Τατιάνα Σαμόιλοβα…


Σαν σήμερα γεννήθηκε και σαν σήμερα πέθανε η σταρ του σοβιετικού κινηματογράφου Τατιάνα Σαμόιλοβα (Татьяна Евгеньевна Самойлова, 4 Μαΐου 1934 – 4 Μαΐου 2014), πρωταγωνίστρια της ταινίας «Όταν περνούν οι γερανοί», η οποία είχε τιμηθεί το 1958 με το Χρυσό Φοίνικα του Φεστιβάλ των Καννών.

Η Τατιάνα Σαμόιλοβα, κόρη του ηθοποιού Γιεβγκένι Σαμόιλοφ και της ρωσοεβραίας μουσικού Ζινάιντα Ιλίνιτσνα, γεννήθηκε το 1934 στο Λένινγκραντ —από το οποίο η οικογένεια κατάφερε να διαφύγει την περίοδο της πολιορκίας από τους Ναζί και να καταφύγει στη Μόσχα— και σπούδασε μουσική και μπαλέτο. Η Μάγια Πλισέτσκαγια την κάλεσε να γίνει μέλος των Μπολσόι, εκείνη όμως διάλεξε να ακολουθήσει την καριέρα της ηθοποιού.

Την περίοδο 1953-1956 σπούδασε θέατρο στη Σχολή Σούκιν και στην Κρατική Σχολή Θεατρικής Τέχνης. Το 1957 υποδύθηκε το ρόλο της Βερόνικα στην ταινία του Μιχαήλ Καλατόζοφ «Όταν περνούν οι γερανοί», η οποία χαιρετίστηκε από τη διεθνή κριτική σε σημείο να γίνει η μοναδική σοβιετική ταινία που τιμήθηκε ποτέ με το Χρυσό Φοίνικα του Φεστιβάλ των Καννών (το 1958).

Μετά την επιτυχία αυτή, έγινε ηθοποιός του θιάσου του θεάτρου Μαγιακόφσκι της Μόσχας, και στη συνέχεια του θιάσου του θεάτρου Βαχτάνγκοφ. Στην αρχή της περιόδου Μπρέζνιεφ, έπεσε σε δυσμένεια· υποχρεώθηκε να απορρίψει πολλές προτάσεις να εργαστεί στη Δύση και το 1960 έχασε τη δουλειά της στο θέατρο. Το 1967 επέστρεψε στην ενεργό δράση, ενσαρκώνοντας την Άννα Καρένινα στην κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου δράματος του Λέοντος Τολστόι από τον Αλεξάντρ Ζάρχι. Η ταινία επρόκειτο να προβληθεί στο Φεστιβάλ των Καννών του 1968, το οποίο όμως δεν έγινε, λόγω του γαλλικού Μάη.

Η Τατιάνα Σαμοΐλοβα συμμετείχε συνολικά σε περίπου είκοσι ταινίες. Σημαντική ηθοποιός την εποχή που «έλιωναν οι πάγοι», την περίοδο 1950-1960 στην ΕΣΣΔ, η Τατιάνα Σαμοΐλοβα ήταν το 1990 η επίτιμη προσκεκλημένη του 43ου Φεστιβάλ των Καννών και το 1993 βραβεύτηκε στη Ρωσία για το σύνολο του έργου της. Παντρεύτηκε τέσσερις φορές και απέκτησε έναν γιο από τον πρώτο της γάμο (1968-1973) με τον Έντβαρντ Μάσκοβιτς.

ana4

* * *


Aπό:https://dimartblog.com/2014/05/06/tatiana-samojlova/

Advertisements

4 Μάη 1970: «Πώς γίνεται να το βάζεις στα πόδια όταν γνωρίζεις;»…


Για την σφαγή του Kent και το «Four Dead in Ohio» των Crosby, Stills, Nash and Young

κεντ2

Γράφει ο Χρήστος Σκυλλάκος

Στις 4 Μαΐου του 1970, εθνοφρουροί περικυκλώνουν διαδηλωτές φοιτητές στην πανεπιστημιούπολη του Kent State University του Ohio. Η διαμαρτυρία ξεκινά ως απάντηση στις δηλώσεις τις 30 Απρίλη του προέδρου Νίξον ότι τα στρατεύματα των ΗΠΑ θα εισβάλουν στην Καμπότζη, κλιμακώνοντας έτσι τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Η θανάσιμη σύγκρουση που ακολούθησε θα γίνει γνωστή ως η σφαγή του Kent State. Αυτή θα μπορούσε να είναι μια δημοσιογραφική εισαγωγή στο ιστορικό γεγονός. Αλλά ταυτόχρονα και μια αναφορά τέχνης. Διότι κάπως έτσι ένα μαζικό κίνημα γεννήθηκε και ένα τραγούδι απέκτησε ύπαρξη, ουσία και εκτόπισμα.

