Zombie in Brussels…


 Αναρωτιόμαστε: τι να κάνει αυτή η ψυχή, ο εξόριστος (;) πρόεδρος (;) της Καταναλωνίας, αυτός ο μεγάλος πολιτικός άνδρας; Αν πάντως βολτάρει στις Βρυξέλες (και γιατί όχι;) και δεν μπουρδουκλωθεί με το νατο, μπορεί να πέσει πάνω σε κάτι τέτοιο. Μια ινδονήσια περαστική να τραγουδάει Cranberries· έτσι, επειδή έτυχε.

Αφιερώνουμε το τραγούδι (και την ερμηνεία) σ’ όλα τα κατ-αλάνια, πολλά ή λίγα δεν έχει σημασία, οπουδήποτε κι αν βρίσκονται.

____________________________________________________________

Πληρωμένοι γραφιάδες…


Το παλιό ανέκδοτο, με περισσότερα λόγια, πάει ως εξής: ελληνικό χωριό, δεκαετία του ’50, και η γιαγιά θέλει να πάει για την ανάγκη της στα χωράφια (καθότι τουαλέττες γιοκ). Όμως είναι ανήσυχη, ψάχνει στο σπίτι, στα τραπέζια, σηκώνει πράγματα… “Τι ψάχνεις ρε μάνα;” λέει ο γυιός – “Πάω για την ανάγκη μου…” – “Ε, και τι;” – “Ψάχνω τους New York Times γυιέ μου” – “Αφού τους διάβασες ρε μάνα, πάλι; Έλυσες και τα σταυρόλεξα, τι άλλο θα διαβάσεις;” – “Όχι παιδάκι μου, για να σκουπιστώ τους θέλω”….

Αν η η γιαγιά στα Άνω Τραμπάκουλα διάβαζε τους n.y.t. στα ‘50s, θα ήξερε την αιώνια «γραμμή» τους. Αλλά ο «διάσημος και έγκυρος» αρθρογράφος Thomas Friedman ελπίζει ότι αυτή είναι άγνωστη – ή ξεχασμένη. Έτσι, όταν πριν 3 μέρες έγραψε έναν ύμνο για τον τοξικό πρίγκηπα, με τον βρώμικο τίτλο «η αραβική άνοιξη της σαουδικής αραβίας, επιτέλους» όχι η αιωνόβια γιαγιά στα Άνω Τραμπάκουλα αλλά ένας ακαδημαϊκός στο Georgetown University, o Abdullah al Arian, απάντησε τιτιβίζοντας με ακριβό νόμισμα. Ανάρτησε πανάρχαιες εκδηλώσεις αγάπης των new york times στο σαουδαραβικό καθεστώς, πηγαίνοντας πίσω ως το μακρινό 1953: ανέκαθεν στο Ριάντ γίνονταν μεταρρυθμίσεις και βασίλευαν γίγαντες του δημοκρατικού ρεφορμισμού – το έλεγαν οι έγκυροι n.y.t. Ένας πάνω ένας κάτω, τοξικός ή όχι, τι σημασία έχει;

Εκείνο που είναι αυτονόητο επίσης είναι πως εκείνοι που έχουν λεφτά πληρώνουν. Και καλοπληρώνουν. Ύμνους για την πάρτη τους. Και δεν πληρώνουν σε τίποτα b μέσα. Πληρώνουν τα «έγκυρα».

Προς τι λοιπόν η αγανάκτηση για τα ψέμματα, τα παραμύθια και τις πληρωμένες γραφίδες; Αν τώρα λέγονται “fake news” και “έμμισθα troll” υπάρχει πράγματι διαφορά στην ποσότητα· που, από ένα σημείο και μετά, γίνεται ποιότητα. Αλλά οι δάσκαλοι του είδους δεν είναι καλύτεροι μόνο και μόνο επειδή, στις δόξες τους, ήταν λίγοι.

Ας πούμε ότι ανάμεσα στα υπόλοιπα εκδημοκρατίστηκε και η εξαπάτηση.

(φωτογραφίες: Πάνω, ο πρώτος ύμνος, του 1953. Κάτω ο τωρινός: με τα ζεστά χρώματα του οριενταλισμού και τις γυναικείες φιγούρες που παραπέμπουν σε δύση, μαζί και κάτι τύπους με όπλα αν δεν κάνουμε λάθος, ο τοξικός πρίγκηπας εικονίζεται σαν μελαγχολικό αγόρι… Ε, είναι τα βάσανα του να πρέπει να μην αφήσεις ρουθούνι που να αμφιβάλλει για σένα…)


Από:http://www.sarajevomag.gr/wp/2017/11/pliromeni-grafiades/

Συνωμοσία των πυρήνων της άσβεστης φωτιάς …


sklavos

Όσες φορές κι αν βάλεις τα δάχτυλά σου πάνω στο χαρτί της φωτογραφίας για να δεις και να καταλάβεις με την αφή τον πόνο των ανθρώπων, τόσες φορές θα χρειαστεί να γεμίσεις το όπλο σου.

