THE WEIGHT…


DJ της ημέρας, ο Αλέκος Καπακλής

Ήταν χειμώνας του ’79 αν θυμάμαι καλά — πέρασαν και τόσα χρόνια από τότε… Τρόλεϊ και γκρι ταξί, μαζί με τα Ι.Χ. κουρσάκια της εποχής, πλημμυρίζουν τη λεωφόρο και στα δυο ρεύματα κυκλοφορίας. Ραντεβού με φίλους έξω από πασίγνωστο κινηματογράφο της οδού Πατησίων. Εισιτήριο, στη βιτρίνα του ψυγείου, τα σχετικά εκλέρ με την άσπρη κρέμα σε περίοπτη θέση σχεδόν πάντα σε συναγωνισμό με τα κοκ κι όλα τα άλλα καλούδια του φουαγιέ. Γρήγορα να αφήσουμε τα μπουφάν για να καπαρώσουμε την θέση και να βγούμε ξανά για το πριν από την προβολή τσιγάρο — «Δελφοί» εγώ, «Άστορ» ο κολλητός. Τα κορίτσια της παρέας, αποχή απ’ την βλαβερή συνήθεια, κατά τα πρότυπα της εποχής…

Στο πανί, η ταινία απ’ την τελευταία συναυλία των Band, σε σκηνοθεσία του Martin Scorsese. Οι σκηνές λίγο βαριές για τα γούστα μου εκείνη την εποχή, εναλλάσσονταν μάλλον βαρετά, δεν αναγνώριζα βέβαια και όλους τους φίλους των πρωταγωνιστών — ώσπου ξαφνικά, μετά από μια αφήγηση για το πώς ο Bob Dylan ως νονός τούς βάφτισε The Band, ακούω την εισαγωγή του κομματιού που έμελλε να γίνει το αγαπημένο των αγαπημένων μου: I pulled into Nazareth, was feeling ’bout half past dead…

Ένα μαγικό κλικ… Μέσα μου όλα άνω κάτω… Αποστηθίζω την μελωδία, η εικόνα καταγράφεται στην μνήμη με τα πιο όμορφα χρώματα κι η στιγμή τελειώνει με την απόφαση να ψάξω απ την επομένη ημέρα να βρω το L.P Εννοείται ότι το έλιωσα στο πικ απ κι ότι μετά από λίγες μέρες, νότα τη νότα, το γρατζούναγα στην κιθάρα μου… Έπρεπε να βρω τα λόγια· δεν έβγαζα όμως άκρη. Επιστρατεύω ένα φίλο μου Αμερικάνο. Η χαρά μου όταν είδα το χαρτί, γραμμένο με πράσινο μελάνι, ήταν τεράστια, καθώς κι άλλη τόση η έκπληξη μου, όταν μου είπε: «πρώτη φορά στη ζωή μου ακούω τόσα άσχετα λόγια σε τόσο όμορφο τραγούδι…» Αυτά τα άσχετα λόγια τα τραγουδάω ακόμα και φυσικά με την βοήθεια της σημερινής τεχνολογίας το έχω σ όποια εκτέλεση υπάρχει στον πλανήτη…

Take a load off Fanny,
take a load for free
Take a load off Fanny,
and you put the load right on me’

Ποτέ δεν ρώτησα γιατί πράσινο…

* * *


Aπό:https://dimartblog.com/2018/05/03/the-weight-2/

 

 

Κρίσεις , “Φούσκες”, Καπιταλισμός …


Ανδρέας Βελισσάριος

Φέτος συμπληρώνονται 10 χρόνια όπου η παγκόσμια κοινότητα ήρθε αντιμέτωπη για πρώτη φορά με την πιο άγρια και καταστροφικότερη χρηματοπιστωτική-καπιταλιστική κρίση, μετά το Κραχ του 1929.

Η κρίση στα αμερικανικά στεγαστικά δάνεια, το “δέσιμο” νομισμάτων με το πανίσχυρο δολάριο αλλά και η κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας  Lehman Brothers κυρίως από τοξικά ομόλογα και απόκρυψη οικονομικών στοιχείων σε ισολογισμούς ήταν η αρχή ενός ντόμινο πολιτικών και οικονομικών δραματικών εξελίξεων. Οι ερευνητές είχαν επιστήσει την προσοχή  τους στους κινδύνους που προέρχονταν από τη συνύπαρξη της υπερβολικής ρευστότητας, των διαδικασιών παροχής ενυπόθηκων χρηματοδοτήσεων και των παρακινδυνευμένων χρηματοοικονομικών καινοτομιών.

