Γράμμα του παππού Ροβήρου Μανθούλη στην 7χρονη εγγονή του…


από

Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Ροβήρος Μανθούλης έγραψε το βιβλίο Γράμμα στη Μελίνα. Εκεί, απευθύνει στην 7χρονη εγγονή του δέκα επιστολές –δέκα «μπλα-μπλα» όπως τις λέει- απαντώντας στις παιδικές ερωτήσεις της μικρής Μελίνας. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο online στον ιστότοπο του Μανθούλη,εδώ. Παρακάτω βρίσκεται η πρώτη επιστολή.

Επιστολή Πρώτη πρώτα μπλα-μπλα

Θα είσαι εφτά χρονών τον Αύγουστο. Τα χρόνια περνάνε γρήγορα. Χτες ακόμα γεννήθηκες και σε βλέπω που αρχίζεις να τριγυρνάς στον κόσμο των μεγάλων. Στο… τσίρκο των μεγάλων, θα μπορούσαμε να πούμε. (Γιατί κι’ εμείς «νούμερα» είμαστε, εμείς οι ενήλικες δηλαδή, τι νομίζεις…). Έμαθες λοιπόν ξαφνικά πως υπάρχουν αστρολογικά ζώδια! Και μάλιστα κινέζικα.

– «Ποιο είναι το ζώδιό σου το κινέζικο, παππού;» με ρώτησες προχτές.

Σίγουρα θα νομίζεις πως όλος κόσμος γνωρίζει το κινέζικο ζώδιό του. Ε λοιπόν, ιδέα δεν έχω ! Δεν ξέρω καλά-καλά ποιο είναι το κανονικό μου… Τα ζώδια, ξέρεις, είναι ένα είδος διασκέδασης. Μια απασχόληση του ελεύθερου χρόνου, όπως λένε. Κάτι σαν ονειρικός τουρισμός ανάμεσα στον κόσμο των αστερισμών. Τα όνειρα δεν απαγορεύονται. Περπατάμε μέσα τους εντελώς ελεύθερα. Οι περίπατοι, οι ψυχαγωγίες, και ιδίως τα όνειρα δεν κάνουν κανένα κακό στην ανθρωπότητα, αλλά εγώ τα ζώδια δεν τα πάω.

Ο αστερισμός ο δικός μου είναι η Ποίηση. Που σημαίνει δημιουργία, από το ρήμα ποιώ, φτιάχνω, δημιουργώ, π.χ. ένα ποίημα είναι μια δημιουργία. Έτσι ονόμασαν τους στίχους των τραγουδιών οι Αρχαίοι μας πρόγονοι. Γιατί στην αρχή μόνο τραγουδούσαν τα ποιήματα. Και μάλιστα με τη συνοδεία μουσικής. Με πνευστά ή με έγχορδα όργανα, ή και με τα δυο. Πολύ αργότερα τα απάγγελναν μονάχα. Η «Οδύσσεια» για παράδειγμα ήταν τραγούδι. Από τους Έλληνες πήραν ίσως και τις μισές λέξεις τους οι Λατίνοι -δηλαδή οι Ρωμαίοι- και από κει πέρασαν στις άλλες δυτικές γλώσσες, στα ιταλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά, στα πορτογαλικά, στα αγγλικά, στα γερμανικά, κλπ. Μια τέτοια λέξη είναι και η «Ποίηση» καθώς και το «Ποίημα», για τα οποία μιλάγαμε. Στα ιταλικά έγιναν Poesia και Poema. Στα γαλλικά, Poesie και Poeme. Στα αγγλικά, Poetry και Poem κ.ο.κ. Και ο «Ποιητής», φυσικά, λέγεται αντιστοίχως: Poeta, Poete και Poet.

Ένας μεγάλος ποιητής μιας παλαιότερης εποχής, Δάντης ονόματι (ιταλικά Dante) ουμανιστής πριν ακόμα γεννηθεί αυτός ο όρος στην Αναγέννηση (αν έχεις ακούσει γι’ αυτήν) φαντάστηκε (και έγραψε, δηλαδή) μια «Θεία Κωμωδία», όπως την είπε. Δηλαδή «θεϊκή». Δηλαδή, μια δική του «Οδύσσεια». Όχι στις θάλασσες των ανθρώπων, αλλά στους ουρανούς του Θεού. Ο Οδυσσέας πίστευε σε πολλούς θεούς – όπως όλοι οι Αρχαίοι Έλληνες- ο Δάντης πίστευε σ’ ένα θεό γιατί ήταν Χριστιανός. Έγραψε μια Οδύσσεια που τον πήγε από την Κόλαση στο Καθαρτήριο και από το Καθαρτήριο στον Παράδεισο. Φανταστικά όλ’ αυτά γιατί κανείς δεν πήγε, ή τουλάχιστο δεν γύρισε, από κει πάνω να μας πει αν υπάρχουν. Μόνο ο Δάντης γύρισε. Στο ποίημα, όχι στην πραγματικότητα.

