Δημιουργώντας τάξη μέσα από το χάος


Το ότι ζούμε σε έναν ιδιαίτερα πολύπλοκο και αβέβαιο κόσμο θεωρείται πλέον μια σχεδόν αυταπόδεικτη αλήθεια για τους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα η επίσημη «επιστημονική» ιδεολογία όπως προβάλλεται από τα ΜΜΕ -αλλά και τα επίσημα σχολικά προγράμματα- επιχειρεί να μας πείσει ότι η αταξία, η αβεβαιότητα και η τυχαιότητα των φαινομένων που παρατηρούμε γύρω μας δεν είναι σε καμία περίπτωση εγγενείς αλλά απλώς φαινομενικές: μια ψευδαίσθηση που αποδίδεται αποκλειστικά σε ανθρωποκεντρικές προκαταλήψεις ή, ακόμη χειρότερα, σε διανοητική σύγχυση.

Αυτή η ιδεοληπτική προκατάληψη υπέρ μιας βαθύτερης, απλής και ασφαλώς νομοτελειακής εξήγησης όλων των πολύπλοκων «επιφαινομένων» δεν είναι καθόλου αυθαίρετη ή παράλογη. Αντίθετα, στηρίζεται σε μια σειρά από αρκετά επιτυχημένες μεθοδολογικές παραδοχές που, κυρίως κατά το παρελθόν, συνέβαλαν στην ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης.

Αναμφίβολα η πιο επιτυχής από αυτές τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις είναι ο «αναγωγισμός», η άποψη δηλαδή ότι όλα τα πολύπλοκα φυσικά φαινόμενα μπορούν, κατ’ αρχήν, να εξηγηθούν από λίγους απλούς νόμους ή από κάποιες θεμελιώδεις «πρώτες αρχές» στις οποίες και οφείλουμε να αναγάγουμε τα πάντα. Αυτό το αναγωγιστικό εξηγητικό σχήμα αποδείχτηκε εξαιρετικά γόνιμο αλλά ταυτόχρονα και υπερβολικά περιοριστικό για την ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης: ανακαλύψαμε γιατί πέφτουν τα μήλα, ενώ αγνοούμε το πώς αυτά δημιουργήθηκαν ή γιατί, ενδεχομένως, τα θεωρούμε εύγευστα!

Τις τελευταίες δεκαετίες η εκπληκτική ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας σε όλους τους τομείς -από τη μικροφυσική μέχρι τη μοριακή βιολογία και από τη νευροεπιστήμη μέχρι την οικολογία- οδήγησε στην αποκάλυψη των ανυπέρβλητων περιορισμών αυτής της μηχανιστικής και αυστηρά αναγωγιστικής προσέγγισης, η οποία κατά το παρελθόν είχε οδηγήσει στους μεγάλους θριάμβους της κλασικής επιστήμης, όπως είναι η νευτώνεια μηχανική και η θεωρία της σχετικότητας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η αρχή της ουδετερότητας του διαδικτύου…


της Δώρας Κοτσακά-Καλαϊτζιδάκη

Η ουδετερότητα του διαδικτύου αποτελεί την πιο πολυσυζητημένη έννοια των τελευταίων ετών όσον αφορά τα ψηφιακά δικαιώματα. Αναφέρεται στο ότι οι πάροχοι υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο (ISPs) μεταχειρίζονται με τον ίδιο τρόπο κάθε πακέτο δεδομένων που διέρχεται από τα δίκτυά τους, ανεξάρτητα από την προέλευση, τον παραλήπτη, τον αποστολέα, το είδος του περιεχομένου ή τα χρησιμοποιούμενα για τη μετάδοσή τους μέσα (π.χ. ψηφιακός εξοπλισμός ή σχετικά πρωτόκολλα).

