Ηταν ο Σέξπιρ αντισημίτης; …


Πρόσφατα, η Οπερα του Σίδνεϊ φιλοξένησε την παραγωγή του «Εμπόρου της Βενετίας» από τον θίασο Bell Shakespeare, έναν από τους ταχύτερα ανελισσόμενους θεατρικούς οργανισμούς της Αυστραλίας.
Το έργο φτάνει στο τέλος του. Το σχέδιο του Σάιλοκ, να πάρει μία λίβρα ανθρώπινο κρέας από το σώμα του οφειλέτη του ως πληρωμή για το δάνειο που δεν κατάφερε να ξεπληρώσει, έχει αποτύχει.
Ο Σάιλοκ ατιμασμένος από τους εχθρούς του-ήρωες της ιστορίας μας αναγκάζεται να γίνει χριστιανός και να γράψει όλη του την περιουσία στην κόρη του Τζέσικα που τον έχει προδώσει.
Το πρόβλημά μας ξεκινάει ακριβώς σ’ αυτό το σημείο. Στην τελική σκηνή η Τζέσικα ξεσπάει σε κλάματα και αναρωτιέται μεγαλόφωνα«Τι έχω κάνει;».
Ολοι την κοιτούν σχεδόν με ενοχές, ο άντρας της γονατίζει τρυφερά και σκίζει το συμβόλαιο που της έδινε την περιουσία του πατέρα της, ένα φως καλύπτει τη σκηνή, μία από τις πρωταγωνίστριες αναφωνεί «μια νέα μέρα ξημερώνει», η εποχή της ανεκτικότητας ανατέλλει, το τέλος της μισαλλοδοξίας ξεκινά.
Ολα καλά, αλλά το πρόβλημα είναι πως το τέλος του έργου είναι τελείως διαφορετικό. Ο Σάιλοκ παραμένει τιμωρημένος, ενώ τα ζευγάρια του έργου χαίρονται τον έρωτά τους χωρίς ενοχές και συναισθηματισμούς.
Το τέλος της αυστραλιανής εκδοχής του «Εμπόρου της Βενετίας» είναι σαφώς ευθυγραμμισμένο με τις ηθικές επιταγές του παρόντος μας.
Ταυτόχρονα, όμως, η ανάγκη που ένιωσε ο θίασος, ώστε να αλλάξει το τέλος του έργου, βγάζει στο προσκήνιο μια σειρά από ερωτήματα για το πώς αντιμετωπίζουμε το παρελθόν, την τέχνη και μια δύσκολη σκοτεινή κληρονομιά.
Ας ξεκινήσουμε από το ερώτημα του τίτλου: ήταν λοιπόν ο Σέξπιρ αντισημίτης; Ενα μονολεκτικό «όχι» ή ένα «ναι» δεν μπορεί να είναι η απάντηση.
Ο «Εμπορος της Βενετίας» στις πρώτες εκδόσεις των απάντων του Σέξπιρ περιγράφηκε ως «Comical History», δηλαδή έργο με χαρούμενο τέλος. Ηδη όμως από τον 18ο αιώνα οι μεγάλοι Αγγλοι ηθοποιοί άρχισαν να ερμηνεύουν τον ρόλο με τραγικό τρόπο. Μια τέτοια στάση προκύπτει μέσα από το ίδιο το έργο.
Το πραγματικό ερώτημα του έργου είναι τελικά το πώς θα αναπαρασταθεί ο Σάιλοκ. Αν ο Σάιλοκ είναι κωμικό πρόσωπο, τότε το έργο εύκολα μπορεί να χαρακτηριστεί αντισημιτικό, αφού ο Εβραίος γίνεται στερεότυπο.
Τσιγκούνης, καταχθόνιος, αιμοδιψής απέναντι στους χριστιανούς. Αν πάλι ο Σάιλοκ πάρει τραγικές διαστάσεις (χωρίς την ανάγκη ενός τέλους διαφορετικού από αυτό που γράφτηκε), τότε το έργο έρχεται πιο κοντά στη στάση που ο συγγραφέας κρατά και στον «Οθέλο».
Την τραγωδία ενός επάρατου άλλου, ενός ατόμου καταδικασμένου να μένει εκτός της κοινωνίας και εντός της ξενότητάς του. Η προσεκτική ανάγνωση του χαρακτήρα μάς κατευθύνει σαφώς προς τη δεύτερη περίπτωση.
Ο αντισημιτισμός στην ελισαβετιανή Αγγλία ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής. Σε αυτό συνέβαλε ακόμη περισσότερο η απόπειρα δολοφονίας της βασίλισσας Ελισάβετ από τον Πορτογάλο Εβραίο Roderigo Lopez, ο οποίος ήταν γιατρός της.
Τη χρονιά της εκτέλεσης του Lopez, o «Εβραίος της Μάλτας» παίχτηκε σε επανάληψη και ο «Εμπορος της Βενετίας» υπήρξε η απάντηση του Σέξπιρ και του θιάσου του.
Ο ποιητής παίρνει ένα διαδεδομένο στερεότυπο και μια κοινή δόξα και μέσα από αυτά βγάζει την οικουμενική ανθρωπινότητά του.
Πέρα από τα αναγκαία κωμικά στερεότυπα και τις απαραίτητες αφηγηματικές δομές ο ποιητής βάζει στοιχεία που θολώνουν τη διαδεδομένη άποψη της εποχής«Και ο Εβραίος δεν έχει μάτια… Σαν μας τρυπάτε, δεν ματώνουμε …και όταν μας αδικείτε να μην εκδικηθούμε…» λέει μεταξύ πολλών άλλων ο Σάιλοκ στον περίφημο μονόλογό του.
Το έργο είναι διάσπαρτο με σκηνές και φράσεις που πηγαίνουν κόντρα στην κοινή αντίληψη της εποχής και του αντισημιτισμού.
Αυτό που έχει λοιπόν ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι η διασκευή (η οποία πιστεύω ακράδαντα ότι δεν πρέπει να έχει όρια) αλλά η επιθυμία διόρθωσης.
Μια διόρθωση όμοια με την κίνηση υπέρ του κατεβάσματος του πίνακα του Μπαλτίς στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη (βλ. άρθρο προηγούμενης βδομάδας), ή την έκδοση του «Χάκλμπερι Φιν» χωρίς τη λέξη Niger.
Μια πουριτανική κίνηση ηθικισμού που στο όνομα μιας προοδευτικής ηθικής καταλήγει σε ανόητα και συντηρητικά αποτελέσματα. Μια αχρείαστη διόρθωση που λογοκρίνει. Και σε αυτό το θέμα υποσχόμαστε να επιστρέψουμε.