κεντ1

«Δεν γίνεται να είσαι άνθρωπος και να αδιαφορείς για αυτό» θα πει ο David Crosby. Ο Graham Nash θα προσθέσει: «Θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανή την συνείδηση, στο νου όλων των φοιτητών, όχι μόνο στην Αμερική, μα και παγκόσμια. Να είναι άγρυπνοι και έτοιμοι να σηκωθούν και να γίνουν υπολογίσιμοι». Και ο τρίτος της παρέας, ο συνθέτης και στιχουργός, Neil Young θα δηλώσει γραπτώς πως είναι «ίσως το πιο σπουδαίο μάθημα που πήρα ποτέ μου σε ένα αμερικάνικο τόπο εκπαίδευσης» για να περιγράψει το έναυσμα να γράψει το οργισμένο του«Four dead in Ohio».

κενττ4

Μπρος σε όλους και σε όλα, αυτοί οι καλλιτέχνες πήραν τον ρόλο τους στα σοβαρά. Δεν πνίγηκαν σε αναφιλητά και συγχωρέσεις, σε ενοχές και φοβίες, σε συμβιβασμούς και υποχωρήσεις, σε σεντόνια μυξοκλάματος. Αντιθέτως στείλανε τις ηχογραφήσεις στην Atlantic Records, μαζί με ένα αντίγραφο του Συντάγματος των ΗΠΑ τρυπημένο από τέσσερις σφαίρες. Γραμμένο ευθύς αμέσως μπρος από μια φωτογραφία που θυμίζει την δική μας μάνα του μαγιάτικου «Επιτάφιου» και ηχογραφημένο σε μια ώρα και έκτοτε απρόσβλητο στον χρόνο, το τραγούδι θα αναρωτηθεί:«Τέσσερις νεκροί στο Ohio, πως μπορείς να το βάζεις στα πόδια λοιπόν, όταν γνωρίζεις;». Μπρος στην Ιστορία, την συνείδηση, την ανθρώπινη υπόσταση, ηθική και πολιτική, η τέχνη έδειξε την στοργή και τα δόντια της. Αποφάσισε, όπως αυτή ξέρει καλύτερα.

κεντ5


Αναφορά μάχης


Tόπος: Kent State University του Ohio

Χρόνος: 4 Μάη του 1970

Εμπόλεμες πλευρές: 77 εθνοφρουροί ενάντια σε 2000 φοιτητές

Απώλειες: 4 νεκροί και 9 σοβαρά τραυματισμένοι ή παράλυτοι φοιτητές

Casus belli: Αντίσταση ενάντια στον πόλεμο

Λίγες μέρες μετά, το ζεστό αίμα των αγωνιστών γεννά τα παρακάτω αποτελέσματα: Ξεκινά η πρώτη πανεθνική φοιτητική απεργία στις ΗΠΑ με συμμετοχή 4 εκατομμυρίων φοιτητών και175.000 καθηγητών ενώ 850 σχολές και πανεπιστήμια βρίσκονται υπό κατάληψη. 100 μουσεία κατεβάζουν ρολά, αλληλέγγυα στο φοιτητικό κίνημα και 150 χιλιάδες φοιτητέςπερικυκλώνουν τον Λευκό Οίκο, και τους Νίξον και Κίσινγκερ ενώ αυτοί έγκλειστοι προστατεύονται από τον στρατό. Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά στο Βιετνάμ και στη Καμπότζη, ολόκληροι λόχοι, φορώντας μαύρα περιβραχιόνια ως ένδειξη πένθους, αρνούνται να πολεμήσουν. Ταυτόχρονα γίνονται διαδηλώσεις και εκδηλώσεις σε 22 στρατιωτικές αμερικάνικες βάσεις. Σε δυο μήνες από το αιματοκύλισμα, οι Αμερικάνοι φεύγουν από την Καμπότζη και ο Νίξον γίνεται ο μοναδικός πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ που παραιτείται. Το περιοδικό Business Week αναφέρει και προειδοποιεί πως «αυτή είναι μια επικίνδυνη κατάσταση που απειλεί το σύνολο της οικονομικής και κοινωνικής δομής του έθνους».

