Τρεις ταινίες για την Κούβα…


Επειδή είναι άλλο να διαβάζεις για έναν τόπο και άλλο να τον βλέπεις, αποφάσισα μετά το Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη να παρατείνω το νοητό ταξίδι μου στην Κούβα μιλώντας για ορισμένες ταινίες που γυρίστηκαν εκεί. Οι επιλογές είναι λίγες, αλλά δεν αποκλείεται ένα ακόμα ταξίδι στην βασίλισσα της Καραϊβικής στο κοντινό μέλλον. Προσπάθησα οι επιλογές να μην ανήκουν μονάχα σε ένα είδος και να καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο ιστορικά και κοινωνικά τον συγκεκριμένο τόπο. Διάλεξα λοιπόν μια παιδική, μια αρκετά γνωστή των τελευταίων χρόνων και ένα σινεφίλ διαμάντι που το κατατάσσω ανάμεσα στις καλύτερες ταινίες που έχω δει μέχρι στιγμής.

Viva Cuba (2005)

Δύο πιτσιρίκια, η Μαλού και ο Χορχίτο, κάνουν παρέα παρά τις όποιες διαφορές των οικογενειών τους. Όταν η Μαλού μαθαίνει ότι θα η μητέρα της θα την πάρει και θα φύγουν από την χώρα, ο Χορχίτο προτείνει το αδύνατο, να το σκάσουν και να ταξιδέψουν μέχρι την άλλη άκρη της χώρας, να βρουν τον πατέρα της κοπέλας και να αποτρέψουν την φυγή της. Με τους γονείς και την αστυνομία να τρέχουν ξωπίσω τους, τα δύο παιδιά κάνουν ένα ταξίδι που θα τους ενώσει για πάντα και θα τους μάθει τι εστί φιλία.

Παρά τον εκ πρώτης όψεως σεξπηρικό χαρακτήρα της ταινίας, το Viva Cuba αποπειράται να δείξει την σημερινή πραγματικότητα της χώρας από μια πιο αφελή σκοπιά. Η μητέρα της Μαλού, χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται, επιβιώνει μάλλον από το επάγγελμα της πόρνης. Περιμένει τον θάνατο της μητέρας της για να μπορέσει να αναζητήσει ένα καλύτερο μέλλον για εκείνη και την κόρη της στο εξωτερικό. Από την άλλη έχουμε τον Χορχίτο. Ο μικρός μεγαλώνει στα πλαίσια της τυπικής μικροαστικής οικογένειας, που ναι μεν δεν ζει πλουσιοπάροχα, αλλά δεν αποζητάει διακαώς κάποια ορισμένη αλλαγή. Οι διαφορές των δύο οικογενειών επισφραγίζονται με την κοινή απαγόρευση της φιλίας των παιδιών, αλλά όταν ότι πολυτιμότερο έχεις βρίσκεται σε κίνδυνο ελάχιστη σημασία δίνεις στην κοινωνική ή οικονομική θέση αυτού που μπορεί να σε βοηθήσει.

Τo Viva Cuba είναι η πρώτη κουβανική ταινία που βραβεύτηκε με το Grand Prix Écrans Juniors του Φεστιβάλ των Καννών και ίσως το γνωστότερο σκηνοθετικό πόνημα του ταλαντούχου Juan Carlos Cremata Malberti. Προτείνεται σε όσους θέλουν να παραμείνουν στο οικογενειακό είδος, αλλά ταυτόχρονα να του δώσουν και μια εξωτική αίσθηση.

Una Noche (2012)

Δύο νεαροί, μπουχτισμένοι από την οικονομική κατάσταση της χώρας τους και από την μηδενική πιθανότητα βελτίωσης της, αποφασίζουν να το σκάσουν. Μια σχεδία, ορισμένες προμήθειες και όσες ψυχικές και σωματικές δυνάμεις διαθέτουν υπολογίζουν ότι θα τους φτάσουν για να διασχίσουν τα 41 μίλια που τους χωρίζουν από την γη της Επαγγελίας. Τελευταία στιγμή στο πλήρωμα προστίθεται και η δίδυμη αδερφή του ενός. Όσα όμως σχέδια και αν κάνουν τρία άτομα δεν φτάνουν για να τους σώσουν από την ίδια την φύση και την ζωή.

