείδησης του καταπιεστή μας. Διότι για να επιβιώσουμε, όσοι από εμάς βιώνουμε την καταπίεση – που είναι τόσο αμερικάνικη όσο η μηλόπιτα [apple pie] – έπρεπε να μείνουμε πάντοτε παρατηρητές, να εξοικειωθούμε με τη γλώσσα και τους τρόπους του καταπιεστή, ακόμα μερικές φορές να τους υιοθετήσουμε με αντάλλαγμα κάποια αίσθηση προστασίας. Οποτεδήποτε ανακύπτει η ανάγκη για κάποια προσποίηση επικοινωνίας, εκείνοι που κερδίζουν από την καταπίεσή μας μάς καλούν να μοιραστούμε τη γνώση μας με αυτούς. Με άλλα λόγια, είναι η υποχρέωσή του καταπιεσμένου να διδάξει στους καταπιεστές τα λάθη τους.
Είμαι υπεύθυνη για τη διδασκαλία των καθηγητών που απορρίπτουν την κουλτούρα των παιδιών μου στο σχολείο. Οι Μαύροι και οι άνθρωποι του Τρίτου Κόσμου είναι αναμενόμενο να διδάξουν τους λεύκους ως προς την ανθρωπινότητά μας. Οι γυναίκες αναμένεται να διδάξουν τους άντρες. Οι λεσβίες και οι γκέι άντρες αναμένεται να διδάξουν τον ετεροσεξουαλικό κόσμο. Οι καταπιεστές διατηρούν τη θέση τους και αποφεύγουν την ευθύνη των πράξεών τους. Υπάρχει μια διαρκής εξάντληση ενέργειας η οποία θα ήταν καλύτερο να αξιοποιηθεί στον επαναπροσδιορισμό μας και την επινόηση ρεαλιστικών σεναρίων για την αλλαγή του παρόντος και την οικοδόμηση του μέλλοντος.
Η θεσμοποιημένη απόρριψη της διαφοράς είναι μια απόλυτη αναγκαιότητα σε μια οικονομία κέρδους η οποία χρειάζεται ως πλεονάζοντες πληθυσμούς τους ξένους. Ως μέλη μιας τέτοιας οικονομίας, όλοι έχουμε προγραμματιστεί να αντιδρούμε στις ανθρώπινες διαφορές μεταξύ μας με φόβο και φθόνο και να χειριζόμαστε αυτή τη διαφορετικότητα με τρεις τρόπους: να την αγνοήσουμε, και όταν αυτό δεν είναι εφικτό, να την αντιγράψουμε αν θεωρούμε ότι είναι κυρίαρχη, ή να την καταστρέψουμε αν θεωρούμε ότι είναι υποδεέστερη. Αλλά δεν έχουμε καθόλου πρότυπα για να συσχετιστούμε αναμεταξύ των ανθρωπίνων διαφορών μας ως ίσοι. Σαν αποτέλεσμα, αυτές οι διαφορές έχουν εσφαλμένα κατονομαστεί και καταχραστεί στην υπηρεσία του διαχωρισμού και της σύγχυσης.

Συνέχεια

Terminal119: Ο βιασμός ως μέσο πολέμου…



Η λογική του πολέμου

Μιλώντας για πόλεμο, προσπαθεί κανείς να δώσει έμφαση είτε στα κίνητρα του πολέμου είτε στα στρατιωτικά/στρατηγικά μέσα με τα οποία προσπαθούν τα εμπλεκόμενα μέρη να κερδίσουν τον πόλεμο.Μια ανάλυση οικονομικίστικου, ωφελιμιστικού ή υπολογιστικού τύπου (ή ορθολογική, εν γένει), ωστόσο, αδυνατεί να εισχωρήσει στην λογική του πολέμου.Τα αίτια του πολέμου ή οι στρατιωτικοί υπολογισμοί δεν είναι ο ίδιος ο πόλεμος·αφορούν σε κάτι εξωτερικό ως προς τον πόλεμο (σε χάρτες στρατιωτικών επιτελείων και σε οικονομικές συναλλαγές).Ο ίδιος ο πόλεμος, καθ’ όλη τη διάρκειά του, χαρακτηρίζεται από λογικές και μηχανισμούς ελάχιστα ορθολογικούς, αν δεχτούμε πως ο πόλεμος είναι κάτι που, πάνω απ’ όλα, βιώνεται.Αυτό γίνεται άμεσα αντιληπτό, μόνο και μόνο αν σκεφτούμε την αιτία για την οποίο ο πολεμιστής ρίχνεται στη μάχη: η λέξη πατρίδα. Η πατρίδα δεν είναι απλά μια λέξη, η αντανάκλαση ενός αντικειμένου στο συμβολικό πεδίο, αλλά μια ολόκληρη αφήγηση εν είδει φαντασίωσης. Κουβαλάει πάνω τις σύμβολα, αξίες, ιστορίες και την ίδια στιγμή προσαρτά τα υποκείμενα-φορείς της, μέσω δεσμών αγάπης και αφοσίωσης.Αυτά βιώνονται από το υποκείμενο του έθνους και μέσω αυτών συνδέεται με τα επιμέρους στοιχεία του έθνους (αλληλεγγύη προς τους συμπατριώτες μου, αγάπη για τη γλώσσα μου, δεσμοί αίματος με το έδαφος κλπ.).Μιλάμε, δηλαδή, για την απόλαυση του έθνους και την οργάνωσή της σε σχέση με τις εθνικές αφηγήσεις. [1]