Κι όσοι από μας δεν διαθέτουμε όπλο θα πρέπει να οπλίσουμε τα λαρύγγια μας για να ουρλιάξουν ώστε να σπάσει η πούστικη συνωμοσία σιωπής.

Σήμερα, που οι κωλοτρυπίδες της πολιτικής ορθότητας καταδικάζουν τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται ανθεί και βασιλεύει το άγιο δουλεμπόριο.

Σε ορυχεία, σε σπίτια, σε μαγαζιά, σε πλοία, σε βιομηχανίες και σε θερμοκήπια, άνθρωποι ξεψυχούν και σακατεύονται.

Ευυπόληπτοι επιχειρηματίες αγοράζουν κορμιά για να προχωρήσουν τον κόσμο μπροστά και να προοδεύσει η οικουμένη.

Ελευθερία τού επιχειρείν και ελευθερία ο δυνατός να μας γαμεί όλους έχοντάς μας ως πολύτιμα τιμαλφή στην κοιλιά τού καπιταλιστικού επιταφίου, με όλα τα χρώματα και τα αρώματα της δουλείας.

Ως τα ψηλά κάστρα των ερειπίων, μέχρι εκεί που τα χιόνια των προβάτων κελαρύζουν λιώνοντας πάνω στις πέτρινες στέγες, αλλά και μέχρι τα πυρωμένα αγκάθια τού αφρικανικού ήλιου η βαρβαρότητα ως ταύρος αχόρταγος και αδίστακτος κερατίζει την κόκκινη σημαία του θανάτου.

Μανάδες με μαύρα μαντήλια στα λευκά τους μαλλιά και κόρες με όλες τις πληγές του πόνου αφορμισμένες στα ηλιοτόπια του λαιμού και της πλάτης.

Η ανάδυση του νέου φασισμού που πότε αναρχίζει μέσα στο νεοφιλελεύθερο οικονομικό στρατώνα και πότε συντηρεί με στρατό και αστυνομία την εκμετάλλευση.

Ο λυσσασμένος αντικομουνισμός που βλέπει φαντάσματα στους κόκκους τού αέρα και στις αχτίδες τού ήλιου κουνάει το δάχτυλο στην εργατική τάξη λέγοντάς της πως μια παστρική μαλακία και μια φασολάδα απ’ τα χέρια του παπά είναι αρκετή.

Μα υπάρχει πάντα η στιγμή όπου οι κολασμένοι της γης έρχονται με ποδοβολητά για να βάλουν το σταυρό στον κώλο του παπά και να στείλουν στα υπέροχα  Γκουλάνγκ κάθε φθονερό κάθαρμα που θέλει λεφτά και εξουσία.

Κι αυτό δεν είναι θεία δίκη μα επανάσταση. Μια επανάσταση που θέλει οργάνωση και πίστη στον κοινό σκοπό. Μια επανάσταση μακριά απ’ τους ρουφιάνους της αριστερής μελαγχολίας και τους μαγαρισμένους αναρχίζοντες αστούς.


Από:https://dromos.wordpress.com/2017/11/26/%CF%83%CF%85%CE%BD%CF%89%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CF%85%CF%81%CE%AE%CE%BD%CF%89%CE%BD-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%AC%CF%83%CE%B2%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%86%CF%89/

Γιατί πρέπει να δουλεύουμε μόνο τέσσερις ημέρες την εβδομάδα …


Στόχος η απελευθέρωση των εργαζομένων από την δίχως ωράριο εξοντωτική εργασία

Tι θα μπορούσε να μειώσει την ανεργία και την υποαπασχόληση, να αντιμετωπίσει ζητήματα υγείας, σε μια γκάμα από την ψυχική δυσφορία έως την υψηλή αρτηριακή πίεση, να αυξήσει την παραγωγικότητα, να βοηθήσει το περιβάλλον, να βελτιώσει την οικογενειακή ζωή, να ενθαρρύνει τους άνδρες να κάνουν περισσότερες δουλειές στο σπίτι και να κάνει, γενικότερα, τους ανθρώπους πιο ευτυχισμένους; Και όλα αυτά με μια πολιτική κίνηση; Ακούγεται  φανταστικό, αλλά υπάρχει και έχει καθυστερήσει κιόλας: Η εφαρμογή μιας εργάσιμης εβδομάδας τεσσάρων ημερών.

