ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ…


DJ της ημέρας, η Τσαμπίκα Χατζηνικόλα

Η πόλη
αλλάζει ονόματα στους δρόμους της
αποποιούμενη το παρελθόν της.
Ποιες ψευδαισθήσεις τρέφει
και θέλει πάλι κάποιες απ’ τις πληγές της να ξεχάσει;
Η μνήμη της έχει εντυπωθεί παντού
και δεν μπορεί να της ξεφύγει.
Σε κάθε πέτρα,
δέντρο,
σ’ εκείνα τα λουλούδια που ανθίζουν κάθε χρόνο.
Μα πιο πολύ
τη μνήμη της τη φέρουν τα βήματα των ίδιων των ανθρώπων της,
αυτών που κάποτε όργωσαν αυτούς τους ίδιους δρόμους
αλλά και όσων δεν τους περπάτησαν ακόμα.

* * *

Εικόνα εξωφύλλου: Torsten Warmuth, Life is but a memory, 2014

* * *


Aπό:https://dimartblog.com/2018/04/19/streets/

Advertisements

Να Ξανασκεφτούμε την Αναρχία: Με αφορμή το βιβλίο του Carlos Taibo …


Χρήστος Καραγιαννάκης
μεταπτυχιακός φοιτητής φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ

Ο τίτλος του βιβλίου του Carlos Taibo, Να ξανασκεφτούμε την αναρχία[1], μας καλεί σε μια κριτική αναθεώρηση ορισμένων πολιτικών όρων και όχι στην απόρριψη της πυκνής ιστορίας του αναρχικού κινήματος εν συνόλω. Ο ίδιος έχει ασχοληθεί με τα ευρύτερα αναρχικά-ελευθεριακά κινήματα, κυρίως, της Ισπανίας, της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί έναν αναστοχασμό μέσα απ’ τα παραδείγματα του παρελθόντος αλλά και του παρόντος, όπως το αναρχικό κίνημα στη Ισπανία, τα εγχειρήματα χειραφέτησης στη Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα οι Ζαπατίστας. Ο Taibo αναστοχάζεται πάνω στις καθιερωμένες έννοιες και πρακτικές της αναρχίας και προσπαθεί να ανασχηματίσει ένα ελευθεριακό πεδίο δράσης, που στηρίζεται στην άμεση δημοκρατία και την αυτοοργάνωση των κοινωνικών αγώνων. Μέσα απ’ το συγγραφικό του έργο[2], εγείρεται η αντιπρότασή του στο κυρίαρχο σύστημα με πρόταγμα την άμεση δημοκρατία, την αποανάπτυξη και τρόπους να ξεφύγουμε απ’ τη δίνη του καπιταλισμού.

Η πολιτική φιλοσοφία είναι ενεργή στον χρόνο· οι έννοιες υποβάλλονται σε μια συνεχή ροή εντός του ιστορικού χρόνου, επαναπροσδιορίζονται και δεν έχει νόημα να μιλήσουμε για αυτές χωρίς να αξιοποιήσουμε τα συμπεράσματα που εξάγουμε από τα τωρινά πειράματα χειραφέτησης. Το ενδιαφέρον στοιχείο αυτού του βιβλίου είναι ότι μας δίνει τη δυνατότητα να ισορροπήσουμε ανάμεσα στην πολιτική φιλοσοφία και τα κινήματα, αποτελώντας έτσι μια προσπάθεια να ανοίξει ο δημόσιος διάλογος για τις πρακτικές των κινημάτων.

Ο Carlos Taibo στρέφεται, αρχικά, ενάντια στους αυτοαναφορικούς ιδεολογικούς εγκλεισμούς. Δηλαδή, στις στείρες ιδεολογίες που αδυνατούν να περιγράψουν ό,τι ξεφεύγει απ’ τα στενά όριά τους και κλείνονται παράγοντας εσωστρέφεια.

Θέτει την ελευθεριακή σκέψη μακριά από προμελετημένες θεωρίες και ντετερμινιστικές διαδικασίες και τονίζει ότι οι ελευθεριακές επαναστάσεις των τελευταίων δεκαετιών νοηματοδοτούνται πρωτίστως ως κοινωνικές και όχι ως πολιτικές. Είναι ένα σημαντικό στοιχείο το ότι η χειραφέτηση των ατόμων σε συλλογικό και ατομικό επίπεδο αποτελεί συγχρόνως καταστροφικό αλλά και δημιουργικό έργο. Οι κοινωνικές επαναστάσεις οφείλουν να γκρεμίζουν τις πατροπαράδοτες εξουσιαστικές αρχές που επιβάλλονται απ’ την κυριαρχία του κράτους και να εμποδίζουν την επέκταση των εμπορευματικών σχέσεων σε κάθε τομέα της ανθρώπινης ζωής. Όμως δεν μένουν μόνο σ’ αυτό το σημείο, αντιθέτως, προτάσσουν μια νέα πραγματικότητα ενάντια στην εμπορευματοποίηση των ζωών μας και δημιουργούν αλληλέγγυες, κοινωνικές δομές.

Ο συγγραφέας επιπλέον διακρίνει τα αναρχικά από τα ελευθεριακά κινήματα. Αναρχικά θεωρεί τα κινήματα που έχουν σφιχτή ιδεολογική σχέση με τον αναρχισμό, ενώ ελευθεριακά χαρακτηρίζει τα κινήματα που δεν ανήκουν κατ’ ανάγκην στον αναρχικό χώρο, αλλά έχουν κάποιες βασικές ελευθεριακές αρχές και στηρίζονται στην άμεση δημοκρατία, τη συνέλευση και την αυτοδιαχείριση.

Μ’ αυτά τα λεγόμενα του Carlos Taibo αναδεικνύεται η ανάγκη αποϊδεολογικοποίησης των κοινωνικών κινημάτων. Αυτό δεν είναι μια άχρονη ιδέα του συγγραφέα αλλά, αντιθέτως, είναι πολύ σύγχρονη. Θα αναφερθούμε σ’ αυτό το σημείο σε κάποιες στενές ιδεολογικές αναγνώσεις, οι οποίες στήνουν εμπόδια στον δρόμο των πραγματικών επαναστάσεων, όπως αυτές της Ροζάβα και των Ζαπατίστας.

Ο Gilles Dauvé το 2015 δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Kurdistan?»[3]. Σ αυτό το άρθρο ασκεί κριτική στους Κούρδους και τονίζει ότι δεν είναι γνήσιοι αναρχικοί και δεν προτάσσουν καμία πραγματική αλλαγή καθώς η δημοκρατική τους επανάσταση στοχεύει στη δημιουργία ενός νέου κράτους που θα χαρακτηρίζεται από την πραγματικότητα του καπιταλισμού και την ανάδυση ενός νέου εθνικισμού.