κεντ3

Σαράντα έξι χρόνια μετά, το 2016, ο Donald Trumb, λίγους μήνες πριν εκλεγεί πρόεδρος, θα ξεστομίσει στο ίδιο τόπο πως η απάντηση του σε όποιον αντιδρά κατά αυτόν τον τρόπο, θα είναι«Boom, boom, boom». Χυδαιότητα που προκαλεί αποστροφή. Ήταν άλλη μια πρωτομαγιά. Η μέρα αυτή εμπεριέχει πάντα το κόκκινο μέσα της. Κάπως έτσι, την θυμάμαι για άλλη μια φορά αιματοβαμμένη όπως στην Τουρκία το 2016, μα και να λάμπει όπως στην Κούβα, την Πρωτομαγιά αντιστεκόμενη όπως στη γροθιά της Tess Asplund από την Στοκχόλμη μπρος στα φασιστικά ανδρείκελα με τη γνωστή περυσινή φωτογραφία της κοπέλας που στάθηκε με αξιοπρέπεια μπρος σε πορεία φασιστών – παρόμοιας δυναμικής με την φετινή της Saffiyah Khan που χαμογελούσε υποτιμητικά σε φασίστες στο Μπέρμιμχαμ.

κεντ6

Αντίσταση, μαζικότητα… και μακελειό εν είδει δημοκρατίας. Το 1970, οι τέσσερις νεκροί φοιτητές του Πανεπιστήμιου Kent State ενάντια στον πρόεδρο Νίξον, ενάντια στις οικονομικούς αφέντες και τα εντολοδόχα «μολυβένια στρατιωτάκια» της Εθνικής Φρουράς, ονομάστηκαν ατύχημα. Την 1η Μάη του 2016, ο φόνος από τα όργανα της εξουσίας, στην Κωνσταντινούπολη, και πάλι ατύχημα. Έτσι μαθαίνουμε πως ο άνθρωπος που αντιστέκεται μπορεί και να αποτελέσει… ατύχημα. Φοβισμένοι επιστρέφουμε σπίτια μας και αντί αξιοπρέπειας με ένα πτυχίο… παρά πόδα. Πτυχίο αμνησίας, πτυχίο ιστορικής αδιαφορίας, πτυχίο ακρισίας, πτυχίο κοινωνικής υπνηλίας. Μα «αυτό το καλοκαίρι ακούω τα τύμπανα» βγαίνει από τα ηχεία και το τραγούδι, 47 χρόνια τώρα, μας ξυπνά, δημιουργώντας αυτό το αισιόδοξο «μα».κεντ11

Ο Picasso, δήλωνε πως η τέχνη είναι «ένα εργαλείο πολέμου για να επιτίθεται αλλά και για να αμύνεται ενάντια στον εχθρό». Και θα τον χαρακτήριζα δάσκαλο. Δάσκαλο της μιας πλευράς. Γλυκός, χαμογελαστός, πράος και ιδιοφυής. Δίχως βέργα, δίχως γραφείο. Από την άλλη, υπάρχει και η εκπαίδευση στα εξουσιαστικά εργαστήρια. Ο πρόεδρος Nixon που «μνημονεύεται» με το όνομα του στο τραγούδι, μέσα στα τόσα πνευματώδη του φαίνεται να λέει μονίμως και διαπαντός:«Ο κομμουνισμός δεν κοιμάται. Όπως πάντα, συνωμοτεί, δολοπλοκεί, εργάζεται, μάχεται». Ένα κυνήγι μαγισσών με παρελθόν που μοιάζει να συνεχίζει, μονίμως. Τότε επιβεβαίωσε τούτη του την θέση, έμπρακτα. Ο εχθρός για την φοβισμένη εξουσία, δεν βρίσκεται «still in Saigon» και στο Βιετνάμ, μα και μέσα από τα σύνορα. Οι δολοφονημένοι μας υπενθυμίζουν μια τέτοια αλήθεια. Και αυτός μοιάζει να είναι εκείνος ο δάσκαλος, που κανείς δεν συμπαθούσε και που ταυτόχρονα όλοι κάναμε τουμπεκί μπρος του, ο δάσκαλος της άλλης πλευράς. Και το ερώτημα που τίθεται κάθε τόσο μπροστά στους δυο δρόμους είναι: Ποια τάξη θα διαλέξουμε;