Η απελευθέρωση των εργαζομένων από την δίχως ωράριο εξοντωτική εργασία ήταν ένα από τα πρωταρχικά αιτήματα του εργατικού κινήματος. Από τις στάχτες του εμφυλίου πολέμου, ο αμερικανικός συνδικαλισμός συσπειρώθηκε πίσω από το αίτημα για το οχτάωρο, «ένα κίνημα που έτρεξε με μεγάλη ταχύτητα από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό, από την Νέα Αγγλία στην Καλιφόρνια», όπως το έθεσε ο Μαρξ. Το 1890 εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες συγκεντρώθηκαν στο Χάιντ Παρκ του Λονδίνου, σε μια ιστορική διαμαρτυρία με το ίδιο αίτημα. Και είναι μια υπόθεση με την οποία μακράν δεν έχουμε ακόμη ξεμπερδέψει.

Η επικαιρότητα ενός παλιού αιτήματος σε αριθμούς

Χαρακτηρισιτκά τεκμήρια για την παραπάνω διαπίστωση είναι η διευθέτηση του χρόνου εργασίας σήμερα στις μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης. Για παράδειγμα στην Γερμανία, την «ατμομηχανή» της οικονομίας της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης, οι εργαζόμενοι πρόσφεραν το 2015 στους εργοδότες τους σχεδόν ένα δισεκατομμύριο απλήρωτες ώρες εργασίας, όπως καταδεικνύουν στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εργασίας. Το 2016, οι επιπλέον ώρες εργασίας στη Γερμανία ξεπέρασαν σε αριθμό τα 1,8 δισεκατομμύρια.  Τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητα τον Ιούλιο, δείχνουν ότι από στατιστικής άποψης κάθε εργαζόμενος απασχολήθηκε το 2015 46,8 ώρες περισσότερο από ό,τι προέβλεπε η σύμβαση εργασίας του. Αυτό αντιστοιχεί σε διάστημα μεγαλύτερο της μίας εβδομάδας. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι πρόσθετες ώρες εργασίας ανήλθαν το 2015 σε 816,2 εκατομμύρια, οι οποίες πληρώθηκαν κανονικά, ενώ για 997,1 εκατομμύρια επιπλέον ώρες εργασίας δεν κατεβλήθη καμία αμοιβή.

Η σταθερά αυξητική τάση των υπερωριών στη Γερμανία είναι ενδεικτική των συνθηκών που επικρατούν στις επιχειρήσεις. Η εκπρόσωπος της γερμανικής Αριστεράς για θέματα εργασίας Ζαμπίνε Τσίμερμαν επισημαίνει ότι οι υπερωρίες αντικατοπτρίζουν την αύξηση του όγκου εργασίας και το αυξανόμενο εργασιακό άγχος, ενώ κάνει μια εύστοχη παρατήρηση: «η Γερμανία θα βίωνε ένα πραγματικό οικονομικό θαύμα αν οι επιχειρήσεις δημιουργούσαν θέσεις εργασίας αντί να απαιτούν υπερωρίες».

Ανάλογη κατάσταση επικρατεί σχεδόν σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, από πλευράς εργάσιμων ωρών ανά έτος η Ελλάδα, με μέσο όρο 2.042 ώρες, βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ευρώπη, με τους Γερμανούς να καταγράφουν 1.371, ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι 1.790 ώρες.

Τα οφέλη της τετραήμερης εργάσιμης εβδομάδας

Μια εργάσιμη εβδομάδα τεσσάρων ημερών θα εξαναγκάσει μια ανακατανομή των ωρών εργασίας μεταξύ των μερικώς και πλήρως απασχολουμένων προς όφελος όλων, υποστηρίζουν οι θιασώτες αυτής της πρότασης. Μια εβδομάδα εργασίας τεσσάρων ημερών θα μπορούσε να συμβάλλει ακόμη στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής: Σύμφωνα με το New Economics Foundation, οι χώρες με μικρότερες εβδομάδες εργασίας είναι πιθανότερο να έχουν και μικρότερο «αποτύπωμα» άνθρακα.

Απευθυνόμενοι, ουσιαστικά, στους εργοδότες, οι υποστηρικτές αυτής της άποψης λένε ότι η τετραήμερη εργάσιμη εβδομάδα δεν είναι πρόταση οικονομικής καταστροφής. Καταρχήν, θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγικότητα: Τα στοιχεία δείχνουν ότι όσοι εργάζονται λιγότερες ώρες, είναι πιο παραγωγικοί και λιγότερο αγχωμένοι. ‘Ενα πρόσφατο πείραμα με έξι ώρες εργασίας σε σουηδικό γηροκομείο είχε αποτελέσματα, πολλά υποσχόμενα: Υψηλότερη παραγωγικότητα και λιγότερες «άρρωστες» μέρες. Επιπλέον, αν αυτά τα οφέλη από την αύξηση της παραγωγικότητας επιστρέψουν στο προσωπικό, η μικρότερη εργάσιμη εβδομάδα δεν θα συνεπάγεται απαραιτήτως μείωση της αμοιβής.

