η κυρά της λίμνης είπε …


20180127_124347

έχω χρόνια τώρα στεριώσει πάνω σε αιωρούμενες υπόλευκες πρωινές θαμπές εικόνες

με το μαντικό του δάχτυλο και με γνώση το θαμπό πρωινό με οδηγεί σε νέα περιπλάνηση

ο νέος ήλιος δεν προδόθηκε, απλά σεβάστηκε το καμωμένο από το μηδέν πεπρωμένο μου

και καλώς, επισφαλή θεώρησε την μεγαλοπρέπεια του να επιβάλλει στις όχθες της λίμνης

γύρω της, όλο κλαδιά ο χειμώνας, αλύγιστος, είχε περικλείσει τη νέα συγκομιδή σκέψεων

πάνω της, οι μετέωρες χιονισμένες βουνοκορφές έθεταν ευτυχώς λαθεμένα τα όριά τους

μέσα της, μισοτελειωμένα τα κρωξίματα κορμοράνων βυθίζονταν κυνηγώντας στα θολά

είναι καιρός, πολύς καιρός, σου εμπιστεύομαι, που μαλώνω με την λίμνη στον ύπνο μου

διαλέγει πάντα, τότε να έρχεται από μακριά, για να με κοροϊδέψει, σπάνια απαλή σαν τώρα, λες και άλλο τούτο δεν μπορεί να βαστάξει, να μην είναι δηλαδή η ευχαριστημένη παρουσία μου κοντά της

διαλέγει πάντα, να σκορπίζει στο σκληρό μου μαξιλάρι, φόβους, καταπλήξεις, χίμαιρες και ξυπνήματα αποσβολωμένα, να σπρώχνει κάτω από το κρεβάτι μου σωρούς αποφάσεις αναποφάσιστες, λες και υποσχέθηκα ποτέ στην αμφίβολη διαύγειά της, πως μια μέρα θα την ρουφήξω με μια ανάσα ως τον πάτο

ο κλονισμός της καθησύχασε σαν άκουσε πως δε χρειάστηκε ποτέ να δει κανείς για να πιστέψει πως τα σύννεφα που βαραίνουν τον ουρανό που μας σκεπάζει,αν τύχει κι απλωθούν σε μάκρη και σε πλάτη, αν πρηστούν, θα καταφέρουν αναμφίβολα στο τέλος να μας βρέξουν κι εμένα κι εκείνη και όλους όσους ίδια νιώθουν, με το ίδιο νερό που στα όνειρά μου μια μέρα ρούφηξα ως τον θολό πάτο

με πρόσωπο αλλοιωμένο, κουρασμένο, πάσχον, που του ξέφευγαν λόγια ήρεμα, μου χάρισε τις τελευταίες της αδιάκριτες σχεδόν συμμετρίες της, τις ανεπιτήδευτες αρμονίες της και τις υπέρτατες αντανακλάσεις της, περνώντας τον οργανισμό μου από μια δοκιμασία, ίσως από διαφορετικές δοκιμασίες και σε διαφορετικά επίπεδα, διαδοχικά, προσβάλλοντας τα όργανά μου ήπια κι ενίοτε παράξενα, και χάθηκε απ’τα μάτια μου χωρίς φυσικά να ακούσει την διακριτική μου παρατήρηση:

ο άσπρος ήλιος σκόρπισε το θάμπος μας μα ξέρω πως υπάρχει …

___________________________________________________________

Aπό:https://katabran.wordpress.com/2018/01/28/%CE%B7-%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%AC-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BB%CE%AF%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%AF%CF%80%CE%B5/