κεντ10

Κι ας επιστρέψω στο τραγούδι. Δέκα όλοι και όλοι οι στίχοι. Ήχος σκληρός, ωμός, στοχευμένος, μονολιθικός. Θα μπορούσε να είναι ένα δικό μας, του 1974, «τραγούδι της φωτιάς». Ο Neil Young, ένας Μάνος Λοϊζος. Θα μπορούσαν να δίνουν (συν)αδελφικά τα χέρια και να στέλνουν σινιάλο στους ανθρώπους και στους καλλιτέχνες διαπερνώντας και καταργώντας τα εθνικά σύνορα, διαπερνώντας και εγκλωβίζοντας τον χωροχρόνο, μπλοκάροντας την όπισθεν και φέρνοντάς μας με φόρα μπρος στην ημερήσια διάταξη και την ημερήσια ευθύνη. Γιατί μνήμη δεν σημαίνει να πασπατεύεις το παρελθόν. Μα να διεγείρεις το μέλλον. Παγκόσμια. 1886, 1936, 1970, 2016. Οι αιτίες είναι οι ίδιες, οι συνέπειες πολλές φορές οι ίδιες όπως και το τραγούδι παραμένει το ίδιο και οι στίχοι αλλάζουν ανεπαίσθητα. Όταν κάτι πονάει επανέρχεται συνεχώς, πολλές φορές ως οργή φλέγουσα που «ζεσταίνει τα χέρια μας στη φωτιά», ώσπου μια νέα αναφορά μάχης να δηλώνει:

Τόπος: Παντού

Χρόνος: Κάθε μέρα

Εμπόλεμες πλευρές: Παρελθόν ενάντια στο μέλλον

Casus Belli: Ανατροπή

Αποτελέσματα: Θαυμάσια!

Στην μνήμη των τεσσάρων δολοφονημένων φοιτητών του Kent State University: Allison Krause,19 χρονών, William Schroeder, 19 χρονών, Jeffrey Miller, 20 χρονών, Sandra Scheuer, 20 χρονών.

 ________________________________________________________

H γλώσσα και το παράδοξο της ελευθερίας…


του Ντέιβιντ Γκρέιμπερ*

Έχω γράψει στο παρελθόν για την εισβολή της ρύθμισης, και της βίας, σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Αυτό που θέλω να υποστηρίξω εδώ είναι ότι αυτή η επιταγή απορρέει σε τελευταία ανάλυση από μία σιωπηρή κοσμολογία στην οποία η αρχή του παιχνιδιού [play] (και, κατ’ επέκταση, η δημιουργικότητα) εμφανίζεται ως κάτι που προκαλεί φόβο, ενώ μια συμπεριφορά με όρους παιγνίου [game-like] δοξολογείται ως διαφανής και προβλέψιμη, και όπου κατά συνέπεια η θέση όλων αυτών των κανόνων και ρυθμίσεων βιώνεται η ίδια ως ένα είδος ελευθερίας.

(…)

Τέτοιου είδους μεταρρυθμίσεις [που εισάγουν κανόνες και «διαφάνεια»] μπορεί να αποβλέπουν να εξαλείψουν την αυθαίρετη προσωπική αυθεντία, αλλά φυσικά αυτό ποτέ δεν γίνεται. Απλώς η προσωπική αυθεντία ανεβαίνει ένα επίπεδο, και γίνεται η ικανότητα να παραμερίζεις τους κανόνες σε ειδικές περιπτώσεις (δηλαδή ένα είδος μικρογραφία της κυριαρχίας). Ωστόσο, πρακτικά, το γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν επιτυγχάνουν τον δηλωμένο στόχο τους δεν οδηγεί σε υπονόμευση της νομιμοποίησής τους. Αντιθέτως, το αποτέλεσμα είναι ακριβώς το αντίστροφο, διότι όποιος θέλει να αμφισβητήσει αυτή την προσωποποιημένη εξουσία μπορεί να το κάνει μόνο ζητώντας ακόμη περισσότερους κανόνες και ακόμη περισσότερη «διαφάνεια». Ξαφνικά, η ελευθερία και η δικαιοσύνη γίνονται ζήτημα αναγωγής των πάντων σε ένα ρυθμισμένο παίγνιο.

