Κορνήλιος Καστοριάδης – Πλάτων: Ένας μεγαλοφυής… εχθρός της δημοκρατίας …


Άρθρο δημοσιευμένο στην Ελευθεροτυπία, 15/12/2001

Σας έλεγα την προηγούμενη φορά ότι ο Πλάτων έπαιξε εξαιρετικά σημαντικό ρόλο σε αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε καταστροφή του ελληνικού κόσμου: η καταστροφή των Αθηνών που δυνάμει εμπεριεχόταν στα πράγματα μετατράπηκε και πέρασε στην ιστορία ως νομοτελειακή καταστροφή.

Ο Πλάτων παρουσίασε την κατάρρευση της αθηναϊκής δημοκρατίας ως φαινόμενο που υπάγεται τελικά στην τάξη των πραγμάτων. Και αυτό όχι με την έννοια που έδινε ο Ηρόδοτος στη φράση: «Ό,τι είναι μεγάλο πρέπει να γίνει μικρό» και αντιστρόφως, αλλά γιατί, κατά τον Πλάτωνα, επρόκειτο για εκ θεμελίων σαθρό πολίτευμα, για πολίτευμα που κυριαρχούνταν από ένα πλήθος αμαθές, εμπαθές και έρμαιο των παθών του -ένα πλήθος που τοποθετείται στους αντίποδες του σοφού και της σοφίας, του δίκαιου και της δικαιοσύνης. Έτσι, η πτώση της αθηναϊκής δημοκρατίας δεν εμφανίζεται ως ιστορική τραγωδία, αλλά ως περίπτωση εγγενούς φιλοσοφικής δικαιοσύνης.

Αυτό το επιχείρησε αφ’ ενός θετικά, αν μου επιτρέπεται το οξύμωρον• προτάσσοντας δηλαδή την ιδέα ότι μπορεί και πρέπει να υπάρχει επιστήμη της πολιτικής, σίγουρη και ασφαλής γνώση που επιτρέπει τον προσανατολισμό στο χώρο της πολιτικής. Προτάσσοντας την ιδέα ότι τελικά η επιστήμη της πολιτικής στηρίζεται σε μια υπερβατική γνώση και, μάλιστα, στην ίδια την υπερβατικότητα…

…Τελικά ο Πλάτων ανατρέπει εντελώς την ελληνική αντίληψη σύμφωνα με την οποία η δικαιοσύνη εξακολουθεί να παραμένει ανοικτό ζήτημα στους κόλπους της πόλης: ποιος οφείλει να δώσει τι και ποιος οφείλει να έχει τι; Πράγμα που θέτει διαρκώς το πρόβλημα της κατανομής μεταξύ των πολιτών και κατ’ αυτόν τον τρόπο ανοίγει ταυτόχρονα τον δρόμο στην ερώτηση. Ανατρέπει λοιπόν αυτό τον ορισμό και μετατρέπει τη δικαιοσύνη σε κάτι που θα μπορούσε να ονομαστεί ιδιότητα του όλου -ολιστική ιδιότητα ονομάστηκε, εξάλλου, στους νεότερους χρόνους. Για τον Πλάτωνα η δικαιοσύνη έγκειται στο να είναι το σύνολο της πόλης καλά διαιρεμένο, καλά διαρθρωμένο, και μέσα σ’ αυτό το σύνολο της πόλης καθένας έχει τη θέση του και δεν προσπαθεί να την αλλάξει -αυτή είναι η κεντρική ιδέα της Πολιτείας, είναι επίσης και η κεντρική ιδέα των Νόμων. Σύμφωνα με την περίφημη φράση της Πολιτείας (433a), η δικαιοσύνη έγκειται στο τα αυτού πράττειν και μη πολυπραγμονείν. Να ασχολείται κανείς με τις υποθέσεις του, με ό,τι του ανήκει, με αυτό που κατέχει, που αντιστοιχεί στη θέση του και να μην προσπαθεί να ασχοληθεί με τα πάντα, να μην είναι busybody, όρος που αποτελεί εξάλλου την καλύτερη απόδοση του πολυπραγμονείν.

