Γελοίοι ελληνικοί έρωτες ή Brohoods σε καιρό κρίσης …


Σημείωση Ταξικές Μηχανές-Το παρακάτω κείμενο μας το έστειλε ο αναγνώστης μας, Rambert
Έχει ένα ενδιαφέρον να δούμε πώς αγαπιούνται οι άνθρωποι αυτού του έθνους μεταξύ τους. Πώς μπορούν να έχουν περάσει 3 ή 4 χρόνια σε μία στενή ερωτική σχέση και παρόλα αυτά μία σειρά κοινωνικών θεσμίσεων να τους επιτρέπει (στον άντρα βασικά) να φερθούν με τρόπο που να διαγράφει την ύπαρξη της άλλης ως υποκειμένου.
Και ίσως έχει ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον ένας συγκεκριμένος τρόπος του σχετίζεσθαι που με μία συγκεκριμένη οργάνωση της επιθυμητικής οικονομίας ανα-παράγει φαντασιώσεις του ελληνικού οιδιποδείου όπως αυτό παραδίδεται στην ελληνική οικογένεια και εσωτερικεύεται από τα μέλη της. Τον τρόπο αυτό θα τον ονομάσουμε brohood δανειζόμενοι τον όρο που χρησιμοποιούν οι ίδιοι για να περιγράψουν όσους ανήκουν στην ανδρική κοινότητά τους, «bro». αναμενόμενοι οι ξενικοί όροι από κοσμοπολίτες άλλωστε.
Ο λόγος γίνεται για ένα περιστατικό ερωτικής «προδοσίας». Δεν χρειάζεται ιδιαίτερος υφολογικός χειρισμός για να μεταφέρω την φαιδρότητα του περιστατικού. Μιλάμε για έναν κοινωνικό κύκλο νεαρών ελληνοχριστιανών, μεσοαστών, φοιτητών και απόφοιτων καλών ιδιωτικών σχολείων της αττικής. Είναι οι έλληνες αυτής της κοινωνικής στάθμης που τους επιτρέπει να υιοθετούν κοσμοπολίτικες συνήθειες -δεν ακούνε λαϊκα- αλλά σε κρίσιμες στιγμές εκδηλώνουν την αθεράπευτη ελληνικότητά τους σε όλο της το ρατσιστικό/σεξιστικό κλπ. μεγαλείο.
Το φιλότιμο είναι μία αρετή με θεματοφύλακές της έλληνες άντρες με σφιγμένες τις γροθιές και τα δόντια, μία αίσθηση αδικίας με διαγεγραμμένη την αυτοθυματοποίηση στα πρόσωπά τους. Και σίγουρα οι φίλοι μας, σφίξανε τα δόντια.
Ένα drama σε 3 πράξεις.

Πράξη πρώτη: Ερωτική συνάντηση δύο ετερόφυλων ατόμων, η κοπέλα (Χ. στο εξής) βρισκόταν σε μονογαμική σχέση.
Πράξη δεύτερη: Χωρισμός του «νόμιμου» ζεύγους.
Πράξη τρίτη: ο «σύζυγος» στήνει ενέδρα στον «ανταγωνιστή» με τη βοήθεια του κολλητού/bro που μέχρι τότε έχαιρε της εμπιστοσύνης του «αντιζήλου. Υποκρίνεται πρόθεση για συζήτηση, τον ξυλοφορτώνει.
Έχει ενδιαφέρον να σταθούμε στα λόγια του «απατημένου συζύγου» πριν ξυλοφορτώσει τον «αντίζηλο». «Τι έγινε με την Χ;», «Έμαθα τις έφερες [αυτήν και τη φίλη της] σπίτι σου. Γιατί έτσι; Γιατί έτσι;»
Δίχως ιδιαίτερη προσπάθεια θα διαβάσουμε εδώ την απώθηση της επιθυμίας της ίδιας της Χ. , την απόρριψη κάθε έννοιας δυνατότητας επιλογής ή ευθύνης της για αυτό. Αυτή η διαγραφή της Χ. ως υποκειμένου διαπερνά τον λόγο που ακολούθησε του περιστατικού.