Ο σύμμαχος…


Σήμερα έρχεται στην Αθήνα (από χτες το βράδυ είναι εδώ…), για διήμερη επίσκεψη, ο πρόεδρος του ισραήλ Reuven Rivlin. Είναι δεξιός / ακροδεξιός (στέλεχος του κόμματος Likud) και οπαδός της λύσης – του – ενός – κράτους, του ισραηλινού! Όπου, άντε, ας υπάρχει και μια αραβική μειονότητα (με ισραηλινή υπηκοότητα όμως…). Δηλαδή: ας τους φάμε μέχρι να γίνουν μειονότητα στην ίδια τους τη γη, και μετά θα τους “προσέχουμε”. Σαν “είδος υπό προστασία”…

Δυστυχώς δεν θα τον υποδεχθεί, όπως θα του άξιζε, μια μεγάλη αντιμιλιταριστική, αντιρατσιστική, αντι-απαρτχάιντ διαδήλωση όπως εκείνη που υποδέχτηκε στην Αθήνα τον de Klerk, τελευταίο λευκό πρόεδρο της ρατσιστικής νότιας Αφρικής, το 1989. Η δικαιολογία «άλλοι καιροί τότε» είναι εύκολη. Η σωστή διαπίστωση είναι «έχουμε τα χάλια μας τα μαύρα» (και σ’ αυτά περιλαμβάνουμε και τους πολιτικούς μας εαυτούς, για να είμαστε δίκαιοι). Μόνο που αυτά τα μαύρα χάλια δεν θα τελειώσουν μεταφυσικά. «Από μόνα τους».

Την ευκολία που έχει ο Rivlin στο γλύψιμο του ελληνικού κράτους / παρακράτους πρόλαβε πάντως να την δείξει πριν πατήσει το πόδι του στην Αθήνα. Συνεντευξιαζόμενος στον διευθυντή της καθεστωτικής «καθημερινής» (δημοσιεύτηκε χτες) πέταξε τα μαργαριτάρια του:

Αρχαιολόγοι στο Ισραήλ και την Ελλάδα κάνουν νέες ανακαλύψεις σχετικά με τις ζωές στην αρχαία Ελλάδα και το αρχαίο Ισραήλ, για τον τρόπο που οι λαοί μας ζούσαν στις πατρίδες τους, πριν από χιλιάδες χρόνια.

Εμείς, ασφαλώς, δώσαμε μεγάλη μάχη στην Ιερουσαλήμ, αλλά ακόμα το όνομα Αλέξανδρος, μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, είναι δημοφιλές στις ιουδαϊκές κοινότητες εξαιτίας της ειδικής σχέσης που είχε με τον αρχιερέα στον ιερό Ναό στην Ιερουσαλήμ…

Τερατώδης ψεύτης, ταλέντο που οπωσδήποτε χρειάζεται σ’ όποιον θέλει να κολακέψει ανιστόρητους. Η εκστρατεία των μακεδόνων (του μεγΑλέκου) κατέλαβε όλη αυτήν περιοχή, που ΔΕΝ λεγόταν «ισραήλ». Ήταν περσική κτήση που, αν δεν ονομάζονταν «φοινίκη», είχε τα ονόματα των κυριότερων (και οχυρωμένων) πόλεων: Σιδώνα, Τύρος..Επιπλέον δεν έγινε καμία «μεγάλη» ή «μικρή» μάχη στην Ιερουσαλήμ!! Τις μάχες του ο «εκπολιτιστής του κόσμου» τις έδωσε στην Τύρο και στην Γάζα (ναι, στην Γάζα…), υπάρχουν οι ιστορικές καταγραφές γι’ αυτές, με κάθε λεπτομέρεια (και δεν χρειάζεται να πούμε τι έκανε σαν νικητής: σφαγή ανελέητη, και υποδούλωση των ζωντανών). Με την Ιερουσαλήμ δεν ασχολήθηκε…

