Το ποίημα της εβδομάδας…


Λίγες μέρες μετά το εξαιρετικό Adieu έπιασα στα χέρια μου την τελευταία ποιητική απόπειρα του Χάρη Βλαβιανού, την Αυτοπροσωπογραφία του λευκού. Απολαυστικός όπως πάντα, ο Βλαβιανός παίζει με άνεση με τις λέξεις συνθέτοντας μια μοναδική συλλογή από ποιήματα, στιγμιότυπα και μεταγραφές, όπως αναγράφεται και στο εξώφυλλο του βιβλίου. Ας πάρουμε μια μικρή γεύση από την Αυτοπροσωπογραφία που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΘΑ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ,
ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΤΗ ΔΙΚΗ ΣΟΥ ΠΟΡΤΑ

Δεν την βλέπεις συχνά πλέον,
αλλά κι όταν την έβλεπες,
την έβλεπες;
Επομένως προς τί το παράπονο;
Καλύτερα που οι μέρες σού γυρίζουν αδιάφορα την πλάτη.
Θα ήθελες μόλις άνοιγες τα μάτια
ν’ αντικρίσεις το ξινισμένο τους πρόσωπο;
Πολλές φορές μια ρωγμή φωτίζει καλύτερα την ιστορία,
σε αναγκάζει να βγεις από το βολικό σου κέλυφος
και να πάρεις επιτέλους τον δρόμο της επιστροφής –
αδιαφορία → παιδιά → γάμος →
έρωτας → πάθος →

Δεν κατάλαβες τί εννοώ;
Δεν έχει σημασία.
Κατάλαβα εγώ.
Η επίμαχη επιστολή εξάλλου
δεν έφτασε ποτέ στα χέρια σου.
Συγγνώμη.
Δεν βρήκα χρόνο να τη γράψω.
Να σου πω κι ένα μυστικό;
Εγώ όντως δεν είμαι αυτός που νομίζεις.
Εσύ όμως ποιά είσαι;

o-suggrafeas-x-blabianos-proteinei-biblia-w_hr

Γιατί να πεθάνουμε για τη χώρα μας; …


του Πωλ Σήμπράιτ

Τι είναι αυτό που οδηγεί τους στρατιώτες να μάχονται για τη χώρα τους; Η πρώτη σκέψη είναι να επικαλεστεί κανείς τα αισθήματα αλληλεγγύης, τα οποία υπάρχουν από καταβολής κόσμου καθότι συμβάλλουν στην επιβίωση των ανθρώπινων κοινοτήτων. Έστω και αν η εξήγηση αυτή είναι εν μέρει αληθής, παραμένει δύσκολο να κατανοήσουμε γιατί αυτά τα αισθήματα αλληλεγγύης μπορούν να μας οδηγήσουν να θυσιαστούμε για μία συλλογικότητα τόσο ευρεία και αφηρημένη όπως το έθνος κράτος, που υφίσταται μόνο εδώ και κάποιες εκατονταετίες.

Η άνοδος του κράτους πρόνοιας, από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και μετά, ήρθε σύντομα μετά την έλευση του μαζικού πολέμου, όπου μεγάλοι στρατοί με σημαντική αναλογία πολιτών συγκρούονταν στις ευρωπαϊκές πεδιάδες.

Ορισμένοι βλέπουν εδώ μία ευθεία σχέση, καθόσον οι πολιτικοί ηγέτες συνειδητοποιούσαν πως η ικανότητά τους να κινητοποιήσουν ισχυρά στρατεύματα δεν μπορούσε να στηρίζεται μόνο σε υποχρεώσεις, όπως στο παρελθόν: τα νεωτερικά κράτη έπρεπε στο εξής να δημιουργήσουν, μέσω του κράτους πρόνοιας, ένα αίσθημα μοιράσματος των καρπών του εκσυγχρονισμού μεταξύ των πολιτών τους. Είναι όμως σίγουρο ότι αυτό το αίσθημα οδήγησε στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα; Το κράτος πρόνοιας αύξησε άραγε πραγματικά τη θέληση των πολιτών να πολεμήσουν για τη χώρα τους;

