Keffiyeh…


Το ‘φερε η κουβέντα και παρατηρήσαμε ότι η αραβική / παλαιστινιακή keffiyeh έχει σχεδόν εξαφανιστεί απ’ το ντύσιμο του ευρύτερου anti-imp ρεύματος· ό,τι έχει μείνει με ψυχή, τέλος πάντων, στα μέρη μας. Θα πει κάποιος: θέμα «μόδας». Σωστά. Μόνο που είχε προηγηθεί μια (τοπική και διεθνής) εκστρατεία του Τελ Αβίβ να μοστράρει την keffiyeh σαν ισραηλινή και όχι αραβική μαντήλα.

Η εκστρατεία απέτυχε… Αλλά ύστερα άλλαξε και η μόδα (στα μέρη μας). Σύμπτωση…

Με τις καλημέρες μας, λοιπόν: η παλαιστίνια (ζει στο Λονδίνο…) Shadia Mansour ραπάρει για την keffiyeh… (Το video έχει γυριστεί κάπου στη δυτική Όχθη).

___________________________________________________________

Β. Ραφαηλίδης – Η ελληνικότητα της Μακεδονίας και οι Σκοπιανοί…


Από ιστορικής απόψεως, την ελληνικότητα της Μακεδονίας δεν την αμφισβήτησε ποτέ κανείς στα σοβαρά. Το αρχαίο και ένδοξο κράτος των Μακεδόνων ήταν όντως ελληνικό. Αυτό που αμφισβητούν οι Σκοπιανοί είναι το δικαίωμα της μονοχρησίας του ονόματος Μακεδονία.

Δηλαδή του ονόματος μιας περιοχής τα σαφή γεωγραφικά και εθνολογικά όρια της οποίας είναι απολύτως αδύνατο να καθοριστούν, δεδομένου ότι οι αρχαίοι λαοί δεν είχαν σύνορα, με τη νομική έννοια που έχει ο όρος σήμερα.

Στην αρχαιότητα, τα σύνορα ήταν πάντα φυσικά: αδιάβατοι ποταμοί, απάτητα όρη και πάσης φύσεως φυσικά εμπόδια, που υποχρέωναν τους λαούς να αναπτύξουν τις πολιτιστικές τους ιδιομορφίες, και συνεπώς να εμφανιστούν ως ευδιάκριτες εθνότητες, κατ’ αρχήν εντός φυσικά καθορισμένων γεωγραφικών ορίων, απ’ τα οποία θα μπορούσαν, βέβαια, να ξεφύγουν με τους αποικισμούς και τις μεταναστεύσεις, αλλά όταν ήδη η εθνική συνείδηση είχε ήδη διαμορφωθεί στην αρχική εθνική κοιτίδα. Αν αυτό δε συμβεί, τότε μια ομάδα μεταναστών ή αποίκων, δημιουργεί καινούργια, δική της εθνική συνείδηση.

Όπου τα φυσικά εμπόδια δεν αποτελούσαν πρόβλημα είτε γιατί δεν υπήρχαν καν είτε γιατί η πείνα, η επιμονή, ή η ανάπτυξη του πολιτισμού τα καταργούσαν εύκολα, τα σύνορα ήταν εκεί που ήταν οι φρουροί των συνόρων: Οι Βόλχοι (Βλάχοι) κατά τα ύστερα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Ακρίτες στη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, οι Κοζάκοι στη Ρωσική Αυτοκρατορία των Τσάρων. Αν οι φρουροί των συνόρων υποχωρούσαν, υποχωρούσαν μαζί τους και τα σύνορα. Η νομική έννοια των συνόρων, δηλαδή οι συμφωνίες που γίνονται ανάμεσα σε γειτονικά κράτη για το πού τελειώνει το ένα και πού αρχίζει το άλλο και η συνακόλουθη χάραξη διαχωριστικών γραμμών επί του χάρτου, είναι υπόθεση πάρα πολύ μεταγενέστερη.

Να, λοιπόν, γιατί είναι απολύτως αδύνατο να οριστούν τα γεωγραφικά όρια της Μακεδονίας. Η ιστορία της περιοχής που φέρει αυτό το ιστορικό όνομα είναι τόσο παλιά και τα φυσικά ή στρατιωτικά της όρια έχουν αλλάξει τόσες πολλές φορές απ’ το 1000 π.Χ. μέχρι σήμερα, που κανείς πια δεν ξέρει τι είναι και τι δεν είναι Μακεδονία από γεωγραφικής και εθνολογικής απόψεως. Άλλα ήταν τα όριά της και οι λαοί της επί Φιλίππου, άλλα επί Μεγάλου Αλεξάνδρου, άλλα στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, άλλα στα χρόνια της τουρκικής κατάχτησης, άλλα στην πριν τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων (1913) περίοδο, και άλλα σήμερα. Όπως όλα τα σύνορα, αλλά περισσότερο απ’ όλα στην Ευρώπη αυτά της Μακεδονίας είναι εξόχως «ελαστικά», και κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποια περιοχή θα ονομάζουν Μακεδονία οι γεωγράφοι της τρίτης χιλιετίας που έρχεται.

Τα παραπάνω σημαίνουν πως η σημερινή ελληνική Μακεδονία είναι μέρος μόνο μιας ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής, που αναμφισβήτητα περιλαμβάνει και την περιοχή των Σκοπιών, αφού ήταν κι αυτή Μακεδονία, τόσο κατά την ελληνική αρχαιότητα και τη βυζαντινή περίοδο, όσο και κατά την περίοδο της τουρκικής κατοχής των Βαλκανίων.