Ας πάρουμε τα πράγματα λίγο από την αρχή μιας και έχει ενδιαφέρον η κρίση που χτύπησε την Ανατολική Ασία την δεκαετία του ’90. Το 1985 μέσω της συμφωνίας της Πλάζας οι κυρίαρχες καπιταλιστικές δυνάμεις συμφώνησαν στην ανατίμηση του μάρκου και του γεν, ώστε να ανασυνταχθεί η διαλυμένη αμερικανική βιομηχανία από την μεγάλη άνοδο του δολαρίου εκείνη την εποχή. Λίγα χρόνια αργότερα λοιπόν, η συμφωνία αντιστράφηκε πλήρως ώστε να τονωθούν οι οικονομίες της Ιαπωνίας και της Γερμανίας εξαιτίας της πρώτης της τιμής του δολαρίου. Έτσι όταν το 1995 το δολάριο εκτινάχθηκε οι χώρες που είχαν συνδέσει τα νομίσματα τους με αυτό είδαν το κόστος παραγωγής τους να εκτοξεύεται και την κερδοφορία της βιομηχανίας που πόνταραν να βουλιάζει συνεχώς. Τα νομίσματα τους πήραν την κατιούσα, και όταν οι κυβερνήσεις πήραν την απόφαση να αυξήσουν τα επιτόκια ώστε να μην έχουν φυγή κεφαλαίων οι τράπεζες χρεοκόπησαν και ο βιομηχανικός τομέας μπήκε σε βαθιά ύφεση. Αυτό φυσικά δεν ισχύει μόνο για τις χώρες της Ανατολικής Ασίας. Η Βραζιλία και το Μεξικό είχαν τις ίδιες επιπτώσεις λόγω της εμονής τους να κρατάνε συνδεμένα τα αδύναμα νομίσματα τους με το παντοδύναμο δολάριο. Αποτέλεσμα όταν το δολάριο να εκτινάσεται, να διαλύονται οι οικονομίες τους. Η εκτίναξη του δολαρίου παρόλα αυτά πυροδότησε και μεγάλα προβλήματα στην ίδια την αμερικανική ανταγωνιστικότητα μιας και τα φθηνά προιόντα που παράγονταν στην καθηλωμένη από την κρίση Ανατολική Ασία γείωσαν τις αμερικανικές εξαγωγές (από 12% ετήσιο ποσοστό άγγιξαν το 0.5%). Υπό τον φόβο χρηματοπιστωτικής κρίσης η Αμερικανική Κυβέρνηση προχώρησε  σε ένεση ρευστότητας προς τις τράπεζες αλλά και στην προτροπή τους να αυξήσουν τον δανεισμό προς το καταναλωτικό κοινό. Αυτό συνοδεύτηκε από αύξηση της κερδοφορίας και τρομακτική άνοδο των τιμών των μετοχών και φυσικά του χρηματιστηρίου μέσα στο οποίο κινούνται τα πάντα. Φυσικά όλοι γνώριζαν πώς πρόκειται για μια “φούσκα” που απλά δεν έσκασε και μετατέθηκε!

Συνέχεια

Κατάντια, αθλιότητα και κοροϊδία…


Της Ε.Χ

Με αγορές 80 ευρώ σου κόβει και μισό κιλό κιμά.
Η φώτο είναι σημερινή λόγω της έναρξης των middle season sales.
Πραγματική κατάντια, αθλιότητα και κοροϊδία.


Aπό:http://tsak-giorgis.blogspot.gr/2018/05/blog-post_24.html

Η οικονομική δύναμη της Τουρκίας στη φαρέτρα Ερντογάν…


Η επεκτατική πολιτική της Τουρκίας στηρίζεται στην αξιοποίηση πολλών παραγόντων

Αποτέλεσμα εικόνας για Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΣΤΗ ΦΑΡΕΤΡΑ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Ηκυρίαρχη πολιτική «ανάλυση» στη χώρα υποστηρίζει ότι ο Ερντογάν εμφανίζει επιθετική συμπεριφορά έναντι της Ελλάδας, και των γειτόνων του συνολικά, ως αποτέλεσμα προεκλογικών χειρισμών, εσωτερικών δυσκολιών και προσωπικών αδυναμιών, ιδιαίτερα μετά το πραξικόπημα εναντίον του. Τα ίδια, λίγο ως πολύ, επιχειρήματα χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν την στάση της Τουρκίας έναντι της Ε.Ε και των ΗΠΑ.