Τώρα γιατί την είπε «Κωμωδία» έστω και «θεία»; Γιατί στη Δυτική Ευρώπη, αυτό που εμείς οι Έλληνες λέμε «κωμωδία» αυτοί το λένε «κωμικό έργο. Από μια εποχή και ύστερα άρχισαν να λένε Κωμωδία (comedia, comedie) την παράσταση, το θεατρικό έργο εν γένει και το θέατρο. Το γνωστότερο θέατρο στον κόσμο -που κρατάει από την εποχή του Μολιέρου- είναι η Comedie Frangaise, στο Παρίσι. (Άλλη μια ελληνική λέξη, Κωμωδία. Έρχεται από τον κώμο, τα «πάρτι», τους κώμους, που έκανε ο Διόνυσος -ο αρχαίος θεός του κρασιού- με την παρέα του, τους Σατύρους).

Ο Δάντης είχε για τουριστικό οδηγό έναν άλλο διάσημο Λατίνο ποιητή, τον Βιργίλιο (Vergilius). Από το ταξίδι αυτό, αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν όταν τον πήγε τον Δάντη ο φίλος του να δει το χειρότερο μέρος της Κόλασης, με το περισσότερο θειάφι και τις αφόρητες τιμωρίες! «Πίσω από απ’ αυτήν την πόρτα», του λέει ο Βιργίλιος, «είναι οι χειρότεροι απ’ όλους, αυτοί που δεν έχουν κάνει ούτε καλό ούτε κακό στη ζωή τους, δηλαδή οι Ουδέτεροι!». Δηλαδή, αυτοί που βλέπουν τα τρένα να περνούν, σαν τις αγελάδες – θα λέγαμε σήμερα. Που διασκεδάζουν χαζεύοντας τα άστρα. Βλέπεις, χρειάζεται προσοχή με τις διασκεδάσεις. Μπορεί να αποβούν επικίνδυνες. Άλλο η Αστρονομία κι άλλο η αστρολογία. Η μία είναι επιστήμη που παράγει έργο, η άλλη είναι ψυχαγωγία και παράγει συμβουλές. (Καλές είναι και οι συμβουλές μερικές φορές!)

Ξαναδιαβάζω όσα έγραψα πιο πάνω και λέω μέσα μου «Παναγία μου, η Μελίνα θα κάνει ένα σωρό ερωτήσεις την άλλη φορά. Πρέπει να βρω απαντήσεις με τις κατάλληλες λέξεις. Που να τις καταλαβαίνει. Είναι φοβερό όταν σκέφτεσαι πόσο απομακρυνόμαστε από τον κόσμο των παιδιών όταν αρχίζουμε να εξηγούμε το σύμπαν!» Ευτυχώς που στην οικουμενική σκέψη -δηλαδή στο πεδίο των γνώσεων- υπάρχουν πολλές ελληνικές λέξεις που είναι επιστημονικοί όροι κι αυτό θα με βοηθήσει πολύ.

Κατ’ αρχήν, θα μου πεις :

«Πώς λες χτες γεννήθηκα όταν ξέρεις ότι είμαι 7 χρονών;»

Και θα έχεις δίκιο. Η μόνη δικαιολογία που έχω είναι ότι είναι τρόπος του λέγειν. Θα πρέπει τώρα να σου εξηγήσω τι θα πει τρόπος του λέγειν ! Τρόπος του λέγειν θα πει να μιλάς μεταφορικά, δηλαδή με αυτό που λέμε μεταφορά στην τέχνη του λόγου. Δηλαδή, αυτό που θέλεις να πεις το «μεταφέρεις» σε μια άλλη φράση, πιο νόστιμη. Για να νοστιμήνεις τη γλώσσα ! Αυτό κάνει η «τέχνη του λόγου», δηλαδή η λογοτεχνία. Νοστιμεύει τη γλώσσα. Όταν αυτό που διαβάζεις είναι νόστιμο, το χαίρεσαι και όταν κάτι το χαίρεσαι, το μαθαίνεις καλύτερα και γρηγορότερα. Άσε που αν κάποιος μιλάει με νόστιμη γλώσσα, μπορεί κα να τον ερωτευθείς στο τέλος !

