Οι Μογγόλοι νομάδες ξαναθυμούνται τον κομμουνισμό απέναντι στην κλιματική αλλαγή…


της Nina Wegner

Μια ισχυρή πνοή νοσταλγίας για την παλιά σοβιετική εποχή πνέει ανάμεσα στους νομάδες βοσκούς οι οποίοι –πολύ μετά από τότε που η Μογγολία έπαψε να είναι κομμουνιστική, στις αρχές της δεκαετίας του 1990- προσαρμόζονται σε έναν ολοένα και πιο απειλούμενο τρόπο ζωής στα τεράστια βοσκοτόπια της μογγολικής στέπας.

«Παλιά, εκτρέφαμε και πουλούσαμε ζώα ως σοσιαλιστική κολλεκτίβα», μας είπε ο Nerguibaatar L., ένας βοσκός που ζει στην επαρχία Ιχ Tαμίρ της κεντρικής Μογγολίας. «Αλλά αυτό δεν υπάρχει πια, λόγω ελεύθερου εμπορίου. Εμείς οι κτηνοτρόφοι θα προτιμούσαμε να επιστρέψουμε σε αυτό, αν είχαμε επιλογή».

Με δεδομένη την απόλυτη αποτυχία της Σοβιετικής Ένωσης, η επιθυμία αυτή φαίνεται παράξενη. Αλλά οι κτηνοτρόφοι λένε ότι έχουν δύο πιεστικούς λόγους: καλύτερη διαχείριση των βοσκοτόπων καιπροσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Η Μογγολία, ένα κράτος πρώην σοβιετικός δορυφόρος, βιώνει την υπερθέρμανση του πλανήτη σε ρυθμό τριπλάσιο από τον παγκόσμιο. Όλο και περισσότερο, απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα που συνδυάζουν ξερά καλοκαίρια και δριμείς χειμώνες, (dzud στα μογγολικά), καταστρέφουν τα κοπάδια και απειλούν την επιβίωση πολλών βοσκών –που είναι η ραχοκοκαλιά της μογγολικής οικονομίας. Σύμφωνα με το Συντονιστή των Ηνωμένων Εθνών για τη Μογγολία, το τελευταίο dzud (Νοέμβριος 2015 – Μάρτιος 2016) προκάλεσε το θάνατο 1,1 εκατομμυρίου ζώων και έπληξε 250.000 ανθρώπους.

Το πρόβλημα επιδεινώνεται από την υποβάθμιση των άλλοτε καταπράσινων λιβαδιών της Μογγολίας. Λόγω μη βιώσιμων πρακτικών βοσκής, κοντά στο 78% των βοσκοτόπων της Μογγολίας έχουν υποβαθμιστεί ή μετατρέπονται σε έρημο.

Ως αντίδραση, κάποιοι βοσκοί, ερευνητές και μη κυβερνητικές οργανώσεις άρχισαν να πειραματίζονται για να θέσουν σε πρακτική εφαρμογή τη νοσταλγία για τη σοβιετική εποχή. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, οπότε εμφανίστηκαν διαδοχικά τρεις από τους χειρότερους χειμώνες στην καταγραμμένη ιστορία, οι βοσκοί στις απερημωμένες περιοχές άρχισαν να συνασπίζονται σε κολλεκτίβες εργασίας που ονομάζονται «Ομάδες Χρηστών Βοσκότοπων» (ΟΧΒ), να μοιράζονται τους πόρους και να αυτορυθμίζουν τον αντίκτυπο της δραστηριότητάς τους στο περιβάλλον. Πάνω από μια δεκαετία αργότερα, οι στατιστικές και τα ανεπίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το πράγμα δουλεύει.

Συνέχεια

Η αλγερινή Σαχάρα, Ελντοράντο της ντομάτας…


Στο νοτιοανατολικό τμήμα των υψιπέδων της Αλγερίας παρατηρείται μια εντυπωσιακή ανάπτυξη της καλλιέργειας ντομάτας σε θερμοκήπια. Η παραγωγή, που ακολουθεί τη λογική των βραχυπρόθεσμων κερδών, επιτρέπει να τροφοδοτηθούν με αγροτικά προϊόντα οι αγορές μιας χώρας η οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα βρισκόταν αντιμέτωπη με την έλλειψη αγαθών. Θέτει όμως σε κίνδυνο την επιβίωση των οάσεων και των πόρων του «απολιθωμένου ύδατος» (του υδροφόρου ορίζοντα που βρίσκεται σε μεγάλο βάθος και δημιουργήθηκε σε μακρινές γεωλογικές εποχές), ενώ δημιουργεί και σοβαρά προβλήματα δημόσιας υγείας λόγω της εντατικής χρήσης φυτοφαρμάκων.