Πρόκειται για μια καθησυχαστική «φιλολογία» που καταλήγει στην «εκτίμηση» ότι δεν συντρέχουν λόγοι ανησυχίας, ότι οι «λεονταρισμοί» Ερντογάν θα υποχωρήσουν όταν ολοκληρωθεί το ένα ή το άλλο περιστατικό της συγκυρίας, ότι τελικά η «διπλωματία της ψύχραιμης και σταθερής δύναμης» του Ν. Κοτζιά θα νικήσει έναντι μιας συμπεριφοράς που είναι λόγια του αέρα. Πρόκειται για μια καθησυχαστική προσέγγιση που θέλει να καταστήσει πειστική την ψευδαίσθηση ότι η δυτική συμμαχία θα μπορέσει τελικά να «συνετίσει τον σουλτάνο» και έναντι των επιδιώξεων του σε Αιγαίο, Θράκη και Κύπρο αλλά και να αποτρέψει το σημερινό ρήγμα στη Ν.Α. πτέρυγα του ΝΑΤΟ όπως εκφράζεται με το «φλερτ» της Τουρκίας με τη Ρωσία. Η αντίληψη αυτή γίνεται, τελικά, όχημα για την υποστήριξη και της «αντίθετης άποψης», αριστερής κοπής αυτή, ότι δηλαδή η αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας είναι ένας «σκυλοκαυγάς μεταξύ δύο αστισμών» που ανταγωνίζονται για το μοίρασμα των φυσικών πόρων του Αιγαίου και της Α. Μεσογείου και των οδών μεταφοράς τους.

Δυστυχώς τα γεγονότα διαψεύδουν τις «ευκολίες».

Πρώτα γιατί η επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και συνολικά των γειτόνων της έχει ικανό ιστορικό βάθος. Αποτελεί προϊόν σχεδιασμού και μελέτης που εφαρμόζεται σταδιακά και ενιαία από όλα τα καθεστώτα (χούντες, Κεμαλιστές, Ερντογάν). Πρόκειται για μια πολιτική που γνώρισε στιγμές έξαρσης και σχετικής υποχώρησης αλλά πάντα θεωρούσε δεδομένες τις όποιες διπλωματικές επιτυχίες είχε καταφέρει με την χρήση βίας ή την απειλή χρήσης βίας. Η εισβολή και κατοχή της Κύπρου, τα ειδικά προνόμια στη Θράκη, τα Ίμια, το γκριζάρισμα του Αιγαίου με τη συμφωνία της Μαδρίτης, οι συνεχείς απειλές και παραβιάσεις στη θάλασσα και τον αέρα του Αιγαίου είναι τα πιο γνωστά και πρόσφατα γεγονότα που πιστοποιούν την συνέχεια της τουρκικής διπλωματίας.

Σήμερα η επιθετική επεκτατική συμπεριφορά της Τουρκίας «κτυπάει κόκκινο» υπό το βάρος πολύ συγκεκριμένων εξελίξεων. Γεωστρατηγική σημαίνει, μεταξύ άλλων, αξιοποίηση της «στιγμής».

Αναγνώριση των κινδύνων και αξιοποίηση ευκαιριών

Ο Ερντογάν δεν είναι μόνος. Η πολιτική του δεν είναι προσωπική. Δεν είναι προϊόν φόβου ή ανασφάλειας μετά το πραξικόπημα εναντίον του. Η ιδιομορφία του ως ηγέτης, ο λόγος του, οι ακραίες διπλωματικές του πρωτοβουλίες και η εκβιαστική διαχείριση των διεθνών πρωτοβουλιών του υπακούουν σε μια σχεδιασμένη πολιτική. Οι σχέσεις με τη Ρωσία, η εισβολή και κατοχή του 5% του εδάφους στη Συρία, η εισβολή μικρής κλίμακας στο Ιράκ, η διαχείριση του Κυπριακού, ο ιδιότυπος υβριδικός πόλεμος στο Αιγαίο, οι επεκτατικές επιδιώξεις της Τουρκίας αποτελούν επιλογές που συσπειρώνουν την πλειονότητα των επίσημων αστικών δυνάμεων της χώρας. Παρά τις υπαρκτές διαφορές με τους Κεμαλιστές και το εσωτερικό κύμα συλλήψεων και τρομοκρατίας οι πολιτικές δυνάμεις της Τουρκίας είναι ενωμένες στην επεκτατική τους πολιτική. Όσοι νομίζουν ότι θα υπάρξει «ανακούφιση» από έναν πολιτικό ή και φυσικό τέλος του Ερντογάν θα διαψευστούν.

Η πολιτική Ερντογάν είναι έκφραση των επιδιώξεων και των δυνατοτήτων της κυρίαρχης τάξης της Τουρκίας που στην τρέχουσα συγκυρία αναγνωρίζει κινδύνους και ευκαιρίες.

Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι το αμερικάνικο σχέδιο της Νέας Μέσης Ανατολής, η επαναχάραξη των συνόρων και το μοίρασμα των ζωνών επιρροής στην περιοχή εμπεριέχει κινδύνους και απειλές και για την ίδια την υπόσταση της Τουρκίας. Η πιο ορατή πλευρά των σχεδίων διαμελισμού της Τουρκίας είναι η συγκρότηση κουρδικού κρατιδίου στα νότια της χώρας. Έναντι αυτού του κινδύνου η Τουρκία αντιδρά επιθετικά. Όταν διαπίστωσε ότι οι ΗΠΑ επιμένουν στους σχεδιασμούς τους τόλμησε το άνοιγμα στη Ρωσία. Σήμερα, χωρίς να κόβει γέφυρες με τη Δύση, εκβιάζει και ελίσσεται ανάμεσα στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ρωσίας επιδιώκοντας να αποσπάσει μερίδια από τη μοιρασιά. Οι αμφισβήτηση διεθνών συμφωνιών, η αναφορά στα «σύνορα της οθωμανικής αυτοκρατορίας», η επίκληση στο δίκαιο του ισχυρού και το αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας σε πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους σε Αιγαίο, Μεσόγειο και Μ. Ανατολή πιστοποιούν αυτή την επεκτατική πολιτική. Η πολιτική της Τουρκίας σε Αιγαίο, Θράκη και Κύπρο συμπληρώνει και συνδέεται άμεσα με τους γενικούς γεωπολιτικούς σχεδιασμούς της Τουρκίας. Μόνο για αυτό το λόγο η επιθετική-επεκτατική συμπεριφορά της Τουρκίας θα έχει συνέχεια και βάρος.

Η πολιτική Ερντογάν δεν είναι προσωπική. Στην προσπάθεια γεωπολιτικής και οικονομικής αναβάθμισης της Τουρκίας συσπειρώνεται η πλειονότητα του αστικού πολιτικού προσωπικού της χώρας. Η πολιτική Ερντογάν είναι έκφραση των επιδιώξεων της κυρίαρχης τάξης της Τουρκίας που στην τρέχουσα συγκυρία αναγνωρίζει κινδύνους και ευκαιρίες

Η πολιτική Ερντογάν επιχειρεί όχι μόνο να αποτρέψει τη συρρίκνωση της Τουρκίας αλλά αντίθετα να την ισχυροποιήσει περισσότερο. Είναι έκφραση της κύριας τάσης των οικονομικών παραγόντων της Τουρκίας που επιδιώκουν να υπερβούν επιθετικά τους σημερινούς κινδύνους και να μετασχηματίσουν, με τις δικές τους δυνάμεις, τη χώρα τους σε μια μεγάλη οικονομική και στρατιωτική δύναμη παγκόσμιας εμβέλειας.

Τα διπλωματικά και στρατιωτικά όπλα που αξιοποιεί η Τουρκία στους σχεδιασμούς της είναι η γεωγραφική της θέση, η οικονομική και πληθυσμιακή δύναμή της, οι ιδιαίτερες σχέσεις της με τον σουνιτισμό, η «αντίθεσή» της με την «τρομοκρατία» των Κούρδων και η διαχείριση των προσφυγικών ροών ως απειλή και εκβιασμός απέναντι στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Η διπλωματία της επιχειρεί να αξιοποιήσει κάθε ρωγμή που προσφέρει η τρέχουσα συγκυρία.

Με όπλο την οικονομική δύναμη

Η Τουρκία είναι μέλος του G20 και η οικονομία της γνωρίζει, παρά τα υπαρκτά και σοβαρά προβλήματα, σημαντική άνοδο. Το ΑΕΠ της αναπτύχθηκε τον περασμένο χρόνο κατά 7,4%, το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης μεταξύ των χωρών μελών του G20 και προσεγγίζει πάλι το 1 τρισ. δολάρια. Σημαντικές είναι οι επιδόσεις και άλλων οικονομικών δεικτών. Η εγχώρια κατανάλωση αυξήθηκε κατά 7,4%, ο τομέας των υπηρεσιών 10,7%, η μεταποιητική βιομηχανία 9,2% και οι κατασκευές και τα δημόσια έργα κατά 8,9% αποτελώντας κινητήριους μοχλούς της ανάπτυξης.

Όλοι οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα η οικονομία της Τουρκίας θα συγκαταλέγεται μεταξύ των 10 ισχυρότερων του κόσμου.

Η οικονομική ενδυνάμωση της Τουρκίας υπακούει σε ένα ιδιαίτερο εθνικό σχέδιο. Έτσι η πρόσφατη υποβάθμιση της αξιοπιστίας του αξιόχρεου της χώρας, η πίεση για ρευστότητα και νέα δάνεια, η μεγέθυνση του πληθωρισμού, οι σοβαρές πιέσεις που δέχεται η τουρκική λίρα απαντιούνται με επιθετικό τρόπο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των εφημερίδων η Τουρκία ζήτησε τον επαναπατρισμό των διαθεσίμων σε χρυσό που διατηρούσε στις ΗΠΑ και ανακοίνωσε ότι θα εκπληρώσει τις δανειακές της υποχρεώσεις αξιοποιώντας τα αποθέματα χρυσού που διαθέτει. Τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της χώρας αναφέρουν ότι τα αποθέματά της σε χρυσό ξεπερνούν τους 564 τόνους, δέκατη χώρα στον κόσμο σε αποθέματα χρυσού και αξία του υπερβαίνει τα 20 δισ. δολάρια. Με την πολιτική αυτή, που είχε άλλωστε ανακοινώσει δημόσια ο Ερντογάν στην πρόσφατη συνάντηση των G20, η Τουρκία επιχειρεί να ξεπεράσει τις πιέσεις του ΔΝΤ και των οίκων αξιολόγησης ώστε να πετύχει, ως ένα βαθμό, την απεξάρτηση της τουρκικής οικονομίας από το δολάριο. Ενώ η πρόσδεση και ο προσανατολισμός της Τουρκίας στην τεράστια αγορά των τριών τρισεκατομμυρίων ανθρώπων της «Συμφωνίας της Σαγκάης» αποτελεί μια στοχευμένη επιλογή, όμως όχι και την μοναδική.

