Μιλάω στους ανθρώπους…


 Κάτι αλανιάρικο, απ’ την ηλεκτρική παράδοση (μπορούμε να μιλάμε για τέτοια) των Tuareg: οι Tamikrest, μαθητές των Tinariwen, και το Djanegh etoumast.

To funk καίει την έρημο…

 ___________________________________________________________

Carl Sagan – Επιστήμονας ή rockstar; Και τα δύο! …


Στις 20 Δεκεμβρίου 1996, έφυγε από τη ζωή ο Καρλ Σέιγκαν.

“Μην ακολουθήσετε τον δρόμο της επιστήμης αν θέλετε φήμη, χρήμα και δόξα – γίνετε καλύτερα ρόκσταρ, ηθοποιοί ή τραγουδιστές” . 

Κάποτε άκουσα σε κάποιο αμφιθέατρο αυτό το τσιτάτο, και όσο περνούσαν τα χρόνια τόσο περισσότερο αποκτούσε ζουμί και κρεατάκι. Αν κάποιος δυσπιστεί, ας κάνει το εξής πείραμα: να δοκιμάσει να αναφέρει 3 βιολόγους, 3 αστρονόμους και 3 χημικούς – μετά να δοκιμάσει να κάνει το ίδιο για 3 αθλητές, 3 ηθοποιούς και 3 τραγουδιστές. Ας μην σχολιάσουμε το τι θα γνώριζε “το ευρύ κοινό” για τα επιτεύγματα του καθενός, διότι πιθανότατα θα βρεθούμε μπροστά σε πολύ προφανή συμπεράσματα που εξηγούν πολλά δεινά της καθημερινής μας πραγματικότητας.

Ο Carl Sagan, που γεννήθηκε στις 9 Νοεμβρίου του 1934, αποτελεί μια από τις εξαιρέσεις του παραπάνω κανόνα, θα έλεγε κανείς πως υπήρξε επιστήμονας-“ρόκσταρ” με τον ιδιαίτερο τρόπο του. Όντας κοσμολόγος, αστρονόμος και αστροφυσικός, ήταν απο εκείνα τα άτομα που εξ’ορισμού κοίταζαν πιο πέρα από την μικρή γαλάζια κουκκίδα μας. Υπήρξε ωτακουστής συμπαντικής κλάσης προωθώντας ενεργά το στήσιμο του SETI (του προγράμματος που “σκανάρει” το διάστημα για μηνύματα ή ραδιοεκπομπές από εξωγήινους πολιτισμούς) και εξασφάλισε την βοήθεια “κεφαλιών” που η βοήθειά τους ήταν καθοριστικής σημασίας για την πραγμάτωση ενός τέτοιου project, παρά των αρχικών τους ενδοιασμών και δυσπιστίας ως προς το εγχείρημα.

Ο Carl Sagan δεν υπήρξε μόνο “παθητικός αυτάκιας”, αλλά πήγε ένα βήμα παραπέρα. Πάσης φύσεως μελλοντολόγοι και λάτρεις της επιστημονικής φαντασίας δεν μπορούν επίσης να αγνοήσουν την συμμετοχή του στον σχεδιασμό και στην κατασκευή των πλάκων των “διαστημόπλοιων” Pioneer που φέρουν πληροφορίες για εμάς και το πλανητικό μας σύστημα για την περίπτωση που αυτά τα σκάφη θα πέσουν σε εξωγήινα χέρια -ή πλοκάμια!- όπως επίσης και την συμμετοχή του στην κατασκευή του χρυσού δίσκου που φέρει για τον ίδιο σκοπό το Voyager. Πικάντικη λεπτομέρεια για το τελευταίο είναι πως τα “κεφάλια” του προγράμματος δεν του επέτρεψαν να συμπεριλάβει φωτογραφίες γυμνού ζευγαριού ανθρώπων στο δίσκο μετά τις αντιδράσεις για το γυμνό σχέδιο στα Pioneer – ίσως οι εξωγήινοι να είναι ντροπαλοί και να σοκάρονται εύκολα, ποτέ δεν ξέρεις!

