Η ζούγκλα των πόλεων …


Στο ελληνικό σινεμά μέχρι την έλευση του ΝΕΚ και στην ελληνική επαρχία μέχρι λίγο πιο μετά, η πόλη είναι τόπος απωλείας. Στην πόλη χάνεσαι, μαρκαλεύεσαι, στην πόλη σε πιάνουνε κώτσο οι επιτήδειοι.

Η εικόνα της πόλης που προβαλλόταν αδιάκοπα στα αναρίθμητα σινεμά της δύσοσμης επαρχίας του ’50 και του ’60 ήτανε λοιπόν εικόνα τουλάχιστον αποθαρρυντική: καλύτερα στο χωριό με τον χωροφύλακα και τον παπά, παρά σε αυτή τη ζούγκλα. Ώσπου ο μαιτρ του προφανούς και του εξώφθαλμου ονόμασε την ταινία του «Ζούγκλα των πόλεων» και λίγο μετά το ελληνικό σινεμά άλλαξε σελίδα. Όμως η ελληνική κοινωνία θα έπρεπε να περιμένει από τη μια την Πολιτιστική Πρωτεύουσα για να αποδεχθεί την αμαρτωλή Σαλονίκη των αόρατων νεκρών και της βυθισμένης τοπογραφίας και από την άλλη τους Ολυμπιακούς για να κοιτάξει την Αθήνα κατάματα χωρίς να μινυρίζει «τσιμεντούπολη, τσιμεντούπολη, τσιμεντούπολη».

Γιατί η Ελλάδα της αστυφιλίας μισούσε τόσο πολύ τις πόλεις; Κάποιες απαντήσεις προσπάθησα να δώσω εδώ, κυρίως με ιδεολογικούς όρους: προσπάθησα να καταλάβω αυτό το μίσος ως έναν συλλογικό ιδεασμό. Υπάρχουν όμως κι άλλοι τρεις παράγοντες:

Η πόλη γινόταν αντιληπτή στον κόσμο της επαρχίας ως τόπος ελευθεριότητας. Και ναι μεν για τους άντρες, παντρεμένους ή μη, αυτό δεν ήταν ακριβώς μεμπτό ή ιδιαιτέρως προβληματικό τις δεκαετίες του ’50 και του ’60. Άλλωστε οι επαρχιώτες που κατεβαίνουνε στην πόλη για δουλειές ήτανε κοινός τόπος τουλάχιστον από τη δεκαετία του ’20. Το πρόβλημα ήταν ότι στην πόλη υπήρχαν οι κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθεί — όπως και όσο — και η γυναικεία ελευθεριότητα, και μάλιστα μπροστά σε χιλιάδες αδιάφορα μάτια αλλά ταυτόχρονα μακριά από το πανοπτικό του χωριού.

Επίσης, τουλάχιστον αν πιστέψουμε όσα λέγαν οι παλιότεροι και όσα έβλεπαν στο σινεμά — και πώς αυτά τα δύο αλληλεπιδρούσαν, οι πόλεις ήταν επικίνδυνες για ακόμα έναν λόγο: επειδή εκεί όλοι έκαναν ναρκωτικά. Μην πάει ο νους σας στην κόκα ή στην πρέζα ή έστω στο μαυράκι· αυτά τα έμαθε το σινεμά τη δεκαετία του ’80: τότε εννοούσαν το βερμούτ και την μπύρα, το κρασί και το τσιγάρο. Κι αυτά ήταν επικίνδυνα ναρκωτικά γιατί έριχναν τις αναστολές κι οδηγούσαν στην ελευθεριότητα αλλά κυρίως γιατί η κατανάλωσή τους λειτουργούσε ως διαπίστευση χειραφέτησης. Κι αν μισεί κάτι η ελληνική κοινωνία, με τα βαθιά αγροτοποιμενικά ήθη της, είναι να αυτοπροσδιορίζεσαι («ψώνιο») και να είσαι ελεύθερος: να κάνεις «ό,τι σου καπνίσει».