Ναός πράγματι υπήρχε τότε στην Ιερουσαλήμ: είχε (ξανα)κτιστεί με την άδεια και την υποστήριξη των περσών αυτοκρατόρων. Ξεκίνησε η κατασκευή του επί Κύρου του 2ου, και τέλειωσε επί Δαρείου του «μεγάλου» (το 516). Αλλά ο μεγΑλέκος δεν είχε κανένα ενδιαφέρον για τις τοπικές ή μη θρησκείες, και συνεπώς δεν είχε καμία «ειδική σχέση» με το αρχιπαπά του ναού! (Εκτός αν ο ισραηλινός πρόεδρος αφήνει σεξουαλικά υπονοούμενα…) Η μόνη εξαίρεση στα θρησκευτικά του ενδιαφέροντα αφορούσε τον αιγυπτιακό θεό Άμμωνα: μιας και η μάνα του υποστηρίζε ότι δεν ήταν γυιός του Φίλιππου αλλά ενός ιερέα του Άμμωνα (οι γυναίκες ξέρουν!) ο μεγΑλέκος βιάστηκε να τραβηχτεί, μέσα απ’ την αιγυπτιακή έρημο, στο μαντείο του Άμμωνα στην όαση της Σίβα. Το εκεί παπαδαριό τον καλοδέχτηκε (προφανώς ήξερε τα «κουτσομπολιά»… λέμε τώρα…) και τον ανακήρυξε «γυιό του Άμμωνα» – πράγμα που τον κολάκεψε ιδιαίτερα. (Και επιβεβαίωσε στον ίδιο την αιγυπτιακή καταγωγή του. Πράγμα που, προς θλίψη των νεοελλήνων εθνικοφρόνων, επιβεβαιώνεται απ’ το γεγονός ότι θάφτηκε, προφανώς επειδή αυτό είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήθελε και ο ίδιος, όχι εκεί που γεννήθηκε αλλά στο μέρος που ανήκε βιολογικά και ψυχοσυναισθηματικά: κάπου στην αίγυπτο, κάπου στην Αλεξάνδρεια…)

Εκεί που ο φίλος κι αδελφός του ελληνικού κράτους / παρακράτους πρόεδρος Rivlin έδωσε τα ρέστα του, ήταν στην απάντησή του για την ανακήρυξη της Ιερουσαλήμ σαν πρωτεύουσας του ισραήλ απ’ το ψόφιο κουνάβι:

Ο πρόεδρος Τραμπ αναγνώρισε την πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που ο Μέγας Αλέξανδρος αναγνώρισε όταν ήρθε στους Άγιους Τόπους… Η Ιερουσαλήμ είναι η πρωτεύουσα του κράτους του Ισραήλ. Υπήρξε επί περίπου 70 χρόνια και υπήρξε πρωτεύουσα του εβραϊκού λαού επί 3.000 χρόνια. Δεν υπάρχει άρνηση αυτού του βασικού γεγονότος.

Φαίνεται ότι τα 3.000 χρόνια είναι η αγαπημένη διάρκεια διάφορων κλεπταποδόχων της ιστορίας. Όπως «η μακεδονία είναι 3.000 χρόνια ελληνική», έτσι και «η Ιερουσαλήμ υπήρξε πρωτεύουσα του εβραϊκού λαού επί 3.000 χρόνια». Φυσικά οι πρωτεύουσες είναι κρατών και όχι λαών. Φυσικά ισραηλινό, εβραϊκό κράτος φτιάχτηκε για πρώτη φορά το 1947. Με πρωτεύουσα το Τελ Αβίβ… Στην μακρινή προς τα πίσω ιστορία, πριν τους πέρσες, υπήρξαν στην ευρύτερη περιοχή μόνο τοπικά αγροτικά βασίλεια / πόλεις, σε συνεχή πόλεμο μεταξύ τους… Και οι αρχαιολόγοι το ξέρουν καλά.