Συνεπώς, το πρόβλημα δεν είναι να καταλάβουμε τι είναι και τι δεν είναι Μακεδονία από ιστορικής και γεωγραφικής απόψεως (το πρώτο το ξέρουμε, το δεύτερο δε θα το μάθουμε ποτέ με ακρίβεια), αλλά ποιοι είναι και ποιοι δεν είναι Μακεδόνες. Φυσικά, για τους σημερινούς Μακεδόνες της σημερινής ελληνικής Μακεδονίας δε γεννάται πρόβλημα. Είναι Μακεδόνες γιατί είναι Έλληνες και γιατί κατοικούν σε μια περιοχή όπου πάντα υπήρχαν Έλληνες. Η λέξη Έλλην είναι έννοια γένους, όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης. Η λέξη Μακεδών είναι έννοια είδους, πάλι κατά τον Αριστοτέλη. Μ’ άλλα λόγια η έννοια Έλλην είναι ευρύτερη της έννοιας Μακεδών. Δεν είναι όλοι οι Έλληνες Μακεδόνες, αυτό είναι αυτονόητο.

Από πολιτιστικής και όχι γεωγραφικής ή ιστορικής απόψεως, οι Μακεδόνες δεν μπορεί παρά να είναι Έλληνες. Όσοι Μακεδόνες μετέχουν του ελληνικού πολιτισμού, δεν μπορεί παρά να είναι και σήμερα Έλληνες, όπως ήταν πάντα από πολιτιστικής απόψεως, το τονίζω. Συνεπώς, Μακεδόνες δεν είναι αυτοί που κατοικούν σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, τα όρια της οποίας είναι ευμετάβλητα κατ’ ανάγκην, αλλά αυτοί που μετέχουν σ’ έναν συγκεκριμένο πολιτισμό, που λέγεται μακεδονικός, και που σαν τέτοιος δεν μπορεί παρά να είναι ελληνικός κατά κύριο λόγο.

Όμως, η λέξη Ελλάδα, με μια γεωγραφική έννοια, δεν είναι ούτε έννοια γένους ούτε έννοια είδους σε σχέση με τη λέξη Μακεδονία. Διότι, το είπαμε, καμιά γεωγραφική έννοια δεν παραμένει σταθερή. Αλλά και γιατί κανένας τόπος δεν γεννάει άλλον τόπο, έτσι αυτόματα και ερήμην των ανθρώπων που κατοικούν σ’ αυτόν. Η σημερινή Ελλάδα και η σημερινή ελληνική Μακεδονία, από γεωγραφικής απόψεως δεν είναι όμοιες με τις περιοχές που στην αρχαιότητα ονομάζονταν έτσι. Ενώ δεν έχουμε ιδέα ποια θα είναι η γεωγραφική τους μορφή στο μέλλον. Όμως, ξέρουμε σαφώς τι είναι η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός.

Και η απόφανσή μας για την ελληνικότητα μιας γεωγραφικής περιοχής δεν μπορεί παρά να γίνεται βάσει πολιτιστικών και όχι γεωγραφικών παραμέτρων. Άλλωστε, από εθνικής απόψεως συμφέρει να χρησιμοποιούμε μόνο τις πολιτισμικές παραμέτρους, διότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει μέχρι πού μπορεί να φτάσει στο μέλλον ο ελληνικός πολιτισμός. Εκτός κι αν αναμένουμε παραπέρα συρρίκνωσή του, οπότε για την υποστήριξη των «εθνικών μας συμφερόντων», καταφεύγουμε στα ασταθή γεωγραφικά και τα βλακώδη αιματολογικά επιχειρήματα.

Το όνομα Μακεδονία που χρησιμοποιούν οι Σκοπιανοί για τη Δημοκρατία τους, δεν το πρωτοχρησιμοποίησε ο Τίτο. Μακεδονία ονόμαζαν οι Τούρκοι μια ευρύτατη περιοχή που εκτός της ελληνικής περιλάμβανε και την περιοχή των Σκοπιών, καθώς και ένα κομμάτι της Βουλγαρίας. Από την αρχαιότητα και μέχρι την επιτυχή για τους Έλληνες και τους Σέρβους έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 δεν υπήρχε πρόβλημα ελληνικής, ή βουλγαρικής, ή σερβικής Μακεδονίας, για τον απλό λόγο πως ολόκληρη αυτή η περιοχή περνάει αδιαλείπτως απ’ τη μία (πολυεθνική) αυτοκρατορία στην άλλη. Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή κι απ’ αυτήν στην Οθωμανική. Οι εν λόγω αυτοκρατορίες δεν είχαν κανέναν λόγο να καθορίσουν είτε τα ιστορικά, είτε τα γεωγραφικά, είτε τα πολιτιστικά όρια αυτής της συγκεκριμένης περιοχής, όπως και οποιασδήποτε άλλης εντός των ορίων τους. Το πρόβλημα, λοιπόν, προέκυψε με τον καθορισμό των συνόρων των βαλκανικών κρατών το 1913, ύστερα απ’ την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Το κομμάτι της μέχρι τότε ενιαίας, ας την πούμε έτσι, «τουρκικής» Μακεδονίας που πέρασε στη Σερβία το 1913, ονομαζόταν από τότε, είτε Παλαιά Σερβία, είτε Άνω Μακεδονία. Και κανείς Έλληνας τότε δε διαμαρτυρήθηκε για τη χρήση του ονόματος Μακεδονία, προκειμένου για την καινούργια επαρχία της ήδη αυτόνομης Σερβίας. Γιατί στη σέρβική πλευρά ζούσαν ακόμα πάρα πολλές χιλιάδες Ελλήνων. Συνεπώς, από πολιτιστικής απόψεως, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, η σέρβική (γεωγραφικά) Μακεδονία ήταν ελληνική (πολιτιστικά), πράγμα που δημιουργούσε την ελπίδα πως θα ήταν δυνατό κάποτε να γίνει και γεωγραφικά ελληνική.

Όμως, με τον καθορισμό των συνόρων το 1913, οι ελληνικοί πληθυσμοί της Βουλγαρίας και της Σερβίας και οι σλαβικοί της Ελλάδας, είτε ανταλλάσσονται, είτε περνούν σιγά σιγά απ’ την άλλη πλευρά των συνόρων. Επί Οθωμανών, όλοι αυτοί ζούσαν σε μια ενιαία περιοχή, που ήταν τούρκικη. Με την μετακίνηση των πληθυσμών, το εθνολογικό πρόβλημα, εν πολλοίς αλλά όχι εντελώς, λύνεται αυτόματα, όπως γίνεται πάντα όταν προκύπτουν καινούργια σύνορα. Που, λίγο ως πολύ, είναι πάντα αυθαίρετα, γιατί είναι αδύνατο να χωριστεί ένας τόπος με ακρίβεια, βάσει εθνολογικών δεδομένων. Άλλωστε, πρόβλημα συνόρων προκύπτει μόνο όταν μια εθνότητα οργανώσει το δικό της κράτος, όπως έχει δικαίωμα βάσει του Διεθνούς Δικαίου, πράγμα που, ωστόσο, μπορεί να μην το διεκδικήσει ποτέ. (Η έννοια κράτος είναι νομική, η έννοια έθνος είναι πολιτιστική, η έννοια χώρα είναι γεωγραφική).