(στην Εφημερίδα των Συντακτών)

 __________________________________________________________

Novartis 1…Novartis 2…Novartis 3…


Η υπόθεση για τις μεγάλης έκτασης δωροδοκίες στο ιατρικό (και όχι μόνο) ντόπιο κύκλωμα, απ’ την ελβετική novartis, έχει δημοσιοποιηθεί κατ’ αρχήν απ’ τα τέλη του 2016, αρχές του 2017. Όχι απ’ το ελλαδιστάν. Απ’ το united states, όπου το δικαστικό σύστημα στα υψηλότερα επίπεδά του, έχει μια μεγάλη ιστορία «σκληρής» προτεσταντικής επιμονής στο να σκαλίζει «βαριές» υποθέσεις, ειδικά όταν έχουν σχέση με τον ενδοκαπιταλιστικό, δια-εταιρικό ανταγωνισμό. Και όπου το fbi δεν καταλαβαίνει από «αιώνια αθωώτητα» α λα ελληνικά…

Και μόνο το γεγονός ότι οι καταθέσεις (και τα πάρα πολλά στοιχεία) δόθηκαν στις ηπα και όχι στην ελλάδα, υπονοεί ότι οι «μαρτυριάρηδες» ήταν σίγουροι ότι στο ελλαδιστάν στο θέμα θα πνιγόταν. Σημαντικότερο πάντως είναι ότι οι «μαρτυριάρηδες» σκιαγραφούνται σα στελέχη του ελληνικού τμήματος της novartis που εμπλέκονταν στις δωροδοκίες, τόσο προς τα πάνω (στην ιεραρχία των πολιτικών βιτρινών) όσο και προς τα κάτω (γιατρούς, διοικητές νοσοκομείων, μήντια, κλπ), και άρα ήταν εκτεθειμένα στις έρευνες που είχαν ξεκινήσει ήδη στις ηπα, για τις δραστηριότητες της novartis διεθνώς (και όχι αποκλειστικά στην ελλάδα). Αυτό σημαίνει ότι τα στοιχεία είναι λεπτομερειακά και «γερά». Εν τω μεταξύ προστέθηκαν άλλοι τρεις μάρτυρες, σαν “προστατευόμενοι”, στο ελληνικό σκέλος της ανάκρισης.