Αν το καλοσκεφτούμε, κάτι τέτοιο συμβαίνει κάθε τόσο –ακόμα και σε περιστάσεις που δεν έχουν τίποτε να κάνουν με αυθαίρετες προσωπικές αυθεντίες. Το πιο προφανές παράδειγμα είναι η γλώσσα. Ας το αποκαλέσουμε «φαινόμενο του εγχειριδίου γραμματικής». Οι άνθρωποι δεν επινοούν γλώσσες γράφοντας γραμματικές· γράφουν γραμματικές –τουλάχιστο τις πρώτες γραμματικές που γράφονται για κάθε συγκεκριμένη γλώσσα- παρατηρώντας τούς σιωπηρούς, ως επί το πλείστον ασυνείδητους, κανόνες που οι άνθρωποι φαίνεται να εφαρμόζουν όταν μιλούν. Όμως, από τη στιγμή που ένα βιβλίο υπάρχει, και ιδίως από τη στιγμή που χρησιμοποιείται σε σχολικές αίθουσες, οι άνθρωποι φαντάζονται ότι οι κανόνες δεν είναι απλώς περιγραφές τού πώς πράγματι μιλούν οι άνθρωποι, αλλά υποδείξεις για το πώς θα πρέπει να μιλούν.

Συνέχεια

Η δημοκρατία του Survivor…


Η δημοκρατία του Survivor

H σύγχρονη ολιγαρχία με τη μάσκα της αντιπροσώπευσης παριστάνει τη Δημοκρατία

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη*

 

Μερικές φορές είμαστε όλοι τόσο θυμωμένοι που χρειαζόμαστε έναν αφορισμό. Έναν κάποιον αφορισμό στη θέση ενός αγριεμένου «αι στο διάολο!». Ε λοιπόν, η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» είναι μια γιγάντια σφυρηλατημένη μπαρούφα συμπυκνωμένη μέσα στις συνειδήσεις των ανθρώπων της Δύσης. Πρόκειται για μια ανόητη ταυτολογία, ανάλογου διαμετρήματος με το «να είσαι ο Εαυτός σου!», γιατί εμπεριέχει ως δεδομένο το ζητούμενο της. Είναι δηλαδή, ένας γνωστικός βρόγχος, δεμένος για τα καλά στο λαιμό των προλετάριων… που ακόμη δεν λένε να ενωθούν. Γιατί προϋποθέτει ως υποκείμενο της την κοινωνία την οποία οι αντιπρόσωποι δήθεν εκφράζουν, ενώ στην πραγματικότητα η κοινωνία δεν έχει θεσμηθεί ως «Κοινωνία» και παραμένει ένα νέτο σκέτο άθροισμα ιδιωτών. Αντίθετα μάλιστα, η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» συστήνεται ακριβώς για να αποτρέψει τη συγκρότηση της κοινωνίας σε σώμα. Η συγκεκριμένη δηλαδή «κοινωνία», ως άθροισμα Εαυτών, είναι αποτέλεσμα, συνέπεια, (και) της «αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας», που με την συστημική της ανάθεση αποτρέπει την υπαρξιακή ενηλικίωση.