Έργο του Edward McGowan (πηγή: underplot.tumblr.com)

Η παραπάνω αρχή συνιστά την τεχνολογική και δικαιοπολιτική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ο δημόσιος χαρακτήρας του διαδικτύου. Είναι ενσωματωμένη στα διαδικτυακά πρωτόκολλα επικοινωνίας (TCP-IP), καθιστώντας τον έλεγχο των πληροφοριών που κυλούν μέσα στα σύγχρονα δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών εξαιρετικά δύσκολο για τους παρόχους. Όποια παρέκκλιση από αυτή την αρχή κριθεί απαραίτητη (π.χ. για λόγους δημοσίου οφέλους, κοινωνικής προστασίας ή ψηφιακής συμφόρησης) είναι εφικτό να αποτελέσει αντικείμενο ρύθμισης, αφού πρώτα τεκμηριωθεί νομικά και δοθεί δικαστική εντολή.

Η διαδικτυακή ουδετερότητα περιλαμβάνει τρεις θεμελιώδεις άξονες. Πρώτον, όλα τα σημεία του διαδικτύου είναι δυνατό να συνδέονται με όλα τα υπόλοιπα. Δεύτερον, όλοι οι πάροχοι οφείλουν να προσφέρουν όσο το δυνατόν καλύτερης ποιότητας υπηρεσίες για την επικοινωνία και μεταφορά δεδομένων από σημείο σε σημείο. Τρίτον, σε θέματα καινοτομίας δεν μπορεί να υπάρχει κανενός είδους παρακώλυση από κανέναν, άτομο ή φορέα. Η εφαρμογή των παραπάνω είναι θεμελιώδης, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη και η καινοτομία στον τομέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), αλλά και για την περιφρούρηση των βασικών αξιών του διαδικτύου: της δημοκρατίας και της ελευθερίας της επικοινωνίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ


 Ν. Καστάνη

Σ’ όλο, σχεδόν, τον κόσμο, η ανάπτυξη της αρχαίας ελληνικής σκέψης αποτελεί ένα αξιοθαύμαστο γεγονός. Κάποιοι, μάλιστα, μιλούν για “ελληνικό θαύμα”. Κατ’ επέκταση, μέσα σ’ αυτό το πνεύμα, αναφέρεται και το “ελληνικό θαύμα στα Μαθηματικά”. Ίσως αυτή η στάση να εκφράζει μια υπερβολική έκπληξη και έναν διογκωμένο ενθουσιασμό. Δεν προέρχεται, όμως, από μια μυθοπλασία, από ένα πλασματικό κατασκεύασμα, γιατί απηχεί μια αξιοσημείωτη ιστορική πραγματικότητα: την πολιτισμική αναμόρφωση του Αρχαίου Κόσμου, η οποία αποτέλεσε τη μήτρα της σύγχρονης κουλτούρας. Και είναι αλήθεια ότι η πολιτισμική αυτή αναμόρφωση ήταν και είναι το επίκεντρο του ιστορικού ενδιαφέροντος κι ο απώτερος σκοπός μιας πληθώρας μελετών και αναλύσεων του αρχαίου ελληνικού τρόπου σκέψης και συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια οπτική γωνία που είναι στενά συνυφασμένη με τη διαχρονική και ευρύτατα διαδεδομένη πεποίθηση ότι

Η ευρωπαϊκή σκέψη αρχίζει με τους αρχαίους Έλληνες.[1] Αυτή η στάση είναι, όπως φαίνεται, αρκετά ισχυρή, γιατί εμπνέει, ενεργοποιεί και νομιμοποιεί τους μελετητές της αρχαίας ελληνικής δημιουργίας. Αποτελεί ταυτόχρονα και το πλαίσιο διαμόρφωσης του θαυμασμού για την πνευματική και πολιτισμική ανέλιξη των αρχαίων Ελλήνων.