Αυτό προκύπτει ως απόρροια σκέψης ενός ορθόδοξου μαρξιστή ή αναρχικού, διότι οι Κούρδοι απορρίπτουν κάθε αναφορά στο κίνημά τους ως εργατικό, προλεταριακό και δεν έχουν ως προκαθορισμένο αποκλειστικό στόχο τους την ταξική πάλη. Ενδεχομένως, ο Carlos Taibo να γνωρίζει ένα αντίστοιχο παράδειγμα, που συνέβη αυτή τη φορά με το κίνημα των Ζαπατίστας. Το αμερικανικό περιοδικό Green Anarchy δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «The EZLN is not anarchist». Δεν προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι οι αυστηρά ιδεολογικοποιημένοι αναρχικοί είδαν τους Ζαπατίστας ως μια μάζα ιθαγενών, οι οποίοι παλεύουν για την προσωπική τους απελευθέρωση και δεν έχουν σαν στόχο την ταξική πάλη και την ταξική χειραφέτηση των κοινωνιών.[4]

Αυτά είναι υπαρκτά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο η διανόηση που ζητάει την ιδεολογική καθαρότητα αποτελεί εμπόδιο για την έμπρακτη, υλική, κοινωνική επανάσταση.

Είναι αδύνατον να ζητάμε απ’ τις κοινωνικές επαναστάσεις να ακολουθούν πιστά τα βιβλία και τη θεωρία. Τα κινήματα χειραφέτησης επαναπροσδιορίζονται στην πράξη και θέτουν επιμέρους στόχους καθώς αναγνωρίζουν την εξουσία ως έμφυτη τάση στην κοινωνία, η οποία διαποτίζει όλες τις κοινωνικές σχέσεις. Δεν στρέφονται αποκλειστικά ενάντια σε μια κεντρική εξουσία, εξιδανικεύοντας την ταξική πάλη αλλά αντιπαλεύουν την εξουσία, η οποία είναι πανταχού παρούσα και ασκείται στη σχέση κάθε σημείου με κάποιο άλλο σημείο[5] ως πατριαρχία, ως επιβολή κυριαρχίας στη φύση κ.ο.κ.

Ο Taibo, προς το τέλος του βιβλίου, διακρίνει την αποσάθρωση του καπιταλισμού και θεωρεί πως η τρομερή ικανότητα προσαρμογής του, η οποία έχει καταφέρει να αφομοιώσει τα κινήματα και τις κοινωνικές αντιδράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, φτάνει σε τέλμα. Τώρα έρχεται μία κρίση, η οποία είναι η μοναδική πραγματική κρίση: η περιβαλλοντική. Οι κρίσεις και η μετέπειτα ευημερία είναι μια καπιταλιστική επινόηση με χρηματοοικονομικούς όρους που χρησιμοποιούνται κάθε φορά για να επιβεβαιώνουν ότι ο τροχός γυρίζει και να μας δίνουν θάρρος να αναμένουμε πάντα ένα λαμπρότερο αύριο. Η αδυναμία του καπιταλισμού όμως δεν αποτελεί θετικό πρόταγμα για εμάς παρά μόνο ένα αρνητικό πρόταγμα που μας ρίχνει στη μάχη για την εύρεση αξιόλογων αντιπροτάσεων και τη γέννηση των δικών μας θέσεων.

Σ’ αυτό το σημείο επικεντρώνεται η σκέψη του Carlos Taibo και πολλών άλλων σύγχρονων στοχαστών, οι οποίοι προσπαθούν να ξεπεράσουν το χάσμα μεταξύ πράξης και θεωρίας και να δομήσουν κάτι στέρεο που να μπορεί να σταθεί στα πόδια του. Η επαναστατική πράξη προϋποθέτει την επαναστατική θεωρία και vice versa, το ένα γεννάει συνεχώς το άλλο. Η σκέψη του ισπανού στοχαστή κατευθύνεται σε κάποιες βασικές αρχές, οι οποίες μπορούν να στηρίξουν τα κοινωνικά κινήματα, να τους δώσουν ρίζες και να τα βοηθήσουν μετέπειτα να αναπτυχθούν με βάση την αυτοδιάθεση των ατόμων. Επίσης, θα προσθέταμε ότι στοχεύει στη δημιουργία μιας γενικότερης αντι-εξουσιαστικής κουλτούρας, η οποία ταυτόχρονα καθορίζεται και καθορίζει το περιβάλλον στο οποίο ενυπάρχει, διαδίδοντας ένα ευρύτερο αντικρατικό/αντικαπιταλιστικό πρόταγμα.

Θα μπορούσαμε να πούμε, δανειζόμενοι στοιχεία απ’ τη σκέψη των Deleuze και Guattari, ότι η εδαφικοποίηση των αγώνων μας απαιτεί και προϋποθέτει την απεδαφικοποίηση των ιδεών μας. Δηλαδή, τη συνεχή επανεκτίμηση και εξέλιξη των ιδεών μας, τη ρήξη των προηγούμενων ορίων τους και την επανατοποθέτησή τους σε ένα νέο εννοιακό επίπεδο. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορούν τα ίδια τα ενεργά, επαναστατικά υποκείμενα να καθίστανται λέκτορες των λέξεών τους και πράττοντες των πράξεων τους.

Στο έργο του, ο Carlos Taibo προσπαθεί να βρει αυτήν την πολυπόθητη ισορροπία μεταξύ θεωρίας και πράξης. Tην πράξη που θα μπορεί να οδηγήσει σε μια ολική ρήξη με το υπάρχον, λαμβάνοντας υπόψιν, όμως, τις επιμέρους ιδιαίτερες κοινωνικές ομάδες και τα επιμέρους κοινωνικά ζητήματα. Απ’ τη μία μεριά υπάρχουν οι παντοτινοί εργατικοί αγώνες που τίθενται ολικά απέναντι απ’ το υπάρχον σύστημα και απ’ την άλλη μεριά τα κοινωνικά κινήματα που στοχεύουν στη χειραφέτηση των γυναικών, των ομοφυλόφιλων ατόμων, στην αντιστροφή της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση από σχέση εκμετάλλευσης σε σχέση συμβίωσης και σε συνεχώς μεταβαλλόμενα κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν στο υπάρχον.

Αυτό που διακρίνουμε στα κινήματα χειραφέτησης, είναι η γέφυρα που τα μεταλλάσσει από επιμέρους κοινωνικά κινήματα σε κινήματα αμφισβήτησης του υπάρχοντος ως όλον. Αυτή η γέφυρα γίνεται φανερή στην καθημερινή πρακτική των ανθρώπων και την πλήρη αντιπαράθεσή τους με τη λογική του κράτους, η οποία στηρίζεται στην εκμετάλλευση του ανθρώπου, της φύσης και στην εμπορευματοποίηση κάθε σχέσης. Εναντίωση η οποία εκφράζεται μέσα από την άμεση δημοκρατία, τη συνέλευση, την αυτοδιαχείριση, την αυτοοργάνωση και την αποεμπορευματοποίηση. Τα κινήματα μπολιασμένα με τις έννοιες αυτές, οι οποίες υπόκεινται σε συνεχή επαναπροσδιορισμό, δείχνουν τον δρόμο για την ολική αμφισβήτηση του υπάρχοντος και αναδεικνύουν μια αντιπρόταση όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας μιας κοινότητας ανθρώπων και την αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών.

Η άμεση δημοκρατία λαμβάνει τον ρόλο του μέσου αλλά και του σκοπού στο έργο του Carlos Taibo, ο οποίος βλέπει στον ελευθεριακό κόσμο και στις πρακτικές του μια ρητή υπεράσπιση της άμεσης δημοκρατίας.