Αναλόγως θα επιδράσει και στις σχέσεις των δύο φύλων. Παρά τα βήματα που επέβαλε το γυναικείο κίνημα, οι γυναίκες εξακολουθούν να κάνουν κατά 60%, κατά μέσο όρο, περισσότερες – και μη αμειβόμενες – οικιακές δουλείες από τους άνδρες. Περισσότερη δουλειά σημαίνει άνοιγμα της ψαλίδας σε αυτήν την μέτρηση ανισότητας.
Μια τετραήμερη εργασιακή εβδομάδα θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας προσπάθειας για την προώθηση ισότιμων σχέσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών. Συνδυασμένο με εθνικές εκστρατείες ενημέρωσης, θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους άνδρες να χρησιμοποιήσουν τον αυξημένο ελεύθερο χρόνο τους για να εξισορροπήσουν την συμμετοχή των δύο φύλων στις δουλειές του σπιτιού, οι οποίες εξακολουθούν να ορίζονται και από σεξιστικές συμπεριφορές.

Το «αρχετυπικό» αίτημα της εργατικής τάξης για λιγότερες ώρες δουλειάς αναβιώνει προσαρμοσμένο στις σύγχρονες ανάγκες. Η μεγαλύτερη εργατική ένωση της Γερμανίας, η «IG Metall», ζητά μια εβδομάδα 28 ωρών για εργαζόμενους που δουλεύουν με κυλιόμενα ωράρια (shift workers) και για όσους έχουν αναλάβει ευθύνες φροντίδας στο οικογενειακό περιβάλλον.

Βέβαια, το να τίθεται το αίτημα είναι το πρώτο βασικό βήμα, αλλά δεν αρκεί. Το οικονομικό – κοινωνικό μοντέλο που κυριαρχεί σήμερα θεωρεί ότι η οικονομική ανάπτυξη συνεπάγεται την συγκέντρωση του πλούτου που παράγεται από τους πολλούς, στους τραπεζικούς λογαριασμούς των λίγων, χωρίς να βελτιώνεται η ζωή των πολλών. ‘Ομως, η ανάπτυξη πρέπει να προσφέρει όχι μόνο κοινή ευημερία και βελτιωμένες δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και καλύτερη ισορροπία μεταξύ εργασίας, οικογένειας και αναψυχής.

tvxs.gr


Από:http://www.nostimonimar.gr/giati-prepi-na-doulevoume-mono-tesseris-imeres-tin-evdomada/

Η αριστοτελική εκδοχή του αγαθού και το ύψιστο έργο του ανθρώπου…


Γράφει ο Θανάσης Μπαντές

Ο Αριστοτέλης, μετά την απόρριψη της πλατωνικής εκδοχής του αγαθού, έρχεται και πάλι αντιμέτωπος με το ερώτημα: «Ας ξαναγυρίσουμε λοιπόν, άλλη μια φορά, στο αγαθό που αποτελεί το αντικείμενο της έρευνάς μας: Ποια μπορεί άραγε να είναι η ουσία του;» (1097a 7, 18-19).

Το πρώτο πράγμα που ξεκαθαρίζεται είναι ότι πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη η διαφορετικότητα των τομέων της ανθρώπινης δράσης, ώστε να γίνει κατανοητό ότι αντιστοίχως θα διαφοροποιείται και το αγαθό που επιδιώκεται: «Ασφαλώς το αγαθό είναι άλλο στη μια και άλλο σε άλλη πράξη, άλλο στη μια κι άλλο σε άλλη τέχνη: άλλο στην ιατρική και άλλο στη στρατηγική τέχνη· παρόμοια και στις άλλες τέχνες. Ποιο είναι λοιπόν το αγαθό στην περίπτωση της καθεμιάς τους;» (1097a 7, 19-21).

Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας
Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας

Σε τελική ανάλυση το αγαθό δεν μπορεί παρά να σχετίζεται με τους στόχους του εκάστοτε τομέα που διερευνάται. Άλλους στόχους έχει η ιατρική, άλλους η στρατηγική. Βρισκόμαστε ξανά μπροστά στην αριστοτελική τελεολογία, που θέτει τα πάντα στην υπηρεσία ενός σκοπού. Η επίτευξη του σκοπού είναι η ολοκλήρωση, το τέλος,  κάθε πράγματος: «Στην ιατρική αυτό είναι η υγεία, στη στρατηγική η νίκη, στην οικοδομική το σπίτι, σε μιαν άλλη τέχνη κάτι άλλο· σε κάθε πράξη, σε κάθε διαδικασία επιλογής και προτίμησης αγαθό είναι το τέλος· για χάρη του όλοι οι άνθρωποι κάνουν ό,τι άλλο κάνουν». (1097a 7, 22-26).