Αντί λοιπόν να πω «δεν γεννήθηκες πριν από πολύ καιρό, είσαι μόνο 7 χρονών», δεν είναι πιο χαριτωμένο και πιο σύντομο το «γεννήθηκες χτες»; Δηλαδή, την έφερα πιο κοντά τη γέννησή σου. Σαν να έγινες εφτά χρονών μέσα σε μια νύχτα ! Αυτό δε κάνουν οι καλές μάγισσες; Με μια απλή «μεταφορά», κάτι σαν μαγικό χαλί ! Άλλη λέξη ελληνική (μεταφορά) που ανήκει πλέον σε όλες τις γλώσσες, με την ίδια λογοτεχνική έννοια (metaphore, στα γαλλικά, metaphoriquement, το επίρρημα ).

Όλα αυτά γίνονται λοιπόν για να εντυπωσιάσουμε τους άλλους. Υπάρχει ωραιότερη διασκέδαση από το να εντυπωσιάζεις τους άλλους; Ντυνόμαστε καλά για να εντυπωσιάσουμε, χτενιζόμαστε καλά για να εντυπωσιάσουμε, μελετάμε τα μαθήματά μας για να εντυπωσιάσουμε τους δασκάλους μας ! Και όλους όσους μας αγαπάνε… Μιλάμε «διαφορετικά» -δηλαδή, «μεταφορικά»- για να δείξουμε τα αισθήματά μας. Αν είμαστε αγνοί άνθρωποι, θέλουμε να εντυπωσιάσουμε μόνο και μόνο για να δείξουμε τα αισθήματά μας. Θα μου πεις «Γιατί να τα δείξουμε; Δεν αρκεί που τα έχουμε;» Όχι, γιατί τα αισθήματα δεν φαίνονται. Είναι αόρατα. Και όταν είναι «δυνατά αισθήματα» πρέπει να βρούμε ένα «τρόπο του λέγειν» αρκετά δυνατό, για να δείξουμε ότι είναι δυνατά, τα αισθήματά μας. Αυτό κάνει άλλωστε η Ποίηση. Δεν είναι «ουδέτερη» η Ποίηση. Γιατί «κάνει καλό». Και κάνει καλό γιατί είναι δυνατή. Όταν βέβαια εκφράζει αισθήματα δυνατά. Κατά συνέπεια, η Ποίηση δεν πάει στην Κόλαση. Πηγαίνει κατευθείαν στον Παράδεισο.

Οι Ποιητές κατοικούν στον Παράδεισο, αλλά έχουν το δικαίωμα να πηγαίνουν παντού, ακόμα και να επισκέπτονται την Κόλαση. (Όπως, πιο πριν, ο Δάντης και ο Βιργίλιος). Τώρα βέβαια, αν ρωτάς για την Κόλαση, κανείς δεν ξέρει ποιος ευθύνεται γι’ αυτήν. Κανείς δεν έχει αποδείξεις, θέλω να πω. Γιατί κανείς δεν ήρθε να μας περιγράψει τα πράγματα. Αυτά που έζησε. Αν τα έζησε… Τον Παράδεισο πάντως τον έχουν ιδρύσει οι Ποιητές, Δεν είπαμε ότι είναι οι Δημιουργοί; Ποιώ = Δημιουργώ, Ποιητής= Δημιουργός.

Το «γεννήθηκες πριν από 7 χρόνια» πάντως, είναι φράση ουδέτερη, δεν είναι ποιητική. Γιατί δεν αλλάζει σε τίποτα τη γεύση του γεγονότος. Τι είναι η «γεύση»; Μπορείς να φας μια φτηνοντομάτα στυφή και μπορείς να φας μια ντομάτα βιολογική που έχει καλύτερη γεύση. Στην αλήθεια πρέπει να δίνουμε ένα νόημα, μια κρίση, μια βαθμίδα ποιότητας. Αυτό δεν κάνει η ποίηση; Όλοι μπορούν να πουν «καλέ αυτή γεννήθηκε πριν από 7 χρόνια». Αλλά εγώ έχω να εκφράσω ένα αίσθημα. Ποιο είναι αυτό το αίσθημα; Το ότι δεν είδα να περνάει ο χρόνος από τότε που γεννήθηκες ! Αυτή είναι η δική μου αλήθεια. Αυτό δεν κάνουν οι ποιητές; Τη δική τους αλήθεια γράφουν, όχι των άλλων. Την κάνουν ιδιωτική την αλήθεια. Δίνουν ένα νόημα στα γεγονότα. Όχι, άντε-άντε, σαν να μην έχει τίποτα το σπουδαίο… Βάλε δυο ζωγράφους να ζωγραφίσουν το Τουρκολίμανο. Αλλιώς θα το κάνει ο καθένας. Και με άλλο χρώμα. Το «γεννήθηκες χτες» την αναστατώνει την αλήθεια, την κάνει να χορεύει, να τραγουδάει και κάνει τη Μελίνα ευτυχισμένη. Γιατί, ενώ όλοι χρειάζονται 7 χρόνια για να γίνουν 7 χρονών, εκείνη χρειάστηκε μόνο 24 ώρες ! Η σκέτη αλήθεια δεν μας αρκεί. Είναι πεζή. Πρέπει να επέμβουμε. Να την κάνουμε πιο ενδιαφέρουσα. Πάρε παράδειγμα τη συσκευή της τηλεόρασης. Είναι μια πραγματικότητα ουδέτερη. Μόνο όταν αρχίζει να παίζει αποκτά κι’ αυτή οντότητα. Την ανοίγουμε για να δούμε κινούμενα σχέδια. Τη στιγμή που την ανοίγουμε, το σχέδιο μιμείται την πραγματικότητα. Για να μας ευχαριστήσει. Το κινούμενο σχέδιο εκφράζεται, δεν είναι ακίνητο σαν τις πέτρες.