Μέσα σ’ αυτό το υψηλό επίπεδο ενδιαφέροντος και ιστοριογραφικής δυναμικής η ανάπτυξη των αρχαίων ελληνικών Μαθηματικών κατέχει μια κεντρική θέση. Κι όχι τυχαία, γιατί το συγκεκριμένο είδος επιστημονικής σκέψης άφησε ανεξίτηλα τα ίχνη του από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Στην προκειμένη περίπτωση αξίζει να αναφερθεί η πολύ χαρακτηριστική ρήση του διαπρεπή άγγλου ιστορικού των Μαθηματικών Sir Thomas L. Heath (1861-1940), όσον αφορά τα “Στοιχεία” του Ευκλείδη, η αντιπροσωπευτικότερη πραγματεία των αρχαίων ελληνικών Μαθηματικών:

Κανένα ίσως έργο, εκτός από τη Βίβλο, δεν έχει τέτοια διάδοση.[2] Μια επισήμανση που δεν έχασε την α^α της μέχρι τώρα, στην αρχή, δηλαδή, της 3ης χιλιετίας μ. Χ. Κι αυτό γιατί το διεθνές ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο έργο του Ευκλείδη διατηρείται αμείωτο, όπως καταδεικνύει η ανανεωμένη επανέκδοσή του στα γαλλικά, τη δεκαετία του 1990, η βελτιωμένη επανέκδοσή του στα κινεζικά το 199θ και η πρώτη μετάφρασή του στα μογγολικά το 1987.

Συνέχεια ανάγνωσης

Κουλτούρα για… φάγωμα


alt

Alain Finkielkraut
του ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα απόσπασμα από το βιβλίο του γάλλου φιλοσόφου Αλέν Φινκιελκρότ «Nous autres, modernes» (Ellipses, 2005).


Η Χάνα Αρεντ ήταν αυτή που πήρε κατά λέξη και μπόρεσε να κατανοήσει την κατανάλωση σαν μια γαστριμαργική δραστηριότητα. Καταναλώνω σημαίνει καταβροχθίζω. Τείνουμε να γίνουμε παμφάγοι, αδηφάγοι φαταούλες, που καταβροχθίζουμε τον κόσμο, γράφει ουσιαστικά η Χάνα Αρεντ στο σπουδαίο βιβλίο της «Η ανθρώπινη κατάσταση». Κυριευμένοι από μια καθολική λαιμαργία καταβροχθίζουμε «τα σπίτια μας, τα έπιπλά μας, τα αυτοκίνητά μας σαν να ήταν αγαθά της φύσης, τα οποία αχρηστεύονται και πάνε χαμένα αν δεν απορροφηθούν εγκαίρως από τον ατέρμονα κύκλο του μεταβολισμού ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση».

Βομβαρδίζοντάς μας με τεχνητά πράγματα και δημιουργώντας ψεύτικες ανάγκες, η κατανάλωση μας απομακρύνει όλο και περισσότερο από τη φυσική ζωή.

Αλλά το ουσιώδες δεν είναι αυτό, σύμφωνα με την Χάνα Αρεντ. Το ουσιώδες και το πιο ανησυχητικό είναι η «μη φυσική ανάπτυξη του φυσικού», η αναγωγή όλων των πραγματικοτήτων του κόσμου στον κύκλο της βιοτικής μέριμνας. Αυτό που είχε κάποτε μια δική του υπόσταση, μια σταθερότητα, μια ανεξαρτησία, εμφανίζεται τώρα ως το επακόλουθο μιας όρεξης τόσο επιβλητικής όσο και εφήμερης. Κανένα αντικείμενο δεν ξεφεύγει από αυτή τη βουλιμία, ούτε καν τα έργα τέχνης.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η κομμουνιστική υπόθεση


ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Γράφει ο Αμετανόητος

Επειδή ο εξαιρετικός μπλόγκερ με το ψευδώνυμο «Καρτέσιος», έθεσε κάποιες σκέψεις για την αριστερά και με την σειρά του (σε αυτό εδώ το μπλογκ) ο φίλος Γιάννης Μ, ρώτησε «τι είναι αριστερά και αριστερός», έχω καθήκον να απαντήσω με κάποιες φράσεις από τον πολύ μεγάλο δάσκαλο που λέγεται Αλαίν Μπαντιού.Στην Ελλάδα κυκλοφορεί ένα μικρό βιβλιαράκι του Μπαντιού με τον τίτλο:«Η κομμουνιστική υπόθεση»(εκδόσεις Πατάκη).Εκεί λοιπόν,ο φιλόσοφος Μπαντιού ξεδιπλώνει το ΥΨΙΣΤΟ θέμα για τον πλανήτη μας (κατ’εμέ), της «κομμουνιστικής υπόθεσης», όπως την αποκαλεί,μέσω τριών ιστορικών επαναστάσεων.