Ένα έγγραφο εργασίας τού Centre for Economic Policy Research (CEPR) δίνει μια αρχή απάντησης εξετάζοντας την εμπειρία τού Νιου Ντηλ, στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη δεκαετία τού 30 (From Welfare to Warfare: New Deal Spending and Patriotism During World War II, Bruno Caprettini, Fabio Schmidt-Fischbach and Hans-Joachim Voth).

Eπιδοτήσεις

Από το 1933 και μετά, οι κρατικές δαπάνες προς ενίσχυση του πληθυσμού που δοκιμαζόταν μετά την κρίση του 1929 αυξήθηκαν αισθητά, ξεκινώντας από τις επιδοτήσεις προς τους αγρότες, έπειτα, δύο χρόνια αργότερα, προς τους ανέργους, τους ηλικιωμένους και τις άγαμες μητέρες. Οι συγγραφείς δείχνουν ότι υπάρχει έντονη συσχέτιση ανά περιφέρεια ανάμεσα στο επίπεδο αυτών των δαπανών ανά κάτοικο και τρεις δείκτες του επιπέδου πατριωτισμού κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο: τον αριθμό των εθελοντών, τον αριθμό αγορών war bonds (τίτλων αποταμίευσης με χαμηλή κερδοφορία προορισμένων να χρηματοδοτήσουν τις πολεμικές δαπάνες) και … τον αριθμό μεταλλίων που απονεμήθηκαν στη μάχη.

Μια απλή συσχέτιση δεν σημαίνει ότι οι κρατικές δαπάνες είχαν επίπτωση επί του επιπέδου πατριωτισμού: τα δύο αυτά φαινόμενα θα μπορούσαν να είναι το αποτέλεσμα άλλων μη παρατηρήσιμων παραγόντων, όπως η οικονομική συνθήκη που επικρατεί στην αντίστοιχη περιφέρεια. Οι συγγραφείς λοιπόν έκαναν πρόσθετες δοκιμές για να επαληθεύσουν την αιτιότητα.

Έδειξαν έτσι ότι οι επιδοτήσεις υπέρ των αγροτών επηρεάστηκαν έντονα από επεισόδια ξηρασίας και ότι, στις ζώνες αυτές, η πατριωτική απάντηση ήταν ιδιαίτερα αισθητή. Στη συνέχεια, έδειξαν αντιθέτως ότι ούτε τα επεισόδια ξηρασίας, ούτε οι δαπάνες υπέρ των αγροτών είχαν κάποια συσχέτιση με το επίπεδο πατριωτισμού κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Δεν μπορούμε επομένως να υποθέσουμε ότι κάποιες περιφέρειες ήταν πατριωτικές σε βάθος χρόνου, ή ότι είχαν τύχει κάποιας ιδιαίτερης κρατικής στήριξης μετά το 1933.

Η αιτιότητα δεν μπορεί να είναι βέβαιη στις μελέτες αυτού του είδους, όπου δεν είναι δυνατό να επιστρέψουμε στο παρελθόν για να ρωτήσουμε τους δρώντες εκείνης της εποχής … Η μελέτη όμως αυτή είναι η πρώτη που ενέκυψε στο ερώτημα, ενώ σίγουρα θα ακολουθήσουν και άλλες.