Το πρώτο, λοιπόν, που θα πρέπει κανείς να συγκρατήσει είναι ότι αποκλείεται (λογικά) να υπάρχει οποιουδήποτε είδους «ελληνικός δάκτυλος» (με οποιοδήποτε κίνητρο) στην αμερικανική έρευνα. Αντίθετα, αυτό που έχει γίνει στις ηπα εναντίον της novartis είναι το ίδιο που έγινε εναντίον της siemens: το αμερικανικό δικαστικό σύστημα σημαδεύει εταιρείες παγκόσμιας εμβέλειας που είναι ανταγωνιστικές προς τις αμερικανικές, και τις ξεβρακώνει όταν μπορεί να αποδείξει τα βρώμικα κόλπα τους (κόλπα που κάνουν και οι αμερικανικές, ίσως με άλλους τρόπους).

Πρόκειται για επεισόδιο του παγκόσμιου ενδοκαπιταλιστικού «οικονομικού πολέμου», και όχι «σκευωρία» κάποια φράξιας του ελληνικού βαθέρος κράτους εναντίον άλλων…

Novartis 2

Τρία τουλάχιστον κράτη πήραν τα αμερικανικά στοιχεία και προχώρησαν σε δικές τους έρευνες για τις δραστηριότητες της novartis: η νότια κορέα, η κίνα και η τουρκία. Ήδη τον περασμένο Απρίλη (του 2017) έπεσε απ’ τις νοτιοκορεατικές υπηρεσίες ένα πρόστιμο 550 εκατομμυρίων won (κάτι γύρω στα 53 εκατομμύρια δολάρια) στη novartis για την προώθηση μέσω δωροδοκιών 33 φαρμάκων της. Οι νοτιοκορεάτες ερευνητές βρήκαν ότι μεταξύ 2011 και 2016 η novartis έδωσε περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια για «διεθνή ταξίδια επιμόρφωσης» και άλλα δώρα στους γιατρούς που συνταγογραφούσαν τα δικά της φάρμακα. Και η υπόθεση συνεχίζεται με θέμα την φοροδιαφυγή της εταιρείας εκεί.

Το δεύτερο, λοιπόν, στάνταρ δεδομένο είναι ότι αποκλείεται να μην έχει κάνει η εταιρεία (αλλά και όλες οι άλλες) τα ανάλογα κόλπα στο ελληνικό σύστημα. Οι αρχικές καταθέσεις των «μετανοημένων» στελεχών της novartis μιλούν για δωροδοκίες σε τουλάχιστον 4.000 γιατρούς· και αυτή είναι η «βάση» της «εμπορικής πολιτικής» της. Επειδή, πάντως, στην κυκλοφορία των φαρμάκων και στην τιμολόγησή τους εμπλέκονται και «κεντρικές διαδικασίες» (νόμοι, υπουργικές αποφάσεις, κλπ) είναι απίθανο να μην έχουν γίνει δωροδοκίες «ψηλά»…

Μια απόδειξη των πιο πάνω είναι το τι συνέβη όταν οι καταραμένοι δανειστές, προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση (που σήμαινε τρελά έξοδα των ασφαλιστικών ταμείων για τις θεραπείες) απαίτησαν την αλλαγή της νομοθεσίας. Την συνταγογράφηση «δραστικών ουσιών» και όχι συγκεκριμένων φαρμάκων. Το θυμάστε πως ούρλιαζαν όλοι οι ιατρικοί σύλλογοι (ξεκινώντας απ’ αυτόν την Αθήνας…) αλλά και τα ντόπια μήντια κατά των γενόσημων και της συνταγογράφησης της δραστικής ουσίας και όχι της εμπορικής ονομασίας των φαρμάκων; Πόσα μάθαμε τότε για τα «έκδοχα» των φαρμάκων, που αν αλλάξουν μπορεί και να πεθάνει ο ασθενής; Ήταν η απόδειξη της ενοχής.