Όμως, ταυτόχρονα, στον Πλάτωνα ακριβώς θα βρούμε για πρώτη φορά την προσπάθεια να θεμελιωθεί δικαίω και λόγω η ιεραρχία μέσα στην πόλη. Στην ελληνική πόλη η ύπαρξη ελεύθερων και σκλάβων ή πλούσιων και φτωχών αποτελεί γεγονός. Με τον Πλάτωνα αυτό ανάγεται σε οιονεί δίκαιο• δηλαδή κάτι που στηρίζεται στη διαφορετική φύση των ατόμων που συγκροτούν την πόλη.

…Πού οφείλεται η επίδραση που άσκησε ο Πλάτων; Θα επανέλθω στο τέλος σ’ αυτή την ερώτηση. Πρόκειται πάντως για επίδραση της οποίας οι ρίζες, όπως είδαμε ήδη, βρίσκονται από τη μια μεριά στον ίδιο τον Πλάτωνα, δηλαδή σ’ όλη τη σειρά επιχειρήσεων και στη στρατηγική την οποία στήνει. Υπάρχουν όμως και όλα όσα οφείλονται στις μετέπειτα εποχές. Εδώ τα πράγματα είναι σχετικώς απλά. Δεν θα μιλήσω για τον Popper που δημιούργησε ένα είδος αντιπροκατάληψης, σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται να αποκαλέσει κανείς τον Πλάτωνα ολοκληρωτικό ή να τον θεωρήσει πατέρα του ολοκληρωτισμού.

Το μίσος του όμως για τη δημοκρατία είναι γεγονός, καθώς και όσα αποπνέει το έργο του ως μόνιμη επιθυμία του: να παγιώσει τις υποθέσεις της πόλης, να σταματήσει την ιστορική εξέλιξη, να σταματήσει την αυτοθέσμιση, να εξοβελίσει την αυτοθέσμιση. Και ως εκ τούτου, προφανώς, ο Πλάτων γίνεται κατά κάποιον τρόπο ο εμπνευστής και το οπλοστάσιο όλων όσων θα αντιπροσωπεύσουν μέσα στην ιστορία μια τέτοια στάση. Διατυπωμένο απλοϊκά, αυτό σημαίνει ότι θα εμπνεύσει στο μέλλον κάθε τι το αντιδραστικό, κάθε τι που επικροτεί την καθεστηκυία τάξη, κάθε τι που αντιστέκεται στο δημοκρατικό κίνημα.

Τέλος, πρέπει βεβαίως να κρατήσουμε ζωντανό κατά νου το τεράστιο στοιχείο της αυθεντικής πλατωνικής δημιουργίας, δημιουργίας που διαθέτει αναμφισβήτητη διιστορική αξία, άρρηκτα συνδεδεμένη με το έργο του, η οποία αποτελεί επίσης έναν άλλο πυρήνα του έργου του, έναν άλλον πόλο. Δεν μου πολυαρέσει να μιλάω για πόλο, διότι εδώ δεν υπάρχει αντιπαράθεση· οι σχέσεις είναι εξαιρετικά περίεργες ανάμεσα στη φιλοσοφική και τη λογοτεχνική, την καλλιτεχνική δημιουργία του Πλάτωνα και όσα συνεπιφέρει, όσα προφανώς περιέχει ως πολιτικό και φιλοσοφικό φαντασιακό.

Υπάρχει επίσης το άλλο στοιχείο, η δημιουργία, το ον του Πλάτωνα ως απαράμιλλη ιδιοφυΐα που συνδυάζει ταυτόχρονα το φιλοσοφικό βάθος, τη λογικοδιαλεκτική δύναμη, τη λογοτεχνική δεινότητα και την τεχνογνωσία στο χώρο της πολιτικής των ιδεών, για την οποία μίλησα προηγουμένως. Σε κάθε βήμα σκοντάφτουμε και εκστασιαζόμαστε από την ανακάλυψη ενός φιλοσοφικού ή άλλου ψήγματος, ανακαλύπτουμε τελικά μία ακόμα από τις ρίζες των σημερινών μας σκέψεων και του τρόπου με τον οποίο σκεπτόμαστε.