Η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» είναι αντιπροσωπευτική αποκλειστικά και μόνον των ίδιων των αντιπροσώπων, του πολιτικού προσωπικού δηλαδή, και της οικονομικής ολιγαρχίας χάριν της οποία υπάρχει και αναπαράγεται. Στο αναμεταξύ, η «κοινωνία» παραμυθιασμένη ότι η Ελευθερία είναι μια εξωτερική συνθήκη, μια κατάσταση έξω από τον ίδιο τον Εαυτό, μια κάποια δυνατότητα επιλογών, διαλέγει ξανά και ξανά μήπως και βρει το αποτελεσματικότερο πολιτικό προϊόν, την συνεπέστερη δηλαδή αντιπροσώπευση, αγνοώντας ότι η ίδια η αντιπροσώπευση είναι αποτρεπτική της συγκρότησης της σε κοινωνικό σώμα. Φαύλος κύκλος που παράγει διλήμματα επιπέδου shopping, όταν το διακύβευμα είναι η ίδια η ζωή. Ίδια απαράλλαχτα, κατ’ αναλογία βέβαια, τα διλήμματα: Τραμπ ή Χίλαρι, Λεπέν ή Μακρόν, Τσίπρας ή Κούλης. Η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» είναι από τη μια το συστημικό εργαλείο νομιμοποίησης της κάθε φορά εθνικής ή υπερεθνικής ολιγαρχίας και από την άλλη το ανακουφιστικό παυσίπονο του καπιταλιστικού τραύματος.

Συνέχεια

Ένας βρόμικος πόλεμος – 4. Ντιεν Μπιεν Φου…


Τον Μάιο του 1953, ο γάλλος πρωθυπουργός Ρενέ Μαγιέρ καλεί τον έμπιστο φίλο του στρατηγό Ανρί Ναβάρ για να του αναθέσει την διοίκηση των γαλλικών δυνάμεων στην Ινδοκίνα. Η οδηγία που δίνει ο Μαγιέρ στον Ναβάρ είναι απλή: να φτιάξει τις κατάλληλες στρατιωτικές συνθήκες που θα οδηγούσαν σε μια ένδοξη πολιτική λύση.

Ο Ναβάρ απογοητεύεται από την κατάσταση που βρίσκει φτάνοντας στην Ινδοκίνα και εξοργίζεται όταν διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει στρατηγικό σχέδιο αντιμετώπισης των ανταρτών. Όλα γίνονται με βάση ημερήσια σχέδια. Έτσι, ο Ναβάρ βάζει το κεφάλι κάτω, μελετά επισταμένως τα δεδομένα και συλλαμβάνει το σχέδιο «σκαντζόχοιρος», που θα του έδινε την δυνατότητα να ξεμπερδεύει με τον εκνευριστικό πόλεμο φθοράς τού Γκιαπ και να τσακίσει για τα καλά το Βιέτ-Μινχ. Οι πληροφορίες του λένε ότι οι βιετναμέζοι αντάρτες ανεφοδιάζονται από τα βορειοδυτικά σύνορα της χώρας με το Λάος, σε μια περιοχή που λέγεται Ντιεν Μπιεν Φου. Το σχέδιο είναι απλό αλλά μεγαλοφυές: οι γαλλικές μονάδες θα κλείσουν τους δρόμους ανεφοδιασμού ενισχύοντας τον έλεγχό τους στην περιοχή και θα συγκεντρώσουν ισχυρές δυνάμεις ώστε να παρασύρουν τους Βιέτ-Μινχ σε μια ευρεία σύγκρουση, στην οποία θα υπερίσχυε ο ανώτερος πολεμικός τους εξοπλισμός και, κυρίως, ο πλήρης έλεγχος από αέρος, μιας και οι Βιέτ-Μινχ δεν διέθεταν ούτε αεροπλάνα ούτε αντιαεροπορικό πυροβολικό.

Χο Τσι Μινχ – Βο Νγκιεν Γκιαπ

Συνέχεια

Ιδιωτικά Μ.Μ.Ε. Η Περίπτωση της Βενεζουέλας…


ΚΩΣΤΑΣ ΛΟΥΛΟΥΔΑΚΗΣ (ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ)ΚΩΣΤΑΣ ΛΟΥΛΟΥΔΑΚΗΣ (ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ)

«Για να κατακτηθεί η αληθινή ισότητα και αληθινή δημοκρατία για τους εργάτες πρέπει πρώτα νααφαιρεθεί από το κεφάλαιο η δυνατότητα να μισθώνει συγγραφείς και να αγοράζει εφημερίδες.(…)Οικαπιταλιστές αποκαλούν ελευθερία του Τύπου, την ελευθερία να χρησιμοποιείται ο πλούτος τους γιατην κατεργασία και την παραποίηση της λεγόμενης κοινής γνώμης»

(Β Ι Λένιν).