Το πρόβλημα, λοιπόν, με το όνομα Μακεδονία υπάρχει απ’ το 1913 και όχι απ’ το 1945 που ο Τίτο εγκαθίσταται στην εξουσία και, για λόγους δικής του πολιτικής σκοπιμότητας, δημιουργεί την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας, που μέχρι τότε ήταν περιφέρεια της Σερβίας και από πολλούς λεγόταν Μακεδονία. Οι Έλληνες δημαγωγοί ψεύδονται ασύστολα όταν λεν πως δεν μπορούσαν να θέσουν θέμα ονόματος ούτε το 1945 ούτε αργότερα. Διότι, λέει, ο Τίτο ήταν και κομμουνιστής και δικτάτωρ. Και διότι, επιπροσθέτως, ήταν ένας φιλοδυτικός που έπρεπε να τον καλοπιάνουμε και να του κάνουμε τα χατίρια, έτσι που μπήκε καρφί στο μάτι του Στάλιν.

Όμως, ξέρετε γιατί δεν μπήκε θέμα ονόματος τότε; Διότι η Ελλάδα, όπως και η Δύση άλλωστε, πίστευε πως τα κομμουνιστικά καθεστώτα όπου νάναι είτε καταρρέουν, είτε διαλύονται με επέμβαση έξωθεν, οπότε μια ανακατανομή των εδαφών στην περιοχή, σε όφελος της Ελλάδας, ήταν πολύ πιθανή. Δηλαδή, απ’ το 1945 και μετά η ελληνική διπλωματία σιωπά για το όνομα Μακεδονία ακριβώς για τον ίδιο λόγο που σιωπούσε από το 1913 μέχρι το 1945.

Πάντα καιροσκόποι οι Έλληνες διπλωμάτες και πάντα ανίκανοι να χαράξουν πολιτική που να ξεπερνάει πρόβλεψη εξαμήνου, κάνουν την πάπια και περιμένουν τις εξελίξεις. Που ήρθαν αλλά πάρα πολύ καθυστερημένα. Και το σημαντικότερο, με μια διαφοροποίηση των πρώην κομμουνιστικών καθεστώτων από μέσα κι όχι απ’ έξω. Δηλαδή, όχι με μια άμεση επέμβαση των δυτικών, οπότε αυτοί θα μπορούσαν να επιβάλουν όρους και να κάνουν περίπου ό,τι θέλουν με την ανακατανομή των εδαφών, όπως γίνεται πάντα με τους νικητές, αλλά με μια καπιταλιστική διαφοροποίηση των πρώην κομμουνιστικών χωρών.

Ο Μέγας Αλέξανδρος του Rembrandt

Τώρα τα πράγματα γίνονται δύσκολα για τους δυτικούς. Που τρέχουν να επωφεληθούν κατ’ αρχήν διά της διπλωματικής οδού και μετά, διά της στρατιωτικής. Μπορεί τα πράγματα να διαφοροποιηθούν κυρίως διά της στρατιωτικής οδού στο προσεχές μέλλον, αλλά προς το παρόν βρισκόμαστε στο κλασικό στάδιο του καθορισμού ζωνών επιρροής στην ευρύτατη περιοχή των πρώην σοσιαλιστικών χωρών. Όσο για την Ελλάδα, αυτή περιμένει τον επόμενο ενδοκαπιταλιστικό πόλεμο για να πάρει κανένα κοψίδι δίκην δώρου για την, μάλλον συμβολική συμμετοχή της σ’ αυτόν. Που, βέβαια, δεν είναι για αύριο, είναι για μετά το 2000 υποθέτω.

Θα πείτε ίσως, πώς θα ήταν δυνατό να προβλέψει η ελληνική διπλωματία τις εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία; Το πρόβλημα είναι σχετικά απλό, με την προϋπόθεση πως οι διπλωμάτες μας θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν την ιστορία της Γιουγκοσλαβίας με τα εθνολογικά και ιστορικά δεδομένα ενός κράτους κατά το μάλλον ή ήττον τεχνητού, που προέκυψε το 1918, κατ’ αρχήν ως βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων που μόνο το 1929 θα πάρει το όνομα Γιουγκοσλαβία. Που, άλλωστε, το σοφίστηκαν Γερμανοί και όχι Γιουγκοσλάβοι ιστορικοί. Και που σημαίνει Νοτιοσλαβία, δηλαδή χώρα των Νότιων Σλάβων. Αυτό το όνομα το επεξεργάστηκαν εθνολογικά και ιστορικά πρώτοι οι Κροάτες απ’ τους Νότιους Σλάβους, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν πως όλοι οι σλάβικοι πληθυσμοί της περιοχής πρέπει να ενωθούν σε ένα κράτος, προκειμένου να γλυτώσουν από τις εναλλασσόμενες κατακτήσεις της Κροατίας και της Σλοβενίας κυρίως από τους γείτονες κεντροευρωπαίους.

