Το μυθιστόρημα πέθανε ..


Από την Άννα-Μαρία Αρβανιτίδου

«Το μυθιστόρημα πέθανε!» Είπε το 1938, στο Παρίσι ο απελπισμένος Αυστριακός συγγραφέας Γιόσεφ Ροτ, πρόσφυγας στη Βιέννη, όπως αναφέρει ο Αραγκόν. Μια κραυγή απελπησίας που αφορούσε όχι μόνο το μυθιστόρημα αλλά έναν ολόκληρο κόσμο. Έανς κόσμος που αιμοραγεί ή είναι ήδη νεκρός.

Λόγια που κραυγάζουν και σήμερα. Ο μυθιστοριογράφος έπαψε πια να είναι αυτός που με τη φαντασία του σε ταξιδεύει ανάμεσα στις σελίδες. Δεν είναι πια εκείνη η ολότητα που σκέφτεται και δρα μέσα από το έργο του. Έπαψε πια να είναι αυτή η θεϊκή μορφή που ως παρατηρητής της ζωής και του κόσμου δημιουργεί έναν κόσμο που με επιτακτική ανάγκη γίνετια καταφύγιο για τον ίδιο και τους αναγνώστες του.

Αν ο φόβος του θανάτου του μυθιστοριγράφου υπήρξε τότε, τώρα έγινε βεβαιότητα. Ένα παγκόσμιο γίγνεσθαι και μια πολυσύνθετη επίθεση από τη μηχανική παραγωγή θεάματος κι έμπνευσης έγιναν οι δυο εχθροί του. Κάθε κατάσταση γεμίζει από μια βιομηχανία που παράγει κεφάλαιο κι εγωισμούς.  Κάθε Εγώ και κάθε ανθρώπινη ταυτότητα αμφισβητείται, φάσκει κι αντιφάσκει και διαδέχεται αφηγήσεις που χορταίνουν το αφτί του κοσμου μα όχι το μυαλό του μέσα από μι ακαλοστημένη και τακτοποιημένη οπισθοδρομική διεργασία. Μια ανχρονιστική πορεία που απομακρύνεται από την πραγματικότητα.

Η ολότητα του παλιού μυθιστορήματος απαντούσε σε μια εποχή και σε μια γεωγραφική περιοχή περιορισμένη μέσα σε έναν ανετο ρυθμό εξέλιξης. Ανταπορκινόταν σε γεγονότα του παρελθόντος ή του μέλλοντος, με χαρακτήρες μοναδικούς, οριστικούς, φαντασιακούς πολλές φορές, άλλωτε με εμπειρία κι άλλωτε με γνώση. Σίγουρα όμως δεν ήταν αυτή η ολότητα που ήταν ο ίδιος ο συγγραφέας μιας και το Εγώ που πρόβαλαν ήτνα αρκετό γι αν ατους εξασφαλίσει μια πορεία στο χρόνο.

Ύστερα από τη διάσπαση των κλειστών τάξεων στον καπιταλιστικό κόσμο του ελεύθερου συναγωνισμού, ο άνθρωπος βρίσκεται μόνος» εύλογα τονίζει ο Ερνστ Φίσερ. Μαζί με αυτό ακολουθεί και η διαμόρφωση μιας προσοπικότητας καθώς και μια διεργασία αποπροσοποποίησης ή επαναπροσδιορισμού. Ο άνθρωπος παύει να ορίζεται από το «Είναι» κι ορίζεται από το «Έχειν» γεγονός που προβάλει κι εντείνει την ίδια του την αλλοτροίωση. Μια αλλοτρίωση που οδηγεί στην αποξένωση και στην κατάργηση. Μια αλλοτρίωση που οδηγεί στην απώλεια της ίδιας της ταυτότητας του ατόμου και μένει μόνο ένα είδωλο στον καθρέφτη. Κλονίζεται λοιπόν η ατμική συνείσηση και κατ’επέκταση η συνολική που κάποτε έκανε τον άνθρωπο ολότητα. Ο καθρέφτης χάνει το διττό του ρόλο κ κι επικεντρώνεταις τα συμβατικά εξωτερικά χαρακτηριστικά του ατόμου.