Τα χαρακτηριστικά αυτής, σύμφωνα με το έργο του, είναι η άρνηση της ανάθεσης και της αντιπροσώπευσης, η πρόταση για οργανώσεις χωρίς ηγετικές θέσεις και η απόρριψη κάθε κυβέρνησης. Τα απλά αυτά χαρακτηριστικά συμπυκνώνονται στην αντι-ιεραρχική, αμεσοδημοκρατική, οριζόντια λειτουργία των κινημάτων.

Όσον αφορά την οργάνωση πολιτικών κοινοτήτων, αυτές οι αρχές απαιτούν, προφανώς, αποκέντρωση, αποσυμφόρηση και μείωση του όγκου των κοινοτήτων. Έτσι, η λογική της άμεσης δημοκρατίας τίθεται σε ευθεία αντιπαράθεση με τη λογική των κομμάτων και του κράτους και επιδιώκει τη θέσμιση οργάνων που λειτουργούν με οριζόντιο τρόπο, διαχέοντας όσο το δυνατόν περισσότερο την εξουσία. Οι παραπάνω αρχές πλέον συμπεριλαμβάνονται στη θεωρία του ελευθεριακού κοινοτισμού καθώς και του δημοκρατικού συνομοσπονδισμού, το σύστημα οργάνωσης που ακολουθούν οι Κούρδοι στη Ροζάβα. Η άμεση δημοκρατία προτάσσει την άμεση δράση, η οποία έχει πρωταγωνιστές τα ίδια τα πράττοντα υποκείμενα και στοχεύει στην αυτοδιαχείριση των ζωών τους. Τα μέσα και οι σκοποί εναρμονίζονται στην άμεση δράση, η οποία γεννιέται απ’ τη βούληση των ίδιων των ατόμων στην άμεση δημοκρατία.

Μ’ αυτόν τον τρόπο δεν τίθεται αποκλειστικά το δικαίωμα ανυπακοής στο υπάρχον σύστημα αλλά και η βούληση για απτές αλλαγές της πραγματικότητας. Εδώ, μπορούμε να διακρίνουμε να αναδύεται μία έννοια πολυσυζητημένη, αυτή της ουτοπίας. Η ουτοπία, όμως, όπως αναγιγνώσκεται από την ελευθεριακή κουλτούρα, όχι όπως είχε τεθεί απ’ τον Karl Mannheim ως ένας ου-τόπος, εξωπραγματικός[6], αλλά ως η κοινωνική πραγμάτωση της ασυνείδητης επιθυμίας κατά τη συνάντησή της με την ιστορική συνειδητοποίηση, έτσι όπως τέθηκε απ τον Ernst Bloch[7]. Ακόμα καλύτερα, με ντελεζιανούς όρους, η επανάσταση είναι ένα είδος ουτοπίας, ένα γίγνεσθαι εντός του οποίου ξεπροβάλλει η επαναστατική δύναμη της δημιουργίας· δημιουργώ σημαίνει αντιστέκομαι[8]. Γι’ αυτό ακριβώς, στόχος και ζητούμενο, πλέον, της επαναστατικής θεωρίας αλλά και δράσης, είναι η δημιουργία μέσω της αυτοθέσμισης των ίδιων των κινημάτων.

Έχει ειπωθεί στην ιστορία πολλές φορές ότι τελικά για τα κινήματα της ελευθερίας «οι μεγαλύτερες νίκες μας είναι οι ήττες μας». Μπορούμε να υποθέσουμε ότι η επανάσταση είναι ένα συμβάν, δηλαδή μια επιθυμία, μια συνεχής κίνηση, η οποία όταν πραγματωθεί χάνει τη δυναμική της και καταστέλλει την επαναστατική επιθυμία των ατόμων[9]. Η επανάσταση είναι ένα γίγνεσθαι και είναι ίσως αλήθεια ότι θα μένει πάντα ανοιχτή στον χρόνο. Γι’ αυτό όταν θέλουμε να μιλήσουμε για τις νίκες του ελευθεριακού κινήματος μιλάμε για τις εξεγέρσεις του Λατινικού Νότου, τους Ζαπατίστας, τους Ισπανούς αναρχικούς του ’30, καθώς φυσικά και για τη Ροζάβα αλλά και τις αυθόρμητες εξεγέρσεις όπως ο Μάης του ’68. Αυτές είναι εξεγέρσεις και επαναστάσεις που χαράσσουν νέα νοήματα και αιωρούνται στον ιστορικό χρόνο προς συνεχή ερμηνεία και επαναξιολόγηση.

——————————————–

Αναφορές:

[1] Κάρλος Τάιμπο, Να ξανασκεφτούμε την αναρχία, μτφρ. Νίκος Κοκκάλας, Οι εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2017.
[2] Βλ. επίσης, Κάρλος Τάιμπο, Η πρόταση της αποανάπτυξης, μτφρ. Νίκος Κοκκάλας, Οι εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2012.
[3] Gilles Dauvé, Tristan Leoni, «Kurdistan?», Ιανουάριος 2015, διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: https://ddt21.noblogs.org/?page_id=324.
[4] Βλ. Yavor Tarinski, «Beyond ideology. Rethinking contextuality», Αύγουστος 2015, διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: http://www.babylonia.gr/2015/08/01/beyond-ideology-rethinking-contextuality/.
[5] Michel Foucault, Ιστορία της σεξουαλικότητας. 1. Η βούληση για γνώση, μτφρ. Τάσος Μπέτζελος, Πλέθρον 2011, σ. 110.
[6] Karl Mannheim, Ideology and utopia. An introduction to the sociology of knowledge, μτφρ. Louis Wirth και Edward Shils, Νέα Υόρκη: Harcourt, Brace και Λονδίνο: Routledge & Kegan Paul, Νέα Υόρκη και Λονδίνο 1954, σσ. 173-175.
[7] Maynard Solomon, Μαρξ και Μπλοχ. Στοχασμοί πάνω στην ουτοπία και την τέχνη, μτφρ. Στέφανος Ροζάνης, Έρασμος, Αθήνα 2017, σ. 38.
[8] Gilles Deleuze, Pierre-Félix Guattari, Τι είναι φιλοσοφία;, μτφρ. Σταματίνα Μανδηλαρά, Καλέντης, Αθήνα 2004, σ. 131.
[9] Gilles Deleuze, Pierre-Félix Guattari, Για τον καπιταλισμό και την επιθυμία. Με μια παρέμβαση του Pierre Clastres, μτφρ. Παναγιώτης Καλαμαράς, Ελευθεριακή κουλτούρα, Αθήνα 2015, σ. 11.

image_pdfimage_print
___________________________________________________________

Η Ελλάδα ως χώρα «πρώτης γραμμής»…


Από τη συζήτηση περί αναβάθμισης, στην είσοδο στην εμπόλεμη ζώνη

Αποτέλεσμα εικόνας για Η Ελλάδα ως χώρα «πρώτης γραμμής» Από τη συζήτηση περί αναβάθμισης, στην είσοδο στην εμπόλεμη ζώνη

Η συζήτηση για την αναβάθμιση της θέσης της χώρας μας στους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και της Δύσης, ξεκίνησε αμέσως μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία (καλοκαίρι 2016) και την αλλαγή που επήλθε στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας.