Πήγε, όμως, ο μεγΑλέκος στους «άγιους τόπους»; Υπήρχαν τέτοιοι το 332 π.χ.; (προ Χριστού, έτσι; Και προ Μωάμεθ, φυσικά….) Μήπως ο μεγΑλέκος, πήγε που πήγε, άναψε και κανά κεράκι στον «πανάγιο τάφο»; Μήπως πέρα απ’ τα άλλα ο μεγΑλέκος ήταν ο πρώτος (και ο τελευταίος ως τώρα) «ταξιδιώτης στο χρόνο»; Ή μήπως ο ισραηλινός πρόεδρος τα τσούζει;

Τίποτα απ’ αυτά… Ο διευθυντής της «καθημερινής» βοήθησε τον ισραηλινό πρόεδρο να κάνει επίδειξη φιλίας· για να κάνουν, όλοι μαζί, μια ακόμα μεγάλη ένεση βλακείας στους υπηκόους.

Ευτυχώς αυτές οι ενέσεις δεν πονάνε στο τσίμπημα. Δυστυχώς πονάνε στο κεφάλι… Overdose… Όμως, για να λέμε και τα καλά, αφού “μπρος τα κάλλη τι είναι ο πόνος”: η θεία Λίτσα καραγουστάρει (γνωστό τζάνκι!) μ’ αυτό το ντοπάρισμα. Διάβασε τη συνέντευξη και άρχισε το παραμιλητό: ο Τραμπ είναι ο μέγας Αλέξανδρος!!! Και η Ιερουσαλήμ ελληνική είναι!!!

Και δεν εννοούσε μόνο τον αρχιτράγο του πατριαρχείου. Φαίνεται ότι είναι έτοιμη για real estate…

_________________________________________________________

Aπό:http://www.sarajevomag.gr/wp/2018/01/o-symmachos-1/

Ο χριστιανισμός και το σεξ…


Της Παναγιώτας Μαυρομήτρου

«Το χειρότερο χαρακτηριστικό της χριστιανικής θρησκείας είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζει το σεξ – ένας τρόπος τόσο μακάβριος και αφύσικος που μπορεί να κατανοηθεί μόνο όταν μελετηθεί σε σχέση με την αρρώστια του πολιτισμένου κόσμου την εποχή της παρακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Πολλές φορές λέγεται ότι ο χριστιανισμός βελτίωσε τη θέση της γυναίκας. Αυτή είναι μία απ’ τις πιο χοντροκομμένες διαστροφές της ιστορίας. Είναι αδύνατο να απολαμβάνουν καλής μεταχείρισης οι γυναίκες σε μια κοινωνία όπου θεωρείται μεγίστης σημασίας η συμμόρφωσή τους με έναν πολύ αυστηρό κώδικα. Οι μοναχοί πάντα έβλεπαν την γυναίκα ως πειρασμό και την θεωρούσαν εμπνευστή ακάθαρτων επιθυμιών.

Η διδασκαλία της εκκλησίας ήταν, και ακόμα είναι, ότι η παρθενία είναι καλύτερη, αλλά για όσους την βρίσκουν αδύνατη, ο γάμος είναι επιτρεπτός. “Είναι καλύτερα να παντρευτείς απ’ το να καείς” όπως το θέτει στυγνά ο Απόστολος Παύλος. Κάνοντας το γάμο αιώνιο (…) η εκκλησία έκανε ότι μπορούσε για να διασφαλίσει ότι η μόνη μορφή σεξ που θα επιτρεπόταν θα περιλάμβανε λίγη ευχαρίστηση αλλά πολύ πόνο. Η επίκριση της αντισύλληψης [του ελέγχου των γεννήσεων] έχει στην πραγματικότητα το ίδιο κίνητρο: εάν μια γυναίκα κάνει ένα παιδί το χρόνο μέχρι να πεθάνει εξουθενωμένη, δε θα πάρει πολλή ευχαρίστηση απ’ την έγγαμη ζωή της, επομένως ο έλεγχος των γεννήσεων πρέπει [κατά τον χριστιανισμό] να αποφεύγεται.