Η κίνηση είναι μια έκφραση. Όταν μιμείσαι τη κίνηση των άλλων, τη ζωή των άλλων, τα συναισθήματα των άλλων, δεν είσαι μακριά από την ποίηση. Γιατί ο ρόλος του έργου δεν είναι να κοπιάρει την πραγματικότητα αλλά να την μιμείται. Όταν δύο ζωγράφοι μιμούνται ένα θέμα, όταν δύο ηθοποιοί μιμούνται ένα ρόλο, το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό. Όταν δύο συγγραφείς θέλουν να εκφράσουν την ίδια ιδέα, ο καθένας με τον τρόπο του, ό ένας θα πει «γεννήθηκες πριν από 7 χρόνια». Ο άλλος θα πει «γεννήθηκες χτες». Αυτός θα είμαι εγώ ! Λοιπόν, ζήτω η ποίηση !

Ύστερα θα μου πεις : Η Κόλαση και ο Παράδεισος ξέρω τι είναι, αλλά πρώτη φορά ακούω για Καθαρτήριο. Εντάξει. Όλες οι θρησκείες έχουν Κόλαση και Παράδεισο, για να φοβούνται οι ζωντανοί και να μην κάνουν κακό στους άλλους, γιατί αλλιώς θα πάνε στην Κόλαση όπου η τιμωρία δεν έχει όρια. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τον Άδη, στα έγκατα της γης, και τα Ηλύσια Πεδία, κάπου κοντά στον Ατλαντικό, ένα τεράστιο κήπο με οπωροφόρα δέντρα. Με πολλές πορτοκαλιές. Καθαρτήριο έχουν στη θρησκεία τους οι μισοί Χριστιανοί. Οι Καθολικοί. Πιστεύουν δηλαδή ότι μερικοί που δεν έχουν κάνει σοβαρά εγκλήματα, πηγαίνουν πρώτα σ ένα τρίτο διαμέρισμα των Ουρανών, όπου τιμωρούνται για μερικούς μήνες, για να «καθαριστεί» η ψυχή τους και μετά να πάνε στον Παράδεισο. Γι’ αυτό λέγεται Καθαρτήριο. (Για να μην το πούνε Καθαριστήριο, σαν αυτό που πλένει τα πουκάμισα).

Πάει κι αυτή η απορία. Αλλά, ξέρω, θα με ρωτήσεις και τι θα πει «ουμανισμός». Αυτή είναι πολύ δύσκολη ερώτηση. Είναι μια ξένη λέξη που την χρησιμοποιούνε σε όλες τις γλώσσες. Σαν την Δημοκρατία, που είναι ελληνική λέξη και την χρησιμοποιούνε σε όλες τις γλώσσες. Άλλωστε η Δημοκρατία και ο Ουμανισμός έχουν μεγάλη σχέση. Γιατί όταν έγιναν λιγάκι δημοκρατικές οι πόλεις – κράτη στην Ιταλία, τον 15ο και 16ο αιώνα, γεννήθηκε και ο Ουμανισμός : Δηλαδή να βλέπουμε με ανθρώπινα μάτια τη ζωή και την τέχνη και όχι μόνο με τα μάτια της εκκλησίας. Είναι όρος φιλοσοφικός. Στα ιταλικά «ουόμο» είναι ο «άνθρωπος» και «ουμάνο» ο «ανθρώπινος». Αλλά αν πούμε τον «ουμανισμό» «ανθρωπισμό» θα είναι λάθος γιατί «ανθρωπισμός» στα ελληνικά σημαίνει την αγάπη για τους άλλους ανθρώπους που είναι δίπλα μας. Προσθέτουμε λοιπόν στη γλώσσα μας τον «ουμανισμό». Όπως κάναμε με τον «καφέ» και το «τσάι» ! Αραβικός ο καφές, κινέζικο το τσάι…