Ο τρίτος παράγοντας που έκανε τις πόλεις μισητές είναι δίκοπος. Από τη μια στις πόλεις δεν είχες όνομα, ήσουν ευάλωτος. Αξίζει να θυμόμαστε ότι οι περισσότεροι θεατές των ελληνικών ταινιών θα ταυτίζονταν (θέλοντας και μη) με την Παγώνα, δούλα και ψυχοκόρη στο διαμέρισμα, ή με τον απλοϊκό βλάχο που κουβαλάει κότες στο ΚΤΕΛ. Αυτό έλεγε ολόκληρη η ποπ κουλτούρα τότε: «πήγαινε στην πόλη άμα κοτάς και γίνε τύπος, χάσε το όνομά σου και γίνε καρικατούρα». Με δυο λόγια: στην πόλη είσαι ευάλωτος. Αν όμως η ανωνυμία και η αδιαφορία των πόλεων είναι η μία κόψη, η άλλη είναι η πολύ πραγματική συνωμοσία σιωπής των μικρών χωριών και των όχι και τόσο μικρών πόλεων: τη μοίρα του Άλεξ στη Βέροια, των γυναικών που βιάστηκαν στην Ξάνθη και του Γιακουμάκη στα Γιάννενα δεν την έγραψε ούτε η ανωνυμία ούτε κάποιος μέσα στην «απρόσωπη τσιμεντένια ζούγκλα».

Ο πίνακας είναι του Mitch Griffiths με τίτλο Inebriated Nation.


Από:http://sraosha2.blogspot.gr/2017/09/blog-post_14.html

ΤΟ ΑΣΥΛΟ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ …


Το 1936, ο Άρθουρ Καίσλερ επισκέφτηκε το αρχηγείο του Φράνκο στη Σεβίλη ως δημοσιογράφος, στην πραγματικότητα σταλμένος από την Κομιντέρν, την Τρίτη Διεθνή, προκειμένου να συλλέξει στοιχεία για τη βοήθεια που παρείχε η φασιστική Ιταλία στους Φρανκιστές. Όταν ένας γερμανός πράκτορας αποκάλυψε τον ρόλο του, ο Καίσλερ απέδρασε στη Γαλλία. Επέστρεψε στην Ισπανία τον επόμενο χρόνο ως ανταποκριτής της εφημερίδας News Chronicleαλλά συνελήφθη από τους εθνικιστές του Φράνκο στη Μάλαγα, καταδικάστηκε σε θάνατο και φυλακίστηκε στη Σεβίλη, περιμένοντας την εκτέλεσή του· κάθε πρωί, οι μελλοθάνατοι κρατούμενοι ξυπνούσαν και διαπίστωναν ποιοι συγκρατούμενοί τους είχαν εκτελεστεί. Προς το τέλος του 1937, εκδόθηκε στη Βρετανία, ως αντάλλαγμα για την απελευθέρωση της γυναίκας ενός σημαντικού στελέχους της φρανκικής αεροπορίας. Η γυναίκα του  Dorothy Ascher, με την οποία βρισκόταν ήδη σε διάσταση, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απελευθέρωσή του· οι προσπάθειές τους ωστόσο να αναβιώσουν τον έτσι κι αλλιώς σύντομο γάμο τους δεν ευοδώθηκαν.

220px-SpanishTestament

Απόσπασμα από το βιβλίο: Άρθουρ Καίστλερ, Ισπανική διαθήκη, μετάφραση: Ανδρέα Ρικάκη, Κάκτος.

* * *

Πέμπτη, 1η του Απρίλη

Έλαβα μαζεμένα: την Αυρηλία του Νερβάλ, το Πουγιοντόλ του Μπουνίν και το Ολάλα του Στήβενσον. Έχω λοιπόν: καλή τροφή, κρασί, τσιγάρα, καθαρά ασπρόρουχα κι ωραία βιβλία· δεν έχω: υλικά προβλήματα, καυγάδες με τους εκδότες μου, τους συντάκτες μου και τους συναδέλφους μου. Κοιτάζοντας τα πράγματα λογικά, όλα θα πήγαιναν καλά, αν έλειπε ο φόβος. Πιστεύω ότι αν αυτή η αβεβαιότητα σταματούσε, κι αργότερα έπαιρνα την άδεια να βγαίνω με τους άλλους στην αυλή, θα μπορούσα πολύ εύκολα να συνηθίσω τη ζωή εδώ μέσα.

Όταν διαβάζω, τα ξεχνάω όλα για ώρες κι είμαι πραγματικά ευχαριστημένος κι ευτυχισμένος. Μετά, ξαναθυμάμαι το γράμμα κι όλο τον οίκτο που εκφράζει και νιώθω, για να το πούμε έτσι, αναγκασμένος από τις περιστάσεις να είμαι δυστυχής.