Και προτίθεται να γίνει κατατοπιστικότερος: «Αν λοιπόν υπάρχει ένα τέλος για όλες τις πράξεις των ανθρώπων, αυτό θα είναι το αγαθό που οι άνθρωποι μπορούν να αποκτήσουν με τις πράξεις τους, και αν υπάρχουν περισσότερα από ένα, αυτά θα είναι τα αγαθά που μπορούν να αποκτήσουν με τις πράξεις τους οι άνθρωποι». (1097a 7, 26-28). Η μοναδικότητα του απόλυτου αγαθού-Ιδέα, όπως ορίστηκε από τον Πλάτωνα, είναι αδύνατο να επαληθευτεί από την πράξη.

Ο Αριστοτέλης ανοίγοντας το δικό του δρόμο για τη διερεύνηση του θέματος τοποθετεί τα δεδομένα σε νέες βάσεις συνυπολογίζοντας όλες τις παραμέτρους, δηλαδή όλα τα τέλη της ανθρώπινης συμπεριφοράς: «Αφού είναι προφανές ότι υπάρχουν περισσότερα από ένα τέλη, και ότι μερικά από αυτά (τον πλούτο π.χ., τους αυλούς και γενικά τα όργανα) τα επιλέγουμε για χάρη κάποιου άλλου τέλους, είναι φανερό ότι όλα τους δεν είναι τελικά τέλη· το ύψιστο όμως αγαθό είναι φανερό ότι είναι ένα τελικό τέλος». (1097a 7, 31-34). Το συμπέρασμα έρχεται αβίαστα: «Αν ένα μόνο από τα τέλη είναι τελικό, αυτό θα είναι το αγαθό που αναζητούμε· αν, πάλι είναι περισσότερα από ένα, τότε το αγαθό που αναζητούμε θα είναι το πιο τελικό από αυτά». (1097a 7, 34-36).

Με άλλα λόγια, εφόσον η εκπλήρωση του σκοπού κάθε ενέργειας αποτελεί το αγαθό γι’ αυτήν, είναι επόμενο ότι υπάρχουν πολλά αγαθά ανάλογα με τη φύση κάθε ενέργειας. Αν, όμως, κάποιος θελήσει να βρει το σπουδαιότερο αγαθό, που εμπεριέχει όλα τα άλλα, δε μένει παρά να βρει τον τελικό σκοπό (τελικό τέλος) που εξυπηρετούν όλοι οι  επιμέρους στόχοι (τέλη).

Για τον Αριστοτέλη δεν θα μπορούσε να υπάρξει άλλος τέτοιος ολικός σκοπός από την ανθρώπινη ευτυχία: «Ένα τέτοιο αγαθό είναι κατά τη γνώμη όλων ανεξαίρετα η ευδαιμονία, γιατί αυτήν την επιλέγουμε πάντοτε γι’ αυτό που είναι η ίδια και ποτέ για χάρη κάποιου άλλου αγαθού, ενώ την τιμή, την ηδονή, τη διανοητική δραστηριότητα και γενικά κάθε αρετή τις επιλέγουμε, βέβαια, και γι’ αυτό που είναι (γιατί, ακόμη και αν δεν προέκυπτε κανένα άλλο όφελος από αυτές, εμείς θα τις επιλέγαμε), τις επιλέγουμε όμως και για χάρη της ευδαιμονίας, επειδή θεωρούμε ότι μέσω αυτών θα γίνουμε ευδαίμονες». (1097b 7, 1-6).

Χάλκινα χυτά και συμπαγή ειδώλια πολεμιστών, τέλη 8ου αιώνα π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας
Χάλκινα χυτά και συμπαγή ειδώλια πολεμιστών, τέλη 8ου αιώνα π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας

Η ανάδειξη της ευτυχίας σε ύψιστο αγαθό είναι η πεποίθηση ότι η φιλοσοφία οφείλει να κινηθεί στα ανθρώπινα μέτρα. Ο ορισμός ενός αγαθού-Ιδέα, που δεν ξεκαθαρίζεται με σαφήνεια, δεν αφορά τον άνθρωπο, αφού δεν του δίνει το στίγμα της συμμετοχής. Η φιλοσοφία, ως αποκλειστικό γέννημα του ανθρώπου, νοηματοδοτείται μόνο όταν εξυπηρετεί τις ανθρώπινες ανάγκες. Από αυτή την άποψη, μέριμνά της δεν είναι η αναζήτηση ενός υπερβατικό-θεϊκού αγαθού, αλλά του ανθρώπινου αγαθού. Μιλώντας με αριστοτελικούς όρους θα λέγαμε ότι και η φιλοσοφία έχει το δικό της τέλος, το οποίο είναι αλληλένδετο με τον άνθρωπο. Σχετίζεται, δηλαδή, με τη ζωή και την καθημερινότητά του. Η φιλοσοφία που δεν εκφράζεται με γήινους όρους δεν είναι φιλοσοφία.