Θα μου κάνεις σίγουρα κι άλλες δύσκολες ερωτήσεις, αλλά να μην κουραστούμε κιόλας, Θα πάρουμε πρώτα έναν υπνάκο και θα τα ξαναπούμε.


Aπό:http://eranistis.net/wordpress/2017/04/22/gramma-manthouli/

Advertisements

H εγελιανή παγίδα των κριτικών τής Documenta…


του Άκη Γαβριηλίδη

Προ ημερών που ήμουν στην Κύπρο, έτυχε να ακούσω έναν φίλο και σύντροφο να αφηγείται ότι μόλις είχε γυρίσει από την Αθήνα όπου μεταξύ άλλων παρακολούθησε «κάποιες εκδηλώσεις της Documenta». Όταν ρωτήθηκε ποιες συγκεκριμένα, απαρίθμησε έξι-εφτά, μεταξύ των οποίων και μία που γινόταν «σε ένα κτίριο κοντά στην Ομόνοια». Μετά από μία-δυο διευκρινιστικές ερωτήσεις, προέκυψε ότι στην πραγματικότητα επρόκειτο για την εκδήλωση «Ανάσταση με τα Δοκούμενα», την οποία ο νεαρός επισκέπτης έκανε το λάθος να θεωρήσει τμήμα της διεθνούς καλλιτεχνικής έκθεσης.

Είναι όμως τόσο σίγουρο ότι έκανε λάθος; Και ποιο ακριβώς ήταν αυτό το λάθος;

Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει μία δραστηριότητα που εντάσσεται στο πλαίσιο της Documenta από μία που δεν εντάσσεται;

Η Documenta 14 είναι ένας θεσμός, στο πλαίσιο του οποίου, για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, παρουσιάζονται στο κοινό (και) της Αθήνας μια σειρά από καλλιτεχνικά έργα. Τα καλλιτεχνικά έργα, τόσο γενικότερα όσο και ειδικά αυτού εδώ του θεσμού, είναι γνωστό και αναμενόμενο ότι θα έχουν σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό μια διάσταση αμφισβήτησης, υπονόμευσης, διερεύνησης των ορίων του αποδεκτού ή του συμβατικού. Εδώ και καιρό έχουμε πλέον συνηθίσει την ιδέα ότι δουλειά του έργου τέχνης δεν είναι μία πρωτοβάθμια έκθεση «του μεγάλου, του ωραίου και του αληθινού», και έτσι η έκπληξη ή ο σκανδαλισμός για έργα που δεν κάνουν ακριβώς αυτό έχει πάψει να λειτουργεί όπως λειτουργούσε πριν έναν αιώνα. Οπότε λοιπόν, όταν μία περφόρμανς προορισμένη να παρωδήσει τα έργα της καθαυτό έκθεσης συμπίπτει ως προς όλες της τις συντεταγμένες (περιεχόμενο/ χρόνος/ τόπος) με τα εν λόγω έργα, δεν πρέπει να μας ξενίζει που κάποιος επισκέπτης την θεωρεί απλώςτμήμα της έκθεσης χωρίς να το πολυψάχνει. Από τη μεριά του, έχει δίκιο. Για να κάνει τη διάκριση, θα έπρεπε είτε να είχε διαβάσει προσεκτικά ολόκληρο τον κατάλογο της έκθεσης, είτε να ανήκει στον στενό κύκλο των φίλων ή γνωστών των περφόρμερς.

Αλλά ακόμη και αν είχε αυτήν την inside knowledge, σε τι θα του χρησίμευε; Τα έργα τέχνης απευθύνονται στο κοινό, στον καθένα, ή μάλλον στον οποιονδήποτε –σε αυτόν που δεν έχει κανέναν τίτλο. Και στα μάτια όποιας δεν έχει κανέναν τίτλο, η περφόρμανς αυτή ήταν στο πλαίσιο της Documenta, ασχέτως εάν διοικητικά/ επιμελητειακά δεν υπαγόταν σε αυτήν.