Τα διπλωματικά και στρατιωτικά όπλα που αξιοποιεί η Τουρκία στους σχεδιασμούς της είναι η γεωγραφική της θέση, η οικονομική και πληθυσμιακή δύναμη της, οι ιδιαίτερες σχέσεις με το σουνιτισμό, η «αντίθεση» της με τη «τρομοκρατία» των Κούρδων και η διαχείριση των προσφυγικών ροών ως απειλή και εκβιασμός απέναντι στην Ευρώπη και την Ελλάδα

Διμερείς σχέσεις με την Ε.Ε.

Ο τουρκικός αστισμός επιδιώκει την οικονομική του αναβάθμιση αναπτύσσοντας διμερείς σχέσεις με την Ε.Ε. την ίδια στιγμή δεν συνδέει άμεσα την οικονομική της ενδυνάμωση με την ένταξή της στην Ε.Ε. Με αυτή την έννοια ούτε «εκλιπαρεί» για ένταξη στην Ε.Ε. κάνοντας παραχωρήσεις ούτε παίρνει στα σοβαρά τις δήθεν «αυστηρές» προειδοποιήσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων για τις κακές επιδόσεις της χώρας στα θέματα δημοκρατίας, ελευθερίας του Τύπου κλπ. που απομακρύνουν την προοπτική ένταξής της στην Ε.Ε. Όλα αυτά ηχούν δευτερεύοντα για τους Τούρκους ιθύνοντες όσο δεν συνοδεύονται με οικονομικά μέτρα και κυρώσεις. Και είναι αλήθεια ότι την ίδια στιγμή της εκτόξευσης προειδοποιήσεων και απειλών, οι ισχυρές χώρες της Ε.Ε αλλά και οι ΗΠΑ σπεύδουν να συνάψουν διμερείς οικονομικές και στρατιωτικές συμφωνίες μεγάλης κλίμακας με την Άγκυρα. Πολύ πρόσφατα ο Ερντογάν ανακοίνωσε, πέρα από το πρόγραμμα εξαγοράς των S400 από τη Ρωσία, αγορές οπλικών συστημάτων από τη Δύση αλλά και εγχώριο εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 30 δισ. ευρώ με τη συμμετοχή, σε θέματα υψηλής τεχνολογίας, της Βρετανίας.

Η ικμάδα και οι δυνατότητες ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας περιγράφονται ανάγλυφα με στοιχεία της Παγκόσμιας τράπεζας και εδώ θα αναφέρουμε ορισμένα μόνο βασικά.

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Τουρκία από 10 δισ. δολάρια που είναι την περίοδο 1992-2001 ξεπερνούν τα 90 δισ. την περίοδο 2010-2016. Η Τουρκία γίνεται επικερδής χώρα τοποθέτησης κεφαλαίων, και μάλιστα στη βιομηχανία της κατά ποσοστό πάνω από 25% από χώρες της Ε.Ε. που κατέχουν το 75% των συνολικών τοποθετήσεων στη χώρα. Κατά την περίοδο Ερντογάν οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στην Τουρκία αυξήθηκαν κατά 50% με πρωταγωνίστριες δυνάμεις τις Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Γαλλία κλπ. Οι επενδύσεις της Ελλάδας στην Τουρκία (κυρίως στο τραπεζικό σύστημα) καταποντίστηκαν στα μνημονικά χρόνια. Αντίστοιχα υψηλός είναι ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών της Τουρκίας, η μεγέθυνση του ΑΕΠ και η δημογραφική της αύξηση.

Απέναντι σε αυτές τις κινήσεις της Τουρκίας, η Ελλάδα φιλανδοποιείται και μικραίνει πολύμορφα. Η πρόσφατη επίθεση φιλίας του Ερντογάν με αντάλλαγμα το μισό Αιγαίο και την Κύπρο απαντήθηκε από τον Έλληνα πρωθυπουργό με το «κρατάμε τις θετικές πλευρές της πρότασης». Οι ψευδαισθήσεις και η εναπόθεση της τύχης της χώρας στους ισχυρούς «προστάτες» της είναι σήμερα η μεγαλύτερη απειλή για τη χώρα. Το ίδιο και οι «ευκολίες» στην ανάγνωση των τάσεων καθώς με τη σειρά τους συντελούν στην αδράνεια του λαού και στη φοβία απέναντι σε υπαρκτούς κινδύνους.