Οι τουρίστες που ανακαλύπτουν τα υψίπεδα της Αλγερίας καθώς προχωρούν προς τον Νότο, προς το κέντρο της Σαχάρας, θαμπώνονται από την ομορφιά του τοπίου. Η εθνική οδός 83, η οποία συνδέει την Τεμπέσα με την Μπίσκρα, διασχίζει βραχώδη τοπία σπάνιας ομορφιάς. Στην περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στα αντερείσματα του ορεινού όγκου Ορές στον Βορρά και των ορέων της Νεμέτσα στον Νότο, κυριαρχούν οι βράχοι, η άμμος και η σκόνη. Βρισκόμαστε 450 χλμ. νοτιοανατολικά του Αλγερίου και μπροστά μας ανοίγονται οι πύλες της απεραντοσύνης της Σαχάρας. Η έρημος αρχίζει να κάνει έντονη την παρουσία της: το καλοκαίρι, η ζέστη είναι ανυπόφορη και η παλέτα των χρωμάτων περιορίζεται στο κίτρινο και στο γκρι, το οποίο παίρνει καμιά φορά και ροζ αποχρώσεις. Και φυσικά, καμιά πρασινάδα δεν μπορεί να φυτρώσει σε ένα έδαφος τόσο φτωχό σε οργανικές ύλες, κάτω από έναν ουρανό ο οποίος τσιγκουνεύεται τη βροχή. Κι όμως, σε διάφορα σημεία, ακόμα και σε απόσταση μερικών μέτρων από την εθνική οδό, ο επισκέπτης βρίσκεται μπροστά σε ένα εκπληκτικό θέαμα: βλέπει πάνω στην άμμο χιλιάδες χαμηλά θερμοκήπια –τα αποκαλούμενα «θερμοκήπια τούνελ» – να απλώνονται μέχρι εκεί που μπορεί να φθάσει η ματιά του. Στο εσωτερικό των μακρών διαδρόμων που έχουν σχήμα μισού βαρελιού, μέσα σε μια ατμόσφαιρα υγρή και χλιαρή, υπάρχουν σειρές από ντοματιές με ολοστρόγγυλους καρπούς, όλες της ίδιας ποικιλίας, της tofane, που δίνει εξαιρετικά τυποποιημένους, μεγάλους και ανθεκτικούς καρπούς.

tomate-serre

Συγκομιδή ντομάτας σε θερμοκήπιο της περιοχής Μ’Ζιράα, στην αλγερινή Σαχάρα (φωτ.: laroussi/vitaminedz).

Συνέχεια

«Ενα “σιδερένιο χέρι” πάνω από την ελεύθερη διακίνηση των σπόρων»


ΒΑΣΩ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ, εκπρόσωπος της εναλλακτικής κοινότητας «Πελίτι»

Βασω ΚανελλοπουλουΑπό τον περασμένο Μάιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια σειρά μέτρων για το σύνολο της αγροδιατροφικής αλυσίδας και, μεταξύ αυτών, για το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό, συμπεριλαμβανομένων και των σπόρων.
Σήμερα το ζήτημα συζητείται στην Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ θα είναι ένα από τα τελευταία καυτά θέματα που θα συζητηθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από τις εκλογές του 2014. Θα παραμείνει ελεύθερη η διακίνηση των παραδοσιακών σπόρων ή, κατά την επιθυμία των πολυεθνικών, θα περάσει στην παρανομία;

«Από τη στιγμή που εγκριθεί ο Κανονισμός από το Ευρωκοινοβούλιο, οι εθνικές κυβερνήσεις δεν έχουν κανένα λόγο»

«Θέλουμε να υπάρχει το ελεύθερο ταξίδι του σπόρου, ώστε να προσαρμόζεται το φυτό με βάση το εύρος των γονιδίων του. Είναι και η μόνη εξασφάλιση απέναντι στην κλιματική αλλαγή και απέναντι στη μελλοντική επισιτιστική μας επάρκεια»