Αλλά αυτά ήταν γνωστά: τα κυκλώματα «πωλήσεων» ήταν τόσο ξετσίπωτα ώστε οι «πωλητές» των φαρμακοβιομηχανιών κυκλοφορούσαν φόρα μόστρα μέσα στα δημόσια νοσοκομεία. Μαύρα κουστούμια, και δικηγορικές τσάντες στα χέρια…

Novartis 3

Όπως έχει γίνει και σ’ άλλες υποθέσεις που αφορούν τον κορμό του εθνικού πολιτικού προσοδισμού, έτσι και η υπόθεση novartis θα κουκουλωθεί όσο πιο καλά γίνεται. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν πρόκειται απλά και μόνο για τις δουλειές της novartis. Αλλά για ένα τεράστιο κύκλωμα σχήματος πυραμίδας, που συγκροτείται από χιλιάδες ευυπόληπτα μέλη της ντόπιας μεσαίας τάξης (γιατρούς), τα συνδικάτα τους, τα κόμματά τους (δηλαδή: όλα), τις κυβερνήσεις τους, τους υπουργούς τους, κλπ.

Το ελληνικό κουκούλωμα, που έχει ξεκινήσει ήδη, έχει δύο στρατηγικά εργαλεία. Πρώτον τα μήντια (πολύ περισσότερο αν έχουν δωροδοκηθεί διάφορα στελέχη τους…) και δεύτερον το δικαστικό σύστημα. Εδώ «δυσκολεύεται» να τελειώσει σβέλτα άλλες υποθέσεις, που αφορούν μεν τμήματα του βαθέος κράτους / κεφάλαιου αλλά μικρότερης σημασίας (ενδεικτικά: δίκη βοθρολυμάτων, δίκη εγκληματικής οργάνωσης στο ποδόσφαιρο) – στην υπόθεση novartis θα βιαστεί;

Τρίτο δεδομένο: η υπόθεση θα σέρνεται, με διάφορα νομικά και δημαγωγικά τερτίπια. Ένα ξεκίνησε ήδη: «φέρτε τους προστατευόμενους μάρτυρες να καταθέσουν στη βουλή!!!». Προφανώς αυτό δεν χρειάζεται. Έχουν κατατεθεί ήδη πολλές εκατοντάδες έγγραφα στις ηπα… Ακόμα κι αν όσα “πολιτικά πρόσωπα” βρίσκονται στην λίστα των υπόπτων για χρηματισμό δεν είναι όλα βρώμικα, ποια είναι η “καθαρή” σχέση του ελληνικού πολιτικού προσωπικού εδώ και δεκαετίες με τις φαρμακοβιομηχανίες, ντόπιες και μη; Πότε και ποιοί εμπόδισαν πρακτικά και αποτελεσματικά τις πασίγνωστες πρακτικές των αφεντικών που λεηλατούσαν τα ασφαλιστικά ταμεία; Εκείνος ο πατριώτης πρόεδρος του ιατρικού συλλόγου της Αθήνας δεν άκουσε ποτέ τίποτα για τον φόνο;

Θα σέρνεται η υπόθεση, θα ξεχνιέται και θα ζεσταίνεται ανάλογα με τις ανάγκες του θεάματος της εσωτερικής ενδο-εξουσιαστικής αρένας…

_____________________________________________________________

Από:http://www.sarajevomag.gr/wp/2018/02/novartis-1/

http://www.sarajevomag.gr/wp/2018/02/novartis-2/

http://www.sarajevomag.gr/wp/2018/02/novartis-3/

 

 

Η αξιοπιστία του Ευ. Βενιζέλου ο οποίος μιλάει ότι δέχεται «λάσπη» και «πολιτική δολοφονία»…


Για λάσπη που δέχεται και για «πολιτική δολοφονία» και «δολοφονία χαρακτήρων» που επιχειρείται σχετικά με το σκάνδαλο της Novartis έκανε λόγο ο Ευαγγελος Βενιζέλος σε συνέντευξη που έδωσε στο δελτίο ειδήσεων του Σκάι.

Εδώ να κάνουμε μια υπενθύμιση, σχετικά με την αξιοπιστία των λεγομένων του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ.  Όταν η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, το 2005, είχε φτάσει πολύ κοντά στον Άκη Τσοχατζόπουλο, εντοπίζοντας τραπεζικούς λογαριασμούς της Drumilam offshore εταιρίας η οποία ήταν μπλεγμένη και στους ρωσικούς πυραύλους ΤΟr-Μ1, ο Βενιζέλος κατακεραύνωνε τους πάντες, υποστηρίζοντας τον πρώην υπουργό.