Αυτή η τρομακτική διάσπαση του κοινωνικού ατόμου οδηγεί την κοινωνία σε μια κωμωδία δίχως έλεος. Ας είμαστε ακριβείς, όμως. Σε μια τρομακτική κωμωδία. Ο άνθρωπος γίνεται άλλος (Ρεμπώ) και χάνει ακόμα και τη διχασμένη προσωπικότητα που είχε πριν την ολοκληρωτική διάσπαση. Ο άνθρωπος γίνεται πρόβλημα για τον ίδιο του τον εαυτό κι ο μυθιστοριογράφος έχει ήδη πεθάνει.


Από:http://www.nostimonimar.gr/to-mythistorima-pethane/

Σαράντα χρόνια μετά…


RAF-Logo.svg

Το 1977 θεωρείται η χρονιά της κορύφωσης του αντάρτικου πόλης στην τότε δυτική γερμανία. Πράγματι, από πολλές απόψεις, με βάση τα τωρινά δεδομένα (ιδεολογίες, αντιλήψεις) το λεγόμενο «γερμανικό φθινόπωρο» μοιάζει αδιανόητο. Η απαγωγή του βιομήχανου Schleyer από πυρήνα της r.a.f. («τμήμα του κόκκινου στρατού») με την προοπτική της ανταλλαγής του με την απελευθέρωση κρατούμενων / αιχμάλωτων της οργάνωσης· η απόρριψη οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης απ’ την τότε δυτικογερμανική κυβέρνηση του Helmut Schmidt και η συνακόλουθη δολοφονία του Schleyer · στη συνέχεια η αεροπειρατεία σε πτήση της Λουφτχάνσα στις 13 Οκτώβρη (του 1977), οργανωμένη απ’ το “λαϊκό μέτωπο της Παλαιστίνης”, με το ίδιο αίτημα (την απελεύθερωση των μελών της r.a.f.) , η προσγείωση του αεροπλάνου μετά από πολλές ενδιάμεσες στάσεις στο Μογκαντίσου της Σομαλίας, και η τελική επέμβαση των «ειδικών δυνάμεων» της γερμανικής στρατοαστυνομίας· η ταυτόχρονη δολοφονία στα περιβόητα «λευκά κελιά» των Gudrun Ensslin, Andreas Baader και Jan-Carl Raspe που πουλήθηκαν σαν “αυτοκτονίες” – το ίδιο θα γινόταν και με την Irmgard Möller (αλλά αυτή επέζησε): αυτά τα γεγονότα και ένας εξαιρετικά ευρύς διεθνής ορίζοντας υποστήριξης ή αντίθεσης με το (γερμανικό και όχι μόνο) αντάρτικο πόλης συνθέτουν ένα παρελθόν βολονταριστικό, ηττημένο, ξεχασμένο· ηρωϊκό και πένθιμο.

Τέτοιο θα παρέμενε αν ο νυν γερμανός πρόεδρος Steinmeier δεν θεωρούσε μνημόσυνη υποχρεώσή του να ζητήσει χτες απ’ τα παλιά μέλη της r.a.f. (ανθρώπους που έκαναν πολύχρονες ποινές στις φυλακές…) «να μιλήσουν». Με την ασφάλεια της απόστασης 4 δεκαετιών ο Steinmeier υπονοεί ότι υπάρχουν “σκοτεινά μυστικά” στη δράση της r.a.f. Και τέτοια μυστικά σαν αυτά που υπονοεί μόνο ενός είδους θα μπορούσαν να είναι: ότι οι αντάρτες πόλης της δεκαετίας του ’70 ήταν «πράκτορες». Τίνος; Προφανώς κάποιων «ανατολικών» μυστικών υπηρεσιών.

Θα ήταν προτιμότερο και χρησιμότερο αν ο γερμανός πρόεδρος ενδιαφερόταν για την αποκάλυψη των μυστικών υπηρεσιών (ενδεχομένως και φραξιών των γερμανικών τέτοιων) πίσω απ’ τις «σφαγές στο ψαχνό» που είναι η ανεπίσημη κρατική πολιτική εδώ και μια 15ετία τουλάχιστον. Γιατί αν οι αντάρτες πόλης στα ‘70s ήταν «πράκτορες», αυτό θα το είχαν ανακαλύψει είτε τότε είτε αργότερα (ας πούμε μετά την «πτώση του τείχους» και την απαλλοτρίωση των αρχείων της Stasi) οι υπηρεσίες του κράτους του.

