Ο Φαραντί εναντίον της παράδοσης και της πατριαρχίας…


Βαθιά ταινία, αθόρυβα πολιτική.

Ο Ασγκάρ Φαραντί είναι ο πρώτος Ιρανός σκηνοθέτης που βραβεύτηκε με Όσκαρ για την ταινία του Ένας χωρισμός (2011). Εκφράζει την αγάπη του για το έργο του Αμπάς Κιαροστάμι. Δηλώνει ότι στη χώρα του η διανόηση διώκεται και ζητά την υπεράσπιση των ποιητών και των καλλιτεχνών.

Στην ταινία του Ο εμποράκος (2016) που παίζεται στους κινηματογράφους της Αθήνας αυτές τις μέρες, βλέπουμε τον κόσμο με τα μάτια ενός ζευγαριού εργαζόμενων καλλιτεχνών. Ο Εμαντ είναι καθηγητής σε Λύκειο και παράλληλα εργάζεται στο θέατρο όπως και η γυναίκα του Ράνα.

Η ταινία ξεκινά με το νεαρό ζευγάρι να αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σπίτι του. Όλη η πολυκατοικία εκκενώνεται καθώς κινδυνεύει να γκρεμιστεί εξαιτίας εργασιών ανοικοδόμησης στην περιοχή. Τελικά το ζευγάρι μετακομίζει σε ένα σπίτι στο οποίο έμενε μια νεαρή γυναίκα που επιδιώκει να μπει στην πορνεία. Για κάποιο λόγο, έχει αφήσει τα πράγματά της σε ένα δωμάτιο του σπιτιού και δεν έρχεται να τα πάρει.

Αυτή η γυναίκα δεν εμφανίζεται ποτέ – είναι όμως το πρόσωπο το οποίο κινεί την πλοκή. Ένας πελάτης της μπαίνει στο σπίτι την ώρα που η Ράνα είναι στο μπάνιο και της επιτίθεται. Αυτή αντιστέκεται, τραυματίζεται, αυτός τρέπεται σε φυγή κι εκείνη μες στα αίματα πηγαίνει στο νοσοκομείο. Στη συνέχεια ο Εμαντ προσπαθεί να εντοπίσει τον δράστη από τα κλειδιά του αυτοκινήτου που άφησε πίσω του φεύγοντας.

 

 

Παραδοσιακή αγάπη και εκδίκηση

Η γυναίκα θέλει να ξεπεράσει το σοκ της επίθεσης και να επανέλθει στη ζωή της. Ο άντρας όμως ζητά εκδίκηση. Δεν της συμπαραστέκεται, δεν έχει υπομονή, δεν βοηθά τη σύντροφό του να επουλώσει τα ψυχικά της τραύματα. Ο Εμαντ δεν βλέπει τον πόνο της γυναίκας του. Δεν είναι πως δεν την αγαπά, αλλά την αγαπά με τον παραδοσιακό τρόπο:

«Αν πάθαινες τίποτα πιο σοβαρό τι θα γινόμουν;» λέει με αφοπλιστική εγωιστική ειλικρίνεια αυτός.

«Καλύτερα να πέθαινα», απαντά εκείνη.

Σκέφτεται μόνο το δικό του πόνο, μόνο την εκδίκηση. Αναζητά τον δράστη. Αυτός γίνεται ο σκοπός του: να βρει και να τιμωρήσει τον δράστη. Και μετατοπίζεται συνολικά στις σχέσεις του προς την περιοχή της τιμωρίας και της εκδίκησης. Σε ένα συμβάν μέσα στην τάξη, για πρώτη φορά απειλεί με σοβαρή τιμωρία και εξευτελισμό έναν μαθητή του.

Όταν τελικά καταφέρνει να εντοπίσει τον άνδρα που επιτέθηκε στη γυναίκα του, τον οδηγεί στο παλιό ετοιμόρροπο σπίτι του και θέλει να τον κάνει να ομολογήσει μπροστά στη δική του οικογένεια την πράξη του. Το παλιό σπίτι, που όπως η σχέση του ζευγαριού κινδυνεύει να καταρρεύσει, γίνεται ο χώρος της κορύφωσης του δράματος. Εκεί θα αναμετρηθούν μπροστά στον παγιδευμένο ετοιμόρροπο ξένο δύο εκ διαμέτρου αντίθετοι πολιτισμοί.