Για το θέμα μιλάει στην «Εφημερίδα των Συντακτών» η Βάσω Κανελλοπούλου, εκπρόσωπος της εναλλακτικής κοινότητας «Πελίτι».ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον Τάσο Σαραντή

Συνέχεια

Είναι μύθος ότι η Ελλάδα δεν έχει επαρκή παραγωγή τροφίμων


Baby sugar cane farmland - stock photo

Η προπαγανδιστική στρατηγική των ομάδων (τόσο των ξένων επικυρίαρχων ή άλλως «δανειστών», όσο και των ιθαγενών εντολοδόχων τους ή άλλως «ελληνικής κυβέρνησης» αποκαλούμενης) που στηρίζουν, επιβάλλουν κι εφαρμόζουν τα μνημόνια, αποβλέπει στην αποθάρρυνση των ελλήνων πολιτών ότι υπάρχει άλλη οδός από την καταστροφική ακολουθούμενη τα τελευταία τρία χρόνια. Βασικό μοτίβο τους, που δυστυχώς έχει πείσει όσους πολίτες δεν έχουν την απαραίτητη ενημέρωση, είναι ότι δεν υφίσταται ελληνική παραγωγική δραστηριότητα. Πρόκειται για έναν ακόμα μύθο που προβάλλεται από τα εξαρτημένα ΜΜΕ, τον οποίον έρχεται να διαψεύσει το παρακάτω άρθρο, με στοιχεία προερχόμενα από το δελτίο τύπου της ΠΑΣΕΓΕΣ του Ιανουαρίου 2012, δελτίο που εύκολα μπορεί να βρει οιοσδήποτε δύσπιστος στο διαδίκτυο.

Μύθος η διατροφική εξάρτηση της Ελλάδας από άλλες χώρες
 (του Νίκου Παπαδόπουλου*)
 Ίσως τα πιο δημοφιλή σλόγκαν τον καιρό της κρίσης να είναι τα εξής: «Η Ελλάδα δεν παράγει τίποτα» ή «Αν πάψουν οι εισαγωγές, τελειώσαμε, θα πεινάσουμε». Οι παραπάνω φράσεις, εκτός από ενδείξεις εθνικής μειονεξίας, μαρτυρούν και ένα τεράστιο έλλειμμα πληροφόρησης ή, καλύτερα, μια συστηματική παραπληροφόρηση του κοινού σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας.
Ο μύθος της έλλειψης τροφίμων στην Ελλάδα
Όπως προκύπτει από την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, το 79% των Ελλήνων (και το 47% των Κυπρίων) θεωρεί πως δεν υπάρχουν επαρκή επίπεδα παραγωγής τροφίμων για τον ευρωπαϊκό πληθυσμό σε επίπεδο ΕΕ, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων (ποσοστό 94% – το μεγαλύτερο σε όλη την Ευρώπη) πιστεύει ότι η εθνική παραγωγή τροφίμων δεν είναι επαρκής για να καλύψει τις ανάγκες του πληθυσμού. Οι παραπάνω φόβοι των Ελλήνων είναι εντελώς αδικαιολόγητοι. Σύμφωνα με έρευνα της ΠΑΣΕΓΕΣ, η οποία πρόσφατα είδε το φως της δημοσιότητας, η Ελλάδα, ακόμα κι αν κοπούν τελείως οι εισαγωγές τροφίμων (όπως έγινε στην Αργεντινή), δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να πεινάσει. Έτσι, λοιπόν, όπως αναφέρει ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ, κ. Τζανέτος Καραμίχας, το ποσοστό αυτάρκειας της χώρας σε μια σειρά βασικών αγροτικών-διατροφικών προϊόντων φυτικής και ζωικής παραγωγής για το 2010, ανήλθε κατά μέσο όρο στο 94% περίπου!
Ειδικότερα, από την παραπάνω έρευνα προκύπτει ότι το ποσοστό αυτάρκειας στη φυτική παραγωγή ανέρχεται κατά μέσο όρο περίπου στο 99%, αλλά διαφοροποιείται μεταξύ επιμέρους κατηγοριών προϊόντων, όπως τα δημητριακά, όπου η αυτάρκεια ανέρχεται στο 82% περίπου, με το μικρότερο ποσοστό να καταγράφεται στο μαλακό σιτάρι (32%) και το υψηλότερο στο ρύζι (171 %). Συνέχεια