Όμως οι Νότιοι Σλάβοι (Γιουγκοσλάβοι) δεν είναι μια σαφής, ενιαία εθνότητα, είναι μια ομάδα υποεθνοτήτων, που οι σλαβολόγοι τους λεν έτσι για να τους ξεχωρίζουν από τους ανατολικούς (Ρώσοι κ.λπ.) και από τους κεντρώους, ή βορειοδυτικούς Σλάβους (Τσεχοσλοβάκοι, Πολωνοί). Δεν υπήρξε ποτέ στην περιοχή αυτή ενιαία εθνική συνείδηση, και τα προβλήματα φάνηκαν με τη δημιουργία της Γιουγκοσλαβίας. Που ευθύς αμέσως υποχρεώνεται να καταφύγει στη βασιλική δικτατορία για να διατηρήσει τη συνοχή της, που παίζονταν κάθε μέρα, κυρίως εξαιτίας των αποσχιστικών τάσεων των Κροατών, δηλαδή αυτών ακριβώς που έκαναν τα περισσότερα για την ένωση των Νότιων Σλάβων. Στους οποίους εντελώς λανθασμένα συναριθμούσαν οι φρέσκοι τότε Γιουγκοσλάβοι και τους Βούλγαρους, που όμως την κοπάνησαν απ’ τις διασκέψεις πριν παρθούν οι τελικές αποφάσεις για την ένωση των Νότιων Σλάβων σε ένα ενιαίο κράτος υπό το όνομα Γιουγκοσλαβία (Νοτιοσλαβία).

Τη δικτατορία του βασιλιά, που θα πληρώσει με τη ζωή του την ένωση των Νότιων Σλάβων, διαδέχεται ατάκα η δικτατορία του Τίτο. Μετά το θάνατό του όλοι πια ξέρουν πως η Γιουγκοσλαβία θα διαλυθεί. Και όλοι πλην των Ελλήνων σχεδιάζουν την πολιτική τους πολύ έγκαιρα με βάση τη σίγουρη διάλυση. Που η Ελλάδα, απλώς την απεύχεται. Ίσως να έγιναν και δεήσεις για να βάλει ο Θεός (των Ελλήνων) το χέρι του ώστε να προκόψει καμιά μετατιτοϊκή στρατιωτική δικτατορία. Αλλά, δυστυχώς για την ελληνική διπλωματία, δεν προέκυψε. Για την ελληνική διπλωματία προέκυψε το διπλωματικό πρόβλημα του ονόματος! Που η ίδια δημιούργησε. Αν όχι απ’ το 1913 που η Σερβία ενσωματώνει την περιοχή των Σκοπιών, αν όχι απ’ το 1918 που εμφανίζεται η ένωση, τουλάχιστον απ’ το 1929 που εμφανίζεται το όνομα Γιουγκοσλαβία και μαζί του η δικτατορία, η ελληνική διπλωματία, αν υπήρχε, θα έπρεπε να ξέρει πως η Γιουγκοσλαβία θα καταρρεύσει μαζί με τη δικτατορία, είτε τη βασιλική, είτε την τιτοϊκή.

Άλλωστε, όλος ο κόσμος ήξερε πως τα Σκόπια δεν είναι Γιουγκοσλα-βία, είναι Βουλγαρία κατ’ ουσίαν, και συνεπώς θά δημιουργηθεί εκεί μια ιδιάζουσα κατάσταση μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας. Η Σερβία ούτε καν κουνήθηκε να περισώσει τα Σκόπια. Και έτσι, οι Σκοπιανοί δεν ξέμειναν μόνο από προστάτη, όπως ήταν ο Σέρβος βασιλιάς ή ο Τίτο, ξέμειναν και από όνομα. Το όνομά τους είναι η ψυχή τους! Διότι οι πολλές εθνότητες (Σέρβοι, Αλβανοί, Βούλγαροι, Έλληνες) που κατοικούν στην περιοχή θα βολεύονταν μόνο κάτω από ένα «εθνικό» όνομα που κατ’ ουσίαν θα ήταν γεωγραφικό. Δώστους, λοιπόν, ένα ενοποιητικό των ποικίλων εθνοτήτων γεωγραφικό όνομα και πάρτους το βρακί.

Να γιατί οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν να τους κάνουν δώρο ένα ηχηρό όνομα. Για να μη συνεχιστεί η πολυδιάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όσον αφορά τις επιμέρους πρώην ομόσπονδες και νυν αυτόνομες δημοκρατίες.

***

Β. Ραφαηλίδης – «Οι λαοί των Βαλκανίων»


Από: http://antikleidi.com

Η αλληγορία της σπηλιάς…


Φαντάσου μια υποχθόνια σπηλιά, όπου μένουν άνθρωποι. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς βρίσκονται από γεννησιμιού τους πίσω από ένα τοιχάκι, αλυσοδεμένοι με τέτοιον τρόπο στα πόδια και τον αυχένα ώστε να μένουν στο ίδιο σημείο καρφωμένοι και να μη μπορούν να γυρίζουν το κεφάλι τους αλλά να βλέπουν πάντοτε μπροστά, τον απέναντι τοίχο τής σπηλιάς.

Πίσω από τοιχάκι, κάπου ψηλά στο βάθος, καίνε μεγάλες φωτιές που ζεσταίνουν και φωτίζουν κάπως την σπηλιά. Ανάμεσα σ’ αυτές και στο τοιχάκι κινούνται οι λίγοι ελεύθεροι άνθρωποι, που κάθε τόσο μεταφέρουν διάφορα αντικείμενα, όπως ανδριάντες, αγάλματα και διάφορα σύμβολα, τα οποία προεξέχουν από το τοιχάκι. Έτσι, οι αλυσοδεμένοι της άλλης πλευράς βλέπουν τις σκιές αυτών των αντικειμένων, τις οποίες δημιουργεί απέναντί τους η αντανάκλαση από τις φωτιές. Κι αφού αυτές οι σκιές είναι το μόνο που βλέπουν στην ζωή τους, σύντομα αποκτούν την πεποίθηση ότι το μόνο που υπάρχει αληθινά πέρα απ’ αυτούς τους ίδιους, είναι τούτες οι σκιές.

Και τώρα φαντάσου πως, κάποια στιγμή, κάποιος απ’ αυτούς τους δεσμώτες τολμάει να λύσει τις αλυσίδες από τα πόδια και τον αυχένα του και να πάρει το ανηφορικό μονοπάτι που οδηγεί στην είσοδο της σπηλιάς. Οι κινήσεις του είναι γεμάτες πόνο, από μια προσπάθεια που είναι τόσο απλή μα που ποτέ αυτός δεν είχε καταβάλει. Κι όσο πλησιάζει στο στόμιο της σπηλιάς, τόσο περισσότερο δυσκολεύεται η όρασή του από τα λαμπυρίσματα που μπαίνουν απ’ έξω, ώσπου τυφλώνεται τελείως μόλις βγαίνει στο φως του ήλιου.