Το μεγάλο πανηγύρι στήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2005 στην Ολομέλεια της Βουλής, όταν εισήχθη προς συζήτηση το πόρισμα της εξεταστικής.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος διέρρηξε τα ιμάτια του για την αθωότητα του Τσοχατζόπουλου. «Η υπόθεση αυτή ξεκίνησε ως ένα τεράστιο πολιτικό και ενδεχομένως ποινικό σκάνδαλο και σήμερα (25/2/2005) η υπόθεση αυτή έχει εξατμιστεί. (…) Μας λέει η ΝΔ ότι υπάρχει ύποπτη διακίνηση χρημάτων με δήθεν παραλήπτες, οποίοι μπορεί να είναι και πολιτικά πρόσωπα. Δεν υπάρχει τίποτα απολύτως!», έλεγε τότε ο Ευάγγελος Βενιζέλος και εξηγούσε πως δεν επρόκειτο για αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών, αλλά για αριθμούς τηλεφώνων«Εγώ πήρα τηλέφωνο και βγήκε ο Σπηλιωτόπουλος» έλεγε τότε ως συνήγορος υπερασπίσεως του Άκη Τσοχατζόπουλου.

Τότε, για τον Ευάγγελο Βενιζέλο οι κατηγορίες κατά του Άκη Τσοχατζόπουλου για μίζες από τα εξοπλιστικά ήταν «πλεκτάνη»«Δεν προκύπτει κανένα στοιχείο πιθανής τέλεσης ποινικού αδικήματος από τους κυρίους Τσοχατζόπουλο και Παπαντωνίου (…), που επί μήνες προσεβλήθησαν και διασύρθηκαν αδίκως», μας έλεγε.
Ο τότε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έφτασε μάλιστα στο σημείο να καλεί από το βήμα της Βουλής να ζητήσει η ΝΔ συγνώμη από τον κ. Τσοχατζόπουλο διότι τον «ταλαιπωρεί».

Ετσι και σήμερα καταγγέλλει σαν «στημένη» από την κυβέρνηση, την υπόθεση με τις μίζες που έδινε η πολυεθνική φαρμακευτική εταιρία σε πολιτικούς.
Κάνει ότι ξεχνάει φυσικά ότι αυτό το σκάνδαλο δεν ήρθε στην επιφάνεια από κυβερνητικές ενέργειες αλλά οφείλεται στον αδυσώπητο ανταγωνισμό πολυεθνικών κολοσσών.

Εμπλεος οργής ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης χαρακτηρίζει τα όσα του αποδίδονται «ένα βουνό άθλιας κινητής συκοφαντίας που καταρρέει μέσα από την υπερβολή της και τη γενικότητά της», προσθέτοντας ότι «πρόκειται για προσβολή της αλήθειας και μία εξευτελιστική κατάσταση για τη Βουλή και τη Δικαιοσύνη». Προφανώς τις αλήθειες τις έλεγε ο ίδιος όταν από το βήμα της βουλής υπερασπιζόταν Τσοχατζόπουλο και Παπαντωνίου.

Το πόσο ήταν φερέγγυες οι τότε δηλώσεις του Ευ. Βενιζέλου το γνωρίζεται. Τώρα ο Ακης αναπολεί τα μεγαλεία του στις φυλακές του Κορυδαλλού. Χλωμό πάντως το βλέπουμε να του κάνει συντροφιά και ο Βενιζέλος;

 __________________________________________________________

Amazon Go: Ένα μέλλον χωρίς εργαζόμενους; …


Ένα supermarket χωρίς ταμίες, χωρίς ουρές, χωρίς μετρητά.

Ένα supermarket χωρίς ταμίες, χωρίς ουρές, χωρίς μετρητά. Κάμερες σας παρακολουθούν την ώρα που ψωνίζετε, αισθητήρες καταγράφουν ποια προϊόντα έχετε πάρει από το ράφι και σας χρεώνουν αυτομάτως την ώρα που βγαίνετε με αυτά από το κατάστημα.

Επομένως δεν χρειάζεται να κρατάτε μετρητά, ούτε καν κάρτα, δεν χρειάζεται να περιμένετε στην ουρά του ταμείου κι ακόμη μπορεί να μην χρειαστεί καν να πείτε καλημέρα σε κανέναν. Δεν πρόκειται για ένα supermarket από το μέλλον αλλά για το πρώτο – δοκιμαστικό –  τέτοιο κατάστημα της Amazon που άνοιξε τη Δευτέρα στο Σιάτλ, ανοίγοντας μαζί και τη συζήτηση για το τι επιφυλάσσει κάτι τέτοιο για το μέλλον των εργαζομένων του πλανήτη.

