Η Μάστιγα του Εθνικισμού…


Κείμενο: Howard Zinn

Μου είναι αδύνατο να βγάλω από το μυαλό μου τις πρόσφατες φωτογραφίες καθημερινών Αμερικανών να κάθονται σε καρέκλες, με όπλα στα πόδια, να στέκονται ως ανεπίσημη φρουρά στα σύνορα της Αριζόνα, ώστε να διασφαλίσουν ότι κανένας  Μεξικάνος δε θα περάσει προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπήρχε κάτι τρομακτικό στην συνειδητοποίηση πως, σε αυτό τον εικοστό πρώτο αιώνα αυτού που αποκαλούμε «πολιτισμός», έχουμε χωρίσει αυτό που ισχυριζόμαστε πως είναι ένας ενιαίος κόσμος σε 200 τεχνητά κατασκευάσματα που ονομάζουμε «έθνη» και εξοπλίσαμε να εμποδίσουμε ή να σκοτώσουμε όποιον περάσει ένα όριο.

Δεν είναι ο εθνικισμός – αυτή η αφοσίωση σε μια σημαία, έναν ύμνο, ένα σύνορο τόσο φοβερό που γεννά μαζικές δολοφονίες – ένα από τα μεγαλύτερα κακά της εποχής μας, μαζί με το ρατσισμό, μαζί με το θρησκευτικό μίσος; Αυτοί οι τρόποι σκέψης – καλλιεργημένοι, ενισχυμένοι και εμπεδωμένοι από τα παιδικά χρόνια και μετά – είναι χρήσιμοι για αυτούς στην εξουσία, και φονικοί για αυτούς εκτός εξουσίας.

Το εθνικό πνεύμα μπορεί να είναι καλοήθες σε μια μικρή χώρα που δεν έχει επιθυμία για στρατιωτική ισχύ και επεκτετατισμό (Ελβετία, Νορβηγία, Κόστα Ρίκα και πολλές ακόμη). Σε ένα έθνος σαν και το δικό μας – τεράστιο, που διαθέτει χιλιάδες όπλα μαζικής καταστροφής – αυτό που μπορεί να είναι ακίνδυνη περηφάνια γίνεται ένας αλαζονικός εθνικισμός επικίνδυνος στους άλλους και σε εμάς.

Οι πολίτες μας έχουν ανατραφεί να βλέπουν το έθνος μας διαφορετικό από τα άλλα, μια εξαίρεση στο κόσμο, μοναδικά ηθικό, επεκτεινόμενο σε άλλες περιοχές ώστε να φέρει πολιτισμό, ελευθερία, δημοκρατία.

Η αυταπάτη αυτή ξεκίνησε από νωρίς. Όταν οι πρώτοι Άγγλοι έποικοι πήγαν στις ινδιάνικες περιοχές της Μασσαχουσέττης και όταν συνάντησαν αντίσταση, η βια κλιμακώθηκε σε πόλεμο με τους Ινδιάνους Πέκουοτ. Η δολοφονία των Ινδιάνων αντιμετωπίστηκε ως θέληση Θεού, η αρπαγή της γης ως εντολή της βίβλου. Οι Πουριτανοί παρέθεταν έναν από τους Ψαλμούς, που λέει: «Ζητήστε μου και θα σας δώσω, τους ειδωλολάτρες για κληρονομιά σας, και όλα τα κομμάτια της γης για περιουσία σας».

Όταν οι Άγγλοι έβαλαν φωτιά σε ένα χωριό των Πέκουοτ και έσφαξαν άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ο Πουριτανός θεολόγος Cotton Mather είπε: « Υποτίθεται πως λιγότερες από 600 ψυχές Πέκουοτ θα κατέβαιναν στη κόλαση εκείνη τη μέρα».

Ήταν το «Προφανές Πεπρωμένο μας να εξαπλωθούμε στην ήπειρο που χάρισε η Θεία Πρόνοια», διακήρυξε ένας Αμερικάνος δημοσιογράφος στις παραμονές του Μεξικάνικου Πολέμου. Μετά την έναρξη της εισβολής στο Μεξικό, η New York Herald ανακοίνωσε: «Πιστεύουμε πως είναι κομμάτι του πεπρωμένου μας να εκπολιτίσουμε αυτή την όμορφη χώρα».