1)Το Μάη του ’68.

2)Την Πολιτιστική επανάσταση του Μάο.

3)Την Παρισινή Κομμούνα.

Ξεκινάει το βιβλίο του με το ερώτημα «τί είναι αποτυχία» αναλύει συνοπτικά τις τρείς επαναστατικές περιόδους που αναφέραμε και καταλήγει σε ένα τέταρτο κεφάλαιο, στην «Ιδέα του κομμουνισμού».

Επειδή είναι καλό να διαβαστεί από όλους (επιμένω από όλους) το παρόν βιβλίο, δεν θα πώ πολλά.Το βιβλίο προσφέρεται για άπλετο συλλογισμό για την μοναδική, μεγάλη, Πολιτική Ιδέα που μας έχει μείνει ζωντανή…

Η Αριστερά λοιπόν είναι μία υπόθεση.Μία «κομμουνιστική υπόθεση» για έναν άλλον κόσμο.Για δυνατούς λύτες.Μία υπόθεση, όμως, που δεν έχει επαληθευτεί στο ακέραιο ακόμα.Αλλά αυτό βέβαια,δεν σημαίνει ούτε ότι δεν είναι εφικτό, ούτε ότι δεν είναι αληθινό.

Συνέχεια ανάγνωσης

Δ. Πάλλης: Νεότερη ελληνική θεολογία και το έργο των Πατέρων: Η περίπτωση του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη*


ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Δημήτριος Πάλλης**

Η εν λόγω σχηματική παρουσίαση επιδιώκει να εξυπηρετήσει δύο σκοπούς. Πρώτον, να διαγράψει και να αξιολογήσει τα στάδια στην πρόσληψη των αρεοπαγιτικών κειμένων στην εγχώρια θεολογική συγγραφική παραγωγή με ιδιαίτερη έμφαση στη γενιά του ’60. Δεύτερον, να συμπληρώσει και να προεκτείνει την πρόσφατη εργασία του ιεροδιακόνου Καθηγητή Paul Gavrilyuk[1] με την προσθήκη της νεοελληνικής αφομοίωσης του διονυσιακού corpus και της θεολογίας του.

Η αξιοποίηση των συγγραμμάτων αυτών σε συστηματικές θεολογικές μελέτες, καθώς και η εμβάθυνσημονογραφιών αποκλειστικά επικεντρωμένων στην αρεοπαγιτική θεολογία, προσέδωσε στη νεότερη ελληνική θεολογία συνολικά «ώθηση» και την οδήγησε σε μία αναγέννηση σε σύγκριση προς τα πρωιμότερα στάδιά της. Μέσα από αυτά τα πυκνά σε φιλοσοφικούς και θεολογικούς όρους και έννοιες κείμενα, ανακαλύφθηκαν εκ νέου θεμελιώδεις διαστάσεις της ορθόδοξης θεολογικής παράδοσης, ενώ, όχι σπάνια, λόγω της ασυνείδητης αλλοτρίωσης, αντιμετωπίστηκαν από εκπροσώπους των πανεπιστημιακών θεολογικών κύκλων με δυσπιστία και επιφύλαξη μέχρι και σχετικά πρόσφατα. Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι στον βαθμό που το αρεοπαγιτικό έργο αφομοιωνόταν σταδιακά από τη νεοελληνική θεολογική διανόηση, εκείνη αναδιαμόρφωνε με γόνιμο τρόπο την πνευματική της αυτοσυνειδησία.