Μέσα στο supermarket του Big Brother 

Ας ρίξουμε πρώτα μια ματιά μέσα στο κατάστημα. Μπορεί κανείς να ψωνίσει κατά κύριο λόγο συσκευασμένα ή προκατασκευασμένα τρόφιμα ή να πάρει καφέ σε πλαστικό από μηχάνημα. Υπάρχουν συσκευασίες έτοιμων γευμάτων της Amazon, σάντουιτς και σνακ. Δεν υπάρχουν πολλά φρέσκα προϊόντα επειδή το να πουλάς κατά βάρος είναι δύσκολο χωρίς ζυγαριά και υπάλληλο. Περιορισμένα είναι και τα προσωπικά αντικείμενα.

Από ανθρώπινη παρουσία ίσως δει κανείς τους εργαζόμενους που ανατροφοδοτούν τα ράφια ή έναν εργαζόμενο που τσεκάρει τις ταυτότητες δίπλα στα αλκοολούχα προϊόντα. Υπάρχουν ακόμη κάποιοι στην υποδοχή που παραδίδουν επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες αγορών και απαντούν σε ερωτήσεις. Για να ψωνίσετε χρειάζεστε λίγα πράγματα: έναν λογαριασμό στο Amazon, ένα νέας τεχνολογίας smartphone και την εφαρμογή Amazon Go.

Το κατάστημα αυτό είναι το πρώτο και δοκιμαστικό. Η Amazon όμως έχει μεγάλα σχέδια καθώς θέλει να ανοίξει ένα εκατομμύριο από αυτά σε όλο τον κόσμο. Περίπου 2.000 αναμένεται να ανοίξουν στις ΗΠΑ μέσα στην επόμενη δεκαετία. Προς το παρόν ο ενθουσιασμός για την καινοτομία ίσως δεν δίνει χώρο για σκέψη αναφορικά με τα προβλήματα που θα προκύψουν.

Στις ΗΠΑ μόνο υπάρχουν 3,5 εκατομμύρια ταμίες που πληρώνονται με 9,70 δολάρια την ώρα. Αν το αυτοματοποιημένο supermarket μπει στην ζωή μας με πρωτοπόρο την Amazon οι άνθρωποι αυτοί θα χάσουν τη δουλειά τους. Επίσης το supermarket θυμίζει έντονα Big Brother αν σκεφτεί κανείς τις – κυριολεκτικά – εκατοντάδες κάμερες που υπάρχουν το ταβάνι. Μια τέτοια τεχνολογία είναι λογικό να εγείρει ανησυχίες περί απορρήτου και συλλογής προσωπικών δεδομένων. Ένα κατάστημα στο οποίο μπορείς εξάλλου να ψωνίσεις μόνο αν έχεις smartphone τελευταίας τεχνολογίας εξ’ ορισμού δεν απευθύνεται σε όλους και είναι απρόσιτο για τους αγοραστές με χαμηλό εισόδημα.

Το όραμα του Τζεφ Μπέζος: Ρομπότ και λιανική πώληση

Η συζήτηση άνοιξε τον Ιούνιο όταν η Amazon ανακοίνωσε ότι αγοράζει την Whole Foods, για 13,7 δισεκατομμύρια δολάρια κι άρχισαν να γίνονται οι πρώτες εικασίες σχετικά το τι σχεδιάζει να κάνει η μεγαλύτερη διαδικτυακή εταιρεία λιανικής πώλησης στον κόσμο στον χώρο των supermarket. Η προσπάθεια της Amazon να μπει στο χώρο πώλησης νωπού φαγητού σχολιάστηκε καθώς ο τομέας αυτός απέχει πολύ από την εμπειρία της εταιρείας η οποία είναι ένας από τους πιο επιθετικούς επενδυτές στη ρομποτική και την τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης.

Πριν από έξι χρόνια, η Amazon αγόρασε την Kiva, μια εταιρεία που κατασκευάζει κινητά ρομπότ κάτι που θα διευκόλυνε την αυτοματοποίηση των κέντρων διανομής της Amazon, εξοικονομώντας έτσι δισεκατομμύρια δολάρια για λογαριασμό της εταιρείας. Ήταν φανερό κατά τη στιγμή της εξαγοράς της Whole Foods ότι η Amazon θα προσπαθούσε να αυτοματοποιήσει και την αλυσίδα των supermarket.