Το ενδιαφέρον αυτής της υπόθεσης είναι σημαντικό σήμερα, διότι το κράτος πρόνοιας φαίνεται να απειλείται από την παγκοσμιοποίηση που καθιστά τους πολίτες και τις επιχειρήσεις πιο κινητικές και τις ανισότητες πιο βαθιές –αλλά και από διάφορα ιδεολογικά ρεύματα. Ελλείψει κάποιου ανειλημμένου εθνικού προτάγματος, άλλοι τύποι νομιμοφροσύνης –εθνοτική, θρησκευτική ή πολιτική- μπορούν να θέσουν ξανά υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του κράτους να εντέλλεται τη θυσία των πολιτών του όποτε προκύπτει στρατιωτική αναμέτρηση …

Image result for reasons to join the army

Ο Paul Seabright είναι οικονομολόγος, καθηγητής στο Institut d’études avancées της Τουλούζ. Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μοντ, 29-30/4/18.


Από:https://nomadicuniversality.com/2018/05/06/%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%AF-%CE%BD%CE%B1-%CF%80%CE%B5%CE%B8%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B5-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B1-%CE%BC%CE%B1%CF%82/

Κλόουν 1 & 2 …


Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Netanyahu δεν απέτυχε, απλά, να πείσει με το πρόσφατο show του με τις δήθεν αποδείξεις του δήθεν «κρυφού» πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης… Γελοιοποιήθηκε διεθνώς! Έγινε ρεζίλι. Έχοντας παρακολουθήσει το show και, βλέποντας τις επόμενες ημέρες τις αντιδράσεις εκτός (αλλά και εντός) ισραήλ, κρίνουμε ότι μπήκε πανάξια στη διάσημη κατηγορία ελλήνων «αντιμνημονιακών» πολιτικών, την εποχή της ακμής τους. Στην κατηγορία «τρεις λαλούν και δυο χορεύουν».

Όμως θα πρέπει να δώσουμε περισσότερη και κάπως πιο απρόσωπη σημασία στο ζήτημα. Σε μια σειρά κρατών (που «τυχαίνει» να είναι συμμαχικά…) συμβαίνει ταυτόχρονα το ίδιο: πολιτικές βιτρίνες – καραγκιόζηδες, στον έναν ή στον άλλο βαθμό. Ουάσιγκτον, Αθήνα, Λευκωσία, Τελ Αβίβ· και σε κάποιο βαθμό Λονδίνο. Αν οι πολιτικές βιτρίνες αποτελούν εκπρόσωπους του κεφάλαιου σε κάθε κράτος (ολόκληρου ή της ηγεμονικής μερίδας του), πράγμα που θεωρούμε ότι ισχύει πάντα, τι σημαίνει το να έχουν αυτές οι πολιτικές βιτρίνες στοιχεία (συχνά έντονα) γελοιότητας; Μήπως έτσι εκφράζεται δημόσια κάποιου είδους υπόγεια «σύγχιση» στις τάξεις αυτών των «εθνικών» κεφαλαίων; Κι αν αυτό ισχύει, τι είδους είναι αυτή η «σύγχιση», και ποια είναι τα ιστορικά της χαρακτηριστικά;

Δεν θα ήταν σωστή κάποια ενιαία απάντηση. Τα μεγέθη είναι τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, ώστε δεν επιτρέπουν μια συνολική γενίκευση. Ωστόσο πρέπει να υποδειχθεί ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον κοινό ανάμεσα σ’ αυτούς τους «συμμάχους», με τις όποιες ιδιαιτερότητες ανά περίπτωση: σύγχιση μεσομακροπρόθεσμου προσανατολισμού σ’ έναν καπιταλιστικό κόσμο που οι συσχετισμοί αλλάζουν πολύ γρήγορα. Ή, για να το πούμε διαφορά: τακτικισμός χωρίς ουσιαστικό στρατηγικό ορίζοντα και βάθος.