Η σύλληψη [της ιδέας] της Αμαρτίας η οποία είναι συνυφασμένη με τη χριστιανική ηθική κάνει υπερβολικά μεγάλο κακό αφού δίνει στους ανθρώπους ένα τρόπο έκφρασης για το σαδισμό τους τον οποίο μάλιστα θεωρούν νόμιμο και ακόμα και ευγενή. Πάρτε για παράδειγμα το θέμα της πρόληψης της σύφιλης. Είναι γνωστό ότι εάν ληφθούν κατάλληλα μέτρα εκ των προτέρων, ο κίνδυνος μετάδοσης της ασθένειας μπορεί να γίνει μηδαμινός.

Οι χριστιανοί όμως ενίστανται στη διάδοση αυτής της γνώσης διότι θεωρούν καλό οι αμαρτωλοί να τιμωρούνται. Το πιστεύουν αυτό τόσο ακράδαντα που επιθυμούν να δουν την τιμωρία των αμαρτωλών να επεκτείνεται στις γυναίκες και τα παιδιά τους. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν στον κόσμο πολλές χιλιάδες παιδιά που υποφέρουν από εγγενή κληρονομική σύφιλη που δε θα είχαν γεννηθεί αν δεν υπήρχε η επιθυμία των χριστιανών να τιμωρηθούν οι αμαρτωλοί. Δε μπορώ να καταλάβω πώς δόγματα που οδηγούν σε τέτοια διαβολική σκληρότητα μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν καλή επίπτωση στην ηθική.

Δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση των χριστιανών απέναντι στην σεξουαλική συμπεριφορά που είναι επικίνδυνη για τους ανθρώπους αλλά και η αντιμετώπιση της γνώσης των σεξουαλικών θεμάτων. Καθένας που έχει κάνει τον κόπο να μελετήσει το θέμα αμερόληπτα ξέρει ότι η τεχνητή άγνοια που προσπαθούν να επιβάλλουν στα παιδιά οι χριστιανοί είναι υπερβολικά επικίνδυνη για τη σωματική και την ψυχική υγεία, και δημιουργεί –σε αυτούς που αντλούν τη γνώση τους από «κακές» συζητήσεις όπως τα περισσότερα παιδιά- μία αντίληψη που θεωρεί το σεξ βρώμικο και γελοίο. Δε νομίζω ότι μπορεί κανείς να αμυνθεί της θέσης ότι η γνώση είναι ανεπιθύμητη. Δε θα έβαζα όρια στον τρόπο αύξησης της γνώσης σε κανέναν και σε καμία ηλικία. Αλλά ειδικά στην περίπτωση της σεξουαλικής γνώσης υπάρχουν πολύ πιο σημαντικά επιχειρήματα υπέρ της, παρά για οποιαδήποτε άλλη γνώση. Ένα άτομο είναι πολύ πιο απίθανο να συμπεριφερθεί σοφά όταν έχει άγνοια για ένα θέμα παρά όταν το έχει μελετήσει, και είναι γελοίο να αποδίδουμε στους νέους μια αίσθηση αμαρτίας επειδή έχουν μια φυσική περιέργεια για ένα σημαντικό ζήτημα.