Στα πρώτα διερευνητικά ταξίδια των Καμμένου, Κοτζιά στις ΗΠΑ, ο υπουργός Άμυνας Τζ. Μάτις χρησιμοποίησε τον όρο «χώρα πρώτης γραμμής». Εξετάζοντας την κατάσταση στην περιοχή δήλωσε: «Υπάρχει ένας ξεκάθαρος και άμεσος κίνδυνος στη νότια πτέρυγα που αναδεικνύει την Ελλάδα σε χώρα πρώτης γραμμής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας».

Ο Σταύρος Λυγερός, σε άρθρο του με τίτλο «Γιατί η Ελλάδα μετατρέπεται σε χώρα πρώτης γραμμής» (20/5/2017), επιχειρηματολογεί για τα νέα δεδομένα και τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται μετά τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή. Το βασικό του επιχείρημα ήταν πως «η αλλαγή του τρόπου που οι Δυτικοί βλέπουν την Τουρκία αλλάζει και τον τρόπο που βλέπουν την Ελλάδα. Αυτό ισχύει κυρίως για τους Αμερικανούς, οι οποίοι έχουν πιο σφαιρική ματιά και όχι τη στενά οικονομίστικη ματιά της Ε.Ε. Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε χώρα πρώτης γραμμής».

Συνεχίζει όμως ότι «για να μπορέσει να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες και να παίξει σημαντικό ρόλο, η Ελλάδα πρέπει να απαντήσει στις προκλήσεις που αφορούν στην ίδια την εθνική της ασφάλεια» και τονίζει: «Υπάρχουν, ωστόσο, βάσιμες αμφιβολίες για το αν το παρόν πολιτικό σύστημα είναι σε θέση να τις αδράξει και να τις αξιοποιήσει».

Άλλοι χρησιμοποιούν την έκφραση «χώρα πρώτης γραμμής» για την ειδική θέση της Ελλάδας στον Νότο της Ευρώπης ή σε σχέση με τις προσφυγικές ροές.

Από τη μεριά μας, θα χρησιμοποιήσουμε τον όρο με διαφορετικό περιεχόμενο: Η Ελλάδα ως «χώρα πρώτης γραμμής», σημαίνει ότι εισέρχεται στην εμπόλεμη ζώνη. Δηλαδή, χώρα εκτεθειμένη άμεσα στην εμπόλεμη ζώνη, χώρα με μεγάλες απειλές και ευρύτερες ανακατατάξεις σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Η ματιά της μνημονιακής εποχής, με όσα αυτή επέφερε, δεν επαρκεί για να στοχαστούμε τι συμβαίνει σήμερα και κυρίως τι έρχεται το αμέσως επόμενο διάστημα. Ας δούμε λοιπόν τις συνέπειες της εισόδου στην «εμπόλεμη ζώνη».

Ευθυγράμμιση με τη Δύση

Οι ελληνικές ελίτ, και ειδικά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, δεν έχουν καμία αντίρρηση να προσφέρουν γη και ύδωρ στις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό, όλες οι κινήσεις που γίνονται, τα ταξίδια στις ΗΠΑ και οι στενότατες επαφές με τον πολυπράγμονα κύριο Πρέσβη, στόχευαν να προσφέρουν οτιδήποτε θα ζητούσαν οι ΗΠΑ.

Κλείσιμο του ζητήματος με την ονομασία της FYROM και εισδοχή της στο ΝΑΤΟ, επέκταση της βάσης της Σούδας, μεταφορά οπλικών συστημάτων από το Ιντσιρλίκ στην Ανδραβίδα, σχεδιασμοί για ναύσταθμος στη Σύρο, αεροδρόμιο για drones στη Λάρισα, βάση ελικοπτέρων στην Αλεξανδρούπολη, αλλά και στην Κάλυμνο. Στην όμορφη Βουλή, εκτός από τις «κλασικές» φωνές, δεν ακούγεται τίποτα για αυτή τη μετατροπή σε μετόπισθεν αλλά και ορμητήριο νέων επιθέσεων σε χώρες και λαούς της περιοχής.

Μέχρις εδώ υπάρχουν στοιχεία που έχουν επαναληφθεί στους πολέμους της Νέας Τάξης, αλλά και κάτι που δίνει μια αύρα δήθεν ανανέωσης της σκέψης και ρεαλισμού του υπουργείου Εξωτερικών και της κυβέρνησης. Πρόκειται για την αυταπάτη πως επίκειται κάποια αναβάθμιση της χώρας ή έστω του τρόπου που τη βλέπουν οι «μεγάλοι».

Κανένα στοιχείο, όμως, δεν δείχνει ότι προσφέρεται οποιαδήποτε «ομπρέλα ασφαλείας». Σε σχέση με τα Βαλκάνια, οι εξελίξεις και οι «λύσεις» που σχεδιάζουν οι ΗΠΑ, ζημιώνουν την Ελλάδα. Όσο για την Τουρκία, κανένα στοιχείο δεν δείχνει «εγκατάλειψή» της από τη Δύση ή κάποια υποστήριξη της Ελλάδας απέναντι στον επεκτατισμό της Άγκυρας.

«Ατυχήματα» και επιφυλακή

Η στάση του πολιτικού κόσμου, επίσημου και ανεπίσημου, μπορεί να πραγματωθεί μόνο μέσω της απαξίωσης των λαϊκών ανησυχιών και τελικά του ίδιου του λαού. Άλλωστε, καθόλου τυχαία, οι κυβερνητικοί τον χαρακτηρίζουν «ετερόκλητο όχλο» και οι ριζοσπάστες «συντηρητικό»…

Σε σχέση με τα «ελληνοτουρκικά», ενώ το δάχτυλο είναι στην σκανδάλη, οι επίσημοι εκφραστές θέλουν να παρουσιάζουν την κατάσταση ως αποτέλεσμα εκνευρισμού ή της δράσης ακραίων στοιχείων. Γι’ αυτό μιλούν για «ατυχήματα», «ψυχραιμία», «υπευθυνότητα» κ.λπ.

Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η Τουρκία κλιμακώνει την επιθετικότητά της, κάνει πόλεμο με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στη Συρία, προετοιμάζει την κοινή γνώμη για πολεμική κλιμάκωση και προς δυσμάς. Διεκδικεί, ως περιφερειακή μεγάλη δύναμη, οφέλη από τη μοιρασιά που θα γίνει στη Συρία, στους υδρογονάνθρακες, τα «οικόπεδα» και το Αιγαίο. Η μοιρασιά γίνεται πάντα υπό την ισχύ των όπλων και αυτή την πολιτική προωθεί χωρίς δισταγμούς η Τουρκία.

Ελλάδα και Τουρκία, ποτέ από το 1996 δεν ήταν τόσο κοντά σε μια θερμή εμπλοκή. Τα γεγονότα είναι καταιγιστικά και αφορούν όλο το «μέτωπο»: Αιχμαλωσία δύο στρατιωτικών στον Έβρο. Εμβολισμός πλοίου κοντά στα Ίμια. Παρενόχληση αρχηγού ΓΕΣ και υπουργού Ναυτιλίας στο ελληνικό νησί Στρογγύλη. Επεισόδιο με ελικόπτερο και τροχιοδεικτικά πυρά στη Ρω. Πτώση του Μιράζ προχθές και θάνατος του κυβερνήτη του.