Image result for documenta 14

Πρόκειται βέβαια εδώ για ένα γενικό, και βασικό, πρόβλημα κάθε παρωδίας: καθώς αποτελεί μία μορφή ταύτισης, κάθε βήμα της προς την επιτυχία είναι την ίδια στιγμή βήμα προς την αποτυχία. Όσο πιο καλά αναπαριστά αυτό που παρωδεί, τόσο πιθανότερο είναι να περάσει απλώς απαρατήρητη.

Συνέχεια

Γαλλικό ΚΚ: Όταν το κόμμα απομακρύνεται από τη βάση του…


By Julian Mischi, valia and Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)

Η εξασθένηση του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος οφείλεται σε πολλές αιτίες.Μια από αυτές, η οποία μάλιστα επιτάχυνε την καθοδική του πορεία, ήταν η επιθυμία του να προσαρμόσει τον λόγο του στις προσδοκίες της μεσαίας τάξης.

Παρίσι, Ιανουάριος του 2014. Φτάνουμε στην έδρα του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (PCF), στην πλατεία Κολονέλ Φαμπιέν (1), για να ζητήσουμε στοιχεία για τα μέλη του. Πόσα είναι; Και, κυρίως, ποιοι είναι; Σύμφωνα με όλους τους δείκτες, οι λαϊκές τάξεις έχουν ολοένα και μικρότερη παρουσία στα ηγετικά κλιμάκια της οργάνωσης. Τι συμβαίνει όμως στη βάση; Θεωρητικά, θα έπρεπε να είναι εύκολο να έχουμε μια απάντηση στο το ερώτημα. Από το 2009, το τμήμα «Κομματική Ζωή» συγκεντρώνει τις πληροφορίες που διαθέτει το κόμμα για τα μέλη του: ηλικία, φύλο, τόπο κατοικίας, κλάδο επαγγελματικής δραστηριότητας… Ωστόσο, ούτε λέξη για την κοινωνικοεπαγγελματική κατηγορία στην οποία ανήκουν. Γνωρίζουμε ότι το τάδε μέλος του κόμματος εργάζεται στον Γαλλικό Οργανισμό Σιδηροδρόμων ή στον τομέα της αεροναυπηγικής, όχι όμως και το εάν είναι στέλεχος ή εργάτης. Η έλλειψη ενδιαφέροντος για την κοινωνική θέση των μελών συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο μια τάση η οποία εντείνεται στους κόλπους του ΚΚΓ εδώ και τριάντα χρόνια:το ζήτημα της εκπροσώπησης των λαϊκών τάξεων, από κομβικό ζήτημα άλλοτε, έχει σήμερα μετατραπεί σε δευτερεύον.

Από την απελευθέρωση της χώρας από την γερμανική κατοχή έως τη δεκαετία του 1970, το ΚΚΓ μπορούσε να εμφανίζεται ως η φωνή της εργατικής τάξης, καθώς τα ηγετικά του στελέχη προέρχονταν κατά κύριο λόγο από τις λαϊκές τάξεις, ο Μορίς Τορέζ, ο ιστορικός ηγέτης του από το 1930 ώς το 1964 ήταν ανθρακωρύχος. Ο Βαλντέκ Ροσέ, ο διάδοχός του, ήταν αγρότης, ο δε Ζακ Ντικλό, υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 1969, όπου απέσπασε το 21% των ψήφων, υπήρξε μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης πριν μετατραπεί σε επαγγελματικό στέλεχος. Το ίδιο συνέβαινε και σε τοπικό επίπεδο: Πριν γίνει δήμαρχος της Ομπερβιλιέ (1945-1953), ο Σαρλ Τιγιόν εργαζόταν ως εργάτης εφαρμοστής. Οι διάδοχοί του, Εμίλ Ντιμπουά (1953-1957) και Αντρέ Καρμάν (1957-1984), ήταν εργάτες, στο εργοστάσιο φωταερίου ο πρώτος και φρεζαδόρος ο δεύτερος. Καθώς το Κομμουνιστικό Κόμμα είχε επιλέξει την προώθηση στελεχών με ταπεινή κοινωνική καταγωγή στη σφαίρα της εξουσίας, την οποία μέχρι τότε νέμονταν οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης, είχε κατορθώσει να αναστατώσει τη γαλλική πολιτική ζωή και την κοινωνική τάξη πραγμάτων. Ο λαϊκός χαρακτήρας της οργάνωσης εκλαμβανόταν εκείνη την εποχή ως μια αναγκαιότητα, έτσι ώστε ο στόχος της χειραφέτησης των εργαζόμενων να εντάσσεται άμεσα στις πρακτικές του κόμματος. 