Κάθε αγόρι δείχνει ενδιαφέρον για τα τρένα. Ας πούμε ότι του λέγαμε ότι το ενδιαφέρον για τα τρένα είναι κακό, ότι κρατούσαμε δεμένα τα μάτια του οποτεδήποτε βρισκόταν μέσα σε τρένο ή σιδηροδρομικό σταθμό, ότι δεν επιτρέπαμε ποτέ να αναφερθεί η λέξη «τρένο» όταν ήταν μπροστά και διατηρούσαμε ένα αδιαπέραστο μυστήριο σχετικά με το πώς μεταφέρεται απ’ το ένα μέρος στο άλλο. Το αποτέλεσμα δε θα ήταν ότι θα έπαυε να ενδιαφέρεται για τα τρένα, αντιθέτως, θα ενδιαφερόταν πιο πολύ από ποτέ αλλά θα είχε μια μακάβρια αίσθηση αμαρτίας, επειδή το ενδιαφέρον του θα τού είχε παρουσιαστεί ως κάτι κακό. Κάθε αγόρι θα μπορούσε με αυτόν τον τρόπο να γίνει σε μεγαλύτερο η μικρότερο βαθμό νευρασθενικό.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει με το σεξ, αλλά δεδομένου ότι το σεξ είναι πιο ενδιαφέρον απ’ τα τρένα, τα αποτελέσματα είναι χειρότερα. Σχεδόν κάθε ενήλικας στις χριστιανικές κοινότητες είναι λίγο η πολύ νευρικά άρρωστος ως αποτέλεσμα του ταμπού στην σεξουαλική γνώση κατά τα παιδικά του χρόνια. Και η αίσθηση της αμαρτίας που εμφυτεύεται με αυτό τον τρόπο προκαλεί κακία, νευρικότητα και ηλιθιότητα στην συνέχεια της ζωής του. Δεν υπάρχει καμιά λογική βάση για να κρατούμε ένα παιδί στην άγνοια για οτιδήποτε επιθυμεί να γνωρίζει, είτε για το σεξ είτε για οποιοδήποτε άλλο θέμα. Και ποτέ δε θα έχουμε ένα πνευματική υγιή πληθυσμό μέχρι να αναγνωριστεί αυτό το γεγονός κι εφαρμοστεί στην εκπαίδευση των παιδιών, πράγμα το οποίο είναι αδύνατο όσο οι Εκκλησίες έχουν τον έλεγχο της εκπαιδευτικής πολιτικής.

Αφήνοντας αυτές τις -σχετικά λεπτομερείς- ενστάσεις κατά μέρος, είναι φανερό ότι οι τα βασικά δόγματα του χριστιανισμού απαιτούν μια μεγάλου βαθμού ηθική διαστροφή προκειμένου να τα δεχτεί κάποιος. Ο κόσμος –μας λένε- δημιουργήθηκε από έναν Θεό που είναι και καλός και παντοδύναμος. Προτού δημιουργήσει τον κόσμο προείδε όλο τον πόνο και τη δυστυχία που θα περιείχε, επομένως είναι υπεύθυνος για όλα. Είναι ανώφελο να λέει κανείς ότι ο πόνος σε αυτό τον κόσμο υπάρχει εξαιτίας της αμαρτίας.

Καταρχήν αυτό δεν είναι αληθές. Δεν είναι η αμαρτία που προκαλεί την υπερχείλιση των ποταμών ή τις εκρήξεις των ηφαιστείων. Αλλά ακόμα και εάν ήταν αληθές, δε θα έκανε διαφορά. Εάν θα έκανα ένα παιδί γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι το παιδί θα γινόταν ένας μανιακός ανθρωποκτόνος, τότε θα ήμουν υπόλογος για τα εγκλήματά του. Εάν ο Θεός γνώριζε από πριν τις αμαρτίες για τις οποίες θα ήταν ένοχος ο άνθρωπος, τότε ήταν υπεύθυνος για όλες τις επιπτώσεις αυτών των αμαρτιών τη στιγμή που αποφάσισε ότι θα δημιουργήσει τον άνθρωπο.

Το συνηθισμένο χριστιανικό επιχείρημα είναι ότι ο πόνος στον κόσμο εξαγνίζει την αμαρτία κι επομένως είναι καλό πράγμα. Αυτό φυσικά είναι απλά μία εκλογίκευση του σαδισμού, αλλά ούτως ή άλλως είναι ένα πολύ φτωχό επιχείρημα. Θα προσκαλούσα οποιοδήποτε χριστιανό να με συνοδεύσει στις πτέρυγες παίδων οποιουδήποτε νοσοκομείου για να δει τον πόνο που υπάρχει εκεί και τότε να συνεχίσει στηρίζει τη θέση του ότι αυτά τα παιδιά είναι τόσο ηθικά εγκαταλειμμένα που αξίζουν αυτά που υποφέρουν. Για να πει ένας άνθρωπος κάτι τέτοιο θα πρέπει να έχει καταστρέψει μέσα του κάθε συναίσθημα ελέους και συμπόνιας. Πρέπει, εν συντομία, να γίνει τόσο κακός όσο ο Θεός στον οποίο πιστεύει. Κανένας που πιστεύει ότι αξίζει να υπάρχει αυτή η οδύνη στον κόσμο δεν μπορεί να κρατήσει τις ηθικές του αξίες αλώβητες αφού πάντα θα πρέπει να βρίσκει δικαιολογίες για τον πόνο και την δυστυχία.