Στο τέλος, τα μάτια του συνηθίζουν και με έκπληξη κοιτάζει γύρω του. Όλα είναι πρωτόγνωρα γι’ αυτόν. Το πιο πρωτόγνωρο γι’ αυτόν είναι ότι οι σκιές που βλέπει δεν είναι τα ίδια τα πράγματα αλλά η αντανάκλασή τους στο φως του ήλιου. Και με ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη διαπιστώνει ότι ανάλογα με την θέση του ήλιου, αυτή η αντανάκλαση παραμορφώνεται και δίνει διαστρεβλωμένη αίσθηση της πραγματικότητας.

Και τώρα, τί λες πως θα συμβεί αν αυτός ο άνθρωπος αποφασίσει να επιστρέψει στην σπηλιά και να αποκαλύψει στους πρώην συνδεσμώτες του την πραγματικότητα που υπάρχει πέρα από τις σκιές; Κατ’ αρχάς, όσο θα μπαίνει βαθύτερα στην σπηλιά, τόσο η όρασή του θα δυσκολεύεται, μιας και τώρα πια τα μάτια του έχουν συνηθίσει στο φως. Και καθώς θα σκουντουφλάει, θα προκαλεί περιπαιχτικά γέλια κι όλοι θα τον κατηγορούν πως το μόνο που κατάφερε με την αποκοτιά του να βγει από την σπηλιά, ήταν να καταστρέψει τα μάτια του.

Και τώρα σκέψου πώς θα του φέρονταν όλοι αυτοί οι αλυσοδεμένοι αν επιχειρούσε να τους λύσει τα δεσμά και να τους οδηγήσει στο φως. Αν προσπαθούσε, δηλαδή, να τους αποσπάσει απ’ αυτό που, λόγω της αγνοίας τους, θεωρούν αληθινό και να τους καταδείξει ότι η πραγματική ζωή είναι έξω, στο φως. Αν, με άλλα λόγια, προσπαθούσε να τους καταστρέψει τον κόσμο των σκιών και των δεσμών, μέσα στον οποίο έμαθαν να νιώθουν ικανοποιημένοι. Αν τους δινόταν η ευκαιρία, δεν θα τον σκότωναν;

Ότι διάβασες πιο πάνω, καλέ μου αναγνώστη, δεν είναι παρά μια από τις ωραιότερες αλληγορίες που έχουν γραφτεί ποτέ. Είναι η περίφημη «αλληγορία της σπηλιάς», την οποία εμπνεύσθηκε ο Πλάτωνας και την περιέλαβε στο έβδομο κεφάλαιο της «Πολιτείας» του με την μορφή διαλόγου ανάμεσα στον δάσκαλό του τον Σωκράτη και στον αδελφό του τον Γλαύκωνα. Συγχωρέστε μου την -πολύ ελεύθερη- απόδοση που επιχείρησα και ελάτε να κάνουμε την αποκωδικοποίησή της, η οποία δεν είναι δύσκολη:

Οι αλυσοδεμένοι κάτοικοι της σπηλιάς είναι οι αμόρφωτες μάζες, οι οποίες εκπαιδεύονται από παιδιά να δέχονται ως αληθινά όσα προβάλλονται ως τέτοια. Οι σκιές είναι δόγματα και υλικά αγαθά, τα οποία προβάλλονται με τέτοιον τρόπο από εκείνους τους λίγους που τα χειρίζονται ώστε να αλλοιώνονται οι πραγματικές τους διαστάσεις. Αυτός που λύνει τα δεσμά του και ανακαλύπτει το φως, είναι ο μορφωμένος, ο φιλόσοφος, το ανήσυχο μυαλό. Ο ήλιος είναι η αλήθεια. Όσο για την εκτίμηση πως οι μαθημένοι στο σκοτάδι θα σκότωναν όποιον επιχειρούσε να τους ανοίξει τα μάτια, δεν είναι παρά ένας σαφής υπαινιγμός τού Πλάτωνα για την καταδίκη τού Σωκράτη, σε θάνατο.

Οι εικόνες που χρησιμοποιεί ο Πλάτωνας είναι θαυμάσιες για το χρονικό τους πλαίσιο, δηλαδή για μια εποχή κάπου δυόμισυ χιλιάδες χρόνια πριν. Αν ο μεγάλος φιλόσοφος ζούσε στην εποχή μας, μάλλον δεν θα μιλούσε για τοιχάκια και φωτιές αλλά για μέσα μαζικής ενημέρωσης, για κανάλια και εφημερίδες. Εκεί πρέπει να αναζητηθεί η κατάντια των σύγχρονων σκλάβων να θεωρούν περίπου ως θέσφατα ή δόγματα τις σκιές που προβάλλονται ως πραγματικότητα. Έτσι έμαθαν να θεωρούν τις αλυσίδες τους ως «τάξη» και την υποταγή τους ως «δημοκρατία».

Όχι, λοιπόν! Δεν μπορεί να είναι «τάξη» ή «δημοκρατία» το να μη γνωρίζεις τι θα σου συμβεί την επόμενη ημέρα, αν θα μπορείς να ζήσεις όταν δεν θα μπορείς πια να δουλεύεις, αν θα μπορείς να νοσηλευθείς όταν αρρωστήσεις, αν θα μπορείς να πληρώσεις τα φάρμακα σου, αν θα μπορείς να πληρώσεις τους φόρους που σου επιβάλλουν (συχνά για εισοδήματα που δεν έχεις), αν θα έχεις δουλειά, αν θα κατασχεθεί η περιουσία σου, αν θα μπορείς να μεγαλώσεις ή να σπουδάσεις τα παιδιά σου, αν υποχρεωθείς να μεταναστεύσεις, αν.., αν…, αν…