Συνέχεια

Ένας βρόμικος πόλεμος – 6. Η CIA μπαίνει στο παιχνίδι…


Πριν συνεχίσουμε, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Με δεδομένο ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ στο Βιετνάμ κράτησε μια ολόκληρη εικοσαετία, θα ήταν αδύνατο να μιλήσουμε στο ιστολόγιο αναλυτικά και με λεπτομέρειες γι’ αυτήν. Άλλωστε, έχουν γραφτεί τόσα και τόσα για τούτη την ντροπή των ΗΠΑ, ώστε ο αναγνώστης μπορεί εύκολα να βρει όσες πληροφορίες θέλει. Εμείς εδώ θα περιοριστούμε σε σημαντικά και κομβικά γεγονότα αλλά και σε λεπτομέρειες λιγώτερο σημαντικές αλλά άγνωστες και μάλλον δύσκολα προσπελάσιμες στον μέσο αναγνώστη. Έχοντας αυτά κατά νου, ας συνεχίσουμε την αφήγησή μας.

Η δεκαετία τού ’50 οδεύει προς το τέλος της. Τόσο η εσωτερική αντίσταση όσο και η εξωτερική (με τους Βιέτ-Κονγκ) κατά του Ντιέμ συνεχίζονται ανυποχώρητα, όταν, τον Δεκέμβριο του 1958, ο Χο Τσι Μινχ βάζει σε εφαρμογή το μεγάλο κόλπο. Προκειμένου να εξασφαλίσει καλύτερο ανεφοδιασμό των ανταρτικών ομάδων που δρουν στο Νότιο Βιετνάμ, συνεργάζεται με το κομμουνιστικό κίνημα Πάθετ Λάο, το οποίο μάχεται για την κατάληψη της εξουσίας στο γειτονικό Λάος. Με την βοήθεια των ντόπιων κομμουνιστών, τριάντα χιλιάδες Βιέτ-Κονγκ αρχίζουν να φτιάχνουν δρόμους και μονοπάτια μέσα στα κακοτράχαλα βουνά, με σκοπό να φτάνουν οι ενισχύσεις από το Βόρειο στο Νότιο Βιετνάμ μέσω Λάος και Καμπότζης. Μέχρι το 1961, το περίφημο «Μονοπάτι του Χο Τσι Μινχ« ήταν έτοιμο. Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας (NSA) των ΗΠΑ, το Μονοπάτι ήταν «ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της στρατιωτικής μηχανικής τού 20ού αιώνα» (*).

28/11/1961: Ο Τζων Κέννεντυ απονέμει το Μετάλλιο Εθνικής Ασφαλείας στον διευθυντή τής CIA Άλλεν
Φόστερ Ντάλλες. Σήμερα υπάρχουν ακόμη υπόνοιες ότι ο Ντάλλες οργάνωσε την δολοφονία τού Κέννεντυ.

Συνέχεια

Final 4 εμπόρων με τον (ΣΥΡΙΖΑίο) διαιτητή …στημένο…


του Σπύρου Αλεξίου

Στα γήπεδα η Ελλάδα εξακολουθεί να αναστενάζει!

Σκηνή 1η: 27 Απρίλη στο γήπεδο της Τούμπας οι οπαδοί του ΠΑΟΚ παραληρούν καθώς η ομάδα τους διαλύει τον Παναθηναϊκό και προκρίνεται στον τελικό του κυπέλλου. Κεντρικό πρόσωπο των επευφημιών ο μεγαλομέτοχος του ΠΑΟΚ, Ιβάν Σαββίδης. Όλοι έχουν δει τι έχει γίνει στον αγώνα και έχουν αντιληφθεί πως αυτός ήταν ο καλύτερος «παίχτης», στοιχείο που διόλου δεν φαίνεται να ενόχλησε τους οπαδούς.

Πολύ περισσότερο δεν τους ενόχλησε που την προηγούμενη μέρα (τυχαίο;) είχε ανακοινωθεί πως η κυβέρνηση ξεπουλούσε το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στην κοινοπραξία που συμμετέχει κι ο πρόεδρος του ΠΑΟΚ. Δε φάνηκε να ενοχλούνται ούτε την επόμενη, όταν η κυβέρνηση με τροπολογία χάρισε 38 εκατ. ευρώ στη ΣΕΚΑΠ του Σαββίδη.