Φορείς του λόγου αυτού γίναν ακόμα και φίλες της, που δεν είχαν την αξιοπρέπεια να την αναγνωρίσουν ούτε ως «πουτάνα», κάτι που έστω θα αναγνώριζε την ύπαρξη ενός υποκειμένου στο άτομο της Χ. Αντ’ αυτού η Χ. αναπαραστάθηκε ως μπαλάκι του πινγκ-πονγκ σε μία αντισφαίριση ανάμεσα σε δύο άντρες.
Δεύτερος άξονας του λόγου που παρήχθη ήταν η «πουστιά» που έπαιξε ο «εραστής» στον «νόμιμο σύζυγο» επειδή οι δύο τους έτυχε να βρεθούν μία ή δύο φορές στην ίδια παρέα.
Εδώ πέρα ας μου επιτραπεί μία ψυχαναλυτικίζουσα παρεκτροπή. Οι άνδρες αισθανόμαστε αμηχανία απέναντι στην ίδια την γυναικεία επιθυμία και έναν πιο «παθητικό» τρόπο απόλαυσης.
Επειδή οι φαντασιώσεις δεν είναι ποτέ πραγματικά ατομικές αλλά πάντα κοινωνικές, έχει νόημα να εξετάσουμε τη δράση του «απατημένου» συζύγου μέσα από την ομάδα με την οποία συστήνουν τις φαντασιώσεις τους, μία ομάδα στην οποία συνυπάρχουν υπακούοντας σε έναν κώδικα των «bros».
Η θέση μου είναι ότι το bro-hood είναι μεταξύ άλλων και μία κοινότητα cis-straight ανδρών για την διαχείριση αυτού του άγχους που στήνεται ακριβώς στην άρνηση της γυναικείας επιθυμίας, την ενοχοποίηση της «παθητικής» απόλαυσης και ως άμυνα απέναντι στην ομοφυλοφιλία. Η ανδρική αυτή κοινότητα χρησιμοποιεί για τη συνοχή της, από τη μία, τη μετουσιωμένη ομοφυλοφιλία, ομοερωτικές ιεροτελεστίες που αποτελούν μία δικλείδα ασφαλείας για τα ποσά ομοφυλοφιλικής επιθυμίας που δεν «μετουσιώνονται» εξολοκλήρου. Από την άλλη, όσο αφορά τις γυναίκες που περιβάλλουν την παρέα τους χρησιμοποιούνται τα συνήθη μέσα της πατριαρχίας αλλά και η ασυνείδητη διαστρέβλωση της αντίληψης της πραγματικότητας όταν η γυναικεία επιθυμία κάνει την εμφάνισή της στο προσκήνιο
Παράλληλα το bro-hood προσπαθεί να επιβάλει μια κοινοτιστική διαχείριση των γυναικείων σωμάτων και επιθυμιών. Περισσότερο, μέσω από μία σειρά ιεροτελεστιών, να αποκτήσει μία αίσθηση του ελέγχου, αφού η δυνατότητα ελέγχου της γυναικείας επιθυμίας είναι στην πραγματικότητα αδύνατη. Σε ένα νοητικό σύστημα καθορισμένων αντιθέσεων: αρσενικό/θηλυκό, υποκείμενο/αντικείμενο, εγκράτειας/ακολασίας, αγνότητα/σπίλωση κοκ οι γυναίκες καταλαμβάνουν θέση αντικειμένου (δεν γίνονται αντιληπτές ως υπεύθυνες για την επιθυμία τους) και αντρικού κεφαλαίου (Bourdieu).
Τα δε σώματά τους μέσω της αγνότητάς τους καθορίζουν τα όρια αυτής της κοινότητας και του κύρους της. Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό αν σκεφτεί κανείς ότι η αγνοτητά τους (δεσμευμένων ή μη) είναι το τεκμήριο ότι κανένας εκτός της κοινότητας ή των κανόνων της δεν κατάφερε να τις διεκδικήσει επιτυχώς.