Ενάντια στο δίκαιο της πατριαρχίας

Σε κοινωνικό επίπεδο, η ταινία υπαινίσσεται την ένταση και τη διάχυτη βία κατά των γυναικών καθώς αυξάνεται η οικονομική ανασφάλεια των ανδρών. Εμφανίζει επίσης ένα άλλο τυπικό προϊόν της παραδοσιακής πατριαρχικής κοινωνίας, την πορνεία. Αυτό που κυρίως όμως θέλει να μας δείξει ο Φαραντί είναι οι δύο κόσμοι ή οι δύο επιλογές που έχει σήμερα ο ανθρώπινος πολιτισμός.

Η τιμωρία και η εκδίκηση είναι αξίες που πέρασαν στον πολιτισμό μας με την ανάδυση της πατριαρχίας, που επέφερε συντριπτικό πλήγμα στην παλιά δομή της κοινότητας. Ο Εμαντ εκπροσωπεί το δίκαιο της πατριαρχίας. Η Ράνα εκφράζει το δίκαιο της εποχής των μητέρων, που προηγήθηκε της πατριαρχίας. Δεν πρόκειται εδώ για τη χριστιανική συγχώρεση. Πρόκειται για εκείνη τη μορφή δικαίου που δεν επιθυμεί να συνεχιστεί το κακό αλλά να το απορροφήσει και να το ξεπεράσει η κοινότητα.

Ο πολιτισμός της πατριαρχίας είναι ο πολιτισμός που ζητά τον πόλεμο, την καταστροφή του Άλλου. Ο πολιτισμός της εποχής των μητέρων αναζητά την ειρήνη. Δεν ενδιαφέρεται να ανταποδώσει το πλήγμα. Δεν τρέφεται από το μίσος και την εκδίκηση. Δεν γυρίζει και το άλλο μάγουλο. Εργάζεται για να μειωθούν τα χτυπήματα αφού αντιλαμβάνεται κάθε βίαιη πράξη σαν πράξη αντικοινωνική δηλαδή ως πράξη που στρέφεται κατά του κοινωνικού συνόλου.

Ένας βαθύτερος ρεαλισμός

Η ταινία είναι βαθιά ρεαλιστική. Δηλαδή δεν μένει στην αναπαράσταση της πραγματικότητας, αλλά πηγαίνει στην αναζήτηση βαθύτερων τάσεων που διαπερνούν την πραγματικότητα. Για αυτό μιλάει από τη θέση μιας εκδοχής του μέλλοντος των σχέσεων, του μέλλοντος των κοινωνιών. Είναι μια πολύ βαθιά ταινία, αθόρυβα πολιτική. Και μπορεί να μιλήσει όχι μόνο για τις σκοταδιστικές ισλαμικές δημοκρατίες της Ανατολής αλλά και για τις νεοσκοταδιστικές δημοκρατίες της Δύσης.

Οι πελάτες της γυναίκας που δεν εμφανίζεται είναι άντρες μεσήλικες, οικογενειάρχες, με τα όνειρα και τις διαψεύσεις του Εμποράκου του Μίλερ. Αυτοί οι άνδρες, τυπικοί εκπρόσωποι της παράδοσης, υφαίνουν τα νήματα των σχέσεων εξουσίας. Ποιος μπορεί να ανατρέψει αυτή την εξουσία – είτε ένα νέο καθεστώς με τους ήρωές του από τις γραμμές των διανοουμένων που εκπροσωπούν τις αστικές αξίες είτε η παράταξη ενός νέου ανθρωπισμού που υπερβαίνει την παράδοση με βαθύτερους όρους χειραφέτησης από το δίκαιο της πατριαρχίας – είτε στην ισλαμιστική είτε στη χριστιανική του εκδοχή.

Αυτή η παράταξη φτιάχνεται σήμερα. Βλέπουμε τα πρώτα σημάδια μιας

νέας κίνησης της ανθρωπότητας στις διαδηλώσεις των γυναικών στις ΗΠΑ  

εναντίον ενός εκλεγμένου εκπροσώπου του δυτικού σκοταδισμού, του νέου Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΡΑΝΤΖΗΣ


Aπό:https://www.kommon.gr/ix/791-farhadi-enantion-paradosis-patriarhias

Γεια σου Amedeo Modigliani …


montiliani

Μια λεπτή και παλλόμενη μεμβράνη χωρίζει τον ζωγράφο από τον κόσμο του. Το δώμα του, μέσα απ’ το οποίο ασκεί την τέχνη του, έχει την εξώκοσμη υφή των πραγμάτων που τα φθείρει το άγχος, το πένθος, η ζήλεια, η κατάθλιψη.

Η μοναδική άμυνα της μεμβράνης τού καλλιτέχνη είναι η διαφάνειά της. Ο Μοντιλιάνι γνώριζε-πληρώνοντας ακριβά αυτή τη γνώση-πως η ραφιναρισμένη ομορφιά τού ανθρώπινου πυρήνα είναι ευάλωτη σαν χάρτινο παραπέτασμα.