Όλα αυτά, μαρτυρούν την ύπαρξη στρατιωτικής δραστηριότητας και κατάφορης απειλής σε βάρος της κυριαρχίας της χώρας. Οδηγείται έτσι, όλο το μέτωπο από Έβρο έως Καστελλόριζο (και Κύπρο) σε συνθήκες επιφυλακής, με επεισόδια που δεν είναι διόλου «ατυχήματα».

Αυθαίρετες αξιολογήσεις

Ορισμένοι μπαίνουν στο πειρασμό να αξιολογήσουν ποιο από τα δύο στοιχεία εμπλοκής της χώρας στην εμπόλεμη ζώνη είναι σημαντικότερο. Μάλιστα προτιμούν να μιλούν γενικά για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, θεωρώντας υποδεέστερο τον κίνδυνο από την Τουρκία. Αναγκάζονται να κάνουν λόγο για «τουρκική προκλητικότητα», αλλά δεν φαίνεται να πιστεύουν ότι κάτι σοβαρό μπορεί να συμβεί. Την ανησυχία του κόσμου δεν τη συμμερίζονται καθόλου και τα όσα συμβαίνουν τους βρίσκουν να προετοιμάζουν νέες εκλογικές εκστρατείες και άλλα τέτοια.

Τα ερωτήματα αν και πώς πλησιάζει και τι μορφή μπορεί να έχει ο πόλεμος με την Τουρκία και κυρίως τι πρέπει να γίνει γι’ αυτό, απουσιάζουν από την αριστερή ατζέντα. Εκτός αν παρηγορούν ή αρκούν οι φράσεις του στυλ «Οι κομμουνιστές πάντα…» κ.λπ. Εδώ παίζεται η υπόσταση της χώρας, κοινώς το πόση Ελλάδα θα απομείνει, αλλά και τι κοινωνία και τι δυνάμεις θα αναδειχθούν μέσα από τις επερχόμενες θύελλες.

Πολιτικός κόσμος «πρώτης γραμμής»

Ο ελάχιστος πολιτικός κόσμος, ακολουθεί τις ράγες των μνημονίων και των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, τρέφοντας ψευδαισθήσεις και αυταπάτες, ελπίζοντας να αποφύγει τα πολύ δύσκολα.

Παράλληλα, πρέπει να αποδείξει τη χρησιμότητά του και τη συμβατότητα με τις νέες πραγματικότητες. Εκλιπαρεί για προστασία από τις ΗΠΑ και δεν αποκλείει να παίξει το ρόλο της δορυφορικής δύναμης απέναντι σε μια ισχυρή Τουρκία. Πολλά τα δείγματα γραφής και για τα δύο σενάρια.

Ο σχεδιασμός του, αφορά κυρίως το πολιτικό σκηνικό (κάτι σαν τοπικό ερασιτεχνικό πρωτάθλημα σε σχέση με όσα συμβαίνουν). Πώς να στηθεί ένας νέος διπολισμός (προοδευτική κεντροαριστερά / συντηρητική δεξιά) και να αντιμετωπιστούν η διάχυτη δυσαρέσκεια και η αυθόρμητη λαϊκή διαμαρτυρία.

Αυτή η στάση του πολιτικού κόσμου, επίσημου και ανεπίσημου, μπορεί να πραγματωθεί μόνο μέσω της απαξίωσης των λαϊκών ανησυχιών και τελικά του ίδιου του λαού. Άλλωστε, καθόλου τυχαία, οι κυβερνητικοί τον χαρακτηρίζουν «ετερόκλητο όχλο» και οι ριζοσπάστες «συντηρητικό»…

Το καζάνι όμως κοχλάζει. Όταν είσαι «πρώτης γραμμής» χώρα, τα σενάρια για τις δημοτικές εκλογές ή για κάτι που θα συμβεί μετά το καλοκαίρι, είναι μακρινά και θα καθοριστούν –πιθανόν– από άλλους παράγοντες. Ας μην παραστήσουν μετά όλοι τους αιφνιδιασμένους…

_________________________________________________

Aπό:https://www.e-dromos.gr/i-ellada-os-chora-protis-grammis/

Ο Ψυχρός Πόλεμος (1945-1991)…


Γράφει ο Μανόλης Πλούσος

Στις 22 Φεβρουαρίου 1946 ο απεσταλμένος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ στην πρεσβεία τους στη Μόσχα, Τζωρτζ  Φ.  Κένναν, έστειλε στην Ουάσινγκτον ένα τηλεγράφημα 8.000 λέξεων αναλύοντας και αξιολογώντας τη μεταπολεμική κατάσταση στην ΕΣΣΔ. Το Τηλεγράφημα  711 ή πιο απλά «Μακροσκελές  Τηλεγράφημα» σήμανε συναγερμό στις ΗΠΑ αφού σημείωνε μεταξύ άλλων σχετικά με τις σοβιετικές προθέσεις: «Έχουμε εδώ μια πολιτική δύναμη που πιστεύει φανατικά ότι με τις ΗΠΑ δεν είναι δυνατό να υπάρξει μια μόνιμη συμβιβαστική λύση, ότι είναι επιθυμητό και απαραίτητο να διαλυθεί η εσωτερική αρμονία της κοινωνίας μας, να καταστραφεί ο παραδοσιακός τρόπος ζωής μας, να διασπαστεί η διεθνής εξουσία του έθνους μας, ώστε να διασφαλιστεί η σοβιετική δύναμη». Ο διπλωμάτης αυτός καθ΄ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 θεωρούσε τους σοβιετικούς πολύ μεγαλύτερη απειλή από τον Χίτλερ ή την αυτοκρατορική Ιαπωνία. Στο ίδιο τηλεγράφημα μάλιστα αναφέρεται στον Κομμουνισμό ως «ένα μοχθηρό παράσιτο που τρέφεται μόνο με νεκρές σάρκες»… Η ερμηνεία αυτή του Κένναν θα αποτελέσει τη βάση της αντίληψης των ΗΠΑ σχετικά με την ΕΣΣΔ. Το τηλεγράφημα αυτό με τη μανιχαϊστική του ανάλυση και το αποκαλυπτικό περιεχόμενο άγγιξε βαθιά την αμερικανική κοινωνία εγκαινιάζοντας έναν ενστικτώδη αντικομμουνισμό, όπου οι Σοβιετικοί μετατράπηκαν στους πολύ αρνητικούς «Άλλους» έναντι των οποίων οι ΗΠΑ όριζαν θετικά τον εαυτό τους. Τον Μάρτιο του 1946 ο Ουίνστον Τσόρτσιλ σε ομιλία του στο Μιζούρι προέβη στην περίφημη δήλωση του: «Από το Στετίνο στη Βαλτική μέχρι την Τεργέστη στην Αδριατική ένα σιδηρούν παραπέτασμα χώρισε την ήπειρο». Η αλήθεια είναι ότι πολύ πριν από τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο ο κομμουνισμός είχε αντιμετωπισθεί ως προφανής απειλή για τον παγκόσμιο καπιταλισμό, τα ηνία του οποίου σταδιακά αποκτούσαν οι ΗΠΑ. Η συμμαχία των αντίθετων αυτών συστημάτων αποδείχτηκε πρόσκαιρη με μοναδικό στόχο την εξόντωση του κοινού εχθρού, του Χίτλερ. Με το τέλος των πολεμικών συγκρούσεων η λανθάνουσα ένταση και η αμοιβαία αντιπάθεια και καχυποψία επανήλθαν στην επιφάνεια. Ο Κένναν θεωρούσε, και μαζί του η πλειοψηφία των επιτελών του Πενταγώνου, ότι οι διαπραγματεύσεις με τους Σοβιετικούς ήταν άσκοπες «μέχρι να αλλάξει η εσωτερική φύση της σοβιετικής δύναμης».