Υπάρχει λοιπόν μία συνεχής προσπάθειας επιτήρησης της κυκλοφορίας των σωμάτων και της επιθυμίας. Η αντίληψη της γυναικείας σεξουαλικότητας είναι για τους άνδρες της κοινότητας τέτοια που οι γυναίκες θα μπορούσαν να ενδώσουν οποιαδήποτε στιγμή στην ερωτική πρόκληση κάποιου αντίζηλου. Εδώ μάλιστα βλέπουμε πώς επικοινωνεί η ζήλια, που κινητοποιεί την ανάγκη για επιτήρηση, με την καταστατική ομοφοβία της αντροπαρέας.
Αν δεχτούμε αυτό που λέει ο Freud για τη φυσιολογική ζήλια (όπως την ονομάζει) ως το αποτέλεσμα μία απωθημένης ομοφυλοφυλικής επιθυμίας για τον αντίζηλο. Ο άντρας αντί να πει «τον επιθυμώ», μας λέει «αυτή τον επιθυμεί». Και όταν η κοινότητα βουίζει από ομοερωτισμό, αντίστοιχα γίνεται και πλήρης αντιζήλων.
Αν αποδεχτούμε αυτές τις προκείμενες, η έννοια της «πουστιάς» μοιάζει να ταιριάζει απόλυτα στον προδότη αυτής της ανδρικής κοινότητας. Ο Hocquenguem μιλάει για την σύγχυση των ορίων μεταξύ της φιγούρας του ομοφυλοφύλου και του παραβάτη ακριβώς εξαιτίας της αντι-ομοφυλοφυλικής παράνοιας, κάτι που είναι συνεπές όταν έχει διακηρύξει την ανταγωνιστική για «φαλλική» κυριαρχία κοινωνία ως αποτέλεσμα μετουσίωσης της ομοφυλοφυλικής επιθυμίας. Οι άνδρες της ιδιότυπης αυτής κοινότητας βιώνουν τραυματικά αυτήν την στιγμιαία εκδήλωση της γυναικείας επιθυμίας. Η φαντασίωση τους ότι ελέγχουν την κυκλοφορία της γυναικείας επιθυμίας και των σωμάτων τους καταρρέει.
Μπρος σε αυτήν την τραυματική απώλεια ενεργοποιείται η μελαγχολία της κοινότητας για ένα «ένδοξο παρελθόν», αυτό της απόλυτης ανδρικής κυριαρχίας και τιμής. Βιώνοντας την απεδαφικοποίηση που έχει επέλθει από χρόνια αγώνων ενάντια στην έμφυλη καταπίεση οι άντρες για να διατηρήσουν τις ταυτότητές τους κατασκευάζουν νησίδες όπου θα είναι ασφαλείς, όπως οι παρέες.
Ακόμα πιο άμεσα από την ορατή και έντονη γυναικεία επιθυμία όταν εμφανίζεται μπροστά τους, οι νεαροί μεσοαστοί προσπαθούν να επανεδαφικοποιήσουν τις αποκωδικοποιημένες ροές γυναικείων σωμάτων και επιθυμίας στο brohood. Κι αυτή τη φορά η διαδικασία θα είναι πιο βίαιη.
Θα ήταν τρομερά αισιόδοξο η κοινότητα αυτή να επεξεργαζόταν την μελαγχολία της. Αντ’ αυτού, κατά το σύνηθες στα ελληνικά ήθη, η μελαγχολία «κόβει δρόμο» μέσω της παράνοιας (Freud). Έτσι η κοινότητα στο πρόσωπο του παραβάτη παράγει το «έξω» της. Οι κύριοι κίνδυνοι για τη συνοχή αυτής της ανδρικής κοινότητας είναι η γυναικεία επιθυμία, η έκφραση μη μετουσιωμένης ομοφυλοφιλικής επιθυμίας και η μεταξύ των μελών επιθετικότητα. Οι κίνδυνοι αυτοί προσωποποιούνται στον καταπατητή του κώδικα του brohood. Έτσι του αποδίδεται η δολιότητα της γυναικείας επιθυμίας, η «πουστιά» και η εν γένει πρόθεση για καταστροφή της παρέας τους. Επιπλέον, μία σωματική επίθεση ύστερα από ενέδρα είναι κατανοητό ότι παγιδεύει και τον ίδιο τον θύτη σε αναμονή αντιποίνων. Ως εκ τούτου ο άντρας-θύμα της επίθεσης γίνεται de facto αντικείμενο ενδιαφέροντος του θύτη.
