Λευκές οι νύχτες του εμπορεύματος…


Λευκές οι νύχτες του εμπορεύματος…

…όποια θέση κι αν έχει κανεις ως προς το έργο της Χάννα Άρεντ, κι εγώ κρατώ μια εξόχως κριτική θέση, στην ταύτιση Κακού και κοινότοπου έχει σε κάθε περίπτωση δίκιο. Εγώ θα το έθετα κάπως αλλιώς• δε θα έλεγα ότι το κακό είναι κοινότοπο, αλλά ότι το κοινότοπο είναι το κακό — δηλαδή ακριβώς η μορφή της συνείδησης και γενικά του πνεύματος που προσαρμόζονται στον κόσμο ως έχει, που υπακούουν στην Αρχή της Αδράνειας. Η δε Αρχή της Αδράνειας, ιδού το πραγματικά θεμελιωδώς Κακό.
— T.W. Adorno

Μπορεί η Αρχή της Αδράνειας να μην είναι εμμενώς το θεμελιώδες κακό, ωστόσο εμπεριέχει μέσα της τον αγώνα της επίτευξης συμφιλίωσης με τον κόσμο καθώς αυτός διαρκώς αλλάζει. Και στην αλλαγή αυτή, το να θέλει κανείς να παραμείνει στάσιμος αναγκαστικά κινείται• μεταμορφώνεταi σε αυτό το ελάχιστο σημείο απαραίτητο για την συνέχιση του κόσμου όπως είναι. Ακριβώς στην προσπάθειά του να μην αλλάξει, αλλάζει, με τον τρόπο που το πλαίσιο του επιτρέπει επιβεβαιώντας την ολότητα η οποία εμπεριέχεται σε αυτό το σημείο και ταυτόχρονα εκτυλλίσεται πέρα από αυτο, αναπαράγοντας το πλαίσιο.

Τι πρόβλημα υπάρχει στην προσπάθεια καθιέρωσης της «Λευκής Νύχτας»; Φαινομενικά όλα είναι αθώα και εύτακτα: μια εκδήλωση κοινωνικότητας σε καιρούς κρίσης, μια χαρούμενη συνέρευση πολιτών σε καιρό που η δημοκρατία τους πικραίνει, μια αθώα επαφή με την ευτυχισμένη άγνοια της κατανάλωσης, χαμόγελα και τραγούδια, κοινώς ένα πανυγήρι για τον κάθε πικραμένο και μη, για τον φτωχό το μεσαίο αλλά και τον πλούσιο. Όλα τακτοποιημένα, φωτεινά, λευκά• Η λευκότητα, αθώα και αγνή απέναντι στο σκοτάδι της καταστροφής που μας τυλίγει.

Η χαρουμενη εκδήλωση της ζωής όπως είναι, με μικρές αλλαγές. Ο φιλήσυχος πολίτης δεν θέλει να αλλάξει, ωστόσο αλλάζει στην προσπάθεια του να συμμορφωθεί με αυτό που προσπαθεί να μετατραπεί στο κυρίαρχο παράδειγμα. Τα καλά αισθήματα αναζητούν διέξοδο, την επιβεβαίωση πως παρά τα όσα άσχημα υπάρχει ακόμα κάτι καλό στον κόσμο, αλλά για να είναι αυτό το καλό του κόσμου όλου θα πρέπει να είναι το κοινότοπο καλό, κυριολεκτικά το καλό στον κοινο τόπο των πολιτών: του εμπορεύματος.

Ο κοινός αυτός τόπος, είναι η πιο απλή και συνάμα περίπλοκη εκδήλωση της ζωής. Εδώ εμπεριέχονται οι ηθικές κρίσεις περι καλού και κακού, η ευπρέπεια, η κοινωνική αναγνώριση, η διαφορά μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας. Όλα όσα συνιστούν έναν αξιοσέβαστο δημοκρατικό πολίτη, όλα αυτά για τα οποία η Δημοκρατία συστάθηκε και αγωνίζεται: ελευθερία και ισότητα, ευδαιμονία και αξιοπρέπεια. Κοινός τόπος, το κοινότοπο του εμπορεύματος.

Με αυτό, το εμπόρευμα, ο φιλήσυχος πολίτης προσπαθεί να συμμορφωθεί παραμένοντας όσο γίνεται στάσιμος, τη στιγμή που το ίδιο διαλύει κάθε άρθρωση πέραν του εαυτού του και απαιτεί ολοκληρωτική υποταγή. Τη στιγμή που το κοινότοπο καλό διαλύει στο πέρασμά του κάθε ανθρώπινη υπόσταση και απαιτεί στρατιωτική πειθαρχία στα κελεύσματά του. Κάθε τι ανθρώπινο, εξατμίζεται μπροστά στην εκτυφλωτική λευκότητα του όντος του εμπορεύματος. Ήδη, το κοινότοπο αυτό καλό έχει μετατραπεί στο αντίθετό του, το απόλυτο Κακό. Καθότι το λευκό ψεύδεται ασυστόλως, η αλήθεια υπάρχει κρυμμένη στις κατάμαυρες σκοτεινές γωνίες της εκμετάλλευσης. Πίσω ακόμα από τις πλάτες αυτών που χαμογελαστοί θα εξυπηρετήσουν τον φιλήσυχο πολίτη καθώς θα κάνει τα ψώνια του στη μία μετά τα μεσάνυχτα, στις ώρες εκείνες που στους λαϊκούς μύθους κάθε τι διαβολικό έπαιρνε τον δρόμο του να τρομοκρατήσει. Πλέον, η λευκή αγαθότητα έχει μετατραπεί σε αυτό το Κακό που κάποτε προσπαθούσε να αποδιώξει. Χάρις στο εμπόρευμα, οι δαίμονες εξαφανίστηκαν στις ρωγμές της εκμετάλλευσης και δεν ψιθυρίζουν καν απαγορευμένα λόγια. Όλα είναι καλά με τον χειρότερο τρόπο.

Άσπρη είναι η αρία φυλή
η σιωπή
τα λευκά κελιά
το ψύχος
το χιόνι
οι άσπρες μπλούζες των γιατρών
τα νεκροσέντονα
η ηρωίνη.
Αυτά λίγο πρόχειρα
για την αποκατάσταση του μαύρου.

Λευκές και οι νύχτες του εμπορεύματος…

_______________________________________________________
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s