Τζορτζ Κένναν

Από τη μεριά του ο Ιωσήφ Στάλιν θεωρούσε πως οι Δυτικοί είχαν μεταβάλει τη στρατηγική τους σκοπεύοντας στον επανεξοπλισμό της Γερμανίας ενόψει μιας τελικής αναμέτρησης με την ΕΣΣΔ. Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Χ. Τρούμαν να διακόψει τη χορήγηση στρατιωτικής βοήθειας προς την ΕΣΣΔ τον Αύγουστο του 1945 ενίσχυσε τις υποψίες του Κρεμλίνου έναντι της καπιταλιστικής Δύσης. Μάλιστα οι προθέσεις των ΗΠΑ έγιναν ακόμη πιο σαφείς όταν την άνοιξη 1947 ανακοινώθηκε το «Δόγμα Τρούμαν», με το οποίο δεσμεύονταν αναχαιτίσουν τον κομμουνισμό. Στα πλαίσια του δόγματος αυτού 400 εκ. δολάρια δόθηκαν ως οικονομική βοήθεια σε Ελλάδα και Τουρκία και 2 δις δολάρια στον εθνικιστή δικτάτορα της Κίνας Τσιάνγκ  Κάι  Σεκ για την πάταξη των κομμουνιστών. Σύμφωνα με τον Τρούμαν οι ΗΠΑ έπρεπε να βοηθήσουν «ελεύθερους λαούς που αντιστέκονταν στις προσπάθειες ένοπλων μειονοτήτων ή εξωτερικών παραγόντων να τους υποδουλώσουν». Στην Ιταλία μάλιστα διοχέτευσαν κεφάλαια με στόχο να σαμποτάρουν τη νίκη στις εκλογές του 1948 του κοινού ψηφοδελτίου κομμουνιστών και σοσιαλιστών ενώ παράλληλα χρηματοδότησαν την ίδρυση  της φασιστικής οργάνωσης «Γκλάντιο». Στο ίδιο πλαίσιο της αναχαίτισης του κομμουνιστικού κινδύνου εντάσσεται και η δημιουργία αμυντικών σχηματισμών όπως του ΝΑΤΟ  στα 1949 και του SEATO  στη Ν.Α. Ασία στα 1954. Οι Σοβιετικοί με τη σειρά τους απάντησαν με την οικονομική και πολιτική δορυφοροποίηση των χωρών της ανατολικής Ευρώπης με στόχο την ανατροπή των «πατριωτικών μετώπων»που είχαν προκύψει με το τέλος του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Στην αρχή ακολούθησαν την τακτική του διορισμού σε σημαντικά υπουργεία (Άμυνας, Εσωτερικών) αδιάλλακτων κομμουνιστών, η τακτική του «δούρειου ίππου» ενώ συνέχισαν με την εξόντωση των αντικομμουνιστικών στοιχείων (συντηρητικών και σοσιαλδημοκρατών), γνωστότερη και ως  τακτική της «σαλαμοποίησης». Παράλληλα ίδρυσαν το Κέντρο Πληροφοριών των Κομμουνιστικών Κομμάτων (ΚΟΜΙΝΦΟΡΜ) το Σεπτέμβριο του 1947 με έδρα αρχικά το Βελιγράδι, που σκοπό είχε την ενίσχυση της σοβιετικής εποπτείας στα ευρωπαϊκά κομμουνιστικά κόμματα. Η ΕΣΣΔ στα 1955 προχωρεί στην ίδρυση του «Συμφώνου της Βαρσοβίας» προσπαθώντας να αποτελέσει το αντίβαρο στο ΝΑΤΟ. Τέλος με το «δόγμα Ζντάνωφ» ουσιαστικά  επισημοποιούνταν ο διαχωρισμός του κόσμου σε δύο αντιτιθέμενα στρατόπεδα. Το δημοκρατικό με προεξάρχουσα την ΕΣΣΔ και το ιμπεριαλιστικό με κυρίαρχη δύναμη τις ΗΠΑ.

Ασκήσεις ετοιμότητας για ενδεχόμενο πυρηνικό πληγμα σε σχολείο των ΗΠΑ.

 Η κατάσταση στην οποία βρισκόταν η ΕΣΣΔ μετά τον πόλεμο διέφερε σημαντικά εν σχέσει με τις ΗΠΑ, αφού η μεν ΕΣΣΔ ήταν κατεστραμμένη οικονομικά ενώ οι ΗΠΑ ήταν η μόνη εμπόλεμη χώρα που βγήκε από τον πόλεμο πλουσιότερη από ότι ήταν προπολεμικά. Στην τετραετία 1940-1944 το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 54% ενώ η βιομηχανική παραγωγή τους κατά 300%! Επιπροσθέτως είχαν και την Βόμβα που έβαζε την αντιπαράθεση σε τελείως διαφορετική βάση και αποτελούσε την κύρια αιτία της καχυποψίας του Κρεμλίνου. Το «Δόγμα Τρούμαν» ακολούθησε το «σχέδιο Μάρσαλ» που στόχο είχε την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ και την ένταξη της στη ζώνη του δολαρίου. Περί τα 17 δις δολάρια διοχετεύτηκαν στην δυτικοευρωπαϊκή οικονομία υπό τη μορφή επενδύσεων αλλά κυρίως στρατιωτικής βοήθειας. Ό Τσαρλς  Ι.  Ουίλσον πρόεδρος της General Electric Corp. παρακινούσε για τη δημιουργία «μιας μόνιμης πολεμικής οικονομίας». Ξεκινούσε η χρυσή εποχή της πολεμικής βιομηχανίας των ΗΠΑ. Η σταδιακή διαμόρφωση αυτού που ο Αϊζενχάουερ θα αποκαλέσει «στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα» και που ουσιαστικά θα κατευθύνει τις επιλογές της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στα επόμενα χρόνια.