Κι αφού όλα τοποθετούνται σε ανθρώπινες βάσεις, η ευτυχία δεν μπορεί να πραγματωθεί χωρίς τη συνάρτηση της αυτάρκειας: «Στο ίδιο αποτέλεσμα μας οδηγεί και η έννοια της αυτάρκειας· γιατί κατά την κοινή αντίληψη το τελικό αγαθό είναι αύταρκες. Με το “αύταρκες” όμως δεν εννοούμε κάτι που είναι αρκετό μόνο για το ίδιο το άτομο, για κάποιον δηλαδή που ζει μοναχική ζωή, αλλά και για τους γονείς του, τα παιδιά του, τη γυναίκα του και, γενικά, για τους φίλους και συμπολίτες του, δεδομένου ότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος από τη φύση να ζει σε πόλη…». (1097b 7, 8-13).

Το ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση προορισμένος να ζει σε πόλη έχει αποδειχθεί από τον Αριστοτέλη στα «Πολιτικά», αφού η ίδια η δυνατότητα του λόγου (και ως ομιλία και ως λογική) τον καθιστά ικανό να συλλάβει τις λεπτές έννοιες της ηθικής αρετής και του δικαίου, που επί της ουσίας συγκροτούν τη συνύπαρξη. Όμως, και πέρα απ’ αυτό, αποδεχόμενος ότι ο τελικός προορισμός για τον άνθρωπο είναι η ευτυχία, καθιστά σαφές ότι μόνο μέσα στην πόλη μπορεί να επιτευχθεί αυτό, καθώς η ευτυχία του ανθρώπου αφορά την εκπλήρωση όλων των αναγκών του.

Κι εδώ ερχόμαστε και πάλι στην αυτάρκεια, η οποία δεν αφορά μόνο τα απαραίτητα υλικά αγαθά (ούτε βέβαια και τα παραβλέπει), αλλά εμπεριέχει όλες τις προϋποθέσεις που εξασφαλίζουν στον άνθρωπο τη γαλήνη. Γι’ αυτό η ιδανική πόλη πρέπει να έχει γύρω της εύφορα εδάφη (εξασφάλιση υλικών αγαθών), ισχυρό στρατό και στρατηγική θέση για την άμυνά της (αίσθημα ασφάλειας), οργανωμένη παιδεία (εκπλήρωση πνευματικών αναγκών), σωστή διοίκηση κι ευνομία (διασφάλιση δικαίου και ατομικών δικαιωμάτων). Αν δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, η αυτάρκεια δεν υφίσταται κι αυτό καθιστά την πόλη ανίσχυρη κι ευάλωτη, πράγμα επίφοβο για την ευτυχία των πολιτών.

Αλλά και σε επίπεδο καθαρά εννοιολογικό ο συσχετισμός της αυτάρκειας με την ευδαιμονία είναι αναπόδραστος: «για “αύταρκες”, πάντως, μιλούμε, όταν ο λόγος μας είναι για κάτι που και μόνο του κάνει τη ζωή επιθυμητή και δίχως καμιά απολύτως έλλειψη. Τέτοια πιστεύουμε ότι είναι η ευδαιμονία». (1097b 7, 17-19). Για να συμπεράνει: «Γίνεται  λοιπόν έτσι φανερό ότι η ευδαιμονία είναι ένα τελικό αγαθό, κάτι που και από μόνο του είναι αρκετό για τον άνθρωπο: είναι το τέλος των πράξεών μας». (1097b 7, 24-25).

Το ζήτημα όμως δεν μπορεί να σταματήσει εδώ: «Ίσως όμως το να λέμε ότι το υπέρτατο αγαθό φέρει το όνομα ευδαιμονία, είναι – ολοφάνερα – κάτι το αυτονόητο, κάτι στο οποίο βρίσκονται σύμφωνοι όλοι· μια πιο ξεκάθαρη, ωστόσο, απάντηση στο ερώτημα “Ποια είναι η ουσία του υπέρτατου αγαθού;”, εξακολουθεί να είναι επιθυμητή». (1097b 7, 26-28).