Bertrand Russell

«Has religion made useful contributions to civilization?» απόσπασμα. Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1930.

Ράσσελ στην εκπαίδευση.. Ξέρω ουτοπικό.Το ρεαλιστικό των ρηθέντων του Ράσσελ για το ότι ιερή είναι η ζωή, ο άνθρωπος, η φύση, ο έρωτας δεν βολεύει καμία θρησκεία γιατί όλες βασίζονται στον φόβο και στην ενοχή.Προσεγγίζοντας κάθε θρησκεία διαπιστώνεται ότι όλες είναι θεμελιωμένες σε ένα απατηλό οικοδόμημα.


Από:http://tsak-giorgis.blogspot.gr/2018/01/blog-post_836.html

Μακεδονικό συλλαλητήριο: πολιτικός ελιτισμός, εθνικισμός, ιστορία και ρίζες …


Giulio Aristide Sartorio – Η αναβίωση της φυλής, Ρώμη (1906)


Μιχάλης Θεοδοσιάδης

Ο ντόρος που προκλήθηκε έπειτα από το συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη αναφορικά με το περίφημο «Μακεδονικό ζήτημα» δείχνει από τη μια πλευρά το απογοητευτικό ιδεολογικό επίπεδο της σύγχρονης αριστεράς πάνω σε ένα πλέγμα ζητημάτων (εθνικισμός, λαϊκή συσπείρωση κ.λπ.). Από την άλλη, σε ό,τι έχει να κάνει με τις κωμικοτραγικές και άχρηστες αυτές κινητοποιήσεις, και πολύ περισσότερο τα άτομα που βρέθηκαν σε θέσεις κλειδιά (όπως ο ανεκδιήγητος Αμβρόσιος), όχι μόνο απουσιάζει κάθε προσπάθεια κατανόησης ενός περίπλοκου ζητήματος, δίχως υβριστικές τάσεις τζιγκοισμού, αλλά σε πολλές περιπτώσεις η δημαγωγία, ο λουμπενισμός και μια μεμψιμοιρία που αναπαράγει τη γνωστή ρητορική αυτοθυματοποίησης πως «όλη η ανθρωπότητα χρωστά κάτι σε εμάς» δυναμιτίζουν περαιτέρω το κλίμα, επιδεινώνοντας ένα πρόβλημα που όφειλε να είχε διευθετηθεί δεκαετίες πριν. Θα σταθούμε αρχικά στην πρώτη περίπτωση, όπου και συναντάμε όλα τα προβληματικά στοιχεία της ιδεολογίας της αριστεράς και των ελευθεριακών χώρων, την έλλειψη στοιχειώδους κοινωνικής ανάλυσης και, ως εκ τούτου, εκτίμησης της εκάστοτε συγκυρίας. Ιδεολογικοποιημένες προσεγγίσεις δίνουν και παίρνουν, συνοδευόμενες από αναλύσεις που προωθούν έναν μή κριτικό αντιεθνικισμό (που στην τελική μετατρέπεται σε ελιτίστικος αντιλαϊκισμός). Δεν δύναται, άλλωστε, να εξηγηθούν διαφορετικά όλα όσα εκστομίζονται τούτες τις μέρες σχετικά με το πλήθος που διαδήλωσε στη Θεσσαλονίκη εναντίον της χρήσης του ονόματος Μακεδονία από το κράτος της ΠΓΔΜ: τι για «Ελληναράδες και νεοναζί» ακούσαμε, τι για τους γνωστούς αφορισμούς «περί άμυαλου πλήθους ηλίθιους», τι για «κοινωνικό εκφασισμό και εθνικιστική στροφή»!

