Οι Νέο-Ζαπατίστα: είκοσι χρόνια μετά


ΖαπατίσταςΤου Immanuel Wallerstein

Την 1η Ιανουαρίου του 2014 ο Στρατός των Ζαπατίστα για την Εθνική Απελευθέρωση (Ejército Zapatista de Libéración Nacional, EZLN) γιόρτασε την εικοστή επέτειο από την εξέγερση στη Τσιάπας. Τον χρόνο αυτό προβαίνουν σε μία αυτοαξιολόγηση. Τον Απρίλιο, στην επίσημη έκδοση του EZLN,  Rebeldía Zapatista (Εξέγερση των Ζαπατίστα), ο Αντάρτης Υποδιοικητής Μοϊσές δημοσίευσε ένα αφιέρωμα για τον «πόλεμο ενάντια στη λησμονιά». Αναφέρει ότι σε μόλις δεκαεννιά χρόνια, ο αγώνας του EZLN«έχει καταστήσει υπό έλεγχο» το δαιμονικό σύστημα που έχει καταπιέσει τους αυτόχθονες λαούς για 520 χρόνια.

Ποιό είναι το κατόρθωμα του EZLN; Με ποια έννοια μπορεί να λεχθεί ότι είναι μία επιτυχία; Το EZLNέχει χλευαστεί όχι μόνο από την δεξιά ανά τον κόσμο, αλλά και από ορισμένα στοιχεία της αριστεράς ανά τον κόσμο με την κατηγορία ότι ήταν και είναι άσχετο με τον παγκόσμιο αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τον νεοφιλελευθερισμό. Τι έχουν πετύχει, ρωτούν οι επικριτές; Η πορεία τους υπήρξε κάτι περισσότερο από μία επίδειξη δημοσίων σχέσεων;

Αυτού του είδους η κριτική χάνει ολόκληρο το νόημα της εξέγερσης. Το πρώτο τους κατόρθωμα ήταν το ότι επέζησαν απέναντι σε έναν μεξικανικό στρατό που τους προκαλεί για είκοσι χρόνια με σκοπό να τους καταστρέψει. Έχουν συγκρατήσει επιτυχώς την κατάσταση όχι μόνο μέσω της στρατιωτικής ικανότητας του EZLN(η οποία δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή του μεξικανικού στρατού), αλλά εξαιτίας της πολιτικής τους ισχύος –τόσο εσωτερικά με τους αυτόχθονους λαούς της Τσιάπας, όσο και εξωτερικά με τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι αυτή η δύναμη που περιόρισε τις προσπάθειες του στρατού σε τίποτα περισσότερο από παρενόχληση (κάποιες φορές φονική) στις παρυφές των αυτόνομων κοινοτήτων.

Συνέχεια