Πάντοτε υποτίθεται πως η χώρα μας πήγαινε σε πόλεμο για καλοήθεις λόγους. Εισβάλαμε στη Κούβα το 1898 για να απελευθερώσουμε τους Κουβανούς, πήγαμε να πολεμήσουμε στις Φιλιππίνες λίγο αργότερα, όπως είπε ο πρόεδρος McKinley, «να εκπολιτίσουμε και να εκχριστιανίσουμε» το λαό των Φιλιππίνων.

Ενώ ο στρατός μας πραγματοποιούσε σφαγές στις Φιλιππίνες (τουλάχιστον 600000 Φιλιππινέζοι πέθαναν σε λίγα χρόνια συγκρούσεων), ο Elihu Root, ο Υπουργός Πολέμου, έλεγε: «Ο Αμερικάνος στρατιώτης διαφέρει από όλους τους άλλους στρατιώτες από όλες τις χώρες από τότε που άρχισαν οι πόλεμοι. Είναι η εμπροσθοφυλακή της ελευθερίας και της δικαιοσύνης, το νόμου και της τάξης και της ειρήνης και της χαράς».

Ο εθνικισμός έχει μια ιδιαίτερη μοχθηρία όταν έχει ευλογηθεί από τη Θεία Πρόνοια. Σήμερα έχουμε ένα πρόεδρο (ΣτΜ: George W. Bush), να εισβάλει σε δυο χώρες σε τέσσερα χρόνια, που πιστεύει πως παίρνει μνήματα από το Θεό. Η κουλτούρα μας είναι διαποτισμένη από ένα χριστιανικό φονταμενταλισμό, δηλητηριώδη σαν του Cotton Mather. Επιτρέπει τη μαζική δολοφονία «του άλλου» με την ίδια αυτοπεποίθηση που αποδέχεται τη θανατική ποινή για άτομα καταδικασμένα για εγκλήματα. Ένας δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου, ο Antonin Scalia, είπε στο κοινό της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Σικάγο, μιλώντας για τη θανατική ποινή: «Για το πιστό Χριστιανό, ο θάνατος δεν είναι σπουδαίο πράγμα».

Πόσες φορές έχουμε ακούσει το Bush και το Rumsfeld να μιλάνε στους στρατιώτες στο Ιράκ, θύματα και οι ίδιοι, αλλά και δράστες των θανάτων χιλιάδων Ιρακινών, να τους λένε πως αν πεθάνουν, αν γυρίσουν δίχως πόδια ή χέρια, ή τυφλοί, θα είναι για την «ελευθερία», για τη «δημοκρατία»;

Ο εθνικιστικός υπερπατριωτισμός δεν περιορίζεται στους ρεπουμπλικάνους. Όταν ο Richard Hofstadter ανέλυσε τους Αμερικάνους προέδρους στο βιβλίο του Η Αμερικάνικη Πολιτική Παράδοση, βρήκε πως δημοκρατικοί ηγέτες και ρεπουμπλικάνοι, προοδευτικοί και συντηρητικοί, εισέβαλαν σε άλλες χώρες, επιζητώντας την επέκταση της αμερικάνικης ισχύος σε όλη την υδρόγειο.

Οι φιλελεύθεροι ιμπεριαλιστές είναι ανάμεσα στους πιο ένθερμους επεκτατιστές, περισσότερο αποτελεσματικοί στον ισχυρισμό τους για ηθική ακεραιότητα, ακριβώς επειδή είναι φιλελεύθεροι σε άλλα θέματα εκτός εξωτερικής πολιτικής. Ο Theodore Roosvelt, εραστής του πολέμου, και ενθουσιώδης υποστηρικτής του πολέμου στην Ισπανία και της κατάκτησης των Φιλιππίνων, ακόμα αντιμετωπίζεται σαν προοδευτικός γιατί στήριξε συγκεκριμένες εγχώριες μεταρρυθμίσεις και τον απασχολούσε το το περιβάλλον. Πράγματι, κατέβηκε ως υποψήφιος πρόεδρος με τους Προοδευτικούς το 1912.