Η ακαδημαϊκή θεολογική ενασχόληση με το έργο των Πατέρων στον ελλαδικό χώρο φαίνεται να παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες ως προς τον τρόπο, με τον οποίον εκλαμβανόταν, και τα κριτήρια, μετα οποία προσεγγιζόταν, η πατερική παράδοση έως και τις τελευταίες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα. Δεν ήταν ασυνήθιστο να εστιάζεται το ερευνητικό ενδιαφέρον αποκλειστικά σε επιλεγμένα πρόσωπα ή γεγονότα από την ιστορία της Εκκλησίας ή ακόμη να αφιερώνονται ολόκληρες μελέτες σε ζητήματα δευτερεύοντος χαρακτήρα υπό ένα αυστηρά «ακαδημαϊκό» πρίσμα και ερμηνευτικά κριτήρια, τα οποία καθιστούσαν τις προσεγγίσεις αυτές ενδεείς υπαρξιακού βάθους. Μια τέτοια άκαμπτη «επιστημοσύνη»αποτελούσε το κύριο χαρακτηριστικό της πλειονότητας των θεολογικών προσεγγίσεων του 19ου αιώνα και του μεγαλύτερου μέρους του 20ου. Πολύ ενδεικτικά, θα μπορούσε κανείς να επισημάνει την ενασχόλησημε τις προσωπικότητες του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη και του Μαξίμου του Ομολογητή, οι οποίες, μεελάχιστες εξαιρέσεις, μελετήθηκαν με πιο συστηματικό και εμβριθή τρόπο όχι νωρίτερα από τις τελευταίες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα[2].

Ένα επιπλέον χαρακτηριστικό στη μελέτη των Πατέρων, το οποίο δεν μπορεί να παραβλεφθεί, είναι ο άρρηκτος δεσμός των ερμηνευτών με ιδεολογικά ρεύματα της δυτικής διανόησης –συχνά με μεταπρατικό πνεύμα και άκριτο ενστερνισμό των απόψεών τους–, ο οποίος απέτρεψε την αντικειμενική εκτίμηση της πνευματικής αξίας και του υπαρξιακού βάθους πολλών πατερικών έργων. Συνεπώς, οδηγήθηκαν, αναπόφευκτα, σε μια άκαρπη ερμηνεία, η οποία απείχε κατά πολύ από τον φιλοσοφικό και θεολογικό πλούτο της σκέψης, λόγου χάριν, ενός Διονυσίου Αρεοπαγίτη, Μαξίμου Ομολογητή ή Ιωάννη Δαμασκηνού.

Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Μαρξ και το κόστος της κλιματικής αλλαγής


ΠΑΓΟΒΟΥΝΟ

σημείωση Αμετανόητου: Χρήστο Β.  σε ευχαριστώ πολύ για το άρθρο

Οπου και αν κοιτάξετε αυτή την εποχή θα δείτε τον μαρξισμό να ενισχύεται. Εντάξει, ίσως να μην το δείτε, αλλά το βλέπουν οι συντηρητικοί. Αν τολμήσετε να αναφέρετε την εισοδηματική ανισότητα, θα σας αποκηρύξουν ως μετενσάρκωση του Ιωσήφ Στάλιν. Ο Ρικ Σαντόρουμ (σ.σ. υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για τις προεδρικές εκλογές του 2012) διακήρυξε ότι οποιαδήποτε χρήση του όρου «κοινωνική τάξη» αποτελεί «μαρξιστικό λόγο». Οπότε, εννοείται ότι ο νόμος Ομπάμα περί καθολικής ασφάλισης (Obamacare), βασισμένος σε ιδέες που αρχικά είχαν εκφραστεί μέσω του Heritage Foundation  (πιθανότατα το σημαντικότερο συντηρητικό αμερικανικό think tank), αποτελεί μαρξιστικό σχέδιο, διότι η απαίτηση οι άνθρωποι να διαθέτουν ασφάλιση είναι πρακτικά το ίδιο με το να τους στέλνεις σε γκουλάγκ. Περιμένετε να δείτε τι θα γίνει όταν η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) ανακοινώσει κανόνες που έχουν σκοπό να επιβραδύνουν την κλιματική αλλαγή.

Συνέχεια ανάγνωσης