Την ανησυχία στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας σχετικά με αυτό το ιδιόμορφο «μπρα ντε φερ» ανάμεσα στους τέως συμμάχους πυροδότησαν δυο γεγονότα στα 1948. Το πρώτο ήταν το «πραξικόπημα της Πράγας» με το οποίο η Τσεχοσλοβακία ανακηρυσσόταν «λαϊκή δημοκρατία» και το δεύτερο ο αποκλεισμός του Βερολίνου από τους Σοβιετικούς με αφορμή την ένωση των τομέων ευθύνης των Άγγλων, των Γάλλων και των Αμερικανών και την καθιέρωση κοινού νομίσματος εξαιρώντας τον σοβιετικό τομέα. Όπως πολύ σωστά σημείωνε ο υπουργός εμπορίου των ΗΠΑ Χένρυ Γουάλας η αντιπαράθεση είχε περάσει στο σημείο όπου «όσο σκληρότεροι γινόμαστε τόσο σκληρότεροι θα γίνονται οι Ρώσοι». Η κατάσταση είχε περιγραφεί στα 1947 ως «ψυχρός πόλεμος» από τον δημοσιογράφο Γουόλτερ Λίπμαν ο οποίος θεωρούσε ότι οι σχέσεις ΗΠΑ και ΕΣΣΔ είχαν επιδεινωθεί σε σημείο πολέμου χωρίς πραγματικές εχθροπραξίες. Ο σημαντικότερος παράγοντας που απέτρεπε τη κήρυξη πραγματικού πολέμου ήταν η ύπαρξη της ατομικής βόμβας. Οι ΗΠΑ έχασαν το μονοπώλιο της κατοχής της στα 1949 όταν η ΕΣΣΔ πραγματοποίησε την πρώτη πυρηνική της δοκιμή, αλλά ανέκτησαν το τακτικό πλεονέκτημα όταν στα 1952 ανέπτυξαν θερμοπυρηνικά όπλα πολλαπλάσιας καταστρεπτικής ισχύος εν σχέσει με τα πυρηνικά. Στα 1953 είχαν χάσει και το μονοπώλιο στα θερμοπυρηνικά όπλα…Η δεκαετία του ΄50 και για τις δυο πλευρές αποτελεί κατά το μάλλον ή ήττον περίοδο παρατεταμένης παράνοιας. Αδυνατώντας και οι δυο πλευρές να χρησιμοποιήσουν τα πυρηνικά τους όπλα, αφού αμέσως θα υπήρχε ανταπόδοση από τον αντίπαλο, κατέφυγαν σε μυστικές συγκρούσεις που περιελάμβαναν κατασκόπους και παντός είδους υπονομευτική δράση. Ξεκίνησε ένας πόλεμος δι΄ αντιπροσώπων όπου και τα δυο μέρη εκμεταλλεύονταν τοπικές συγκρούσεις ή και τις προκαλούσαν, ενώ παράλληλα εξόπλιζαν τους αντιπάλους προσπαθώντας να επεκτείνουν τη σφαίρα επιρροής τους χωρίς να συμπλέκονται άμεσα. Η αρχή έγινε με τον πόλεμο της Κορέας (1950-53) όπου ο κομμουνιστικός βορράς υπό τον Κιμ  Ιλ Σουνγκ και υποστηριζόμενος από τη Κίνα εισέβαλε στο νότο που τελούσε υπό την ηγεσία της μαριονέτας των ΗΠΑ Σίνγκμαν Ρη. Αυτός ο πόλεμος συνόψιζε επακριβώς τον «Ψυχρό πόλεμο». Και οι δυο δυνάμεις ουσιαστικά στρατιωτικοποίησαν την οικονομίας τους με τις ΗΠΑ να δαπανούν περίπου το 20% του εθνικού προϊόντος τους για εξοπλισμούς ενώ η ΕΣΣΔ, με σημαντικά μικρότερο εθνικό προϊόν σε σχέση με τις ΗΠΑ, δαπανούσε σε καιρό ειρήνης το 40%.

  Στο εσωτερικό μέτωπο εφαρμόστηκε και από τις δυο πλευρές η φίμωση ή και εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων. Οι ΗΠΑ πρωτοστάτησαν στην δημιουργία της θεμελιώδους παράνοιας δαιμονοποιώντας κάθε κίνηση των Σοβιετικών. Η παρανοϊκή αντίληψη που καλλιεργούσαν συνέδεε τον φόβο για κάθε εξωτερικό εχθρό με τον φόβο και για έναν εσωτερικό, ένα σχήμα εδραιωμένο στη δυτική αντίληψη από τις εποχές των Σταυροφοριών. Ο πρόεδρος Τρούμαν αμέσως μετά την εκφώνηση του δόγματος του εξέδωσε και την εκτελεστική εντολή 9835 για την εφαρμογή του Ομοσπονδιακού Προγράμματος Πίστης Εργαζομένων. Η εντολή ανέφερε ρητά: «Θα πραγματοποιηθεί έρευνα πίστης κάθε ατόμου που καταλαμβάνει δημόσια θέση σε οποιοδήποτε υπουργείο ή υπηρεσία του εκτελεστικού κλάδου της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης». Κάθε κίνηση των κομμουνιστών και αριστερών στη Δύση έμπαινε πλέον στο μικροσκόπιο των μυστικών υπηρεσιών. Ο νόμος Τάφτ-Χάρτλι απαιτούσε να εκκαθαριστούν τα εργατικά συνδικάτα από κομμουνιστές συνδικαλιστές ενώ ο Τζόζεφ  Μακ  Κάρθι ξεκινούσε το διαβόητο «κυνήγι μαγισσών». Η δικής του έμπνευσης Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών απαγόρευε να εργάζονται στο Χόλιγουντ συμπαθούντες τον κομμουνισμό. Το μακάβριο αποκορύφωμα της δράσης της Επιτροπής ήταν η εκτέλεση του ζεύγους Ρόζενμπεργκ το καλοκαίρι του 1953 με την κατηγορία της κατασκοπίας. Σε πολλές περιπτώσεις ή καλλιέργεια του τρόμου οδηγούσε σε καταστάσεις κλινικής παράνοιας, όπως στην περίπτωση του υπουργού Ναυτικού των ΗΠΑ Τζ. Φόρεσταλ ο οποίος κλείστηκε σε ψυχιατρική κλινική και μετά αυτοκτόνησε πηδώντας από τον 16ο όροφο ουρλιάζοντας «έρχονται οι Ρώσοι»…! Οι Σοβιετικοί από τη μεριά τους τρομοκρατήθηκαν αρχικά από τη ρήξη με τη Γιουγκοσλαβία του Τίτο φοβούμενοι μήπως εμφανιστούν και άλλα ανεξάρτητα κομμουνιστικά καθεστώτα και έτσι ξεκίνησαν εκκαθαρίσεις στα κομμουνιστικά κόμματα των δορυφορικών κρατών. Στην ΕΣΣΔ επιβλήθηκε η πλέον στείρα μορφή της σταλινικής ιδεολογίας με φυλακίσεις σε στρατόπεδα εργασίας των αντιφρονούντων.