Το γεγονός είναι σκληρό, και ενοχλεί αναδρομικά ακόμα και μετά από τόσα χρόνια: το αντάρτικο πόλης στα πρώτα χρόνια της δράσης του, στα ‘70s, και όχι μόνο στη γερμανία, ήταν τόσο αυθεντικό ώστε όλα τα λαγωνικά της συκοφάντισης δεν κατάφεραν να βρουν τις “σκιές” που έψαχναν. (Αργότερα, όταν οι διάφορες μυστικές υπηρεσίες άρχισαν να μαθαίνουν και κατάφεραν να διαβρώνουν με επιτυχία, τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν, στον έναν ή στον άλλο βαθμό.)

Προφανώς ο κυρ Steinmeier δεν θέλει να αποκαλύψει το πως δουλεύουν σήμερα (ή πριν 10 ή 20 χρόνια) οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες. Θέλει μόνο να ρίξει αναδρομικά λάσπη στην Meinhof, στην Ensslin, στον Raspe, στον Baader, και σε αρκετούς άλλους. Ζωντανούς ή νεκρούς. Θα κερδίσει κάτι η ολιγαρχική «δημοκρατία» έτσι; Μόνον αυτήν την πάντα χρήσιμη επιβεβαίωση: όχι μόνο ότι πάντα κατατρόπωνε τους επαναστάτες εχθρούς της, λιγότερους ή περισσότερους, αλλά κυρίως ότι αυτοί ήταν «κάτι άλλο», με τιποτένια κίνητρα…

Και πάλι ο Benjamin: …Το χάρισμα να αναζωπυρώνει τη σπίθα της ελπίδας στο παρελθόν έχει εκείνος μόvο ο ιστορικός που είναι απόλυτα πεισμένος ότι ούτε ακόμη και οι νεκροί δεν θα ‘ναι ασφαλείς από τον εχθρό, εάν αυτός νικήσει. Και ο εχθρός αυτός δεν έχει πάψει να νικά.


Aπό:http://www.sarajevomag.gr/wp/2017/10/saranta-chronia-meta/

Μόνο η αλληλεγγύη μπορεί να κερδίσει την αδικία…


Επιμέλεια – Φωτογραφία: Χρήστος Διαμάντης

Φυσικά και φταίει η μυωπία μας, που καταφέρνουμε να ξεχωρίζουμε, χωρίς να γνωρίζουμε, τους ανθρώπους σε χρήσιμους και άχρηστους, σε καλούς και κακούς. Ωστόσο, αν το καλοσκεφτούμε,  θα καταλήξουμε ότι δεν υπάρχει μέσα μας τίποτε πιο πρωτόγονο, δυνατότερο και πιο ακατανόητο από το ένστικτο.

Είναι η ουσία μας και, στην κυριολεξία, η ουσία του ανθρώπινου είδους. Τη στιγμή που ακούστηκε στην –  κατάμεστη από κόσμο –  αίθουσα η αρνητική απόφαση από τον πρόεδρο του εφετείου, τα μάτια κάποιων δάκρυσαν και η αίθουσα γέμισε με φωνές. Το κλίμα ήταν φορτισμένο: «ες, ες μπάτσοι δικαστές». Η αίθουσα είχε κι απ’ αυτούς κι έσπρωχναν και χτυπούσαν το συγκεντρωμένο κόσμο και, παράλληλα, ο εισαγγελέας εφετών, καθήμενος αναπαυτικά, απολάμβανε, κοιτάζοντας το θέαμα μ’ ένα ελαφρύ ειρωνικό μειδίαμα στα χείλη.

Αυτή είναι η εικόνα της ανεξάντλητης δίψας του μίσους, της κυριαρχίας και η ηδονή της καταστροφής. Με άλλα λόγια εκείνο που ονομάζουμε «κακό», αλλά κατά βάθος δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μόνο ένα συστατικό της καταπληκτικής δικαιοσύνης του συστήματος. Βέβαια, εξαιρετικά ανόητη δικαιοσύνη, όπως και το σύστημα, γιατί, αγαπητέ μου άνθρωπε, αν θα μπορούσες να ζήσεις με μόνο σκοπό να κάνεις κακό στους όμοιούς σου, λειτουργώντας φασιστικά, θα αποτύγχανες. Διότι αυτό που έχει πεθάνει μέσα μας πριν από χιλιάδες χρόνια – και ίσως είναι το μόνο πράγμα που τώρα πια ούτε κι ο θεός δεν μπορεί να επηρεάσει – είναι η ενστικτώδης ανυπακοή.