Αναλογίζομαι πώς θα φαντάζεται η γυναίκα μου την τύχη μου κι ο οίκτος μου αντανακλά στον δικό της, γίνεται η ηχώ που αντιλαλεί μιαν άλλη ηχώ.

Συλλαμβάνω τον εαυτό μου να έχει τύψεις κάθε φορά που νιώθει άνετα. Ένας φυλακισμένος πρέπει να υποφέρει.

Θα πρέπει να είναι μεγάλο βάρος για τους νεκρούς, όταν οι ζωντανοί τούς σκέπτονται.

Παρασκευή, 2 του Απρίλη

Τι θησαυρούς ανακαλύπτει κανείς μέσα σε βιβλία σχετικά άγνωστα όταν, κάτω από ορισμένες περίεργες συνθήκες, αποκτά τη συνήθεια να διαβάζει προσεκτικά.

Ο Ζεράρ ντε Νερβάλ πέρασε τη μισή του ζωή σ’ ένα άσυλο σχιζοφρενών· ένα κομμάτι του βιβλίου που διαβάζω, το έγραψε ανάμεσα σε δύο κρίσεις τρέλας, κι ένα κομμάτι, στη διάρκεια της κρίσης. Περιέχει σελίδες ατέλειωτες με παράλογα οράματα και το θέμα της διήγησης είναι η προσωπική του αμφιταλάντευση ανάμεσα στην αρρώστια και στη λογική. Μια μέρα η κατάστασή του φαίνεται να καλυτερεύει αποφασιστικά, το μυαλό του είναι καθαρό. Τον διώχνουν απ’ το άσυλο, βρίσκεται απένταρος, άστεγος, χωρίς πανωφόρι, σέρνεται μέσα στους δρόμους του Παρισιού, στις παγερές νύχτες, αντί να συνεχίζει μέσα στο καλοζεσταμένο τρελοκομείο τα παρδαλά του οράματα. Αναίσθητος σχεδόν απ’ την κούραση, παραπονιέται ότι, όταν κερδίζεις αυτό που οι άνθρωποι ονομάζουν λογικό, καταλαβαίνεις πως η απώλειά του δεν ήταν και τόσο φοβερή.

Τον βρήκαν κρεμασμένο στα τριάντα πέντε του χρόνια.

Θα ‘θελα να ξέρω αν κρεμάστηκε σε στιγμή τρέλας ή λογικής.

Ο εξωτερικός κόσμος μού φαίνεται όλο και περισσότερο ψεύτικος.

Καμιά φορά, πιστεύω πως ήμουν ευτυχισμένος άλλοτε. Δεν έχουμε μόνο ψευδαισθήσεις για το μέλλον, αλλά και για το παρελθόν.

* * *

Prisoner_Reading,_Singapore_1942_Art.IWMART1574752

Εικόνα εξωφύλλου: Κρατούμενος που διαβάζει, Ronald William Fordham Searle, 1942

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Τσακνιάς


Από:https://dimartblog.com/2015/11/15/in-sanity/

Επάγγελμα: καθαριστής δολοφόνων…


Μεγάλες εταιρείες διαφήμισης και δημοσίων σχέσεων αναλαμβάνουν συχνά να «ξεπλύνουν» τα εγκλήματα αιμοσταγών καθεστώτων. Σύντομα, κάποιες θα βρεθούν αντιμέτωπες με το πιο δύσκολο έργο του αιώνα: να καλλωπίσουν την εικόνα της Σαουδικής Αραβίας.

Το να αποκεφαλίζεις ανθρώπους και να τοποθετείς τα ακέφαλα σώματά τους σε μεγάλους σταυρούς συνήθως δεν ευνοεί την εικόνα σου σε διεθνές επίπεδο.

Εάν βομβαρδίζεις καθημερινά γυναικόπαιδα σε γειτονικές χώρες και ευθύνεσαι για τη μεγαλύτερη επιδημία χολέρας στη σύγχρονη ιστορία, επίσης ενδέχεται να αντιμετωπίσεις προβλήματα με το «ίματζ».