Ας πάρουμε το ελληνικό παράδειγμα, αφού είμαστε υποχρεωμένοι να το τρώμε στα μούτρα. Το εντόπιο «εθνικό κεφάλαιο», τα ντόπια αφεντικά όλων των κατηγοριών και μεγεθών, αρνήθηκαν κατηγορηματικά το 2009 και το 2010 ότι έχουν σοβαρό, δομικό πρόβλημα συγκρότησης και «λειτουργίας» (με κριτήρια ορθολογισμού), παρότι η χρεωκοπία τόσο του κράτους όσο και των τραπεζών ήταν δεδομένη. Έπεισαν εύκολα τους υποτελείς ότι «φταίνε οι ξένοι» (άλλο που δεν ήθελε η μικροαστική μάζα) και προώθησαν διαδοχικά στο κέντρο της σκηνής διάφορες πολιτικές βιτρίνες που εκπροσωπούσαν αυτό ακριβώς το ελληνικό, εθνικό, καπιταλιστικό. μελοδραματικό δόγμα: «εμείς δεν φταίμε».

Χάρη σ’ αυτό το δόγμα πέρασαν 8 γεμάτα χρόνια, κατά τα οποία το ελληνικό «εθνικό» κεφάλαιο (και, κατά συνέπεια, οι πολιτικοί του εκπρόσωποι) απέδειξε σ’ όλο τον κόσμο πως ούτε έχει ούτε μπορεί να φτιάξει ένα δικό του σχέδιο για την δική του διάσωση / διεθνή αναβάθμιση. Οκτώ γεμάτα χρόνια κατά τα οποία η μόνη δραστηριότητα ήταν ο «λομπισμός» μέσα στις γραμμές των «σχεδίων διάσωσης» που ήρθαν απ’ έξω, η προσπάθεια δηλαδή να διασωθούν οι πολιτικές πρόσοδοι για το ένα ή το άλλο «υποκείμενο»: αφεντικά της μεσαίας τάξης, «μεγάλα» αφεντικά, μικροαστικά αφεντικά διάφορων κατηγοριών.

Μετά από 8 γεμάτα χρόνια πολιτικού δανεισμού και επιτήρησης οι πολιτικές βιτρίνες (σαν εκπρόσωποι του «εθνικού» κεφάλαιου που έχει αποτύχει όχι στο να «βγάζει» φράγκα, ξύγκι κι απ’ την μύγα – άγρια υποτίμηση της εργασίας – αλλά στο να σχεδιάζει μεσο-μακροπρόθεσμα) μιλάνε στα σοβαρά για «έξοδο». «Έξοδο» από που; Απ’ την ανυποληψία δεν φεύγεις έτσι!!! Μια (κινέζικη;) παροιμία, με γενική αξία, λέει ότι η εμπιστοσύνη είναι κάτι που φεύγει γρήγορα καβάλα σε άλογο, και έρχεται δύσκολα κι αργά, περπατώντας με πολύ μικρά βήματα.

Η ελληνική κρατική και καπιταλιστική ανυποληψία, πεταμένη πάνω στον πάγκο του διεθνούς εμπορίου χρήματος, ήταν που εκτόξευσε τα επιτόκια δανεισμού στα τέλη του ’09 και στις αρχές του ’10. Έκτοτε, το μόνο που έκανε το «εθνικό κεφάλαιο» και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι μ’ αυτήν την ανυποληψία, ήταν να την βάλουν να χορεύει κάνοντας στριπτίζ. Ακόμα κι εκείνοι (διεθνώς) που στις αρχές αυτής της οκταετίας δεν ήξεραν τώρα ξέρουν.

___________________________________________________________

Κλόουν 2

Δεν είναι εντυπωσιακό που τόσο το «εθνικό κεφάλαιο» όσο και οι λακέδες υπήκοοί του δεν ξέρουν να σχεδιάζουν· πρόκειται για σταθερά του ελληνικού κράτους, εδώ και 180 χρόνια. Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν έχουν συναίσθηση της ανικανότητάς τους· το ότι νομίζουν ότι «ξέρουν»! Κι έτσι καταλήγουν, ανάμεσα στα υπόλοιπα, να συμμαχούν με όμοιούς τους, εξίσου παρακμιακούς τακτικιστές.