Μεταξύ θυμού και απελπισίας δείχνει πως μπορεί να στρέφει κανείς τα μάτια του στην ομορφιά. Δείχνει πως η γύμνια των κορμιών δεν έχει κανένα φόβο, σα να ξέρουν αυτά τα ίδια πως θα έρχονται στον κόσμο ξανά και ξανά.

Αυτός ο ένθερμος ποιητής των χεριών και των σωμάτων, των γυναικείων προσώπων και των γυμνών θηλυκών κορμιών, που τα έχει γραπώσει σε φλογερές πόζες, θαρρείς μέσα σε ονειρώδεις παραμορφώσεις και συστροφές, με τα παραισθησιακά τους βλέμματα, με όλη τη δραστήρια ιταλική χάρη που αναδίδει η σάρκα τους.

Αυτός, ο Μοντιλιάνι, που άρχισε να ανασταίνει σε μακρόστενες μορφές και ποιητικές χλομές αρμονίες την σπουδαία ιταλική τέχνη, που την είχε αποσυνθέσει το σημιτικό φύραμα έπειτα από δυο αιώνων καλλιτεχνικό ύπνο, πέθανε νωρίς.

Μέσα σ’ αυτό το γαλλικό περιβάλλον, που συντηρούσε μόνο ατομικές εκδηλώσεις, αντανακλώντας την τέλεια αναρχία των πνευμάτων.

Σε μια εποχή όπου η κατεξοχήν ατομικιστική έκφραση της ζωγραφικής επανακινούσε την ευαισθησία της πάνω σε καινούργιες βάσεις, στην οποία το άτομο εμφάνιζε την τάση να υποταχθεί στο γενικό συμφέρον, περιμένοντας τον ριζικό μετασχηματισμό της οικονομικής τάξης πραγμάτων.

Ο Μοντιλιάνι ως ηρωικός πολεμιστής εναντίον ενός βάρβαρου ακαδημαϊσμού, πετάει την περικεφαλαία για να αδράξει σοβαρός το ταμ ταμ.

Κομίζει στην τέχνη αυτό το διαλυτικό πνεύμα, μεταφέροντας σ’ ένα άλλο επίπεδο τις ανάμεικτες εικόνες της διάρκειας και τού χώρου.

Οι γυναίκες του τόσο γήινα διαβολικές και τόσο γεωμετρικά απόκοσμες, στολισμένες με τις πυρόξανθες μουνότριχες και τα νεανικά βυζιά τους, αποτυπώνονται ως ειδώλια ενός αρχέγονου ερωτισμού, θαρρείς φρεσκοβγαλμένου απ’ την υγρασία των σπηλαίων στα βρώμικα αλλά ζεστά καλλιτεχνικά δώματα των επαναστατών της ζωής που με βιτριολικό βρόντο ξεσπά από μέσα τους η καύλα για ζωή.

Κι αν ο Μοντιλιάνι κατάφερε κάτι σπουδαίο αυτό είναι να μείνει στα μάτια μας ως εραστής και όχι ως έμπορος. Ως ποιητής που τού άρεσε ο καπνός και η παρέα χωρίς καπεταναίους και μάχες. Πάντα φυτεύοντας ένα μικρό σκάνδαλο στον κόρφο της ερωμένης του και στον κόρφο αυτού του μάταιου αλλά συναρπαστικού Κόσμου.

Κύπρος: Στα Γρανάζια του Διεθνούς Κεφαλαίου και του Εθνικισμού …


Κύπρος: Στα Γρανάζια του Διεθνούς Κεφαλαίου και του Εθνικισμού

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ:

Δεκατρία χρόνια μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν για την επανένωση της Κύπρου, γινόμαστε θεατές ενός κύκλου διαπραγματεύσεων για τον ίδιο σκοπό. Για άλλη μια φορά οι εθνικιστικές εμμονές, κυρίως από πλευράς της ελληνικής κυβέρνησης αλλά και της τουρκικής, στέκονται εμπόδιο στην  προοπτική της επανένωσης.

Για περισσότερα από εξήντα χρόνια η Κυπριακή κοινωνία ζει πάνω σε μια διακοπτόμενη γραμμή στα κενά της οποίας διαρκώς τραυματίζεται. Αυτή η βασανιστική διάρκεια δημιουργεί μια ψυχολογία απογοήτευσης και αμηχανίας στους ανθρώπους. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ο δημόσιος χώρος καταλαμβάνεται σχεδόν ολοκληρωτικά από το πολιτικό σύστημα, από τη θρησκευτική ιεραρχία και από την κεφαλαιουχική δραστηριότητα. Στο μεγαλύτερο αστικό κέντρο του νησιού, στη Λευκωσία, δεν υπάρχουν πλατείες όπως δεν υπάρχουν στη πραγματικότητα και Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.