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2018/03/07/%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%BD%CE%AE%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B7%CF%82-%CF%80%CE%BB%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%AD%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CE%BC%CE%B5/

Γι’ αυτούς που ξεπλένουν το φασισμό και το ναζισμό…


Γράφει ο mitsos175.

Παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον την υπόθεση των νεοναζί τρομοκρατών. Την προσπάθεια του κράτους να πέσουν στα «μαλακά» και κυρίως την προσπάθεια να μην προχωρήσουν σε αποκαλύψεις των νοσηρών εγκεφάλων, που κατευθύνουν τ’ ασπόνδυλα.

Το ότι είναι ναζί το παραδέχονται κι οι ίδιοι. Ξέρουμε όλοι τι καταστροφή προκάλεσαν τα καθάρματα αυτά στην Ανθρωπότητα. Ούτε εκεί κρύβουν τις προθέσεις τους για ανθρωποφαγία.
Εκεί όμως που λένε χοντρά ψέματα, είναι όταν υποστηρίζουν πως τάχα δεν έχουν αρχηγό!
Οι τύποι αυτοί είναι εντελώς ανεγκέφαλοι. Οργανώνονται όμως, έχουν όπλα, πιθανόν χρηματοδοτούνται για να καλύψουν έξοδα, έχουν ενημέρωση για τους στόχους τους, κάνουν πράγματα που δείχνουν ότι συνεργάζονται μ’ άλλες παρόμοιες συμμορίες. Πιθανότατα να συνεννοούνται και να δέχονται διαταγές μέσω «συνδέσμων» που ακολουθούν όμως κάποια αυστηρή ιεραρχία.

Γιατί επιμένω στην ιεραρχία;
Οι τύποι είναι θαυμαστές του τέρατος που λέγεται Αδόλφος Χίτλερ. Άρα η ιδεολογία τους είναι ο Γερμανικός ναζισμός. Διαβάστε τα χαρακτηριστικά: Ρατσισμός, αντικομουνισμός, μιλιταρισμός, απολυταρχία. Τα τρία πρώτα χαρακτηριστικά είναι εμφανέστατα στη δράση τους: Επιθέσεις σε μειονότητες, μετανάστες, αριστερούς, αναρχικούς, κομμουνιστές, ανθρώπους που αγωνίζονται κατά της αδικίας. Εχουν αρκετό οπλισμό, βόμβες, προφανώς κάποια εκπαίδευση, απειλές, μίσος κλπ.

Γιατί να απουσιάζει το 4ο βασικότατο χαρακτηριστικό του Ναζισμού; Η απόλυτη υπακοή στον ηγέτη.
Μάλιστα η ιεραρχική δομή, που απορρέει ακριβώς από τον κοινωνικό δαρβινισμό και το ρατσισμό, την παραδοχή δηλαδή της ανισότητας στην Κοινωνία, την οποία βαπτίζει «φυσική».
Γι αυτό πιστεύω πως όχι μόνο έχουν ηγεσία, αλλά και πως κάνουν τα πάντα, για την προφυλάξουν. Είναι «στρατός», δεν υπάρχει στρατός χωρίς αξιωματικούς και στρατηγό.

Βέβαια εκείνο που δεν κατανοούν είναι πως ξέρουμε ήδη ποιοι κρύβονται πίσω τους: Εκείνοι που έχουν συμφέροντα να χτυπηθεί το εργατικό κίνημα, να διασπάσουν τους εργαζόμενους. Αυτοί που ξεπλένουν το φασισμό και το ναζισμό από τα κανάλια τους, αυτοί οι πολιτικοί που υιοθετούν τον ίδιο λόγο με τους λούμπεν εγκληματίες, όσοι δηλαδή καταστρέφουν συστηματικά τη χώρα ξεπουλώντας τη, για να πλουτίσουν. 
Σ’ αυτούς λέμε δεν υπάρχει τέλειο έγκλημα.