Με τα εγκαίνια του πρώτου αυτοματοποιημένου supermarket Amazon Go, το όραμα του Τζεφ Μπέζος για το μέλλον της βιομηχανίας λιανικής πώλησης γίνεται εμφανές. Και είναι ένα όραμα που περιλαμβάνει πολύ λίγους ανθρώπους – εργαζόμενους. Το δημιούργημα του Μπέζος θα έχει επιπτώσεις που θα αφορούν τους οικονομολόγους, τους εργοδότες και την πολιτική ηγεσία και θα πυροδοτήσει σίγουρα τη συζήτηση για την αυτοματοποίηση και το μέλλον της εργασίας.

Εργασία χωρίς εργαζόμενους; 

Ο αυτοματισμός εξαπλώνεται με ταχείς ρυθμούς σε όλες τις μεταποιητικές βιομηχανίες στον κόσμο. Τα ρομπότ που σχεδιάστηκαν αρχικά για να καταστήσουν τις θέσεις εργασίας των ανθρώπων λιγότερο αγχωτικές και περισσότερο αποδοτικές εξελίχθηκαν σε σημείο που οι ρόλοι αντιστρέφονται. Καταλήξαμε οι άνθρωποι απλώς να βοηθούν τα μηχανήματα να εκτελούν όλες τις εργασίες ή να βρίσκονται απλώς stand by για την περίπτωση που υπάρξει μηχανική βλάβη. Θα έρθει κάποια στιγμή στο μέλλον οι εργαζόμενοι δεν θα χρειάζονται καθόλου ή τουλάχιστον, όχι με τον ίδιο τρόπο που είναι απαραίτητοι σήμερα.

Τα καταστήματα λιανικής πώλησης, ωστόσο, αποτελούν ένα πιο φυσικό περιβάλλον, όπου η αλληλεπίδραση μεταξύ πελατών και εργαζόμενων μπορεί να αντικατασταθεί πιο δύσκολα από ότι στην κατασκευαστική βιομηχανία. «Η αυτοματοποίηση του λιανικού εμπορίου καθυστερεί», αναφέρει στο New Yorker, ο Νταρόν Ακέμογλου, οικονομολόγος του MIT, με ειδίκευση πάνω στην αυτοματοποίηση της αγοράς εργασίας.

«Υπάρχουν κάποια τμήματα που έχουν ήδη αυτοματοποιηθεί ή μπορούν να αυτοματοποιηθούν, όπως οι ταμίες, αλλά υπάρχουν πολλοί άλλοι τομείς, όπως τα μπακάλικα και τα εμπορικά κέντρα που είναι χρονικά πολύ πίσω στην εισαγωγή των ρομπότ σε σχέση με τις κατασκευές, επειδή τα καθήκοντα που εκτελούν οι άνθρωποι είναι συχνά πολύ πιο περίπλοκα. Αντί να ψεκάζουν βαφή πάνω σε ένα εξάρτημα αυτοκινήτου ή να ανοίγουν τρύπες σε ένα κομμάτι χάλυβα, οι λιανοπωλητές βοηθούν τους αγοραστές, απαντώντας σε ερωτήσεις ή ανανεώνοντας τα προϊόντα στα ράφια. Είναι κάπως πιο δύσκολο», λέει ο Ακέμογλου. «Αυτή τη στιγμή – και πιθανών ευτυχώς – δεν πρόκειται να υπάρξει μαζική αντικατάσταση εργαζομένων», υποστηρίζει.

Ωστόσο, ο οικονομολόγος αναγνωρίζει ότι το Amazon Go είναι ένα μήνυμα για τα όσα θα έρθουν στο μέλλον. Τα καταστήματα λιανικής απασχολούν 4,8 εκατομμύρια άτομα, σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ. Αυτοί και τα εκατομμύρια των άλλων εργαζομένων που δουλεύουν για την υποστήριξη πίσω από το κάθε κατάστημα θα είναι αυτοί που θα επηρεαστούν.

Για δεκαετίες οι οικονομολόγοι υποστήριζαν ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας απ’ ότι εξαλείφουν μεταφέροντας το ανθρώπινο δυναμικό σε πιο εξελιγμένες θέσεις που δεν μπορούν να αυτοματοποιηθούν. Για παράδειγμα, οι τραπεζικοί λογαριασμοί αντικαταστάθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τα ΑΤΜ αλλά ο αριθμός των εργαζομένων στις τράπεζες αυξήθηκε.

Ρομπότ αντί ανθρώπων;

Τα τελευταία χρόνια, όμως η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη κάνουν τεράστια τεχνολογικά άλματα και η βάση του διαλόγου έχει αλλάξει, με πολλούς οικονομολόγους να αναγνωρίζουν ότι η ισορροπία των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται έναντι αυτών που καταργούνται θα μπορούσε να αντιστραφεί, οδηγώντας σε ακόμη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα. Στην περίπτωση τους Amazon Go εξαλείφεται ολόκληρη η διαδικασία πληρωμών.

