Το υψηλό γούστο ως σημείο συμπύκνωσης των τεχνολογιών εξουσίας του μοντερνισμού…


Του Βασίλη Τρωίζου

_____________________________________________________

α)Ανθρωπινότητα και ζωώδες

Το αστικό γούστο όπως αυτό ορίζεται στη σχέση του προς την αναζήτηση και την αναγνώριση του υψηλού στην τέχνη συγκροτείται και θεμελιώνεται διαφορικά,σχεσιακά με βάση την άρνηση και την αηδία που θρέφει απέναντι στο έτερό του:το χαμερπές,το χυδαίο,το χαμηλό,το γούστο που προορίζεται για την ικανοποίηση των αισθήσεων και δεν ανυψώνεται στο επίπεδο της διάνοιας και της πνευματικότητας.

Το χαμηλής ποιότητας γούστο σε αυτό το πλαίσιο λόγου εξισώνεται με το ευχάριστο,αυτό που διεγείρει και σαγηνεύει τις αισθήσεις με άμεσο τρόπο χωρίς κάποια νοητική διαμεσολαβηση.Το »καθαρό»,υψηλό αντίθετα χαρακτηρίζεται από την ικανότητα του Λόγου να αναστέλλει τις εύκολες απολαύσεις των αισθήσεων,να αντιστέκεται στη λαγνεία του αισθητηριακού

Στη γλώσσα του Διαφωτισμού η ανθρώπινη ελευθερία ορίζεται ως ακριβώς αυτή η ικανότητα να υπερβαίνει κανείς την ζωώδη κατάσταση και την αγελαία ευχαρίστηση που προσφέρουν οι ηδονές.Η είσοδος στον πολιτισμό είναι η άρνηση της υποταγής και της προσχώρησης στο καθαρό πάθος. Η εξελικτική κοσμοθεωρία του διαφωτισμού κυριαρχείται από την έννοια της προόδου.Το ανθρώπινο είδους ακολουθεί μια ιστορία σταδιακής απόσπασης από το αισθητικό και σωματικό,που εξισώνεται με την φύση και την πρωτόγονη κατάσταση προσανατολιζόμενο προς την πραγμάτωση του Λόγου και της ελευθερίας.

Συνέχεια