Killing in the name…


 Χωρίς περισσότερα: Rage Against the machine.

Με τις καλησπέρες μας…

 

__________________________________________________________
 

Η αποφατική επικαιρότητα και o εθνισμός πριν το κράτος (μέρος α’)…


Μωσαϊκό του αγίου Δημητρίου με περιβολή συγκλητικού ανάμεσα στον επίσκοπο και τον έπαρχο της Θεσσαλονίκης (7ος αι.)

Το κείμενο που ακολουθεί δεν διεκδικεί θέση στην επικαιρότητα της εποχής. Αντίθετα αποτελεί ένα μικρό κεφάλαιο μιας ευρύτερης μελέτης επάνω στην φυσιογνωμία των ανταγωνισμών και των ιδεοσυστημάτων που αναπτύχθηκαν κατά τον μετασχηματισμό του Βυζαντίου τον 14ο αιώνα, και για τον λόγο αυτό είναι φιλόδοξη αφού επιδιώκει την σύνδεση με το χθες. Οφείλουμε όμως να ομολογήσουμε ότι η παρούσα ανάρτηση γίνεται κάτω από την επίδραση της επικαιρότητας, όχι τόσο από αυτή που προέκυψε από το ζήτημα της ονομασίας του γειτονικού μας λαού και τον τρόπο με τον οποίο αγκομαχεί να βρει μια θέση κάτω από τον ήλιο της εθνικής του ταυτότητας, (απατηλό ή όχι αυτό ας το κρίνει ο καθένας μας) αλλά κυρίως από τον ίδιο τον χαρακτήρα του διαλόγου και τους φορείς του από τους εδωμερίτες της Μακεδονίας.

Τα παρακάτω αφορούν την ανάδυση, ή κατά προτίμηση του αναγνώστη, της κατασκευής του ελληνικού εθνισμού, σε μια περίοδο πολύ πριν ανακαλυφθεί ή κατασκευαστεί ο εθνικισμός και το κράτος – έθνος. Το ενδιαφέρον μας εστιάζεται σε μια περίοδο ριζικού μετασχηματισμού του βυζαντινού ιδεοσυστήματος, από αυτό της οικουμενικής αυτοκρατορίας σε εκείνο της εθνικής υποδούλωσης, και στο τρόπο με τον οποίο μια μερίδα βυζαντινών, κάτω από την επίδραση του ανθρωποκεντρικού κλασσικού λόγου και της πολιτικής ανάγκης της εποχής, διεκδίκησαν για τον εαυτό τους την ταυτότητα του έλλην και αυτό το έκαναν -εκτός των άλλων- ως μια πολιτική επιλογή.

Συνέχεια

πάντα αυτός εμένα…


Κοροϊδεύω τον Χρήστο που γίνεται του χρόνου σαράντα. Κλισέ αστειάκια και από μέσα μου παίζει σε λούπα το nel mezzo del camin di nostra vita – στο μέσο της διαδρομής της ζωής, όπως το πρωτοδιάβασα στον Παπαγιώργη (στο σύμπαν των φοιτητικών χρόνων το περί Μέθης προηγείται της Θείας Κωμωδίας και μοιάζει διπλά επείγον).

Το βράδυ πάω να κατουρήσω στο μπαρ και το κορίτσι που περιμένει μπροστά στον νιπτήρα, μου ανοίγει χώρο περάστε. Πόσο πιο μεγάλος είμαι απ’ αυτήν; Πόσο πιο μεγάλος μοιάζω; Στα χείλη του απέναντι, ο ενικός είναι κάποτε αγενής και ο πληθυντικός κάποτε πικρός.

27907368_2067348713292009_432188379_o

(via instagram.com/yallah )