Γρύπαινα που θηλάζει το μικρό της. Χάλκινο περίτμητο σφυρήλατο έλασμα μνημειακών διαστάσεων. Προϊόν κορινθιακού εργαστηρίου, 630-620 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας
Γρύπαινα που θηλάζει το μικρό της. Χάλκινο περίτμητο σφυρήλατο έλασμα μνημειακών διαστάσεων. Προϊόν κορινθιακού εργαστηρίου, 630-620 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας

Με άλλα λόγια, δε φτάνει να ορίσει κανείς την ευτυχία ως νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης. Οφείλει να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς ορίζεται ως ευτυχία (και κατ’ επέκταση πώς επιτυγχάνεται): «Αυτό θα πετυχαινόταν ίσως, αν πρώτα προσδιοριζόταν το έργο του ανθρώπου. Όπως δηλαδή στην περίπτωση του αυλητή, του γλύπτη, του κάθε τεχνίτη, γενικά σε κάθε περίπτωση που υπάρχει κάποιο έργο και κάποια πράξη, το αγαθό και το τέλειο ενυπάρχει, κατά την αντίληψη όλων, σ’ αυτό το έργο, το ίδιο θα πρέπει να γίνει αποδεκτό και για τον άνθρωπο, αν φυσικά είναι αλήθεια ότι έχει και ο άνθρωπος το δικό του έργο». (1097b 7, 28-33).

Για τον Αριστοτέλη είναι αδιανόητο να αρνηθεί κανείς ότι και ο άνθρωπος έχει να επιτελέσει το δικό του έργο ή, για να το πούμε αλλιώς, δε θα μπορούσε να στερείται  τελεολογικής αποστολής: «Αλήθεια τι θα πούμε; Πως ο μαραγκός και ο τσαγκάρης έχουν κάποιο δικό τους έργο και κάποιες δικές τους πράξεις, αυτό όμως δεν ισχύει για τον άνθρωπο, και ότι η φύση τον έκανε ένα ον δίχως έργο; Ή μήπως θα πούμε ότι, όπως το μάτι, το χέρι, το πόδι και γενικά κάθε μέλος του σώματος έχει – ολοφάνερα – κάποιο δικό του έργο, έτσι και ο άνθρωπος έχει, πέρα από όλα αυτά, κάποιο δικό του έργο;» (1097b 7, 33-38).

Αυτό που μένει είναι να διερευνηθεί ποιο ακριβώς είναι το έργο του ανθρώπου: «Φυσικά όχι η ζωή, αφού είναι φανερό ότι αυτή αποτελεί κοινό γνώρισμα του ανθρώπου και των φυτών – και εμείς ζητούμε να βρούμε αυτό που προσιδιάζει μόνο στον άνθρωπο. Πρέπει, επομένως, να αποκλεισθεί η θρεπτική και αυξητική ζωή». (1097b 7, 39-40, 1098a 7, 1-2).

Ο περιορισμός της ανθρώπινης ύπαρξης αποκλειστικά στο ζην είναι προφανής υποβάθμιση που αρμόζει περισσότερο στα φυτά – και τα ζώα. Αυτό που ασφαλώς προέχει για τον άνθρωπο είναι το ευ ζην, το οποίο όμως είναι επίσης αδύνατο να προσδιοριστεί με αποκλειστικό γνώμονα την ικανοποίηση των αισθήσεων: «Αμέσως μετά θα ερχόταν αυτή που θα τη λέγαμε “αισθητική” ζωή, είναι όμως φανερό ότι και αυτή αποτελεί κοινό γνώρισμα του ανθρώπου, του αλόγου, του βοδιού και γενικά του κάθε ζώου». (1098a 7, 2-3).

Και η «αισθητική» ζωή απορρίπτεται ως κάτι ζωώδες: «Μένει λοιπόν αυτή που θα τη λέγαμε “πρακτική”, αυτή δηλαδή που εκδηλώνεται ως ενέργεια του λογικού μέρους του ανθρώπου». (1098a 7, 3-4). Η λογική δε θα αποτελούσε να μη συμπεριληφθεί στα βασικά κριτήρια για τον καθορισμό του ανθρώπινου έργου, αφού αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά του ανθρώπου από τα ζώα. Από τη στιγμή που διερευνάται η αποστολή που αρμόζει στον άνθρωπο – και μόνο σ’ αυτόν – είναι φανερό ότι τα κριτήρια πρέπει να αφορούν αποκλειστικά τα δικά του μέτρα. Όμως, η προτεραιότητα της λογικής, για τον Αριστοτέλη, οδηγεί σε μια διπλή εκδοχή: «Αυτό όμως πρέπει να εκληφθεί με διπλό νόημα: αφενός με το νόημα ότι υπακούει στο λόγο και αφετέρου με το νόημα ότι είναι κάτοχος του λόγου και λειτουργεί νοητικά». (1098a 7, 4-6).