___________________________________________________________

Από:https://www.e-dromos.gr/i-oikonomiki-dynami-tis-tourkias-sti-faretra-erntogan/

Από τη «Δίκη» του Κάφκα στο σήμερα…


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

O Φραντς Κάφκα (Franz Kafka, 3 Ιουλίου 1883 - 3 Ιουνίου 1924) ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα. Εβραϊκής καταγωγής, έζησε στη σημερινή Τσεχία και έγραψε όλα τα βιβλία του στη γερμανική γλώσσα.
O Φραντς Κάφκα (Franz Kafka, 3 Ιουλίου 1883 – 3 Ιουνίου 1924) ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα. Εβραϊκής καταγωγής, έζησε στη σημερινή Τσεχία και έγραψε όλα τα βιβλία του στη γερμανική γλώσσα.

Η «Δίκη» του Κάφκα είναι ίσως το βαθύτερο πολιτικό μυθιστόρημα της παγκόσμιας λογοτεχνικής παραγωγής. Ο Κ. κατηγορείται τελείως παράλογα από τους ανθρώπους του κράτους για ένα αδίκημα που δεν διευκρινίζεται ποτέ. Άνθρωποι της αστυνομίας εισβάλλουν στο σπίτι του, τον απειλούν, τον αναστατώνουν, τον οδηγούν στο τμήμα και τελικά του ανακοινώνουν ότι θα δικαστεί κι ότι πρέπει να βρει έναν καλό δικηγόρο. Ο Κ. εντελώς ανίσχυρος μπροστά στον ακατανόητο κυκεώνα απευθύνεται σ’ έναν καταξιωμένο δικηγόρο. Προσπαθεί να μάθει για τι πράγμα κατηγορείται. Ο δικηγόρος αναλαμβάνει να ξεκαθαρίσει το κουβάρι, προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες, αλλά τελικά αδυνατεί να βοηθήσει τον Κ. Βρισκόμαστε μπροστά στον σκοτεινό, καφκικό κόσμο του παραλόγου, όπου όλα κινούνται αποκλειστικά στα πλαίσια του ακατανόητου. Μπροστά σε απροσπέλαστα βουνά γραφειοκρατίας και απροσδιόριστους κρατικούς μηχανισμούς που σταδιακά συνθλίβουν τον Κ. σ’ ένα ντελίριο ασυνεννοησίας και ανολοκλήρωτων διαδικασιών. Μπροστά σ’ ένα κράτος – τέρας που καταβροχθίζει τους πολίτες προβάλλοντας το αδιευκρίνιστο ως μοναδική προοπτική. Και κάπως έτσι ενσαρκώνεται ο φόβος. Ο απόλυτος φόβος που φτάνει στην παράνοια. Ο ασφυκτικότερος εφιάλτης. Τι κράτος είναι αυτό; Για τι πολίτευμα μιλάμε;

Ο κρατικός ολοκληρωτισμός διαγράφεται αργά και μεθοδικά σαν προμελετημένο έγκλημα που όμως δεν θα εκπληρωθεί ακαριαία, αλλά θα παρατείνεται στο χρόνο αόριστα, σαν αιωνιότητα. Οι διαρκείς ελπίδες που αφήνει στο θύμα είναι το κερασάκι μιας ολοκάθαρης σαδιστικής φάρσας. Γιατί το θύμα οφείλει να ελπίζει μέχρι το τέλος, αλλιώς υπάρχει κίνδυνος να γίνει ανεξέλεγκτο. Το σκοτάδι που σκεπάζει τα πάντα και η ξεκάθαρα οργανωμένη άγνοια του θύματος είναι η επιβολή του τρόμου που γίνεται επιστήμη. Γιατί το άγνωστο είναι πάντα πιο τρομαχτικό. Γιατί η γνώση δημιουργεί την ανεπιθύμητη οικειότητα της διεκδίκησης. Ο Κ. δεν πρέπει να μάθει ποτέ γιατί κατηγορείται, γιατί αν το μάθει θα ξεκινήσει προσπάθειες αντιμετώπισης κι αυτό απέχει ένα βήμα απ’ τον ηρωισμό. Μόνο το άγνωστο καθηλώνει. Μόνο το άγνωστο μπορεί να μετατρέψει το παράλογο σε λογικό. Μόνο το άγνωστο εξασφαλίζει την καθημερινή ανασφάλεια και την πρόσκαιρη ελπίδα, δηλαδή τη μέγιστη υποταγή.