Οταν, τέλος, ο Αμερικανός πρέσβης στη χώρα σου στέλνει απόρρητα τηλεγραφήματα στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ στα οποία υποστηρίζει ότι χρηματοδοτείς τρομοκρατικές οργανώσεις σε διάφορα σημεία του πλανήτη, ίσως δυσκολευτείς να πάρεις το Νόμπελ Ειρήνης (αν και κάποιοι έχουν αποδείξει ότι είναι εφικτό).

Ολες αυτές οι κατηγορίες, που βαραίνουν εδώ και δεκαετίες τη Σαουδική Αραβία, άφηναν αδιάφορο τον οίκο του Σαούντ, που ηγείται σε ένα από τα πιο αντιδραστικά, θεοκρατικά καθεστώτα που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Καθώς όμως οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες, από τον Τραμπ μέχρι τη Μέρκελ και την Τερέζα Μέι, σχηματίζουν ουρά για να πουλήσουν στους Σαουδάραβες τα οπλικά τους συστήματα, ο νέος ηγέτης του βασιλείου αισθάνθηκε την ανάγκη να εξωραΐσει λίγο την εικόνα της χώρας – κάτι ανάμεσα στο πρόχειρο συγύρισμα που κάνουμε όταν έρχονται απροειδοποίητα επισκέπτες και στον ρόλο του Χάρβεϊ Καϊτέλ στην ταινία Pulp Fiction, που έπρεπε να καθαρίσει τα μυαλά που είχαν γεμίσει το πίσω μέρος του αυτοκινήτου των πρωταγωνιστών.

Συνέχεια

Ο Οργουελ «ζει» στο πορτοφόλι σου …


Του Δημήτρη Κούλαλη

ΕΛΛΟΓΑ ΠΑΡΑΛΟΓΑ

«Η κατάργηση των μετρητών (…) θα πρέπει να εκληφθεί ως μακροπρόθεσμο σχέδιο και δεν συνιστά άμεση μετατόπιση σε μια κοινωνία χωρίς μετρητά.(…) Η διαδικασία κατάργησης θα ήταν πιο ελκυστική εάν βασιζόταν σε μεμονωμένες επιλογές των καταναλωτών και στη βάση κέρδους- κόστους -καθώς- φαίνεται εξ ολοκλήρου ακίνδυνη -ωστόσο- χρειάζεται προσαρμογή (και) σε πολιτικό επίπεδο. -Κι αυτό γιατί- μπορεί να υπάρξουν δικαιολογημένες αντιρρήσεις. (…) Η δυσαρέσκεια των οικογενειών και των μικρών επιχειρήσεων μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικές εντάσεις (…) επομένως, σε απώλειες- όσον αφορά- το ΑΕΠ. (…) Σε κάθε περίπτωση,  -η προσπάθεια-  να επιβληθεί η κατάργηση με διάταγμα πρέπει να αποφευχθεί, δεδομένης της δημοφιλίας των μετρητών. Χρειάζεται ένα στοχευμένο πρόγραμμα ευαισθητοποίησης ώστε να αρθεί η καχυποψία σχετικά με την κατάργηση».

Αυτά είναι μερικά μόνο απ’ όσα επεσήμανε σε Έκθεσή  του («The Macroeconomics of De- Cashing» )το ΔΝΤ στις 27/3/2017.

***

Η συζήτηση για την κατάργηση των συναλλαγών με μετρητά εισήλθε δυναμικά στο προσκήνιο τα τελευταία 2 χρόνια, μεσούσης της παγκόσμιας ύφεσης και με ένα γιγάντιο χρέος να εκκρεμεί.  Έπειτα από την αποτυχία των μέτρων που πάρθηκαν για τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού τομέα (ποσοτική χαλάρωση, κεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος με κρατικά κονδύλια από τις ΚΤ κ.ά.), άρθρα «ειδικών» που μιλούν για «οικονομική επανάσταση», αναλύσεις και σωρεία διαφημιστικών μηνυμάτων από τράπεζες κατέκλυσαν τον δημόσιο λόγο. Ως επιστέγασμα αυτών, ήλθαν στη συνέχεια οι επισημάνσεις στο Νταβός της Ελβετίας πέρυσι και φέτος, περί του επωφελούς, όπως υποστήριξε η πρόεδρος του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αναγκαίου και αναπόφευκτου χαρακτήρα αυτής της εξέλιξης.

Συνέχεια