Κι όχι μόνο αυτό: «Αφού λοιπόν και αυτή η ζωή εκλαμβάνεται με διπλό νόημα, πρέπει να θεωρήσουμε ότι αυτό που εμείς εννοούμε είναι η ζωή ως ενέργεια· γιατί αυτό είναι, κατά την κοινή παραδοχή, το κυριότερο νόημα της λέξης “ζωή”». (1098a 7, 7-8). Το ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι κάτοχος του λόγου δεν αρκεί από μόνο του. Πρέπει να πράττει και αναλόγως (λειτουργεί νοητικά). Με άλλα λόγια, πρέπει να λειτουργεί με γνώμονα τη λογική, να μην υπερβαίνει, δηλαδή, το λογικό μέτρο. Από αυτή την άποψη πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή ενέργεια (δράση) τόσο για να υπηρετήσει τη λογική, που τίθεται ως ανθρώπινη αποστολή, όσο και γιατί αυτό επιβάλλει η ίδια η έννοια της ζωής, καθώς η αδράνεια (και μιλάμε για τη διαρκή αδράνεια της παθητικότητας κι όχι για τις στιγμές της χαλάρωσης) αντίκειται σ’ αυτό που ονομάζουμε ζωτικότητα.

Η λογική, ως κυρίαρχο ανθρώπινο γνώρισμα, πρέπει να κινητοποιεί τη δράση προς την κατεύθυνση της αρετής. Η ηθική αρετή έχει άμεση σχέση με τη λογική, καθώς αποτελεί επίσης ειδοποιό διαφορά του ανθρώπου από τα ζώα. Κι αυτός είναι ο λόγος που ο άνθρωπος είναι σε θέση να οργανώσει κοινωνίες. Η λογική του επιτρέπει να κατανοεί την ηθική αρετή και η ηθική αρετή του δίνει τη δυνατότητα της συνύπαρξης. (Η ηθική αρετή στη ζούγκλα είναι απολύτως άχρηστη). Η πόλη είναι ο μόνος δρόμος για την αυτάρκεια, δηλαδή για την ευδαιμονία. Κι αν ο άνθρωπος θέλει να ζήσει ευτυχισμένος (να εκπληρώσει δηλαδή το σκοπό της ζωής του) οφείλει να ενεργήσει προς αυτή την κατεύθυνση.

Από αυτή την άποψη, η ευτυχία είναι ενέργεια της ψυχής, αφού μόνο έτσι μπορεί να κατακτηθεί. Κι αυτό απαιτεί ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής που συμβαδίζει με την ηθική αρετή. Αν ο άνθρωπος δεν κατακτήσει την ηθική αρετή, είναι καταδικασμένος στη δυστυχία: «… αν έτσι έχει το πράγμα και αν έργο του ανθρώπου θεωρούμε έναν ορισμένο τρόπο ζωής, που το περιεχόμενό του είναι ενέργεια και πράξεις της ψυχής βασισμένες στο λόγο, και έργο του εξαίρετου ανθρώπου θεωρούμε ότι είναι το να κάνει τα πράγματα αυτά τέλεια και ωραία». (1098a14-17).

Κι αν αυτό δεν είναι αρκετό, ο Αριστοτέλης προτίθεται να επαναδιατυπώσει το συμπέρασμά του: «Αν λοιπόν έτσι έχουν τα πράγματα, το ύψιστο, τότε, για τον άνθρωπο αγαθό καταντάει να είναι ενέργεια της ψυχής σύμφωνη με την αρετή, κι αν υπάρχουν περισσότερες αρετές, τότε σύμφωνη με την καλύτερη και πιο τέλεια από αυτές». (1098a 7, 18-20).

Αριστοτέλης: «Ηθικά Νικομάχεια», βιβλίο πρώτο, μετάφραση Δημήτριος Λυπουρλής, εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ, πρώτος τόμος, Θεσσαλονίκη 2006.

Οι φωτογραφίες είναι από εδώ: https://pl.scribd.com/document/265906133/%CE%A4%CE%9F-%CE%91%CE%A1%CE%A7%CE%91%CE%99%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%99%CE%9A%CE%9F-%CE%9C%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%9F-%CE%9F%CE%9B%CE%A5%CE%9C%CE%A0%CE%99%CE%91%CE%A3-pdf


Από:http://eranistis.net/wordpress/2017/11/22/%CE%B7-%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CE%BA%CE%B4%CE%BF%CF%87%CE%AE-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%B1%CE%B8%CE%BF%CF%8D-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84/