Βασικός στόχος σε κάθε πόλεμο και κεντρικός μηχανισμός του είναι η καταστροφή της ταυτότητας του αντιπάλου.Τα βασανιστήρια εναντίον μουσουλμάνων κρατουμένων που ήρθαν στη δημοσιότητα τα τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνουν την άποψη αυτή.Οι κρατούμενοι αφήνονται χωρίς τροφή
για αρκετό χρονικό διάστημα και, αφού το αίσθημα της πείνας γίνει βασανιστικό, τους προσφέρεται
σαν τροφή χοιρινό κρέας.Ο μουσουλμάνος έρχεται, λοιπόν αντιμέτωπος με ένα τρομακτικό, για
αυτόν, δίλημμα: ή να ταλαιπωρηθεί ακόμη περισσότερο από την ανυπόφορη πείνα ή να τραφεί με
κάτι που είναι απαγορευμένο και θα τον φέρει αντιμέτωπο με το αίσθημα της ενοχής.Αυτό δεν είναι
απλά ένα βασανιστήριο, όπως θα ήταν η πρόκληση σωματικού πόνου.Το βασανιστήριο αυτό αποκτά
το σαδισμό του και την ισχύ του ως μέσο εξευτελισμού μόνο εντός του συμβολικού δικτύου στο
οποίο λαμβάνει χώρα. Επιτίθεται στην ίδια την αυτοαναπαράσταση του θύματος ως υποκειμένου

Συνέχεια

Christine Delphy- Ο κύριος εχθρός, μια υλιστική ανάλυση της καταπίεσης των γυναικών…


Από τη γέννηση του κινήματος για την απελευθέρωση των γυναικών στη Γαλλία, στις ΗΠΑ και αλλού, η μαρξιστική άποψη εκφράστηκε από μια γραμμή που συγκροτήθηκε έξω από το κίνημα. Αυτή προωθήθηκε τόσο από τα παραδοσιακά Κομμουνιστικά Κόμματα όσο και από τι νεότερες αριστερές ομάδες και μεταφέρθηκε στο κίνημα από μαχητικές γυναίκες μέλη των ομάδων αυτών.

Οι περισσότερες γυναίκες στο κίνημα δεν βρίσκουν αυτή τη γραμμή ικανοποιητική ούτε στη θεωρία ούτε στη στρατηγική, για δύο βασικούς λόγους:

  1. Δεν εξηγεί την καταπίεση που είναι κοινή σε όλες τις γυναίκες και
  2. Δεν έχει ως επίκεντρο τη γυναικεία καταπίεση, αλλά τις επιπτώσεις της στο προλεταριάτο (βλέπε την ανάλυση στο άρθρο των McAffee και Wood 1969).