Στο ίδιο μήκος κύματος με τα παραπάνω, βοήθησε επίσης και στην ραδιοεκπομπή του μηνύματος Arecibo με ραδιοτηλεσκόπιο προς κατευθύνσεις του σύμπαντός μας που ίσως να φιλοξενούν ζωή. Πέραν της “far out” ματιάς του , ο Sagan υπήρξε και “εδώ” : υπήρξε αρκετά έντονος με τις απόψεις του κατά την συσσώρευσης πυρηνικού οπλοστάσιου διαφόρων χωρών, όπως επίσης δεν τον άφηνε καθόλου αδιάφορο το μακροπρόθεσμο συμφέρον του είδους μας όσον αφορά τις περιβαλλοντικές καταστροφές και το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τέλος, ο Carl Sagan εν αντιθέσει με… γνωστούς πολιτικούς άντρες, “εισέπνευσε”. Υπό το ψευδώνυμο “Mr X” είχε λάβει μέρος στην συλλογή εκθέσεων “Marihuana Reconsidered” όπου μιλούσε για την δικιά του χρήση κάνναβης υποστηρίζοντας την χρήση της και αναφέροντας πως του είχε προσφέρει έμπνευση για μέρος της όλης δουλειάς του.

Η μεγαλύτερη προσφορά του Sagan στους ανθρώπους, πιθανότατα δεν είναι κάποια ακαδημαϊκή του εργασία σε κάποιο περιοδικό μεγάλου “impact factor” που την γνωρίζουν μονάχα οι “βαρετοί διοπτροφόροι” συνάδελφοί του, ούτε οι θεωρίες του για συνθήκες ορισμένων πλανητών του ηλιακού μας συστήματος. Ίσως ούτε και η αντικειμενικά πρωτοποριακή του συνδρομή στην εύρεση ζωής στο σύμπαν και στις προσπάθειες επικοινωνίας με τους “γείτονές” μας. Η πραγματική προσφορά του Carl Sagan έγκειται σε ένα πεδίο δύσβατο για πολλούς επιστήμονες, ασχέτως εγκεφαλικού “διαμετρήματος”, αυτό της μεταλαμπάδευσης της επιστημονικής γνώσης από τους ασπρορομπάτους επιστήμονες στο ευρύ κοινό.

Η δυσκολία ενός τέτοιου έργου φαίνεται πολλές φορές μέσα από το στερεότυπο του επιστήμονα με ελλιπείς κοινωνικές δεξιότητες και την τάση να αφήνει όπου βρεθεί το ακροατήριό του άφωνο διότι “χάθηκε” μέσα σε τεχνικούρες και κανείς δεν κατάλαβε λέξη απο όσα είπε. Έτσι, η επιστήμη κερδίζει κάπως άδικα την φήμη πως είναι “δυσνόητη” και πως τα πορίσματά της δεν απευθύνονται στους “κοινούς θνητούς” παρά μόνο σε ιδιοφυίες. Στην αντίπερα όχθη υπάρχει και η “επιστημονική δημοσιογραφία”, όπου αν ο ρεπόρτερ δεν είναι προσεχτικός, στην προσπάθειά του να μεταφέρει νοήματα της επιστήμης στο κοινό μπορεί να τα υπεραπλουστεύσει σε επίπεδο παρανόησης – τέτοια δείγματα μπορεί κάποιος να βρει στην αγαπημένη του ενημερωτική ιστοσελίδα, στην κατηγορία “Επιστήμη” όπου πάμπολες φορές “θεραπεύτηκε ο καρκίνος” ή “βρέθηκε κάποια πανάκεια”.

Ο Carl Sagan μπορούσε να βαδίζει με ιδιαίτερη μαεστρία και άνεση πάνω στην λεπτή γραμμή του “μεταφέρω ορθά ένα επιστημονικό πόρισμα” και του “δεν κάνω τον ακροατή μου να αλλάξει κανάλι ή να κλείσει το βιβλίο” όπως εξάλλου μαρτυράει η σειρά “Cosmos: A Personal Voyage” όπου με το ελαφρώς παλαιομοδίτικο μα “κλασικό” σακάκι του, παίρνει τον τηλεθεατή για μια τσάρκα στο σύμπαν αλλά και στις απαρχές της ζωής στον πλανήτη μας. Η σειρά αυτή, που ξεκίνησε το 1980, έγινε ανάρπαστη και θεωρείται από τα καλύτερα ντοκυμαντέρ που μπορεί να παρακολουθήσει κάποιος πάνω στο θέμα – με τον Sagan να μεταδίδει στο “ακροατήριο” εκείνο τον παιδικό, αυθόρμητο ενθουσιασμό για το άγνωστο μέσα στο οποίο γεννήθηκε η επιστημονική σκέψη.