Από:http://tsak-giorgis.blogspot.gr/2018/03/blog-post_8.html

Η Ιταλία, εργαστήρι πειραμάτων φασιστικής κυριαρχίας…


του Τόνι Nέγκρι[1]

 

Τίποτε δεν ήταν πιο προβλέψιμο από τη νίκη ης δεξιάς στις τελευταίες ιταλικές εκλογές. Ο Μπερλουσκόνι λοιπόν δεν είναι ο μόνος που νίκησε: η δεξιά είχε ήδη νικήσει πριν απ’ αυτόν. Είχαμε ήδη επιστήσει την προσοχή του μικρού κύκλου των αναγνωστών μας σε ένα σημείωμα της σύνταξης το καλοκαίρι του ’93: «Αυτή τη στιγμή, την κρίση του 1989 στην Ιταλία την κεφαλαιοποιεί η δεξιά, προς δικό της και μόνο όφελος (παρ’ όλο που το ΚΚ άλλαξε βιαστικά όνομα και διακήρυξε προς όλες τις κατευθύνσεις το ευχάριστο νέο ότι εδώ και πολύ καιρό δεν υφίστατο τίποτε το κομμουνιστικό στη συνείδησή του)». Αλλά, και αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό, η δεξιά δεν κεφαλαιοποίησε μόνο την πτώση του Τείχους του Βερολίνου: νίκησε επειδή κατάφερε να ερμηνεύσει σωστά τους βαθείς μετασχηματισμούς του ιταλικού παραγωγικού ιστού και να κατανοήσει το ρόλο της επικοινωνίας στη σύγχρονη κοινωνία. Όταν, κατά τους τελευταίους μήνες της εκστρατείας, μπαίνει ξαφνικά στη σκηνή ο Μπερλουσκόνι, θέτει τη βιομηχανία της επικοινωνίας στην υπηρεσία της μερίδας των μικρομεσαίων διευθυντών επιχειρήσεων που τώρα μετατρέπουν την αντιδημοσιονομική, αντιγραφειοκρατική και αντικρατική εξέγερση των προηγουμένων ετών σε πολιτική νίκη.

Ο Μπερλουσκόνι μπορεί να το κάνει αυτό επειδή είναι ένας απ’ αυτούς. Και αυτός μετείχε στην περιπέτεια που οδήγησε στην απελευθέρωση νέων δυνάμεων στις περιοχές του Βορρά και στην ανάδειξη της Ιταλίας – με βάση την παραγωγικότητα των νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων – σε τέταρτη ή πέμπτη βιομηχανική δύναμη στον κόσμο. Ο Μπερλουσκόνι είναι στο χώρο της επικοινωνίας ό,τι είναι ο Μπενετόν στο χώρο του υφάσματος: κάποιος που είναι ικανός να συγκεντρώνει διάχυτη εργασία. Η επικοινωνία, όμως, δεν είναι ύφασμα. Στο μετα-φορντισμό, η πολιτική μορφή διεύθυνσης της παραγωγής είναι η επικοινωνία, ακριβώς όπως στην εποχή του φορντισμού ήταν το μεγάλο ταιηλορικό εργοστάσιο. Ο Μπερλουσκόνι λοιπόν πήρε τη θέση του Ανιέλι στις ιεραρχίες τις βιομηχανικής εξουσίας στην Ιταλία. Αυτή είναι η καινοτομία: ο Ανιέλι στη Γερουσία, ο Μπερλουσκόνι στην Κυβέρνηση. Ο Μπερλουσκόνι δίνει πρόσβαση προς την κυβέρνηση στα νέα δίκτυα παραγωγής και, μαζί με αυτά, στη νεο-φιλελεύθερη ασυδοσία των μικρών διευθυντών επιχειρήσεων οι οποίοι, ναρκισσιστές και αυταρχικοί, έχουν ενταχθεί οργανικά στην κουλτούρα της παραγωγικής επικοινωνίας και επιθυμούν να εκμεταλλευτούν ξέφρενα αυτό το νέο έδαφος.

Συνέχεια