Σκηνή 2η: 4 μέρες νωρίτερα, στο γήπεδο Καραϊσκάκη το κλίμα είναι διαφορετικό. Παρά την κατάκτηση του πρωταθλήματος, οι οπαδοί του Ολυμπιακού αποδοκιμάζουν άγρια την κυβέρνηση που «πολεμά την ομάδα» ενώ διάχυτη είναι και η αγανάκτηση κατά του προέδρου Μαρινάκη γιατί «ξεπουλά τους παίκτες». Αλλά κυρίως γιατί «άφησε την ομάδα απροστάτευτη»! Η αγανάκτηση αυτή είναι διάχυτη όχι όμως με δημόσιες αποδοκιμασίες καθώς ο Μαρινάκης έχει φροντίσει να ελέγξει τους οργανωμένους οπαδούς που δίνουν τον τόνο στο γήπεδο.

Αγανάκτηση πάντως δεν φαίνεται για τις άλλες δραστηριότητες του Μαρινάκη και τις κατηγορίες για τη συμμετοχή του σε εγκληματικές οργανώσεις. Αντίθετα, σε όλα τα «κόκκινα» Μέσα, στοιχείο ελπίδας(!) θεωρούνται τα 3 νέα πλοία που «φτιάχνουμε» (προσέξτε το πρώτο πρόσωπο…) και δείχνουν πως ο πρόεδρος είναι «δυνατός».

Σκηνή 3η: Ας ξαναγυρίσουμε στις 27 του Απρίλη όπου από το πρωί σε όλα τα ΜΜΕ κυριαρχεί μια απίστευτη είδηση. Μετά την ήττα του Παναθηναϊκού από τη Φενέρ Μπαχτσέ στο μπάσκετ, ο μεγαλομέτοχος της ΚΑΕ Δημήτρης Γιαννακόπουλος (της γνωστής οικογένειας που ελέγχει τη μεγαλύτερη ελληνική φαρμακοβιομηχανία) για να «τιμωρήσει» τους παίχτες ακυρώνει τα αεροπορικά τους εισιτήρια και τους διατάζει να επιστρέψουν οδικώς, εξευτελίζοντάς τους.

Συνέχεια

το κατασκευάσιμο σώμα …


Στις τελευταίες δεκαετίες του 18ου και στις πρώτες του 19ου αιώνα, η ανερχόμενη αστική τάξη κατασκεύασε το δικό της κοσμοείδωλο, τους δικούς της λόγους-για: για τις κοινωνικές σχέσεις, για την πολιτική οργάνωση, για την δημόσια τάξη, για τα σώματα, για τις ηλικίες… Η αστική τάξη εδραιώθηκε μέσα απ’ τα θεωρήματά της, και μέσα απ’ αυτά άρχισε να αναπαράγει όχι μόνο την πολιτική αλλά, ακόμα περισσότερο, την ιδεολογική της ηγεμονία στις δυτικές κοινωνίες. Οι αλήθειες (εντός ή εκτός εισαγωγικών) της αστικής τάξης απέρριπταν εκείνες των ευγενών, της αριστοκρατίας, αλλά και της χριστιανικής εκκλησίας, θεωρώντας τες ανάμεσα σε άλλα διεφθαρμένες, ξεπεσμένες, ασθενικές, παρακμιακές. Σε διάφορα επίπεδα, με πάμπολλες αφορμές και μέσα από θεωρείες και πράξεις η αστική τάξη ανέλαβε την κοινωνική εξουσία σαν η μορφοποίηση της ζωτικότητας, της υγείας, της πνευματικής διαύγειας.
Ένα απ’ τα κρίσιμα χαρακτηριστικά του αστικού φαντασιακού υπήρξε αυτό που θα ονομάζαμε σφρίγος. Σφρίγος, ζωτικότητα, δύναμη: γύρω απ’ αυτά οι αστοί θα διαμορφώσουν αφενός την προβληματοποίηση του πως αποκτιούνται, αφετέρου τις σωστές λύσεις τέτοιων προβλημάτων. Μέχρι λίγο πριν την δεκαετία του 1960, δηλαδή για περισσότερο από 1,5 αιώνα, οι αστικές αλήθειες (εντός ή εκτός εισαγωγικών) θα εδραιωθούν σε πάμπολλα πεδία των κοινωνικών σχέσεων. Απ’ την οικογένεια ως την θεώρηση της υγείας και της αρρώστιας, και απ’ το εκπαιδευτικό σύστημα ως το πειθαρχικό σύστημα και την απονομή δικαιοσύνης.

Cyborg 01 - 10/2014

Η ιστορική στιγμή κατά την οποία η ανατομία (του ανθρώπινου σώματος) αναγνωρίζεται σαν μια πράξη (και) υψηλής αισθητικής αξίας – εδώ ο πίνακας του Ρέμπραντ – είναι η ιστορική στιγμή της ανατέλλουσας αυτοπεποίθησης της αστικής κοσμοθεωρίας.


Συνέχεια