Η προσφορά του Sagan προς τον κόσμο δεν τελειώνει σε αυτό του το εγχείρημα. Έχει συγγράψει επίσης βιβλία όπως το “The Demon Haunted World” και λοιπά πονήματα όπου όπως υπήρξε “πρέσβης” του ανθρώπινου γένους σε πιθανούς εξωγήινους πολιτισμούς, έτσι υπήρξε και πρέσβης της επιστημονικής σκέψης στο ευρύ κοινό. Μέσω των βιβλίων του, προσέφερε σε απλή γλώσσα τα νοητικά εργαλεία που αξιοποιούν οι επιστήμες για να φτάσουν στα συμπεράσματά τους,επεσήμανε γνωσιακά σφάλματα που κάνουν τους ανθρώπους εύπιστους απέναντι σε πλήθος θεωριών που δεν θα έστεκαν σε επιστημονική ανάλυση και ουκ ολίγες φορές καυτηρίασε δεισιδαιμονίες, μεταφυσικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις προτείνοντας τον υγιή σκεπτικισμό ως αντίδοτο, πάντα με επιχειρήματα και νηφαλιότητα στην σκέψη, εξού και το έργο του έχει ιδιαίτερη απήχηση σε πάσης φύσεως κύκλους αγνωστικιστών ή σκεπτικιστών.

Τα βιβλία του Sagan, αν τα πετύχεις σε κάποια βιβλιοθήκη σε κάποιο φιλικό σπίτι σπανίως θα τα βρεις καλοδιατηρημένα όσο προσεκτικός και να είναι ο κάτοχός τους: είναι από τα βιβλία που δεν είναι γραμμένα για να κάθονται σε ένα ράφι διαφημίζοντας διακριτικά πως ο κάτοχός τους είναι “ψαγμένος” αλλά είναι γραμμένα για να διαβαστούν άνω της μίας φοράς, να τσαλακωθούν οι σελίδες τους σε ενδιαφέροντα σημεία ελλείψει σελιδοδείκτη και να αποτελέσουν χρηστικά αντικείμενα και όχι διακοσμητικά στοιχεία. Αν κοιτάξουμε τριγύρω μας πιθανότατα θα φτάσουμε στο συμπέρασμα πως το έργο του Carl Sagan έχει μείνει ημιτελές και ίσως να χρειαζόμαστε “δεύτερο σερβίρισμα”, ίσως και “επιδόρπιο” από παρόμοιους ανθρώπους.

Ο Carl Sagan πέθανε το Δεκέμβριο του 1996 από επιπλοκές που του προκάλεσε η μυελοδυσπλασία, μια πάθηση του μυελού των οστών. Ο απόηχος του έργου του δεν έχει σβήσει – και πιθανότατα δεν θα σβήσει ποτέ. Ο Sagan άφησε πίσω του πολύ “μεγάλα παπούτσια” που δύσκολα τα γεμίζει κάποιος μεταγενέστερούς του- και εδώ δεν υπονοούμε τίποτα για το μέγεθος των ποδιών του, αλλά για το μέγεθος της προσφοράς του στο ανθρώπινο γένος.

***

Zyklon B 

Πηγή: in2life 

Καρλ Έντουαρντ Σέιγκαν ( 9 Νοεμβρίου 1934 – 20 Δεκεμβρίου 1996),


Από: http://antikleidi.com

Παλαιστίνη…


 «Δημοκρατία έχουμε, όποιον θέλουμε πυροβολούμε και σκοτώνουμε»…

Αλλά δεν έχετε ελπίδα: η Ahed Tamini δεν είναι μόνο μία. Είναι χιλιάδες. Μπορεί και εκατομμύρια. Που θα πλακώσουν στις μπουνιές και στις κλωτσιές όχι μόνο τους στρατιώτες σας, αλλά και όλα τα ρατσιστικά σας επιχειρήματα.

Η Ahed Tamini έχει νικήσει. Και θα νικήσει ακόμα περισσότερο· θα κάνουμε το καλύτερό μας γι’ αυτό…

(Για όσες / όσους δεν ξέρουν. Η 17χρονη παλαιστίνια Ahed Tamini δέθηκε απ’ τον ισραηλινό στρατό, και ίσως φυλακιστεί για χρόνια: πέρα απ’ τον ως τώρα αγώνα της, αυτή η νεαρή που κουβαλάει μέσα της τον τσαμπουκά εβδομήντα χρόνων αντίστασης, πλάκωσε στα χαστούκια έναν ισραηλινό στρατιώτη πριν λίγες ημέρες – σαν αυτόν της πάνω φωτογραφίας…

Υποθέτουμε ότι το αντι-σεξιστικό ρεύμα της χώρας θα σταθεί μαχητικά στο πλάι της – ενάντια στο ισραηλινό μιλιταριστικό / ρατσιστικό κράτος / παρακράτος.

