Μία λακανική ερμηνεία της χρηματοπιστωτικής κρίσης …


Η παρούσα διεθνής κρίση είναι από πολλές απόψεις μία διαδικασία χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Δεν προέκυψε ούτε από μία βιομηχανική κρίση ούτε από ένα χρηματιστηριακό κραχ. Προκλήθηκε από το απλό γεγονός πως ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά στις ΗΠΑ, κυρίως Λατινοαμερικάνοι, μαύροι και χαμηλόμισθοι λευκοί εργαζόμενοι δεν ήταν σε θέση να αποπληρώσουν τα στεγαστικά τους δάνεια. Το γεγονός πως η πτώχευση φτωχών εργαζομένων και μειονοτικών, μία διαδικασία που στο παρελθόν συνέβαινε χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες στη γενική οικονομία, έφτασε σήμερα να απειλεί την ίδια την ύπαρξη του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος μπορεί να κατανοηθεί μόνο στα πλαίσια μίας ανάλυσης που ιχνηλατεί την εξέλιξη της χρηματοπιστωτικής σφαίρας στον ύστερο καπιταλισμό, την υπερδιόγκωση της και τη σχετική αυτονόμιση της από την πραγματική οικονομία.

Ωστόσο για να μην υπάρξουν παρανοήσεις διευκρινίζουμε πως αυτό που έφτασε να αποκαλείται χρηματιστικοποίηση της οικονομίας δεν αποτέλεσε κάποια τυχαία εξέλιξη ή αυθαίρετη επιλογή αστικών μερίδων. Ήταν μία στρατηγική επιλογή των αστικών τάξεων και των κρατών των δυτικών χωρών προκειμένου να αντιμετωπιστεί η προηγούμενη διεθνής καπιταλιστική κρίση των αρχών της δεκαετίας του 1970. Σκοπός όμως αυτού του σύντομου κειμένου δεν είναι να περιγράψει με λεπτομέρειες τα πως και τα γιατί αυτής της επιλογής, να παρακολουθήσει την εφαρμογή της στις δεκαετίες του νεοφιλελευθερισμού, ή να αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο αυτή η στρατηγική κατέστη, συγκυριακά έστω, επιτυχημένη για το παγκόσμιο κεφάλαιο. Αναγνωρίζοντας όμως το δομικό και αναβαθμισμένο ρόλο της χρηματοπιστωτικής σφαίρας στη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας, θα επικεντρώσουμε στην κατανόηση των βαθύτερων νόμων και δυναμικών του χρηματοπιστωτικού τομέα, προσπαθώντας να εξηγήσουμε την τρέχουσα κρίση στη βάση ακριβώς αυτών των νόμων και των δυναμικών. Λόγω περιορισμών θα κινηθούμε αναγκαστικά σε ένα υψηλό επίπεδο αφαίρεσης, παραλείποντας πολλά από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και μορφές εκδήλωσης αυτών των νόμων.

Συνέχεια