Κοιτάτε σε τι μπελάδες μας βάζει ο θείος Πλάτωνας. Μια χαρά ήμασταν βολεμένοι στην ραστώνη μας και έρχεται να μας αναστατώσει και να μας προβληματίσει. Μήπως αυτά που μας έμαθαν να θεωρούμε αληθινά και σημαντικά δεν είναι παρά διαστρεβλωμένες εικόνες; Μήπως δημοκρατία, δικαιοσύνη, ανάπτυξη, ελευθερία, ισότητα, ειρήνη, φιλοπατρία κλπ δεν είναι παρά σκιές οι οποίες προβάλλονται στις διαστάσεις που βολεύουν τους λίγους που τις χειρίζονται; Μήπως μας φοβίζει και μας τυφλώνει ο ήλιος επειδή είμαστε μαθημένοι στα σκοτάδια;

Μήπως, εν τέλει, η μόνη πραγματικότητα είναι οι αλυσίδες μας;

Σινεμά και πάλι στη Σαουδική Αραβία…


Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 είχε απαγορευθεί η λειτουργία κινηματογράφων στη Σαουδική Αραβία. Τώρα η κυβέρνηση δίνει το πράσινο φως για την επαναλειτουργία τους από τον ερχόμενο Μάρτιο.

Saudi-Arabien Riad Kurzfilmfestival (Getty Images/AFPF. Nureldine)

Ο Σαουδάραβας ηθοποιός Χισάμ Φακίχ ήταν χαρούμενος και σοκαρισμένος ταυτόχρονα, όταν την περασμένη Δευτέρα άκουσε την ανακοίνωση της σαουδαραβικής κυβέρνησης ότι στο μέλλον θα επιτρέπεται η λειτουργία κινηματογράφων στη Σαουδική Αραβία. «Το ακούγαμε εδώ και χρόνια και το περιμέναμε και τώρα θα γίνει. Δεν μπορώ να το πιστέψω μέχρι να το δω πραγματικά» λέει συγκινημένος.

Για πρώτη φορά μετά από 35 χρόνια η Σαουδική Αραβία θα επιτρέψει και πάλι τη λειτουργία κινηματογράφων στη χώρα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 είχε απαγορευθεί η λειτουργία τους εξαιτίας μιας αυστηρής συντηρητικής πολιτικής.

Οι πρώτοι κινηματογράφοι θα λειτουργήσουν ήδη από τον ερχόμενο Μάρτιο και υπολογίζεται ότι μέχρι το 2030 θα υπάρχουν περισσότεροι από 300 κινηματογράφοι στη χώρα. Μέχρι σήμερα γίνονταν προβολές ταινιών αλλά σε ιδιωτικούς χώρους. «Όταν είσαι πλούσιος μπορείς να φτιάξεις στο πίσω μέρος της αυλής ένα μικρό κινηματογράφο. Άλλες φορές πάλι οι άνθρωποι πήγαιναν σε πρεσβείες για να δουν ταινίες. Όλα συμβαίνουν κεκλεισμένων των θυρών» λέει ο τριαντάχρονος ηθοποιός.

Κάτω των τριάντα ετών η πλειονότητα των κατοίκων

Σύντομα θα επιτρέπεται η λειτουργία κινηματογράφων ...Σύντομα θα επιτρέπεται η λειτουργία κινηματογράφων …

Από τα μέσα του 2018 οι γυναίκες θα επιτρέπεται να οδηγούν και να πηγαίνουν σε αθλητικές εκδηλώσεις και στάδια όταν συνοδεύονται από την οικογένειά τους.

Πίσω από όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις κρύβεται ο 32χρονος πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, στον οποίο μια ολόκληρη γενιά έχει εναποθέσει τις ελπίδες της. Εδώ και καιρό ο γιός του βασιλιά Σαλμάν είναι ο πραγματικός ηγέτης της χώρας. Με αποφασιστικότητα αλλά και ανυπομονησία προχωράει σε μεταρρυθμίσεις στη χώρα, τις οποίες περιμένουν χρόνια κυρίως οι νέοι.

Πάνω από το 70% των κατοίκων της χώρας είναι σύμφωνα με επίσημα στοιχεία νεότεροι των τριάντα χρόνων. Πολλοί από αυτούς έχουν σπουδάσει στο εξωτερικό, είναι συνδεδεμένοι με τον υπόλοιπο κόσμο μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και ζητούν να υπάρξουν και στη χώρα τους αυτά που βλέπουν και γνωρίζουν αλλού.

«Εκσυγχρονισμός του αυταρχισμού»

... και η οδήγηση στις γυναίκες… και η οδήγηση στις γυναίκες

«Το όραμα 2030» όπως αποκαλείται το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα του πρίγκιπα Μοχάμεντ έχει στόχο να αναθερμάνει την οικονομία. Οι κινηματογράφοι έχουν στόχο να προσελκύσουν περισσότερους τουρίστες.

Ηθοποιοί όπως ο Χισάμ Φακίχ ελπίζουν πως ο κλάδος θα γνωρίσει νέα άνθιση. Ωστόσο το τέλος της απαγόρευσης του κινηματογράφου έχει και ένα μελανό σημείο. «Κινηματογράφος χωρίς να πηγαίνουν μαζί άντρες και γυναίκες δεν είναι κινηματογράφος» έγραψε πρόσφατα στο twitter γυναίκα. Οι κινηματογράφοι θα είναι ξεχωριστοί για τα δυο φύλα και δεν αναμένεται αυτή η απαγόρευση να αρθεί σύντομα όπως δεν αναμένονται και σημαντικές πολιτικές αλλαγές με μεγαλύτερες ελευθερίες.

Η Τζέιν Κίνινμοντ, ειδική σε θέματα που αφορούν τις χώρες του Περσικού Κόλπου, κάνει εύστοχα λόγο για «εκσυγχρονισμό του αυταρχισμού».