Ή κάνουμε λάθος;)

_________________________________________________________

Από:http://www.sarajevomag.gr/wp/2017/12/palestini-4/

.

ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΧΑΡΑ; …


Buy-A-Smile-960x720.jpg

Μετάφραση από το blog του Verso Αντώνης Φάρας

Οι γιορτές, με την υποχρεωτική τους ευδιαθεσία, επιστρέφουν και πάλι ανεξάρτητα από τα προσωπικά μας σκαμπανεβάσματα. Σαν να ήθελαν να συμβάλλουν στο κλίμα αυτό, μόνο τον περασμένο μήνα – και μάλιστα την ίδια μέρα που κυκλοφόρησε το βιβλίο μου «Ριζοσπαστική Ευτυχία: Στιγμές συλλογικής χαράς» – αυτοί που “παρακολουθούν” την ευτυχία μας εδώ και  δύο δεκαετίες ανέφεραν τώρα ότι οι άνθρωποι είναι γενικά ελαφρώς πιο χαρούμενοι έπειτα από το Brexit, τουλάχιστον στην Αγγλίασ.1. Είναι σοβαροί; Έχω τα αυτιά μου ανοιχτά και παντού ακούω μόνο το τρίξιμο των δοντιών σχετικά με την ψηφοφορία του Brexit. Είναι αλήθεια ότι ζω στο Λονδίνο και ίσως ακόμη και οι δεκάδες χιλιάδες που συναντώ καθημερινά στον εικονικό κόσμο να είναι μια επιλεγμένη χούφτα κοσμοπολιτών. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι η κατήφεια τους απηχεί τους διαρκείς φόβους και δυστυχίες που ενυπάρχουν στον ίδιο αυτό πληθυσμό και αποτυπώνονται σε πολλές άλλες κυβερνητικές στατιστικές.

Όταν λοιπόν δεν μετράνε την ευτυχία, ένα διαφορετικό σύνολο κυβερνητικών στατιστικών μας πληροφορεί ότι ένα στα τέσσερα κορίτσια έως την ηλικία των 14 ετών πάσχει από κλινική κατάθλιψη, ενώ ένα άλλο αποκαλύπτει ότι το 50% των νέων γυναικών μεταξύ 11 και 18 ετών βιώνουν διαδικτυακό εκφοβισμό που υπονομεύει την αυτοπεποίθηση τους, ενώ ακόμη μαθαίνουμε ότι οι αυτοκτονίες αυξάνονται ραγδαία μεταξύ των ανδρών, ιδίως των νέων και σχετίζονται στενά με την ανεργία και την αυξανόμενη ανισότητασ.2. Από όλες τις πλευρές ακούμε τον φόβο των ανθρώπων για το μέλλον, τόσο από νέους όσο και από ηλικιωμένους, με τους “ειδικούς” της οικονομίας να αναφέρουν ότι η παγκόσμια οικονομία είναι στάσιμη εξαιτίας αυτής της δυσπιστίας σχετικά με το τι βρίσκεται μπροστά μας, και ακόμη και η συνήθως εγκρατής βρετανική μυστική υπηρεσία, MI5, προειδοποιεί ότι η Βρετανία αντιμετωπίζει τη χειρότερη διαχρονικά τρομοκρατική απειλή, με τις επιθέσεις εναντίον των πολιτών να είναι αναπόφευκτεςσ.3. Παράλληλα με αυτήν την καθημερινή δόση κατήφειας, αρκετά καταστροφική για όσους δεν αρνούνται τη δυστυχία των αιτούντων άσυλο και τις σχετικές συνέπειες των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων, πρέπει να σημειώσω επίσης ότι πλέον είναι τα σενάρια καταστροφής που γεμίζουν σήμερα τη λαϊκή φαντασία, και ποτέ οι προσδοκίες για έναν καλύτερο κόσμο.  Το Blade Runner, τα Hunger Games, το The Handmaid’s Tail ενθουσιάζουν τα πλήθη, που παρακολουθούν τις εξελίξεις ενός δυσοίωνου μέλλοντος όπου το ανθρώπινο είδος φτάνει όλο και πιο κοντά στην καταστροφή.