Για τις συνθήκες που επικρατούσαν στην  Βενεζουέλα ο  Arturo Uslar Pietri, συγγραφέας, καθηγητής λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο «Κολούμπια», και καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο «Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας» είχε επισημάνει:«Σπάνια υπήρξε μια χώρα τόσο πλούσια στην οποία να κυριαρχούν σε τέτοιο σημείο μερικές εκατοντάδες οικογένειες που μοιράζονται, για δεκαετίες, και κάτω από οποιεσδήποτε πολιτικές συνθήκες, τα εκπληκτικά πλούτη της» (Le Monde diplomatique:  Le Venezuela au seuil d’un grand changement http://www.monde-diplomatique.fr/1998/12/USLAR_PIETRI/4197)

Από την πρώτη μέρα της προεδρίας του Hugo Rafael Chávez Frías στην Βενεζουέλα, τα ιδιωτικά Μ.Μ.Ε. της χώρας, οι ΗΠΑ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα, μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, πολυεθνικές εταιρείες και οι ΜΚΟ: «National Endowment for Democracy», και «Freedom House», αφιέρωσαν τον εαυτό τους με ζωτικότητα στο έργο της  αποσταθεροποίησης της οικονομίας με μηνύματα και ξεκάθαρες προειδοποιήσεις πως η Βενεζουέλα οδηγείται σε καταστροφή. Για τα ιδιωτικά ΜΜΕ ο Hugo Chávez είναι « δαίμονας », « τρελός », « κομμουνιστής » που έχει οδηγήσει τον λαό του στη φτώχεια και συγκρινόταν με τον Ιντι Αμίν Νταντά, τον Μουσολίνι ή τον Χίτλερ.

Ωστόσο, αυτή η σύγκλιση ανάμεσα στα ΜΜΕ και τα φιλελεύθερα οικονομικά κέντρα εξουσίας στην Βενεζουέλα οδήγησαν σε  πάγωμα πιστώσεων, ακύρωση συμβολαίων και εμπορικών παραγγελιών,  οργάνωσαν πετρελαϊκή απεργία, έξοδο κεφαλαίων στο εξωτερικό, απόπειρες δολοφονίας εναντίον του Hugo Chávez και ένα πραξικόπημα το 2002.

Συνέχεια

5.000 χρόνια χρέους ως όπλο αποστέρησης περιουσίας Η έξοδος από τον φαύλο κύκλο του παράνομου ιδιωτικού χρέους στο Νότο του πλανήτη Μέρος 3ο …


του Eric Toussaint

Στην Ασία, την Αφρική όπως και στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, το «σύστημα χρέος» γίνεται πιο σκληρό, όπως και στις πιο βιομηχανοποιημένες χώρες.

Πολλές θεμελιώδεις αλλαγές συνέβησαν κατά την διάρκεια των τελευταίων 40 ετών, κυρίως από τότε που ξέσπασε η κρίση του χρέους στον Τρίτο κόσμο, στις αρχές της δεκαετίας του 80.

Οι πολιτικές λιτότητας για την δομική προσαρμογή ευνοούν την προσφυγή στο ιδιωτικό χρέος

Οι πολιτικές των διαρθρωτικών προσαρμογών γενικεύθηκαν με πρόσχημα την κρίση του δημοσίου χρέους. Η κρίση αυτή προκλήθηκε από την συνδυασμένη επίδραση της πτώσης των προϊόντων που εξήγαγε ο Τρίτος κόσμος στην παγκόσμια αγορά, από το 1981-1982 και της αύξησης των επιτοκίων που επέβαλε η Federal Reserve από το 1979-1980 . Η εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας και διαρθρωτικών προσαρμογών κυριάρχησε στο τέλος του 20ου αιώνα στις περισσότερες χώρες, ειδικότερα δε στις λεγόμενες «αναπτυσσόμενες» χώρες και αυτές του πρώην Ανατολικού μπλοκ.