DPA / Μαρία Ρηγούτσου

___________________________________________________________

Aπό:http://www.dw.com/el/%CF%83%CE%B9%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CE%AC-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%AC%CE%BB%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CF%83%CE%B1%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%AF%CE%B1/a-41794708

Το Φασιστικό Κράτος της Τουρκίας ετοιμάζεται να επιτεθεί στη Δημοκρατία της Ρόζαβα…


Αντώνης Μπρούμας

Το φασιστικό κράτος της Τουρκίας ετοιμάζεται να επιτεθεί στην δημοκρατία της Ρόζαβα. Οι κρατικές ρητορικές είναι γνωστές και επαναλαμβανόμενες, όπως σε κάθε τέτοιο ιστορικό γεγονός κρατικής τρομοκρατίας:

  1. Άμυνα δια της επίθεσης.
  2. Βάφτιση ως τρομοκρατών των αγωνιστών της ελευθερίας και των νικητών της μάχης κατά του ISIS.
  3. Θανατοπολιτική κατά της ελευθερίας.

Δεν προκαλεί εντύπωση η στάση όλων των υπόλοιπων κρατών απέναντι στον μη κρατικό σχηματισμό της Ρόζαβα.

  1. Η Ρωσία δια της σιωπής ξεκλειδώνει τον εναέριο χώρο της Ρόζαβα στους Τούρκους.
  2. Το καθεστώς του σφαγέα Άσαντ ούτε καν ακούγεται, ενώ πρόκειται για εισβολή στην ίδια του την χώρα.
  3. Οι ΗΠΑ αναμένουν τον νέο συσχετισμό δυνάμεων μετά τον πόλεμο για να επανατοποθετήσουν τα συμφέροντά τους.

Ιστορικά, τα κράτη διαδόθηκαν ως θεσμοί, όχι με ορθολογικούς όρους αλλά μέσα από τον πόλεμο και την εξαφάνιση πρότερων μη κρατικών σχηματισμών. Δεν υπάρχουν μη ιμπεριαλιστικά κράτη, γιατί τα κράτη ως θεσμοί είναι σύμμετροι μεταξύ τους σχηματισμοί και απλώς επανατοποθετούνται ως δρώντες ή ενεργούμενα στον γεωπολιτικό χάρτη του ιμπεριαλισμού. Κανένα λοιπόν κράτος δεν συνιστά και δεν θα συνιστά ποτέ το “απ’έξω”, το “άλλο” του ιμπεριαλισμού.

Η Ρόζαβα αποτελεί αγκάθι σε κάθε κράτος της περιοχής. Οι ρευστοί συμβιβασμοί με τα κράτη της περιοχής και τις μεγάλες δυνάμεις δεν είναι τίποτε άλλο παρά αγώνας επιβίωσης για τη δυαδική εξουσία της νεαρής δημοκρατίας της. Και μόνο που υπάρχει αποτελεί ύμνο για τη [δική μας] ανθρωπότητα. Για την ιστορία των κρατών, των εταιρειών και των πολέμων θα είναι σίγουρα δύο ξεχασμένες αράδες στη διήγηση των γεωπολιτικών παιγνίων της πιο μαύρης εποχής για τη Μέση Ανατολή.

Η ιστορία όμως δεν γράφεται μόνο από τους νικητές αλλά και στις μνήμες και στις καρδιές μας ως δώρο για τους επόμενους από εμάς. Ακόμη και αν περάσει στην ιστορία, αυτή είναι η Ρόζαβα των γυναικείων πολιτοφυλακών, των συνεταιρισμών, των αμεσοδημοκρατικών κοινοτήτων, των καντονιών, ένα δώρο για τους ανθρώπους όλου του κόσμου.

image_pdfimage_print
___________________________________________________________

Η Barbara Balzerani και το κάλεσμα του δάσους, e il richiamo della foresta…


Stampa

 

1054

Η κριτική του Militant A (μέλους του συγκροτήματος Assalti frontali) στο βιβλίο της Barbara Balzerani “L’ho sempre saputo”, »Το γνώριζα πάντα» (Derive e approdi).

Barbara Balzerani και το κάλεσμα του δάσους

Βγαίνει αυτές τις ημέρες το καινούργιο βιβλίο της Barbara Balzerani, “L’ho sempre saputo”, που δημοσιεύεται από τον εκδοτικό οίκο DeriveApprodi. Η Barbara Balzerani, την οποίαν για χρόνια αποκαλούσαν “primula rossa” των ερυθρών Ταξιαρχιών, άπιαστη, έρχεται με αυτή τη δουλειά στο έκτο έργο της και για εμάς το να διαβάσουμε τις σελίδες της είναι και το να ψάχνουμε ένα σημάδι, ένα συναίσθημα, μια συγκίνηση, που να μας λέει κάποια πράγματα για εκείνο το γλυκό πρόσωπο που αναστάτωνε τα καλά σαλόνια της ιταλικής μπουρζουαζίας και έβαζε φωτιά στην επανάσταση των χρόνων εβδομήντα. Και ενώ όλοι οι σύντροφοι της συλλαμβάνονταν, χρόνο με τον χρόνο, αυτή κατάφερνε πάντα να ξεφεύγει και να αντεπιτίθεται την ώρα που ο κόσμος άλλαζε, κι εμείς οι νεαροί εξεγερμένοι που γεννιόμασταν μέσα στα χρόνια ογδόντα την γνωρίζαμε από τις φωτογραφίες που έδινε η αστυνομία στα μέσα μαζικής επικοινωνίας και σκεφτόμασταν: “Δεν θα την πιάσουνε ποτέ”… “ποιος ξέρει πόσες επιχειρήσεις, πόσα πράγματα θα καταφέρει ακόμη να κάνει”… αντιθέτως μια μέρα την συνέλαβαν και υπήρξαν περισσότερα από είκοσι χρόνια φυλάκισης γι αυτήν. Σήμερα, στο 2017, διπλωματούχος στην φιλοσοφία και στην συνέχεια στην ανθρωπολογία, μας μεταφέρει σε ένα ταξίδι, διαμέσου της σκοτεινότητας του καιρού μας συνοδεύει στις απαρχές, στην προέλευση του ανθρώπινου είδους, στην αναζήτηση των χαμένων αρχέγονων ενστίκτων, όταν ο άνθρωπος ζούσε σε επαφή με την φύση με τρόπο αρμονικό και οργάνωνε τη ζωή σε κοινότητα, με την ανταλλαγή και την αλληλεγγύη. Το βιβλίο “L’ho sempre saputo”, »πάντα ήξερα» θυμίζει το »κάλεσμα του δάσους»,  “Il richiamo della foresta” στην κεντρική, βαθύτατη ιδέα του, μα εδώ δεν υπάρχει μια ελεύθερη ζωή όπου να καταφύγεις αφού αποδράσεις βρίσκοντας ξανά τα ένστικτα σου, ο λύκος της Barbara είναι φυλακισμένος στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο και ουρλιάζει ενάντια στην μυθική “πρόοδο”.