Η ελπίδα λειτουργεί τόσο πολύπλοκα πάνω στον ανθρώπινο ψυχισμό που μπορεί να συμβιβάσει όλες τις αντιφάσεις. Να εκλογικεύσει και τους πιο μεγάλους παραλογισμούς. Ο Κ. ουσιαστικά ξέρει ότι είναι χαμένος από την αρχή. Συνειδητοποιεί ότι το τέλος πλησιάζει μέρα τη μέρα, ώρα την ώρα και ταυτόχρονα ελπίζει. Ελπίζει γιατί όλα είναι τόσο παράλογα που φυσικά αποκλείεται να υλοποιηθούν. Εξάλλου λαμβάνει και τις μικροδιαβεβαιώσεις του από το δικηγόρο κι από άλλους μικροϋπαλλήλους του κράτους. Και κάπως έτσι βιώνει τη μεγαλύτερη αντίφαση, το μέγιστο παραλογισμό που προσπαθεί να εκλογικεύσει. Γνωρίζοντας καθαρά το θάνατο κάθε μακροπρόθεσμης ελπίδας, τρέφεται με τις αυταπάτες της εφήμερης ελπίδας. Κι εδώ δεν μιλάμε για τον θανατοποινίτη που ελπίζει κάθε μέρα να αναβληθεί η εκτέλεση για αύριο. Μιλάμε για κάτι βαθύτερο και κραυγαλέο. Μιλάμε για το καταπραϋντικό που κάνει τους ανθρώπους να ανέχονται τα πάντα καθώς οδηγούνται στην καταστροφή την οποία γνωρίζουν εκ των προτέρων. Όπως ο φορέας της θανατηφόρας αρρώστιας που ξέρει το τέλος αλλά νιώθει ευτυχής που για δυο μέρες δεν είχε τα συμπτώματα. Κι αυτό δεν είναι θέμα συνείδησης, ότι δηλαδή ευχαριστιέται δυο μέρες χωρίς ενδεχόμενους πόνους, αλλά κρυφής ελπίδας, ότι δηλαδή στο βάθος ίσως και να τη γλυτώσει.

Σκίτσο του 1873
Σκίτσο του 1873

Κι εδώ ακριβώς βρισκόμαστε στην ολοκληρωτική μετατροπή του ανθρώπου σε κατσαρίδα. Του ανθρώπου που ξέρει ότι η μοναδική του ανέλπιδη ελπίδα είναι η υποταγή. Του ανθρώπου που δεν πρέπει να προκαλεί γιατί το τέλος διαρκώς έπεται και διαρκώς μπορεί να αποφευχθεί. Του ανθρώπου που επί της ουσίας απαρνιέται κάθε του δικαίωμα αναζητώντας την επιβίωση του οίκτου που μόνο η υπακοή μπορεί να εξασφαλίσει. Του ανθρώπου που μεταβάλλει την παθητικότητα σε μοναδική επιλογή και που εντέχνως του εμφυτεύεται η μηδαμινότητα ως μοναδική συνείδηση. Ο Κ. παλεύει να βγάλει άκρη με τα ανεξιχνίαστα κρατικά γρανάζια που τον συνθλίβουν, χωρίς τελικά να διεκδικήσει ποτέ ανθρώπινη μεταχείριση, γιατί ποτέ δεν κατορθώνει να υψώσει τη φωνή του. Η οργή που κατά διαστήματα τον κυριεύει είναι μάλλον κωμική σε σχέση με την τραγωδία που υπομένει. Η αρχική ανεπαρκής αντίσταση που δείχνει στους εκπροσώπους αυτού του οργανωμένου μηχανισμού (αστυνομικοί – ανακριτής) διαρκώς εξασθενεί μπροστά στα ανίκητα βουνά του παραλόγου. Σταδιακά γίνεται πιο συνεργάσιμος, πιο λογικός προς τους απάνθρωπους κρατικούς όρους. Γίνεται αναβλητικός. Ακόμα και το δικηγόρο, που, σε τελική ανάλυση, δεν τον βοηθά σε τίποτε, αδυνατεί να τον απολύσει. Σχεδόν από την αρχή θέλει να απαλλαχτεί από αυτόν και συνεχώς μετατοπίζει το θέμα στο μέλλον με παιδαριώδεις προφάσεις. Η παρωδία της ανάκρισης του Κ. δεν είναι συγκλονιστική μόνο ως λογοτεχνική σύλληψη ή απόδοση ή μέσο συναισθηματικής έξαρσης, αλλά κυρίως ως μηχανισμός ψυχικής εξουδετέρωσης. Το παντελώς κατευθυνόμενο ακροατήριο που ουρλιάζει κάτω από τα νεύματα του ανακριτή και η όλη ατμόσφαιρα αρένας που δημιουργείται είναι η οριστική ματαίωση του Κ. Οι προσπάθειές του να επικαλεστεί την ελάχιστη λογική είναι καταδικασμένες από θέση αρχής και φυσικά ερμηνεύονται ως ανεπίτρεπτο θράσος που του στερεί όλα τα δικαιώματα των ανακρίσεων. Μπαίνοντας για τα καλά στο μηχανισμό αντιλαμβάνεται ότι οι υπόδικοι είναι χιλιάδες. Τρομοκρατημένοι κι άβουλοι στοιβάζονται στους διαδρόμους του δικαστηρίου σε αξιοθρήνητη κατάσταση. Ολοκληρωτικά έρμαια του τμηματάρχη και του κλητήρα και του ανακριτή και του οποιουδήποτε υπαλλήλου, παντελώς ανυπεράσπιστοι μπροστά στην ολοφάνερα προδιαγεγραμμένη συντριβή και την ανέλπιδη ελπίδα που ολοένα και φθίνει, αλλά ποτέ δεν εξαντλείται. Και είναι απολύτως φανερό ότι ποτέ δεν θα διεκδικήσουν τη δύναμή τους. Ότι ποτέ δεν θα συσπειρωθούν ορθώνοντας ανάστημα. Ότι ο φόβος και ο παραλυτικός κρατικός μηχανισμός τους έχουν ευνουχίσει. Η συντριβή του ανθρώπου από το κράτος είναι η δημιουργία του ανθρώπου κατσαρίδα και η υιοθέτηση της κατσαριδοσυμπεριφοράς είναι η αποδοχή του ρόλου.  Κι αυτή είναι η ουσία του εφιάλτη. Γι’ αυτό όλα είναι δοσμένα με τρόπο ονειρικό. Γι’ αυτό δεν χρειάζεται καμιά λογική αλληλουχία. Γιατί ο εφιάλτης δεν χρειάζεται να έχει λογική, μόνο να επιβάλλεται. Και το ερώτημα πλανάται χωρίς να διατυπώνεται. Είναι ο κρατικός ολοκληρωτισμός που μετέτρεψε τους ανθρώπους σε κατσαρίδες ή είναι οι άνθρωποι αυτοί που εκκόλαψαν το τερατώδες κράτος; Τελικά και «Η Δίκη» και «Ο Πύργος», αλλά και «Η Αμερική» είναι το ίδιο βιβλίο της ατολμίας του ανθρώπου κατσαρίδα. «Η Μεταμόρφωση» είναι το συμπληρωματικό εγχειρίδιο που εισάγει επίσημα τον άνθρωπο κατσαρίδα ως ψυχολογικό όρο.