Η βία ασκείται εις βάρος του καταπατητή δίκην εξιλαστηρίου θύματος γιατί μεταξύ άλλων κάπως πρέπει να αποκατασταθεί η τάξη στην κοινότητα. Μάλιστα η βιαιοπραγία μεταξύ αντρών προσπαθεί να πείσει κάπως ότι το ζήτημα ήταν εξαρχής μεταξύ αυτών και ότι η γυναίκα δεν έπαιξε κανένα ρόλο. Το ότι η γυναίκα είχε τη δύναμη να επιλέξει είναι τραυματικό και εδώ εισέρχεται ο μηχανισμός της άρνησης.
Επιπρόσθετα έχει ενδιαφέρον να σκεφτούμε το σχήμα απεδαφικοποίησης και βίαιης επανεδαφικοποίησης το οποίο κατά τους Deleuze-Guattari χαρακτηρίζει τον καπιταλισμό. Ο καπιταλισμός απεδαφικοποιεί τις κοινωνίες από τα κατεστημένα εδάφη (προνεωτερική και νεωτερική πατριαρχία) για να τις εδαφικοποιήσει στη συνέχεια ακόμα πιο βίαια σε τεχνητές εδαφικότητες (εν προκειμένω το brohood). Το brohood ως τεχνητή εδαφικότητα έχει νόημα γιατί στήνεται σε μία ολοένα και πιο εντεινόμενη ορατότητα της γυναικείας επιθυμίας. Μπορεί το προικιό δύο γενεών πίσω και οι γάμοι συμφέροντος της μικρο-αστικής τάξης να μην υπάρχουν όπως υπήρχαν μία γενιά πίσω, αλλά είναι ένα νέο έδαφος που πασχίζουν να εγγράψουν την επιθυμία στο σύνολό της για να αποφύγουν το άγχος των απεδαφικοποιημένων ροών. Επίσης αφενός η ανδρική κυριαρχία του brohood δανείζεται την αίσθηση του χρόνου από τον εθνικισμό. Πιστεύει σε ένα ένδοξο παρελθόν από το οποίο έχει εκπέσει, ενώ η ίδια η παρέα-υποκείμενο οφείλει να επανορθώσει για αυτήν την πτώση. (Συγκεκριμένα αναφέρομαι στην αντίληψη του χρόνου σε συνάρτηση με τον εθνικισμό γιατί πρώτα εκεί κάνει την εμφάνισή της κοινωνικά ένας τέτοιος τρόπος αντίληψής του). Αφετέρου, ενώ η παρέα μπορεί να φαντασιώνεται ένα παρελθόν αντρικής τιμής και κυριαρχίας, ο τρόπος τιμώρησης του καταπατητή αντιβαίνει στον κώδικα αντρικής τιμής. (Ο θύτης πλησιάζει τον καταπατητή από πίσω, κρυφά και σε συνεννόηση με ένα άτομο που έχαιρε μέχρι εκείνη την ημέρα της εμπιστοσύνης του θύματος της επίθεσης).
Για αυτά και για ακόμα περισσότερα τις αντροπαρέες, λαϊκές ή μεσοαστικές, δεν μπορούμε να τις αντιμετωπίζουμε τελείως ξέχωρα από το έθνος στο οποίο συστήνονται και σίγουρα όχι χωρίς καχυποψία.
Ενάντια στο φιλότιμο με συναντήσεις που θα καταστρέφουν τα συλλογικά όνειρα του ελληνικού οιδιπόδειου.

 

Rambert
______________________________________________________

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s