Εδώ ξαναμπαίνουν στη σκηνή ο Netanyahu και το ψόφιο κουνάβι… Για τις ηπα, για παράδειγμα, κάποιοι εκτιμούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη υπόγειος αλλά έντονος «ενδοσυστημικός πόλεμος» στις γραμμές του σκληρού πυρήνα του αμερικανικού κράτους (στρατός και μυστικές υπηρεσίες) για την γραμμή που πρέπει να ακολουθηθεί μέσα στα όλα και πιο στενά περιθώρια που αφήνει η όξυνση του ενδοκαπιταλιστικού ανταγωνισμού. Άλλοι, για παράδειγμα, υποστηρίζουν ότι ο κινέζικος καπιταλισμός πρέπει να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ή κυρίως με «οικονομικά μέσα» (προστατευτισμός)· και άλλοι ότι μόνο μ’ έναν κανονικό πόλεμο θα γίνει η δουλειά. Το ότι οι δεύτεροι προέρχονται απ’ το στρατο-βιομηχανικό σύμπλεγμα είναι γεγονός… Έχει σημασία ωστόσο ότι παραδέχονται ότι θα χρειαστούν χρόνια (πέρα απ’ τα μυθικά ποσά…) για να φτάσει ο αμερικανικός στρατός στο σημείο να μπορεί να κάνει με επιτυχία έναν πόλεμο εναντίον του κινέζικου έχοντας περιθώρια να πολεμάει και εναντίον των συμμάχων του Πεκίνου. Και μέχρι τότε τι φαντάζονται ότι θα κάνει το Πεκίνο;

Δική τους είναι, άλλωστε, η πρόβλεψη ότι ως το 2030 (δηλαδή μέσα στην επόμενη δεκαετία!) … η ενδυνάμωση των ιδιωτών και η διασπορά της δύναμης μεταξύ κρατών και απ’ τα κράτη σε ανεπίσημα δίκτυα θα έχει δραματική επίδραση, αντιστρέφοντας σε μεγάλο βαθμό την ιστορική άνοδο της Δύσης από το 1750, και αποκαθιστώντας το βάρος της Ασίας στην παγκόσμια οικονομία… Και ότι … Η Ασία θα ξεπεράσει την βόρεια Αμερική και την Ευρώπη μαζί, με κριτήρια την παγκόσμια δύναμη βασισμένη στο αεπ της, το μέγεθος του πληθυσμού, τις στρατιωτικές δαπάνες και τις τεχνολογικές επενδύσεις. Η Κίνα μόνη της θα είναι πιθανόν η μεγαλύτερη οικονομία, ξεπερνώντας τις ΗΠΑ μερικά χρόνια πριν το 2030… (Πρόκειται για δημοσιευμένη έκθεση 160 σελίδων, των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, στα τέλη του 2012).

Κι ενώ έτσι έχουν τα πράγματα, ο ισραηλινό «εθνικό κεφάλαιο» ονειρεύεται να συντρίψει το ιρανικό, σέρνοντας τον αμερικανικό στρατό σ’ αυτή τη δουλειά. Αγνοώντας ότι επί 8 χρόνια, την δεκαετία του ’80, αυτός ο πόλεμος έγινε! Με αιχμή τον ιρακινό στρατό, και πλάτη τους πάντες: τις ηπα, την τότε εσσδ, διάφορα ευρωπαϊκά κράτη… Ενόσω το ιράν ήταν πολύ πιο πίσω (με όρους καπιταλιστικής και ειδικά στρατιωτικής «ανάπτυξης»), και χωρίς συμμάχους… Έγινε αυτός ο πόλεμος που ονειρεύεται το ισραηλινό «εθνικό κεφάλαιο» και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι… Και τον κέρδισε η Τεχεράνη!!

Παρακμή αφεντικών! Λυσσασμένη και άρα εξαιρετικά επικίνδυνη!…

 __________________________________________________________