Τραβάτε, λοιπόν, στο χαμό σας!
«Και τι δεν κάνατε για να με θάψετε, όμως ξεχάσατε πώς ήμουν σπόρος».

Μόνο η αλληλεγγύη μπορεί να κερδίσει την αδικία.

Λευτεριά σε όλους μας.


Aπό:http://www.nostimonimar.gr/mono-i-allilengyi-bori-na-kerdisi-tin-adikia/

Από την μια… κι από την άλλη …


Από την μια,

  • στις ΗΠΑ, σχεδόν ένας στους πέντε κατοίκους (κάπου 45 εκατομμύρια ψυχές) ζη κάτω από το όριο της φτώχειας,
  • στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Unicef για το 2016, περισσότερα από τα μισά παιδιά ζουν σε συνθήκες υλικής αποστέρησης,
  • στην Ισπανία, το κράτος ανέλαβε να διασώσει την αμαρτωλή τράπεζα Bankia, φορτώνοντας τις πλάτες των πολιτών με 32 δισεκατομμύρια ευρώ,
  • στην Γερμανία, σχεδόν ένας στους τέσσερις εργαζόμενους ζη κάτω από το όριο της φτώχειας, αναλογία πρωτοφανής για ανθρώπους που δεν είναι άνεργοι, γεγονός που πιστοποιεί τον εξευτελισμό τής αμοιβής τής εργασίας,
  • στην Μεγάλη Βρεττανία, σχεδόν δυο στους τρεις πολίτες δηλώνουν ότι δυσκολεύονται -λιγώτερο ή περισσότερο- να εξυπηρετήσουν με συνέπεια τις οικογενειακές τους υποχρεώσεις,
  • στην Βουλγαρία, το 2012, ο υπουργός οικονομικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σίμεον Τζάνκοφ παρέδωσε την ηλεκτρική ενέργεια σε ξένους επενδυτές, γεγονός που αύξησε τους λογαριασμούς των νοικοκυριών σε ύψη μεγαλύτερα από την χορηγούμενη βασική σύνταξη,
  • περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του πλανήτη, οι οποίοι υποφέρουν από έλλειψη βασικών αγαθών (τροφή, νερό κλπ) ζουν σε περιοχές πλούσιες αλλά ρημαγμένες από την εκμετάλλευση ή τους πολέμους.
Από την μια, στην Νέα Υόρκη…

Από την άλλη,

  • στις ΗΠΑ, οι διευθυντές των είκοσι μεγαλύτερων εταιρειών, οι οποίες δραστηριοποιούνται στον χώρο των επενδυτικών αμοιβαίων κεφαλαίων, έχουν μέση μηνιαία αμοιβή κάτι λιγώτερο από εκατό εκατομμύρια δολλάρια,
  • στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Κομμισσιόν για το 2016, το πλουσιώτερο ένα πέμπτο του πληθυσμού έχει συνολικά εισοδήματα 6,5 φορές υψηλότερα από το φτωχότερο ένα πέμπτο,
  • στην Ισπανία, ο μεγαλοκουμανταδόρος τής αμαρτωλής τράπεζας Bankia Αουρέλιο Ιθκιέρδο πήρε αποζημίωση λόγω συνταξιοδοτήσεως 7,6 εκατομμύρια ευρώ,
  • στην Γερμανία, η μέση αμοιβή των επί κεφαλής των τριάντα μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών αυξήθηκε κατά 62% μέσα σε μια πενταετία,
  • στην Μεγάλη Βρεττανία, η περιουσία των χιλίων πλουσιώτερων πολιτών τετραπλασιάστηκε κατά την τελευταία εικοσαετία,
  • στην Βουλγαρία, το 2013, ο λαϊκός ξεσηκωμός ανάγκασε τον πρωθυπουργό Μπόικο Μπορίσοφ να αποπέμψει τον υπουργό οικονομικών και αντιπρόεδρο της κυβέρνησής του, ο οποίος προσλήφθηκε αμέσως ως καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ,
  • περισσότερο από το μισό τού παγκόσμιου πλούτου βρίσκεται συγκεντρωμένο στα χέρια μόλις πενήντα χιλιάδων ανθρώπων.