Στην πραγματικότητα, τούτες οι προσεγγίσεις δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο παρά μια ακόμα αντανάκλαση του ελιτίστικου αφηγήματος που καλλιέργησε η ίδια η φιλελεύθερη αριστερά τα τελευταία τρία χρόνια (όντας αδύναμη να αναχαιτίσει την άνοδο της λαϊκιστικής δεξιάς), ένα αφήγημα που αναπαράγει σύσσωμες τις προκαταλήψεις περί «ανόητων και αμαθών μαζών» που «ρέπουν προς τον φασισμό και τον ανορθολογισμό», όπως είχαμε δει στην περίπτωση του δημοψηφίσματος για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ και έπειτα τη νίκη του Trump. Φαντάζει άξιο απορίας πώς ο αριστερός πολιτικός χώρος, που συνεχώς καλούσε τους πολίτες σε επαγρύπνηση ενάντια στα μέτρα λιτότητας, κατάντησε φερέφωνο αντιδραστικών αντιλαϊκιστικών θεωριών (αν και μια πιο ενδελεχής μελέτη μπορεί να εντοπίσει τάσεις πολιτικού ελιτισμού στην αριστερά ήδη από την εποχή του 1920 και κυρίως κατά την περίοδο του progressive era στις ΗΠΑ). Πιο συγκεκριμένα, τούτες οι θεωρίες περί «ανίκανου πλήθους» ιστορικά και διαχρονικά αποτέλεσαν τη βάση της δεξιάς και νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας. Παρότι θα μπορούσε κανείς να στραφεί ακόμα και στον Πλάτωνα, όπου και εντοπίζουμε τα πρώτα ψήγματα πολιτικού ελιτισμού στην ιστορία της δυτικής πολιτικής σκέψης, την ιδέα πως μέσα σε μια συλλογικότητα ή ένα πλήθος η ατομική συνείδηση υπνωτίζεται από έναν έντονο σεντιμενταλισμό που αναδύεται μέσα από την αγέλη της μάζας, οδηγώντας προς την πιο ακραία μορφή ύβρεως, συναντάμε στα έργα του Gustave Le Bon [1], ο οποίος μεταξύ άλλων υπήρξε ένας από τους πιο εκλεκτούς στοχαστές του Μουσολίνι. Η σχολή του Le Bon, του Sigmund Freud (εν μέρη) μαζί και οι θεωρίες του Hippolyte Taine διατείνονται πως οι μάζες και τα πλήθη αποτελούν φορείς μέσα στους οποίους ο άνθρωπος (που μονάχα στην πλήρη απομόνωσή του μπορεί να καταστεί ικανός για την τέλεση λαμπρών έργων) μετατρέπεται σε ον καταστροφικό, τόσο για τον ίδιο του τον εαυτό όσο και για τους γύρω του. Την ίδια γνώμη ασπάζονται και οι Ιταλοί θετικιστές του 19ου αιώνα, για τους οποίους η έννοια του πλήθους κατέστη ταυτόσημη με την ανομία και το έγκλημα [2]. Άλλωστε, η αντίληψη πως οι ανορθολογικές μάζες των φτωχών μπορούν να αποτελέσουν εκκολαπτήριο κομμουνιστικών επαναστάσεων αποτέλεσε τη βάση της Μακαρθικής ιδεολογίας, του παρανοϊκού αντι-Σοβιετισμού τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε άλλες δυτικές χώρες, όπου πάρθηκαν δρακόντια μέτρα ενάντια στην ελευθερία του λόγου και στα κινήματα για τα δικαιώματα των μαύρων.

Συνέχεια