Η ελπίδα λειτουργεί τόσο πολύπλοκα πάνω στον ανθρώπινο ψυχισμό που μπορεί να συμβιβάσει όλες τις αντιφάσεις. Να εκλογικεύσει και τους πιο μεγάλους παραλογισμούς.
Η ελπίδα λειτουργεί τόσο πολύπλοκα πάνω στον ανθρώπινο ψυχισμό που μπορεί να συμβιβάσει όλες τις αντιφάσεις. Να εκλογικεύσει και τους πιο μεγάλους παραλογισμούς.

Αν εξετάσουμε το μεγαλείο του Κάφκα από καθαρά λογοτεχνική σκοπιά επισημαίνοντας την εξαιρετική ατμόσφαιρα ή την αμεσότητα των διαλόγων ή τις άρτιες περιγραφές ή οτιδήποτε τέτοιο τότε απλώς το εγκλωβίζουμε σε λογοτεχνικούς όρους που τελικά χάνουν κάθε σημασία. Γιατί ο Κάφκα ξεπερνά όλα τα λογοτεχνικά όρια παίρνοντας διαστάσεις κοινωνιολογικής μελέτης, αφού καταδεικνύει, σαν σε εργαστήριο, όχι μόνο τη διαστρέβλωση της εξουσίας που μετατρέπεται από συμβιωτική συνθήκη σε δυναστικό μηχανισμό, αλλά και την ίδια την ανθρώπινη ψυχολογία που, σχεδόν μαθηματικά, υποκύπτει στον παράλογο τρόμο της διαρκούς ακαθόριστης απειλής και στον κυκεώνα της γραφειοκρατικής ακαμψίας. Η επικαιρότητα του Κάφκα, με τον ολοκληρωτικό φόβο της οικονομικής κατάρρευσης μέσα από επιτηδευμένα ακατανόητους οικονομικούς μηχανισμούς, τη χυδαία τηλεοπτική καταστροφολογία, την τρομολαγνεία και τον πανικό των ανθρώπων που τελικά προθυμοποιούνται να θυσιάσουν κάθε δικαίωμα στα πλαίσια της αποφυγής των χειρότερων αποδεικνύει ότι ο Κ. δεν είναι και τόσο μακρινός. Όμως η μετατροπή του πολίτη σε Κ. διαλύει, εξ’ ορισμού, κάθε έννοια δημοκρατίας.


Από:http://eranistis.net/wordpress/2013/04/05/%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%AF%CE%BA%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BA%CE%AC%CF%86%CE%BA%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B1/