Τα μέτρα της «ευτυχίας» συλλέγονται λοιπόν έτσι και ανατροφοδοτούνται σ’ εμάς παρά (ή μήπως εξαιτίας), τη δυστυχία και τις προκαταλήψεις που υπάρχουν γύρω μας, τροφοδοτώντας δυστοπικά οράματα που γίνονται όλο και περισσότερο απειλητικά όταν φανταζόμαστε το μέλλον. Επιπλέον, υπάρχουν λόγοι να υποψιαζόμαστε ότι η σημερινή έμφαση στην ίδια την ευτυχία προωθεί νέες μορφές κοινωνικού άγχους και ελέγχου. Χαμογέλα ή Πέθανε – έτσι έχουν περιγράψει κάποιοι την πίεση του να δείχνεις χαρούμενος. Άρχισε να κατσουφιάζεις και ίσως να χάσεις τη δουλειά σου, όσο επισφαλής και κακοπληρωμένη και αν είναι αυτή, ειδικά στον αναπτυσσόμενο τομέα των υπηρεσιών. Ακόμη χειρότερα, παρά τη στενή συσχέτιση που υπάρχει μεταξύ των κλιμακούμενων επιπέδων κατάθλιψης και των κοινωνικών δυσλειτουργιών του παρόντος – ανεργία, φτώχεια, ανασφάλεια στέγασης – έχουμε παρατηρήσει μια περαιτέρω παθολογία της δυστυχίαςσ.4. Η σκληρή υποκρισία είναι ότι ο καθένας από εμάς μπορεί να εξακολουθήσει να είναι προσωπικά υπεύθυνος για την βελτίωση της προσωπικής του ευημερίας, ανεξάρτητα από την κοινωνική μας κατάσταση.

Ωστόσο, ακόμα κι αν μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να ξεφύγουμε από αυτά τα  «χαρούμενα μηνύματα μεγάλης ευτυχίας» που εκτοξεύονται στα χριστουγεννιάτικα κάλαντα των προσεχών ημερών, τριγύρω μας υπάρχει η ελάχιστη μαρτυρία της χαράς, και λιγότερο απ  όλα  της συλλογικής χαράς – εκείνων των στιγμών που μπορούμε να τις φυλάσσουμε από κοινού με όσους τις έχουμε μοιραστεί. Αντ’ αυτού, η ώθηση προς μια αέναη εσωστρεφή παρατήρηση του εαυτού, που συνδέεται επί μακρόν με την προσωπική επιβίωση στις ανταγωνιστικές καπιταλιστικές αρένες, ποτέ δεν ήταν πιο έντονη από σήμερα. Παντού μετριόμαστε με την ταχύτητα των αποτελεσμάτων μας και παρακινούμαστε  να ασχοληθούμε με  έργα αυτο-βελτίωσης, τη στιγμή που σήμερα ελεγχόμαστε περαιτέρω από ένα σχεδόν πανταχού παρόν εικονικό βλέμμα.

Παρ ‘όλα αυτά, όμως, είναι ακριβώς εκείνες οι στιγμές όπου η πράξη καταφέρνει να απομακρύνει αυτόν τον σκοτεινό τύραννο, τον εαυτό, που εξετάζω στη Ριζοσπαστική Ευτυχία. Αυτό συμβαίνει συχνά όταν κοιτάζουμε έξω στον κόσμο, είτε στα βάσανα του, είτε στις κοινότητες που σφυρηλατούνται για να αντιμετωπίσουν τις ζημιές του παρόντος ή που προσπαθούν κάποιες φορές να δημιουργήσουν καλύτερες εναλλακτικές λύσεις. Εδώ, βασίζομαι στις σκέψεις της Hannah Arendt, η οποία τόνισε τη σημασία της «δημόσιας ευτυχίας». Με αυτό εννοούσε τις ευκαιρίες που δημιουργήθηκαν μέσα σε οποιαδήποτε κοινωνία ώστε οι άνθρωποι, όποιοι κι αν ήταν αυτοί, να ξεπεράσουν τις προσωπικές τους ανησυχίες – χαράς ή λύπης – και να προχωρήσουν στην συνειδητή συμμετοχή στα κοινά  και την πολιτική. Είναι εκεί λοιπόν που οι περισσότεροι από εμάς μπορούν να αποκτήσουν πραγματική αίσθηση προσφοράς στον κόσμο, η οποία συχνά φέρνει μαζί της πηγές πλήρωσης, ανθεκτικότητας, στιγμές κοινής χαράς, μαζί με τις αναπόφευκτες απογοητεύσεις και συγκρούσεις που αναδύονται στην πολιτική ζωή και τον αγώνα.