Ο Ακέμογλου δηλώνει ότι δεν είναι προδιαγεγραμμένο το κατά πόσον η τεχνολογία που επιτρέπει κάτι τέτοιο θα αφήσει χωρίς δουλειά εκατομμύρια ανθρώπους ή απλά θα δημιουργήσει ευκαιρίες να μετακινηθούν αυτοί σε άλλου είδους θέσεις εργασίας. Υποστηρίζει ότι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα αποφασιστεί σε πολιτικό επίπεδο και με βάση τις επιλογές δημόσιας πολιτικής που θα ακολουθηθούν σε διάφορους τομείς όπως η φορολόγηση, η εκπαίδευση, οι υποδομές, οι οποίες κατά τη γνώμη του έχουν πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις από τις ενέργειες μιας εταιρείας, έστω και τόσο ισχυρής όπως είναι η Amazon. «Οι οικονομικές και τεχνολογικές συνθήκες που καθορίζουν το μέλλον στο οποίο μας οδηγεί η αυτοματοποίηση δεν έχουν γραφτεί σε πέτρα», λέει ο Ακέμογλου. «Είναι κοινωνικές επιλογές».

Ο οικονομολόγος επισημαίνει ότι παρόλο που πολλά είναι άγνωστα ακόμη αναφορικά με τη σχέση μεταξύ αυτοματισμού και απασχόλησης, οι ισχύοντες φορολογικοί νόμοι και οι άλλες κυβερνητικές επιλογές έχουν δημιουργήσει κίνητρα για τους εργοδότες ώστε να αντικαταστήσουν τους εργαζόμενους με μηχανήματα, αλλά όχι με μηχανήματα που θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τους εργαζόμενους.

Αυτοματοποίηση και οικονομική ανισότητα

Σε μια έκθεση με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη, Αυτοματισμός και Εργασία» ο Ακέμογλου μαζί με τον Πασκουάλ Ρεστρέπο του Πανεπιστήμιου της Βοστώνης, προσπάθησαν να αναπτύξουν έναν πιο ακριβή τρόπο για να εξετάσουν στη σχέση αυτοματισμού – θέσεων εργασίας. Και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αυτοματοποίηση έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει περισσότερο πλούτο και να αυξήσει την οικονομική ανισότητα. Η άνοδος των ολοένα και πιο ισχυρών μηχανών θα μειώσει αναπόφευκτα τη ζήτηση ανθρώπινης εργασίας, εξηγούν.

Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι με τη δέσμευση ενός ευρύτερου διαμοιρασμού του πλούτου που προέρχεται από την οικονομία των ρομπότ και την κατάλληλη εκπαίδευση που θα εφοδιάζει τους εργαζόμενους με τις δεξιότητες που χρειάζονται για να ανέλθουν, η αύξηση της ανεργίας και της ανισότητας θα μπορούσε να επιβραδυνθεί.

Τονίζουν ακόμη ότι η επιβίωση των ίδιων των μηχανών μπορεί να εξαρτάται από αυτό. «Αν δεν βρούμε έναν τρόπο δημιουργίας κοινής ευημερίας από τα κέρδη της παραγωγικότητας που παράγει η τεχνητή νοημοσύνη, υπάρχει κίνδυνος η πολιτική αντίδραση σε αυτές τις νέες τεχνολογίες να επιβραδύνει ή να σταματήσει εντελώς την ανάπτυξη και τη χρήση τους».

Πριν φτάσουμε στο σημείο ανησυχίας του μέλλοντος των μηχανών, προηγείται πάντως αυτό των εργαζομένων και των πολιτών. Κι αν για να σταματήσει η οικονομική ανισότητα που θα φέρει η αυτοματοποίηση της εργασίας χρειάζεται πολιτική απόφαση και αναδιανομή του πλούτου, θα μπορούσε κάποιος να κάνει το ερώτημα κατά πόσον μπορεί ο κόσμος της εργασίας να βασιστεί σε αυτό. Με δεδομένο ότι το 2017, με μέτρια αυτοματοποίηση της εργασίας, το 82% του παγκόσμιου πλούτου κατέληξε στα χέρια του 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη.

tvxs.gr


Aπό:http://www.nostimonimar.gr/amazon-go-ena-mellon-choris-ergazomenous/