Ο Woodrow Wilson , δημοκρατικός, ήταν η επιτομή του φιλελεύθερου απολογητή για τις βίαιες πράξεις στο εξωτερικό. Τον Απρίλιο του 1914, διέταξε το βομβαρδισμό της Μεξικάνικης ακτογραμμής, και την κατάληψη της Βέρα Κρουζ, σε αντίποινα για τη σύλληψη αρκετών Αμερικάνων ναυτών. Έστειλε πεζοναύτες στην Αϊτή το 1915, σκοτώνοντας χιλιάδες Αϊτινούς που αντιστάθηκαν, ξεκινώντας μια μακρά στρατιωτική κατοχή της μικροσκοπικής αυτής χώρας. Έστειλε πεζοναύτες στην Δομινικανική Δημοκρατία το 1916. Έπειτα, ενώ κατέβηκε με μια φιλειρηνική πλατφόρμα το 1916, έβαλε τη χώρα στη σφαγή που πραγματοποιούνταν στην Ευρώπη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, λέγοντας πως είναι ένας πόλεμος για να «κάνει το κόσμο πιο ασφαλή για τη δημοκρατία».

Στην εποχή μας, ήταν ο προοδευτικός Bill Clinton που έστειλε βομβαρδιστικά πάνω από τη Βαγδάτη με το που ανέλαβε το αξίωμα του προέδρου, που πριν είχε σηκώσει το φάντασμα των «όπλων μαζικής καταστροφής» ως δικαιολογία για μια σειρά επιθέσεων στο Ιράκ. Οι φιλελεύθεροι είναι αυτοί που σήμερα κριτικάρουν την κυβέρνηση του George Bush για μονομερείς δράσεις. Ήταν όμως η Υπουργός Εξωτερικών του Bill Clinton, η Madeleine Albright, που είπε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πως οι ΗΠΑ θα δρούσαν με «πολυμέρεια αν μπορούσαν, μονομερώς αν χρειαστεί».

Μια από τις συνέπειες της εθνικιστικής σκέψης είναι η απώλεια της αίσθησης της αναλογίας. Ο θάνατος 2300 ατόμων στο Περλ Χάρμπορ γίνεται η δικαιολογία για το φόνο 240000 στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Ο θάνατος 3000 ανθρώπων την 11η Σεπτέμβρη γίνεται η δικαιολογία για το φόνο χιλιάδων ανθρώπων σε Αφγανιστάν και Ιράκ.

Τι κάνει το έθνος μας απρόσβλητο από τα κανονικά στάνταρ ανθρώπινης αξιοπρέπειας;

Σίγουρα πρέπει να αποκηρύξουμε τον εθνικισμό και όλα του τα σύμβολα: τις σημαίες του, τους όρκους πίστης, του ύμνους του, την επιμονή στο ψαλμό πως ο Θεός επέλεξε πρέπει να διάλεξε την Αμερική μόνο να είναι ευλογημένη.

Πρέπει να επιβεβαιώσουμε την πίστη μας στην ανθρώπινη φυλή, και όχι σε ένα συγκεκριμένο έθνος. Χρειάζεται να απορρίψουμε την ιδέα πως το έθνος μας είναι διαφορετικό, ηθικά ανώτερο, από τις άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της παγκόσμιας ιστορίας.

Οι ποιητές και οι καλλιτέχνες ανάμεσά μας μοιάζουν να έχουν πιο καθαρή εικόνα των περιορισμών του εθνικισμού.

[…]

Ο Henry David Thoreau, αγανακτισμένος από το πόλεμο στο Μεξικό και τον εθνικιστικό πυρετό που προκάλεσε, έγραψε: «Έθνη! Τι είναι τα έθνη;… Συρρέουν όπως τα έντομα. Ο ιστορικός πασχίζει να τα κάνει αξιομνημόνευτα». Στην εποχή μας, ο Kurt Vonnegut βάζει τα έθνη ανάμεσα σε εκείνες τις αφύσικες αποσπάσεις που αποκαλεί granfalloons, που ορίζει ως «μια περήφανη και ανούσια ένωση ανθρώπινων όντων».

Πάντοτε υπήρχαν άνδρες και γυναίκες στη χώρα αυτή που επέμεναν πως οικουμενικά στάνταρ αξιοπρεπούς ανθρώπινης συμπεριφοράς ισχύουν τόσο για το δικό μας έθνος όσο και για τα άλλα. Η επιμονή αυτή συνεχίζει σήμερα και φτάνει σε ανθρώπους σε όλο το κόσμο. Τους δείχνει, όπως και τα μπαλόνια που στάλθηκαν στη ν επαρχία από την Παρισινή Κομμούνα το 1871, πως «τα συμφέροντά μας είναι ίδια με τα δικά σας».

Πηγή: HowardZinn.org

__________________________________________________________

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s