Σύγκριση ατομικής βόμβας και υδρογονοβόμβας

Η δεκαετία του ΄60 σημαδεύτηκε από την κρίση των πυραύλων της Κούβας, φέρνοντας τους δυο αντιπάλους και τον πλανήτη ολόκληρο στα όρια του θερμοπυρηνικού ολέθρου. Μετά την επιτυχή επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο στα 1959 οι ΗΠΑ προσπάθησαν να τον υπονομεύσουν και στα 1961 πραγματοποίησαν αποτυχημένη απόβαση φιλοαμερικανών Κουβανών στον κόλπο των χοίρων. Σε αντίποινα ο Κάστρο επέτρεψε την τοποθέτηση σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων το 1962. Η ανακάλυψη των θέσεων τους από αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος οδήγησε τον πανικό στα άκρα. Η οξύτατη αντιπαράθεση έληξε στις 26 Οκτωβρίου 1962 με τον Χρουστσόφ να συναινεί στην απομάκρυνση των πυραύλων. Το 1964 ξεκινάει και η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στο Βιετνάμ με την ΕΣΣΔ να εξοπλίζει του βόρειους Βιετκόνγκ ενώ οι Αμερικάνοι κατάφεραν να διαθέτουν στο αποκορύφωμα του πολέμου 500.000 άνδρες στο νότιο Βιετνάμ. Εννέα χρόνια μετά οι ΗΠΑ αποχωρούν ταπεινωμένες. Το δικό τους Βιετνάμ γνωρίζουν οι Σοβιετικοί λίγα χρόνια αργότερα το 1979 όταν εισβάλουν στο Αφγανιστάν και οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν τον εξοπλισμό της αντισοβιετικής αντίστασης. Οι μουτζαχεντίν του Οσάμα Μπιν Λάντεν υποδέχονται ευχάριστα τους αμερικανούς στρατιωτικούς συμβούλους που τους καθοδηγούν στη χρήση νέων όπλων, όπως των φορητών αντιαεροπορικών πυραύλων Stinger…

Μετά την κρίση των πυραύλων στην Κούβα ξεκινούν και οι προσπάθειες για πάγωμα των εξοπλισμών και απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών. Τα δυο οπλοστάσια είχαν φτάσει στο σημείο κορεσμού. Σημασία πλέον δεν είχε η χρήση του όπλου αλλά απλώς η κατοχή του, αφού κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να το χρησιμοποιήσει. Στο αποκορύφωμα των εξοπλισμών τη δεκαετία του ΄80 οι ΗΠΑ κατείχαν περί τις 10.000 πυρηνικές κεφαλές και η ΕΣΣΔ γύρω στις 7.000! Η αμοιβαία καταστροφή ήταν παραπάνω από σίγουρη…Όπως σωστά σημειώνει ο στρατιωτικός ιστορικός Γουόλτερ Μίλις  «ο επαγγελματίας στρατιωτικός που πρέπει να ελέγχει σήμερα το σχεδιασμό, την παραγωγή και την χρήση των πανίσχυρων όπλων μαζικής καταστροφής δεν μπορεί να διδαχτεί πολλά από τον Ναπολέοντα, τον Τζάκσον, τον Λη, ή τον Γκραντ- όλοι τους ήταν διοικητές στο πεδίο της μάχης, όχι υπεύθυνοι «οπλικών συστημάτων» που κυριότερο χαρακτηριστικό τους είναι το ότι δεν πρέπει ποτέ να έλθουν σε σύγκρουση». Η θεωρία της αποτροπής βασίζεται σε ένα παράδοξο. Σκοπός είναι να προληφθεί η έναρξη του πολέμου. Το μέσο είναι να καταστήσει σαφές η μια πλευρά στην άλλη ότι εφόσον χρειαστεί είναι έτοιμη να ανταποδώσει «στα ίσα» τυχόν πρώτο πλήγμα. Αργά η γρήγορα επέρχεται όμως το αδιέξοδο. Η ισορροπία του τρόμου αρχίζει να καταρρέει τη δεκαετία του ΄80 με την αδυναμία της ΕΣΣΔ να ακολουθήσει το τεράστιο εξοπλιστικό πρόγραμμα του Ρ. Ρέιγκαν. Η αποτυχημένη προσπάθεια του Μ. Γκορμπατσόφ να εκσυγχρονίσει οικονομικά και πολιτικά το σοβιετικό οικοδόμημα αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του σοβιετικού κομμουνιστικού καθεστώτος. Η πτώση του τείχους του Βερολίνου, που είχε ανεγερθεί στα 1961 για να αποτρέπει φυγάδες Ανατολικογερμανούς, στα 1989 ουσιαστικά τερμάτιζε τον ψυχρό πόλεμο ξεκινώντας ένα ντόμινο αλλαγών σε όλα τα κομμουνιστικά κράτη- δορυφόρους της ΕΣΣΔ. Τελευταίο κομμάτι στο ντόμινο η ΕΣΣΔ που καταρρέει τον Δεκέμβρη του 1991.

Γκορμπατσόφ και Ρέιγκαν υπογράφουν συμφωνία μείωσης των πυρηνικών.

Η παρακαταθήκη αυτών των 45 ετών μόνο θλίψη μπορεί να προκαλεί στις νεότερες γενιές. Σε ανατολή και δύση μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων υποχρεώθηκε στο βωμό των γεωστρατηγικών σκοπιμοτήτων και των ιδεολογικών αντιθέσεων να διαθέσει όλη της την ενεργητικότητα και δημιουργικότητα στην υπηρεσία της καταστροφής της ανθρωπότητας, αφού νικητής δεν μπορεί να υπάρξει σε ένα θερμοπυρηνικό ολοκαύτωμα.  Στη Δύση χιλιάδες επιστήμονες διέθεσαν την ευφυία τους στην υπηρεσία του πολέμου ενσυνείδητα καταπατώντας κάθε έννοια επιστημονικής ηθικής, όπως ο Έντουαρντ Τέλερπατέρας της υδρογονοβόμβας. Στελέχωσαν εταιρείες παραγωγής όπλων μαζικής καταστροφής, όπως η Litton που κατασκευάζει διηπειρωτικούς πυραύλους, σπαταλώντας  δημόσιο χρήμα σε στρατιωτικά συμβόλαια που αφειδώς μοίραζε το Πεντάγωνο και καρπώνονταν οι επιστήμονες. Παράλληλα ένα πλήθος κατευθυνόμενων διαμορφωτών κοινής γνώμης, από τον έντυπο τύπο και την τηλεόραση ως το Χόλιγουντ, φρόντιζαν για την κυριαρχία της «επίσημης άποψης» και την εξαφάνιση κάθε αντίθετης φωνής. Αντίστοιχα στην ΕΣΣΔ ο σταλινικός τρόμος εξαφάνιζε κάθε αντίθεση αφού ενδεχόμενη άρνηση σήμαινε θάνατος. Χιλιάδες επιστήμονες και εδώ στελέχωσαν μυστικά ερευνητικά κέντρα σε μυστικές πόλεις με σκοπό την παραγωγή όπλων μαζικής καταστροφής. Το αποτέλεσμα της μονοδιάστατης πολεμικής ανάπτυξης για μια καθυστερημένη οικονομία όπως της ΕΣΣΔ φάνηκε 74 χρόνια μετά την ίδρυση της. Η πολιτική ηγεσία της ΕΣΣΔ δεν κατανόησε ποτέ το νόημα και την ουσία της κομμουνιστικής ιδεολογίας και πορεύτηκε πάντοτε ως τριτοκοσμική δικτατορία βασίζοντας την λειτουργία της στο φόβο και την τρομοκρατία.

Διαβάστε:

«Ο οίκος του πολέμου»,  Τζέημς   Κάρολ,  εκδ.  Ενάλιος.

«Λαϊκή ιστορία του κόσμου»,  Κρις   Χάρμαν,  εκδ.  Τόπος.

«Πόλεμος, από τη μάχη του Μάρνη ως το Ιράκ»,  Martin van  Creveld,  εκδ.  Γκοβόστη».


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2013/05/29/%CE%BF-%CF%88%CF%85%CF%87%CF%81%CF%8C%CF%82-%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CF%82-1945-1991/