Ατμοσφαιρική και πολλά υποσχόμενη, η Una Noche (μία νύχτα) απεικονίζει μια σχεδόν καθημερινή πραγματικότητα για δεκάδες, ένα όνειρο για χιλιάδες και έναν φόβο για εκατομμύρια Κουβανούς. Αν είσαι τυχερός θα σε μαζέψουν από την σωστή πλευρά, αν είσαι πάλι άτυχος θα ταφείς στο μεγάλο κοιμητήριο του απέραντου γαλάζιου, όπου τόσοι και τόσοι δύστυχοι έχουν αναπαυτεί όλες αυτές τις δεκαετίες.

Παρά τις καλές κριτικές και την παρουσία της ταινίας σε διεθνή φεστιβάλ, η Νύχτα έγινε γνωστή για την τροπή που πήρε η ζωή των πρωταγωνιστών μετά το πέρας των γυρισμάτων. Στην πρεμιέρα της ταινίας στην Νέα Υόρκη δύο από τους τρεις ηθοποιούς ζήτησαν και τελικά έλαβαν πολιτικό άσυλο. Πικρόχολο, αλλά εύστοχο το σχόλιο ενός φίλου: Δεν έχεις σχεδία, κάνε μια ταινία!

I Am Cuba (1964)

Τέσσερις ιστορίες από την προ-Κάστρο εποχή: Μια γυναίκα που αναγκάζεται να εργαστεί ως συνοδός για να ζήσει, ενάντια στις αξίες και την προσωπική της αισθητική. Ένας πατέρας που χάνει την μικρή του περιουσία. Μια ομάδα νεαρών που διώκονται για την πίστη τους στα ιδεώδη του κομμουνισμού, αλλά ταυτόχρονα γίνονται οι σπίθες μιας επαναστατικής φλόγας. Ένας πατέρας που χάνει το παιδί του στον βαρβαρισμό των παρτιζάνων και αποφασίζει να ενταχθεί στην ομάδα των επαναστατών για να διεκδικήσει ένα καλύτερο αύριο. Και ανάμεσα σε αυτές τις ιστορίες μια σαγηνευτική γυναικεία φωνή ψιθυρίζει τα δεινά και τα πάθη του ίδιου της του εαυτού. Είναι η Κούβα και μιλάει δια στόματος του λαού της.

Το σπονδυλωτό ασπρόμαυρο θαύμα του Mikhail Kalatozov είναι χωρίς καμιά αμφιβολία η σπουδαιότερη ταινία που έχει γυριστεί στην και για την Κούβα. Ανεξαρτήτου πολιτικού φρονήματος, αυτή η ταινία πρέπει να θεαθεί από τον καθένα μας ως σπουδή στην σύνθεση ιστοριών και την κινηματογραφική λήψη. Ο συνδυασμός ποιητικών εικόνων, σουρεαλιστικών λήψεων, εκκεντρικών κοντινών και εκκωφαντικών ήχων δίνουν στο I am Cuba ένα σύνολο κινηματογραφικών χαρακτηριστικών που είναι αδύνατον ξεπεραστεί μέχρι και στις μέρες μας.

Αυτή η ταινία είναι η απάντηση σε κάθε γνώμη που υποστηρίζει ότι η στρατευμένη τέχνη δεν γεννάει διαμάντια. Χωρίς καμία υπερβολή ανήκει μέσα στις καλύτερες ταινίες που έχω δει και με την πρώτη ευκαιρία σας συστήνω να την δείτε και εσείς.

_________________________________________________________
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s