Κάτι τέτοιο είναι δυνατό μόνο γιατί υπάρχει μια μεγάλη αντίθεση ανάμεσα στις αρχές που διατείνονται ότι υποστηρίζουν οι μαρξιστές και στον τρόπο που τις εφαρμόζουν στην περίπτωση της κατάστασης των γυναικών. Ο ιστορικός υλισμός βασίζεται στην ανάλυση των κοινωνικών ανταγωνισμών με ταξικούς όρους. Οι τάξεις ορίζονται από τη θέση τους στο σύστημα παραγωγής. Ενώ αυτές οι αρχές υποτίθεται ότι χρησιμοποιούνται στην ανάλυση της κατάστασης των γυναικών ως γυναικών, η ιδιαίτερη σχέση των γυναικών με την παραγωγή έχει στην πραγματικότητα απλά αγνοηθεί, δηλ. δεν υπάρχει ταξική ανάλυση των γυναικών. Αυτό το θεωρητικό ολίσθημα έχει άμεσες συνέπειες:

  1. η καταπίεση των γυναικών αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα συνέπεια που προκύπτει από την ταξική πάλη, όπως αυτή ορίζεται αποκλειστικά από την καταπίεση του προλεταριάτου από το κεφάλαιο.
  2. Η συνεχιζόμενη καταπίεση των γυναικών σε χώρες όπου ο καπιταλισμός έχει καταργηθεί αποδίδεται σε καθαρά ιδεολογικούς παράγοντες. Αυτό όμως προϋποθέτει έναν ιδεαλιστικό και όχι μαρξιστικό ορισμό της ιδεολογίας. Την αντιμετωπίζει ως παράγοντα που μπορεί να επιβιώσει ακόμα κι όταν εξαλειφθεί κάθε υλική καταπίεση, της οποίας τη νομιμοποίηση εξυπηρετούσε.

Συνέχεια

Ρόζι Μπραϊντόττι-Νομαδικά Υποκείμενα (Ντελέζ και Φεμινισμός)…


πηγή: Νομαδικά υποκείμενα-Ενσωματότητα και έμφυλη διαφορά στη σύγχρονη φεμινιστική θεωρία (Κεφάλαιο 9,εκδ. νήσος,σελ. 389-413)

 

ΑΣΥΝΕΧΗ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ

 

Ο ΝΤΕΛΕΖ ΓΙΑ ΤΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

 

Για μας… τα βιολογικά φύλα είναι τόσα όσοι και οι όροι στη συμβίωση, οι διαφορές είναι τόσες όσα και το στοιχεία που συμβάλλουν σε μια διαδικασία μόλυνσης. Ξέρουμε ότι διέρχονται πολλά όντα ανάμεσα σε έναν άντρα και μια γυναίκα· προέρχονται από διαφορετικούς κόσμους, γεννιούνται στον άνεμο, σχηματίζουν ριζώματα γύρω από τις ρίζες· δεν κατανοούνται με όρους παραγωγής, μόνο με όρους γίγνεσθαι.

Ντελέζ και Γκουατταρί

Συνέχεια

Foucault, θηλυκότητα και εκσυγχρονισμός της πατριαρχικής κυριαρχίας…


της Sandra Lee Bartky
____________________________________________________________

Το κείμενο της Sandra Lee Bartky δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1988, στην έκδοση “Feminism and Foucault: Reflections on Resistance”. Το ανακαλύψαμε στην έκδοση “The politics of women’s bodies: Sexuality, appearance and behaviour”. Παρόλη την περιγραφική και αναλυτική του αξία για το μετασχηματισμό της πατριαρχικής εξουσίας στον ορίζοντα της νεωτερικότητας και κατά συνέπεια την κεντρική θέση που κατέχει στη σχετική βιβλιογραφία, παρέμενε αμετάφραστο στα ελληνικά. Χωρίς να συμφωνούμε απόλυτα με κάποια από τα συμπεράσματα της συγγραφέα και δεδομένου ότι η θεωρία πάνω σε ζητήματα φύλου έχει πλέον προωθηθεί σε διάφορες κατευθύνσεις, εκτιμήσαμε ότι παραμένει επίκαιρη η κριτικά έμφυλη ανάγνωση του Foucault, η περιγραφή των βίαιων επιταγών της θηλυκότητας και οι δομές ενσωμάτωσής τους από τα υποκείμενα που φέρουν τα σώματά τους περισσότερο ως αντικείμενα θέασης και κριτικής παρά ως βιώσιμα και βιωμένα σώματα. Το κείμενο επιμένει στις αόρατες πατριαρχικές θεσμίσεις που συγκροτούν το θηλυκό υποκείμενο – πάνω σ’ αυτές τις θεσμίσεις είναι που πατάει και η καπιταλιστική συνθήκη ως παράλληλος μηχανισμός κατασκευής του καταναλωτικού υποκειμένου.

Συνέχεια