Ήταν η ξαφνική εμφάνιση μιας τέτοιας πολιτικής συλλογικότητας που δημιούργησε τη διάθεση και την ορμή της νεότερης ζωής μου, στις παθιασμένες απαρχές του κινήματος για την γυναικεία απελευθέρωση στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Η διαρκής σημασία αυτών των ετών έχει βοηθήσει πολύ μία ηλικιωμένη φεμινίστρια να διατηρήσει μια ορισμένη πολιτική αισιοδοξία ζωντανή, όποιο και αν είναι το συναίσθημα που μπορούμε να νιώσουμε για το παρόν. Το να μοιραζόμαστε αυτές τις ιστορίες ακόμα μας γυρίζει στις ελπίδες εκείνης της εποχής, όταν μαζί μοιραστήκαμε την απίστευτα επαναστατική δύναμη της χαράς. Αυτό αποκαλώ «ριζοσπαστική ευτυχία», το να συλλαμβάνουμε εκείνες τις στιγμές κοινής συμμετοχής και αντίστασης που ενσωματώνουν διαφορετικές και καλύτερες εποχές, γιορτάζοντας για  τον ρόλο μας στην προσπάθεια διαμόρφωση τους. Αυτές οι δραστηριότητες δεν αφαιρούν τις ανασφάλειες με τις οποίες πολλοί από εμάς ζούμε, αλλά όσο διαρκούν, προσφέρουν κοινή ενέργεια και ελπίδα. Για να πάρουμε μόνο ένα πρόσφατο παράδειγμα, είδαμε ξανά αυτή την ενέργεια όταν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν παγκοσμίως στις τεράστιες διαμαρτυρίες, όλες με επικεφαλής τις γυναίκες, την επομένη της ορκωμοσίας του Donald Trump ως Προέδρου των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2017. Υπήρξε εκπληκτική χαρά στη διάρκεια αυτής της ημέρας, με ανθρώπους να εκφράζουν μια παγκόσμια αλληλεγγύη, η οποία από τότε έχει πάρει πολλές μορφές, όλες αντιτιθέμενες σε έναν άνθρωπο του οποίου η περιφρόνηση για τις γυναίκες ήταν εμφανής σε ολόκληρη την προεκλογική εκστρατεία.

Κατά ειρωνικό τρόπο, ανανεώνουμε συχνά την ενέργεια και την προσκόλληση μας για ζωή, αγκαλιάζοντας τις θλίψεις καθώς και τις χαρές της. Πολιτικά απαιτείται μια αποφασιστική αισιοδοξία της βούλησης ώστε να ενθαρρυνθεί η αλληλεγγύη που είναι απαραίτητη για να αντιμετωπίσουμε ό,τι θεωρούμε πως παρεμποδίζει μια δικαιότερη κατανομή των πόρων του κόσμου. Επιπλέον, τέτοιες συλλογικές δεσμεύσεις αναμφισβήτητα θα πρέπει να επαναλαμβάνονται και να ανανεώνονται για να παραμείνουν προοδευτικές Ωστόσο, εάν αντιμετωπίσουμε ποτέ τα απειλητικά δυστοπικά σενάρια με σκοπό να βοηθήσουμε στη δημιουργία ενός βιώσιμου ανθρώπινου μέλλοντος, ή απλώς αν προσπαθήσουμε να διασφαλίσουμε ότι λιγότεροι άνθρωποι θα καταλήξουν να έχουν κατάθλιψη και να αποθαρρύνονται , πρέπει σίγουρα να συνεργαστούμε για αλλαγή, πιάνοντας τη χαρά που μπορούμε να βρούμε στην προσπάθειά μας. Είναι όταν μοιραζόμαστε κάποια αίσθηση υπηρεσίας και νοήματος στη ζωή που νιώθουμε πιο οικεία μέσα στον κόσμο, και αυτό δημιουργεί τους δικούς του δεσμούς αγάπης με όσους μπορούν να μας στηρίξουν στη διαδικασία. Γι ‘αυτό η αγάπη, με την ευρύτερη έννοια της, είναι επίσης εγγενής σε στιγμές κοινής χαράς.


Από:https://k-lab.zone/pou-ine-chara/

Χιονισμένα τοπία από τον φλαμανδό Χέντρικ Άβερκαμπ και τον Κλοντ Μονέ…


Γράφει η Κατερίνα Κοφφινά

Χέντρικ Άβερκαμπ

Το 1595 ο αρχιδούκας Αλβέρτος έκτος γιος του Μαξιμιλιανού Β’ παντρεύεται την εξαδέλφη του Ισαβέλλα, κόρη του Φιλίππου Β’ και παίρνει προίκα τις Κάτω χώρες.