*

Συμβολή Γ’ Σεπτεμβρίου και Ιουλιανού, το αυτοκίνητο τρέχει κάπως παραπάνω, αλλά το φανάρι είναι πράσινο. Ο πεζός άντρας, εκεί γύρω στα πενήντα, διασχίζει το δρόμο χωρίς ιδιαίτερη βιασύνη. Εγώ περπατάω, στ’ ακουστικά κάτι φριχτά αθλητικά, στο ένα χέρι το φρέντο εσπρέσο και στο άλλο η ζαμπονοτυρόπιτα – τυπικό δείγμα ενός ανθρώπου που έχει παραιτηθεί από κάθε προσδοκία ποιότητας. Περπατάω και αντιλαμβάνομαι ότι κανείς απ’ τους δυο, ούτε ο οδηγός ούτε ο πεζός, έχουν υπολογίσει σωστά, και ασυναίσθητα επιβραδύνω κοιτώντας το σκηνικό που έχει στηθεί μπροστά μου. Λες και ήχησε κάποιος βουβός συναγερμός και οι δύο ταυτόχρονα καταλαβαίνουν προς τα που βαδίζουν. Ο οδηγός κοκκαλώνει το φρένο, ο πεζός τρέχει, το αυτοκίνητο κάνει ένα μικρό τετακέ, ο ήχος του λάστιχου στην άσφαλτο σκεπάζει μια θλιβερή συζήτηση για τη διαιτησία. Ο πεζός γλιτώνει στο τσακ, πατάει το απέναντι πεζοδρόμιο και σταυροκοπιέται. Στα μάτια του υπάρχει μόνο τρόμος. Στέκεται στο ίδιο σημείο και σταυροκοπιέται ξανά και ξανά. Βλέπω όσο μπορώ μέσα στο αυτοκίνητο. Ο οδηγός έχει σηκώσει τα χέρια του και κρατάει το κεφάλι του. Το φανάρι παραμένει πράσινο, αλλά αυτός δε λέει να ξαναξεκινήσει. Συνεχίζω τη διαδρομή για τη δουλειά, αυτοί στο ραδιόφωνο κάνουν σαν να μη τρέχει τίποτα, ενώ εδώ μπροστά μου παραλίγο να τελειώσουν (με τον ένα ή τον άλλο τρόπο) δυο ζωές. Θα πεθάνουμε μια μέρα στα καλά καθούμενα κι αυτοί ακόμη θα λιβανίζουν τους μαρινάκηδες.

*

Στο μετρό. Μπαίνει ένας τύπος, δεν τον βλέπω μόνο ακούω, λέει ότι έχει ανάγκη, ότι θέλει να φάει, ότι δεν έχει τίποτα. Κοιτάζω προς τα πίσω και πριν προλάβω να σκεφτώ το οτιδήποτε, τον βλέπω να σηκώνει το χέρι ψηλά. Στο χέρι κρατάει ένα ντέφι. Υπάρχει μια μικρή παύση, λες και όλο το βαγόνι λέει από μέσα του ένα-δύο-τρία και αρχίζει:

Την είδα απόψε λαϊκά να τα κερδίσω τα λεφτά,
να σου χαρίσω φως μου τ’ αστέρια όλου του κόσμου.
Μια μέρα θα `ναι αληθινά τα όνειρά μας τα κρυφά.

Χτυπάει το ντέφι με ορμή και τραγουδάει με όλη του τη δύναμη, σχεδόν φωνάζει. Στο τέλος, αφού, για όσο τουλάχιστον μπορώ να δω, δεν έχει μαζέψει ούτε πενηντάλεπτο, αρχίζει να φωνάζει σε μας. Δε λέω ντροπή μου, μεγάλη μου ντροπή, αλλά ντροπή σας και σας. Ντροπή σας ρε.

Δυο στάσεις μετά, μπαίνει μια γυναίκα, η οποία επίσης ζητάει λεφτά. Μόνο που δεν μιλάει δυνατά, δεν εξηγεί κάποια ιστορία. Μόνο έρχεται, πιάνει έναν προς έναν ξεχωριστά, πλησιάζει τη φάτσα της στη φάτσα του καθενός (σε τέτοια απόσταση που βλέπεις ότι όλοι ένας προς ένας αισθάνονται με τη σειρά τους εντελώς άβολα) και με κάτι αλλόκοτα μάτια, εξωπραγματικά γουρλωμένα και ένα εξίσου περίεργο πεντακάθαρο πάλλευκο και ίσιο χαμόγελο, ζητάει κάτι. Σιγά σιγά όλοι παίρνουν χαμπάρι τι γίνεται και όλοι υποπτεύομαι πως νιώθουν σα να ετοιμάζονται να πουν μάθημα στον πίνακα μπροστά σε όλη την τάξη. Βλέπεις αυτό το άβολο πλησίασμα, σκέφτεσαι γρήγορα τρόπους να το αποφύγεις, αλλά το ξέρεις καλά, έρχεται, φτάνει και συ δεν θα το αποφύγεις. Ούτε αυτή η γυναίκα θα πάρει τίποτα απ’ τους επιβάτες.

Το συμπέρασμα είναι ότι τίποτα δεν πιάνει πια σ’ αυτό τον κόσμο. Ούτε το τραγούδι, ούτε η υπενθύμιση της ντροπής, ούτε το να κοιταχτούμε στα μάτια, ούτε τίποτα. Θέλουμε απλά να πάει ο καθένας στη δουλειά του, στο σπίτι του, στον προορισμό του.