Παράλληλα,

  • ενώ κατά την δεκαετία της κρίσης περισσότεροι από δέκα εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχασαν τα σπίτια τους λόγω κατασχέσεων, οι λεφτάδες όλου του κόσμου συναγωνίζονται για το πολυτελέστερο σπίτι και το πολυτελέστερο γιωτ,
  • ενώ κατά την δεκαετία της κρίσης η αμοιβή της εργασίας μειώθηκε παγκοσμίως, ο συνολικά παραγόμενος πλούτος (αυτό που αδόκιμα λέμε «παγκόσμιο ΑΕΠ») αυξήθηκε από 63 τρισ. δολλάρια σε 74 τρισ. δολλάρια, ήτοι κατά 17,5% περίπου,
  • ενώ κατά την δεκαετία της κρίσης αυξήθηκαν κατακόρυφα οι άνθρωποι που προσπαθούν να επιβιώσουν σε συνθήκες φτώχειας, οι εκατομμυριούχοι που καταγράφονται στην περίφημη λίστα Forbes υπερδιπλασιάστηκαν (από 946 το 2007 έφτασαν τους 2.043 το 2017), όπως συνέβη και με την συνολική περιουσία τους (από 3,5 τρισ. δολλάρια έφτασε τα 7,7 τρισ.),
  • ενώ κατά την διάρκεια της κρίσης τα κέρδη των δέκα μεγαλύτερων φαρμακευτικών εταιρειών του πλανήτη αυξήθηκαν σε σημείο να υπερβούν αθροιστικά τα σαράντα δισ. δολλάρια ετησίως, η εξαθλίωση των απλών ανθρώπων έγινε αιτία επανεμφάνισης λοιμωδών νοσημάτων εδώ και πολλά χρόνια εξαφανισμένων, ακόμη και σε χώρες του πρώτου κόσμου.

 

Από την άλλη, στο Μουμπάι…

Κι ενώ, όπως δείχνουν όλα αυτά, οι πλούσιοι συνεχίζουν να πλουτίζουν ακόμη και στην περίοδο της κρίσης, η ελπίδα για την πολυθρύλητη παγκόσμια ειρήνη όσο πάει και ξεθωριάζει, γεγονός που συνιστά χαστούκι της Ιστορίας στα μούτρα του Φρήντμαν και του Φουκουγιάμα. Αντίθετα απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, με δεδομένο ότι τα αίτια όλων των πολέμων είναι οικονομικά, η οπισθοχώρηση του σοσιαλισμού και η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση κάθε άλλο παρά μείωσαν τις συγκρούσεις. Όπως σημείωνε εδώ και εβδομήντα χρόνια ο πολιτειακός οικονομολόγος Κλάρενς  Έντγουιν Αίυρες στο έργο του «Το θείο δίκαιο του κεφαλαίου», μπορεί οι πόλεμοι να οφείλονται στην επιθανάτια αγωνία του καπιταλισμού αλλά ταυτόχρονα παρατείνουν αυτή την αγωνία.

Έτσι, λοιπόν, όσο κι αν πολλοί επιμένουν να την θεωρούν ουτοπική, η μόνη ελπίδα να αντιστραφεί η κατάσταση είναι να επαναστατήσουν οι πολλοί κατά των ελαχίστων και να επιβάλουν τις αξίες που περιλαμβάνονται στον απλό όρο ανθρωπιά, τις αξίες που δεν συνάδουν με την καπιταλιστική βαρβαρότητα, τις αξίες που απορρίπτουν μετα βδελυγμίας την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Μπορεί κάτι τέτοιο να φαντάζει από εξαιρετικά δύσκολο μέχρι αδύνατο αλλά γίνεται πανεύκολο υπό την προϋπόθεση ότι οι πολλοί  θα συνειδητοποιήσουν την δύναμή τους και θα πάψουν να ονειρεύονται την έλευση ενός μεσσία που θα τους πάρει από το χέρι και θα τους οδηγήσει στην γη της επαγγελίας.

Στο κάτω-κάτω, αν κάτι θα έπρεπε να θεωρείται αδύνατο, αυτό είναι η συγκέντρωση του παγκόσμιου πλούτου στα χέρια μερικών χιλιάδων ανθρώπων και όχι η διανομή του σ’ εκείνους που τον παράγουν. Κάνω λάθος;


Από:http://teddygr.blogspot.gr/2017/10/blog-post_19.html