Η αφήγηση ξεδιπλώνεται μέσα από σελίδες που φαίνονται να προδιαγράφουν ένα μυθιστόρημα, για να περάσουν στη συνέχεια σε στιγμές που μοιάζουν πανεπιστημιακά κείμενα, παίρνουν φωτιά με επιθέσεις ενάντια στους υπεύθυνους της καταστροφής, για να επιστρέψουν στην οικεία διάσταση μιας σχέσης. ΄Βρισκόμαστε μέσα σ’ ένα κελί, πίσω από σιδερένια κάγκελα, η Barbara είναι εκεί. Πως κατέληξε εκεί; Το πρώτο κεφάλαιο μιλά για τις μάχες των χρόνων ’60, ταραχώδεις μέρες, πικετοφορίες, διαδηλώσεις ενάντια στους Yankee, χέρια δυνατά που δείχνουν το δρόμο, όπλα, μια εποχή εξέγερσης, όχι ένας ακριβής λόγος, μα μια πρωταρχική γνώση προς πια πλευρά να σταθείς, με ποιους θα είσαι, ποιους θα υποστηρίζεις. Η συγγραφέας δεν είναι μόνη, μαζί της υπάρχει μια γυναίκα, έτσι την αποκαλεί, »Η γυναίκα», δεν ξέρουμε το όνομα αλλά γνωρίζουμε την κοινωνική προέλευση: “Η γυναίκα” ανήκει σε μια γη αρχαία, σε ένα χωριό, ένα προάστιο, ένα κόσμο από εκείνους που βρίσκονται από κάτω, ανθρώπων που τους εκμεταλλεύονται και τους λεηλατούν, για να ζήσει γίνεται διεθνής μεταφορέας ναρκωτικών ώσπου την αρπάζουν, την τσιμπάνε. Εκτός απ’ τις δυο πρωταγωνίστριες στο κελί υπάρχει και κάποιος άλλος, μια παρουσία. “Η γυναίκα” υπενθυμίζει την τελευταία της εγκυμοσύνη, διηγείται με μια συγκλονιστική δύναμη για το όταν είχε στην κοιλιά της ένα κουτάβι που κολυμπούσε στο αμνιακό υγρό και για εννιά μήνες, ενώ το θαύμα της ζωής ολοκληρώνονταν και το ανθρώπινο είδος αναπαράγονταν, εκείνο το κορμάκι μετέδιδε οράματα, ιστορίες της Αφρικής, από τις απαρχές και την γένεση, που ταρακουνούν τα θεμέλια και θέτουν υπό αμφισβήτηση “όλα εκείνα που νόμιζα πως ήξερα”.

Τα νεογέννητα έχουν μια αρχική γνώση, μια μνήμη που παραδίδεται στο DNA, τις πρώτες μέρες της ζωής ξέρουν να περπατούν αλλά αμέσως το ξεχνούν, έχουν το ένστικτο να αρ παχτούν σαν να ψάχνουν ένα κλαδί, σαν να νιώθουν πως πέφτουν στο κενό ενθυμούμενα τον καιρό κατά τον οποίο κοιμόντουσαν στα δέντρα. Έτσι, μέσα στην στενότητα του κελιού, στις μακριές ημέρες που περνούνε μαζί, η  “γυναίκα” εκμυστηρεύεται στην συντρόφισσα της τις ενέργειες που ξεχάστηκαν και της μετέδωσε η κοιλιά, τα σήματα, τις φωνές που μιλούσαν για τα πράγματα που υπήρχαν “πριν”, γι αυτό που υπήρχε »πριν», όταν ο άνθρωπος δεν είχε μολυνθεί από τον εαυτό του. Είναι μια trance, μια έκσταση, ένα τέχνασμα αφηγηματικό για να μας πει μέσα σε εκατό σελίδες πως η βιομηχανική επανάσταση κατέστρεψε πολιτισμούς που ήταν σοφοί και εκείνη η σοφία που εξολοθρεύτηκε και ξεχάστηκε ήταν σημαντική και δίχως αυτήν προκαλέσαμε θανατηφόρα λάθη, μοιραία. Η δυτική ιδέα σύμφωνα με την οποίαν εάν δεν έχεις διασχίσει τους μοντέρνους καιρούς είσαι ένας πρωτόγονος, εννοώντας για πρωτόγονο κάτι αρνητικό, κάποιον οπισθοδρομικό, υπήρξε μια καταστροφή. Και η Barbara μπαίνει στο παιχνίδι. Ο δρόμος της απελευθέρωσης είναι πολύπλοκος, μας λέει, ακόμη κι όταν αυτή τα έπαιξε όλα, την ζωή, την δική της και εκείνη των άλλων, το έκανε μέσα στην ψευδαίσθηση πως η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων θα έφερνε την ευτυχία και πως ο κομουνισμός ήταν το τελευταίο στάδιο της ανάπτυξης. Μα ίσως εκείνη η ιδέα του τελευταίου σταδίου ήταν αδύνατη διότι  “η ανάπτυξη” υπήρξε μια καταστροφή, και χρειάζεται να επιστρέψουμε στο πρώτο στάδιο, στην ξεχασμένη αρχή, για να βρούμε ξανά οξυγόνο και επαναστατική ελπίδα.

https://www.infoaut.org/culture/barbara-balzerani-e-il-richiamo-della-foresta

___________________________________________________________

Aπό:https://aenaikinisi.wordpress.com/2018/01/21/%CE%B7-barbara-balzerani-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CF%83%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B4%CE%AC%CF%83%CE%BF%CF%85%CF%82-e-il-richiamo-della-foresta/