Αυτές οι πολιτικές διαρθρωτικών προσαρμογών υπαγορεύτηκαν από τους διεθνείς θεσμούς ενώ οι δεξιές κυβερνήσεις δεν επιζητούσαν τίποτε περισσότερο παρά να βασιστούν σε αυτές τις επιταγές για να εφαρμόσουν μια σειρά αντιμεταρρυθμίσεων που, όλες τους, υπηρετούσαν τα συμφέροντα των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων, των μεγάλων δυνάμεων και των τοπικών κυρίαρχων τάξεων . Οι πολιτικές αυτές έπληξαν τις συνθήκες ζωής ενός σημαντικού τμήματος του πληθυσμού, ειδικότερα στις αγροτικές περιοχές αλλά και στις αστικές. Ποια είναι τα μέτρα που προκάλεσαν ειδικότερα στον πληθυσμό μεγαλύτερη ανάγκη να προσφύγει στο ιδιωτικό χρέος για να προσπαθήσει να επιβιώσει; Απαριθμούμε τα ακόλουθα:

  • Το τέλος των επιδοτήσεων σε μια σειρά βασικών καταναλωτικών προϊόντων (τρόφιμα, καύσιμα θέρμανσης, κλπ) και υπηρεσιών (ηλεκτρική ενέργεια, νερό, μεταφορές) οδήγησε σε αύξηση του κόστους ζωής,
  • Η πολιτική επιβολής πληρωμών στους τομείς της παιδείας και της υγείας ώθησε τις λαϊκές τάξεις να συνάψουν χρέη για να καταβάλουν τα έξοδα σχολείων και υγείας,

  • Η κατάργηση ή ιδιωτικοποίηση των δημόσιων τραπεζών, ειδικότερα εκείνων που παρείχαν πιστώσεις σε αγρότες, γεγονός που τους έσπρωξε στην αγκαλιά των τοκογλύφων και/ή των οργανισμών μικροπίστωσης,

  • Η κατάργηση των δημόσιων επιχειρήσεων που αγόραζαν από τους αγρότες βασικά αγροτικά προϊόντα σε εγγυημένες προκαθορισμένες τιμές. Η κατάργηση αυτή είχε δραματικές συνέπειες όταν έπεσαν οι τιμές των αγροτικών προϊόντων στις τοπικές ή παγκόσμιες αγορές και ώθησε τους αγρότες στη χρέωση,

  • Το τέλος της αποθήκευσης δημητριακών με δημόσιες δαπάνες , που άλλοτε διασφάλιζε τον εφοδιασμό σε τρόφιμα του πληθυσμού σε περίπτωση κακής σοδειάς και άλλων αρνητικών γεγονότων. Η διακοπή των αποθεμάτων ευνόησε ξαφνικές και κερδοσκοπικές αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων και ώθησε τις οικογένειες να χρεωθούν για να αγοράσουν τρόφιμα με οποιοδήποτε κόστος,

  • Το άνοιγμα της εσωτερικής αγοράς στον ανταγωνισμό με εισαγωγές και ξένες επενδύσεις, που οδήγησε πολλές τοπικές επιχειρήσεις στην πτώχευση και στην εξαθλίωση των μικρών παραγωγών (αγροτών, τεχνιτών, κλπ.)·

  • Η προώθηση της πράσινης επανάστασης και η αυξανομένη χρήση χημικών εισροών (φυτοφάρμακα, λιπάσματα,…) και γενετικά τροποποιημένων σπόρων (GMO), γεγονός που οδήγησε τους αγρότες να δανειστούν για να προμηθευτούν τους σπόρους, τα φυτοφάρμακα, τα ζιζανιοκτόνα, τα λιπάσματα με την ελπίδα ότι θα μπορέσουν να αποπληρώσουν τα χρέη τους μετά τη σοδειά και την πώληση στην αγορά,

  • Η ιδιωτικοποίηση των γαιών (βλ. τις αντιμεταρρυθμίσεις στο Μεξικό, το 1993, στην Αίγυπτο, την ίδια εποχή, και σε πολλές άλλες χώρες),

  • Η μονοπώληση των γαιών από ξένες εταιρείες,

– Η μείωση της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα,

  • Το πάγωμα ή η μείωση μισθών,
  • Η γενίκευση της επιβολής του ΦΠΑ και των έμμεσων φόρων,

  • Η μείωση των συντάξεων, εκεί όπου υπήρχαν.

  • Ο συνδυασμός αυτών των αντιμεταρρυθμίσεων και μέτρων αύξησε την προσφυγή των λαϊκών τάξεων στη σύναψη χρεών, τόσο για την τρέχουσα κατανάλωση όσο και για μικρό-επενδύσεις στον άτυπο αστικό τομέα, αλλά και ανάμεσα στους μικρούς και μεσαίους αγρότες.

    Συνέχεια