*

«το όνομά μας είναι η ψυχή μας» . Πάντα με εντυπωσίαζε αυτή η φράση. Αυτό σκέφτομαι την ώρα που μπροστά στο μέγαρο μουσικής η αριστερή λωρίδα είναι κλειστή. Περνάμε σημειωτόν και κοιτάμε απ’ τα κλειστά μας παράθυρα τον μηχανόβιο που τώρα είναι ξαπλωμένος – μόνο το δεξί του γόνατο είναι κάπως ανασηκωμένο – με τα χέρια σταυρωμένα πάνω στο στήθος του. Μια κοπέλα κάθεται οκλαδόν δίπλα του και φαίνεται να τον αγγίζει απαλά στο ένα χέρι. Έχει ανοίξει το τζαμάκι του κράνους και την βλέπεις να του μιλάει ήσυχα, καθησυχαστικά. Πιο μπροστά ένα αστυνομικό και ένα μαύρο αμάξι κάπως άτσαλα, διαγώνια, σταματημένο. Ο οδηγός του, στηρίζεται μεταξύ πόρτας και θέσης και μιλάει στο τηλέφωνο. Έχει γυρισμένη την πλάτη στον ξαπλωμένο άντρα. Αυτός τον χτύπησε, πρέπει να σκέφτονται όλοι περνώντας από μπροστά. Καθώς περνάω μπροστά απ’ τον πεσμένο άνθρωπο, μου ξανάρχεται αυτό το «το όνομά μας είναι η ψυχή μας». Θα πεθάνουμε μια μέρα στα καλά καθούμενα και η αριστερά θα κάνει γεωπολιτικές αναλύσεις για χάρη του ελληνικού έθνουςκράτους.

Ύστερα από ώρα, έχω φτάσει πια στη Φρατζή και στο φανάρι μια γυναίκα ίδια η Μπέλλου πλησιάζει τα αμάξια. Μικρόσωμη, με κοντά μαλλιά, φορούσε μακρύ μπουφάν και μαύρα χοντρά κοκάλινα γυαλιά. Έρχεται και σε μένα. Πριν κάνει την κίνηση, την παρατηρώ που τακτοποιεί το μπουφάν, να πέφτει σωστά πάνω της.

Τον πόνο έχω αδελφό
μα τον κρατώ βαθιά κρυφό
δεν έχω φίλους για να πω
το ντέρτι που με καίει
να ξαλαφρώσω την καρδιά
που μέρα νύχτα κλαίει.

Περιπλανώμενη ζωή
περιπλανώμενο κορμί.

*

«χάλασα το χρόνο, τώρα ο χρόνος χαλάει εμένα»

( σχήμα κύκλου για να κλείσει το ποστίδιο. Ένα απ’ τα κεφάλαια στο βιβλίο του Παπαγιώργη χρησιμοποιούσε αυτή τη φράση )

Τα πρόστιμα της Νovartis…


Είναι γνωστό ότι σε τούτο το ιστολόγιο δεν συμπαθούμε την συνομωσιολογία. Κατ’ επέκταση, δεν πρόκειται να παρασυρθούμε σε εικοτολογίες και φτηνιάρικες αναλύσεις για το «σκάνδαλο Novartis», το οποίο μονοπωλεί την επικαιρότητα εδώ και μια βδομάδα. Και, βέβαια, θα αφήσουμε για άλλους τις απαντήσεις σε ψευδοδιλήμματα του τύπου «μήπως το σκάνδαλο Novartis χρησιμοποιείται για να ξεχαστεί το μεγαλειώδες συλλαλητήριο ή μπας και το συλλαλητήριο στήθηκε από εκείνους που γνώριζαν ότι θα ξεσπάσει σκάνδαλο με την Novartis;».

Για να είμαι ειλικρινής, δεν σκόπευα να μιλήσω καθόλου για την Novartis. Έλα, όμως, που το σαββατοκύριακο έχω αρκετό χρόνο για ξεψάχνισμα, οπότε, αναδιφώντας στις σημειώσεις μου και σεργιανώντας στο διαδίκτυο, ανακάλυψα ένα δημοσίευμα του Ρώυτερς με ημερομηνία 27 Απριλίου 2017. Αυτό:

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, «Η Νότια Κορέα δήλωσε την Πέμπτη ότι έχει επιβάλει πρόστιμο στην ελβετική φαρμακευτική εταιρεία Novartis ύψους 55,1 δισ. γουόν (48,8 εκατ. δολλαρίων) επειδή πρόσφερε ανταλλάγματα στους γιατρούς ώστε να συνταγογραφούν τα φάρμακα της εταιρείας και παράλληλα ανέστειλε την ασφαλιστική κάλυψη ορισμένων φαρμάκων τής εταιρείας».