Ο Αλβέρτος και η Ισαβέλλα προσπάθησαν να κυβερνήσουν ως εθνικοί ηγεμόνες, όμως σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσαν να δεχτούν το καθεστώς αυτονομίας που είχαν κατακτήσει οι Κάτω Χώρες. Ωστόσο, οι επαναστατημένες επαρχίες δεν διαπραγματεύονταν την αυτονομία τους. Τέλος το 1609 η κυβέρνηση της Ισπανίας αναγκάστηκε να υπογράψει τη Δωδεκαετή Ανακωχή με τις Ενωμένες Επαρχίες, των οποίων η αυτονομία επικυρώθηκε με νομική πράξη. Η ανεξαρτησία της Φλάνδρας ευνόησε την ανάκαμψη της οικονομίας της. Οι αρχές του 17ου  αιώνα ήταν μια περίοδος σχετικής ηρεμίας και μεγαλοπρέπειας, μια περίοδος άνθησης της φλαμανδικής τέχνης στις ισπανοκρατούμενες Κάτω Χώρες. Οι προστάτες των τεχνών και οι συλλέκτες έργων τέχνης ήταν πολυάριθμοι. Οι αστοί ενδιαφέρθηκαν για τις τέχνες και έτσι οι πίνακες έγιναν αντικείμενο εμπορίου.

Ο Χέντρικ Άβερκαμπ γεννήθηκε το 1585 στο Άμστερνταμ και ήταν μουγκός, έγινε γνωστός ως «ο μουγκός του Κάμπεν». Ήταν ένας από τους πρώτους τοπιογράφους της ολλανδικής ζωγραφικής του 16ου αιώνα με δασκάλους τους Πήτερ Ίσαακς και  Ντάβιντ Φίνκσμποονς.

Πολλά από τα έργα του παρουσιάζουν χιονισμένα τοπία με παγωμένες λίμνες και πολλούς ανθρώπους οι οποίοι κάνουν πατινάζ ή περπατούν ή συνομιλούν. Αυτή η θεματολογική  επανάληψη  των χιονισμένων τοπίων  είναι πιθανό να οφείλεται στο φαινόμενο της μικρής παγετωνικής εποχής, little ice age όπως λέγεται και ήταν η ψυχρή περίοδος που ακολούθησε την θερμή μεσαιωνική περίοδο. Σύμφωνα με τους μελετητές ξεκίνησε προς τα τέλη του 16ο αιώνα και είχε διάρκεια μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ζωγράφος είναι πιθανό να είχε επηρεαστεί από αυτό το φαινόμενο των ιδιαίτερα ψυχρών χειμώνων από την παιδική του ηλικία.

Η μαγευτική ατμόσφαιρα των χιονισμένων τοπίων του μας μεταφέρει στην εποχή.  Στον πίνακα  Χειμωνιάτικο τοπίο με παγοδρόμους (1609) η ζωντάνια και η κίνηση της σύνθεσης μας δίνει μια αφήγηση μοναδική. Ο θεατής είναι σαν να βρίσκεται σε κάποιο εξώστη και παρακολουθεί από ψηλά τις ασχολίες των ανθρώπων μέσα στην παγωμένη μέρα. Την ίδια στιγμή η ευθραυστότητα των ανθρώπινων πραγμάτων παρομοιάζεται με την ευθραυστότητα του πάγου και τη σύντομη διάρκειά του, όπως σχολιάζεται σε ένα χαρακτικό με στίχους ηθικολογικού χαρακτήρα του Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου. Πιθανόν να αποτελεί και έμπνευση αυτού του πίνακα καθώς το έργο του Μπρίγκελ και των χιονισμένων τοπίων του επηρέασε τον Άβερκαμπ. Η υπερυψωμένη οπτική γωνία και η προοπτική του χώρου επιτρέπουν στο θεατή να δει τις πολύ μικρές φιγούρες των ανθρώπων, οι οποίες είναι ζωγραφισμένες με μεγάλη προσοχή, δίνοντας στοιχεία ηθογραφικού περιεχομένου με τα ενδύματα, τις συνήθειες και τις καθημερινές ασχολίες τους. Επίσης οι αποτυπώσεις των σπιτιών και της εκκλησίας στο βάθος μας δίνουν πληροφορίες αρχιτεκτονικού περιεχομένου. Οι αντανακλάσεις και οι σκιές πάνω στον πάγο σε συνδυασμό με τον βαρύ μουντό ουρανό και τα απογυμνωμένα δέντρα μας δίνουν μια εκπληκτική απεικόνιση. Το ανεκδοτολογικό επίσης στοιχείο είναι χαρακτηριστικό των έργων του καλλιτέχνη το οποίο συνέβαλε στην επιτυχία του και εκτός των συνόρων των Κάτω Χωρών.

Η τεχνοτροπία του Άβερκαμπ έχει μια μοναδικότητα και μια προσωπική οπτική ήδη από τα πρώτα του έργα. Αρχικά τοποθετεί ψηλά τη γραμμή του ορίζοντα στις συνθέσεις του στην συνέχεια όμως την κατεβάζει χαμηλότερα. Η φύση, το χιόνι, οι άνθρωποι και η ατμοσφαιρική μαγεία των έργων του τα καθιστά μοναδικά. Φιλοτέχνησε 100 έργα τα οποία  βρίσκονται στο Rijksmuseum  του Άμστερνταμ και στο Mauritshuis της Χάγης. Έζησε και εργάστηκε στο Κάμπεν από το 1614 μέχρι το θάνατό του το 1634.


Κλοντ Μονέ

Η πίστη στην υπαίθρια ζωγραφική και η άμεση επαφή με τη φύση και τις συνεχείς μεταβολές της δημιούργησαν την εικαστική γλώσσα του ιμπρεσιονισμού. Το χιόνι ήταν ένα πολύ αγαπητό θέμα στους κύκλους των ιμπρεσιονιστών. Ο Κλοντ Μονέ (1840 -1926)  φιλοτέχνησε μια σειρά από πίνακες με χιονισμένα τοπία. Ένας χημικός στο ταπητουργείο της Γκομπλέν στο Παρίσι πραγματεύθηκε θεωρητικά το φαινόμενο των χρωματιστών σκιών για το οποίο μιλάει ο Γκαίτε το 1810 στο έργο του Πραγματεία για τα χρώματα. Οι παρατηρήσεις του Σεβρέλ πάνω στις σκιές καταλήγουν στην ιδέα ότι οι σκιές πάνω στα αντικείμενα παράγουν το οπτικό αποτέλεσμα του συμπληρωματικού τους χρώματος. Για παράδειγμα οι σκιές από το κιτρινωπό φως του ήλιου αποκτούν μια γαλαζωπή απόχρωση. Ο Μονέ θα αξιοποιήσει αυτό το οπτικό φυσικό φαινόμενο με τρόπο μοναδικό.

Στο έργο του Η Κίσσα (1868 – 1869) ένα υπέροχο χειμωνιάτικο τοπίο στην περιοχή του Ετρεπό στη Νορμανδία μία ελαιογραφία σε μουσαμά διαστάσεων (89Χ130εκ), ο Μονέ εισάγει την τεχνική των χρωματιστών σκιών. «Το λευκό δεν υπάρχει στη φύση» όπως έλεγε αργότερα ο Ρενουάρ «Πάνω από το χιόνι υπάρχει ο ουρανός. Ο ουρανός είναι γαλάζιος κι αυτό το γαλάζιο πρέπει να φανεί πάνω στο χιόνι». Ο πίνακας αποτελείται από μια ατελείωτη γκάμα λευκών, με αποχρώσεις του γαλάζιου, του μωβ, της ώχρας. Οι μεταβολές του φωτός και του χρώματος αποτυπώνονται με εκπληκτικό τρόπο στο έδαφος της σύνθεσης  με τις σκιές του φράχτη. Η λάμψη του φωτός αποτελεί κάτι εντελώς καινούργιο για τη ζωγραφική της εποχής. Ο ιδιαίτερος τρόπος απεικόνισης των δέντρων με τις ελεύθερες πινελιές, η ετοιμόρροπη πόρτα με την κίσσα και οι λαμπερές αντανακλάσεις του χιονιού από τον ήλιο δημιουργούν έναν ονειρικό τοπίο. Ο υπέροχος αυτός πίνακας απορρίφθηκε από την κριτική επιτροπή στο Σαλόνι του 1869, πιθανόν ως πολύ ελεύθερος χωρίς ιδιαίτερη προσοχή στις λεπτομέρειες. Επίσης το κοινό δεν ήταν συνηθισμένο σε πίνακες που κυριαρχεί το λευκό.  Ο Μονέ λίγα χρόνια αργότερα ίδρυσε την Ανώνυμη Εταιρεία των Καλλιτεχνών, Ζωγράφων, Γλυπτών, Χαρακτών κ.ά που θα γινόταν γνωστή  ως ομάδα των ιμπρεσιονιστών.  Ο πίνακας βρίσκεται στο Παρίσι στο μουσείο Ορσέ.


Πηγές

_________________________________________________________