Στην συνέχεια του δημοσιεύματος αναφέρεται ότι το κορεατικό υπουργείο υγείας και πρόνοιας αποφάσισε να αναστείλει για έξι μήνες την ασφαλιστική κάλυψη εννέα παραλλαγών δύο τύπων φαρμάκων τής Novartis και να επιβάλει πρόστιμα σε 33 παραλλαγές άλλων 15 φαρμάκων. Η Novartis παραδέχτηκε έμμεσα την κουτσουκέλα της, ζητώντας από το υπουργείο να της δώσει απλώς μια τρίμηνη περίοδο χάριτος πριν εφαρμοστεί η εξάμηνη αναστολή.

Λεπτομέρεια: Οκτώ μήνες νωρίτερα, τον Αύγουστο του 2016, έξι υπάλληλοι της Novartis Κορέας είχαν κατηγορηθεί για παράνομες πρακτικές αύξησης των πωλήσεων των φαρμάκων της εταιρείας και οι σχετικές δίκες είχαν ήδη δρομολογηθεί.

Μιας και έμπλεξα με το Ρώυτερς, συνέχισα το περιδιάβασμα με μια σκέψη στο μυαλό μου: Κορέα και Ελλάδα είναι μικρά ψάρια για μια Novartis, οπότε κάπου πρέπει να υπάρχει κάτι μεγαλύτερο. Δεν άργησα να το βρω εδώ, με ημερομηνία 20/11/2015:

Τόμπολα! Η Novartis προέβη σε συμφωνία με το πολιτειακό δημόσιο να πληρώσει 390 εκατ. δολλάρια για να διακανονίσει τις κατηγορίες ότι πλήρωσε παράνομες προμήθειες σε εξειδικευμένα φαρμακεία, με αντάλλαγμα να συνεχιστεί η διάθεση των σκευασμάτων της στους ασθενείς.

Όπως λέει το δημοσίευμα, «ο διακανονισμός μεταξύ τής μονάδας παραγωγής φαρμάκων τής Novartis στις ΗΠΑ, της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και περισσότερων από 40 κρατών αφορά πληρωμές που έκανε η φαρμακοβιομηχανία μεταξύ 2007 και 2012 σε ορισμένα εξειδικευμένα φαρμακεία, ως δέλεαρ για να συστήνουν συνταγές σε ασθενείς των προγραμμάτων Medicaid και Medicare». Κατά τον διακανονισμό, η Novartis παραδέχτηκε μερικά γεγονότα, τα οποία δείχνουν λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο δούλευε το σύστημα.

Τα εξειδικευμένα φαρμακεία χορηγούν φάρμακα που είτε είναι περισσότερο ακριβά είτε απαιτούν ειδικό χειρισμό. Η Novartis επέλεξε μερικά από αυτά τα φαρμακεία, φτιάχνοντας ένα άτυπο κλειστό κύκλωμα το οποίο παρότρυνε τους ασθενείς να συνεχίσουν να παίρνουν τα φάρμακά τους, δήθεν για να μειώσουν πιθανούς κινδύνους και τυχόν παρενέργειες από την διακοπή τους. Πριν από την Novartis, είχαν κάνει παρόμοιο διακανονισμό και δυο τέτοια φαρμακεία, πληρώνοντας συνολικά 75 εκατ. δολλάρια.

Δεν ξέρω αν τα παραπάνω ποσά ακούγονται τεράστια στ’ αφτιά σας αλλά η Novartis δεν πρέπει να πολυπόνεσε. Πριν περάσει ένας χρόνος, πλήρωσε άλλα 35 εκατ. δολλάρια για να διακανονίσει παρόμοιες κατηγορίες. Αυτή την φορά, οι προμήθειες πληρώθηκαν κατά το διάστημα 2002-2009, για να σπρωχτεί στην αγορά μια παιδική αλοιφή, περί της οποίας υπήρχαν υπόνοιες πως προκαλεί καρκίνο του δέρματος. Ιδού το σχετικό δημοσίευμα της 5/10/2016 από το Stat News:

Κι αφού μπλέξαμε και με το Stat News, ας δούμε και μια άλλη ομορφιά. Τον Μάρτιο του 2016, η Novartis πλήρωσε στις ΗΠΑ άλλα 25 εκατ. δολλάρια για να διακανονίσει τις κατηγορίες για την παρόμοια παράνομη πολιτική πωλήσεων που ακολούθησε κατά την περίοδο 2009-2011, ώστε να αυξήσει τις εξαγωγές της στην… Κίνα! Αν δεν με πιστεύετε, ιδού το δημοσίευμα:


Επειδή κουραστήκαμε με τα νούμερα, ας ανακεφαλαιώσουμε τώρα. Είδαμε τέσσερις περιπτώσεις όπου η Novartis συνελήφθη με την γίδα στην πλάτη και πλήρωσε συνολικά 49+390+35+25=499… πες 500 εκατομμύρια δολλάρια. Μισό δισ. δολλάρια για βρομιές σε ΗΠΑ, Κίνα και Κορέα, την ώρα που το ελληνικό Novartis Gate υπολογίζεται κατ’ αρχάς σε 3 δισ. ευρώ, με τις φήμες να κάνουν λόγο για πολλαπλάσιο ποσό. Μάλιστα!

Να βγάλω εγώ το συμπέρασμα ή να αφήσω τον αναγνώστη να το βγάλει μόνος του; Ως συνήθως, θα κάνω το δεύτερο. Κι αν μέχρι αύριο προλάβω να σενιάρω μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία που έχω ήδη σημειωμένα, θα επανέλθω.

SPINOZA, ILYENKOV ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ- ΣΥΝΑΝΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΚΡΙΣΗΣ…


evald_ilyenkov_by_mary_skies-960x679.jpg

Ο Frederic Lordon, στη συστηματική του αναζήτηση για τις συγγένειες και τις τομές των Marx -Spinoza (Willing Slaves of Capital: Spinoza and Marx on Desire, Verso Books) σχετικά με την επιθυμία ως κινητήρια δύναμη του υποκειμένου, διερωτάται επαναλαμβάνοντας τον Spinoza: “Γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται τόσο ανορθολογικά; Γιατί χαίρονται με την δουλεία τους; Γιατί αγωνίζονται για την σκλαβιά τους λες και είναι η ελευθερία τους;”

Μία σειρά από αντίστοιχα ερωτήματα βρίσκονται στην καρδιά των κοινωνικών και πολιτικών σχέσεων, ιδίως στην κρισιακή περίοδο που βιώνουμε. Τα θεωρητικά και πρακτικά εργαλεία που προσπαθούν να τα προσεγγίσουν μοιάζουν επηρεασμένα είτε από έναν μαρξιστικό δογματισμό είτε από  μεταμοντέρνα σχήματα. Ως εκ τούτου καταλήγουν να συμπυκνώνουν μηχανιστικά και θετικιστικά την σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του και το κοινωνικό σύνολο.

Η συνάντηση του Spinoza με τον Marx μπορεί να δώσει χώρο στην αναγκαία νέα ανάγνωση του δεύτερου προσεγγίζοντας τις περισσότερο φιλοσοφικές και “άποκρυφες” πτυχές του έργου του, καθώς και να θέσει σε κίνηση στο σήμερα την πρακτική φιλοσοφία του πρώτου. Ο επαναστοχασμός πάνω στα καθημερινά ζητήματα της εκμετάλλευσης και της αποξένωσης, της ελευθερίας και της υποδούλωσης, αναλύει και ασκεί κριτική ταυτόχρονα. Ανοίγει ξανά την συζήτηση για τις ζωές μας στον πανταχού παρόντα καπιταλισμό αλλά και τις δυνατότητες υπέρβασης του.

Στην προσπάθεια του να αναζωογονήσει την σοβιετική φιλοσοφία πέρα από την δογματική επανάληψη του εαυτού της, ο Evald Ilyenkov ανέτρεξε στους Spinoza, Hegel, Lenin αναζητώντας μία μαρξική υλιστική διαλεκτική. Δανειζόμενος από αυτούς ιδέες για την ελευθερία, την συνείδηση και την αυτεξούσια πρακτική προσπάθησε να αναδείξει την ανάγκη ύπαρξης ενός “ελεύθερου, συνειδητού και ανεξάρτητου υποκείμενου” που αφού κατανοήσει την πραγματικότητα θα επιχειρήσει να την μετασχηματίσει εκκινώντας πάντα από αυτήν.

Συνέχεια