Οι μπάρες του διαχωρισμού δεν χωρίζουν δύο έθνη αλλά δύο τεχνητούς κόσμους. Ένας περίπατος και στα δύο μέρη της οδού Λήδρας στη Λευκωσία αρκεί για να το διαπιστώσουμε. Οι μπάρες χωρίζουν δύο διαφορετικές οικονομικές πραγματικότητες που η πιο φτωχή αγωνιά να φτάσει την πιο πλούσια ενώ ο εθνικός διαχωρισμός φαίνεται μόνο σε σύμβολα των δύο επικυρίαρχων ξένων χωρών. Το εθνικό φαντασιακό στην ελληνοχριστιανική και στην τουρκοϊσλαμική εκδοχή του, έχει να κάνει με μια εθνοκρατική πραγματικότητα ξένη προς τα ιδιαίτερα τοπικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά -η multi παραδοσιακή αρχιτεκτονική είναι ένα καλό παράδειγμα που ενισχύει αυτή τη διαπίστωση. Αυτό το πρόβλημα ίσως έχει τις ρίζες του στην εποχή κατά την οποία επιχειρείται η συγκρότηση ανεξάρτητου Κυπριακού έθνους-κράτους, στην εποχή δηλαδή της εξόδου από το Βρετανικό αποικιακό καθεστώς.

Συνέχεια

Ας μιλήσουμε για την ανεργία…


Δίκην προλόγου, πρέπει να ομολογήσω ότι αιφνιδιάστηκα όταν διάβασα κάπου στο διαδίκτυο ότι «ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, σε άρθρο του στην ετήσια έκδοση του Economist «Ο Κόσμος το 2017», που κυκλοφόρησε στα ελληνικά η εφημερίδα Αγορά, τονίζει…». Μάλιστα δε, ο αιφνιδιασμός μου είχε και συνέχεια γιατί πιο κάτω διάβασα ότι η εν λόγω έκδοση περιλάμβανε και άρθρο τού Κυριάκου Μητσοτάκη. Προς τι ο αιφνιδιασμός; Μα, εγώ είχα ήδη διαβάσει την αγγλική έκδοση του Economist«The world in 2017» και δεν είχα συναντήσει πουθενά άρθρο ούτε του ενός ούτε του άλλου! Όχι, δεν είχα στραβωμάρα. Απλώς οι καλοί μας δημοσιογράφοι φρόντισαν να μη μας διευκρινίσουν ότι τα δυο άρθρα δημοσιεύθηκαν μόνο στην ελληνική έκδοση. Διάβολε, δεν βλάφτει ν’ αφήσουμε το πόπολο να νομίζει ότι ολόκληρος Economist ενδιαφέρεται για τα άρθρα των κ.κ. Τσίπρα και Μητσοτάκη!

Εν πάση περιπτώσει, έστω και στην ελληνική έκδοση, οι δυο πρόεδροι δεν είπαν κάτι διαφορετικό απ’ αυτά που τους έχουμε συνηθίσει να λένε: ανακρίβειες και μπούρδες κενές περιεχομένου. Μεταξύ όλων, ξεχώρισα την αποστροφή τού κ. Τσίπρα «αν και η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, εντούτοις έχει μειωθεί σχεδόν κατά 4% επί των ημερών της σημερινής κυβέρνησης». Ας μιλήσουμε για ανεργία, λοιπόν.

Μαγική εικόνα η μείωση που αναφέρει ο κ. Τσίπρας; Καραμπινάτο ψέμα; Όχι ακριβώς. Σύμφωνα με την ΕλΣτατ, τον Ιανουάριο του 2015 η ανεργία ήταν 26% ενώ τον Οκτώβριο του 2016 (τελευταία στοιχεία) είχε υποχωρήσει στο 22,4%, άρα υπάρχει μια μείωση 3,6 ποσοστιαίων μονάδων. Βέβαια, η ίδια η ΕλΣτατ σημειώνει ότι η εποχική προσαρμογή των δεδομένων μεταβάλλει αυτά τα ποσοστά σε 25,8% και 23% αντίστοιχα, οπότε ρίχνει την μείωση στις 2,8 μονάδες αλλά ας μη το κάνουμε θέμα. Το θέμα είναι το πώς μετριέται η ανεργία.

Συνέχεια

sotosblog

«Ο άνθρωπος που δεν είναι ικανός να αντλεί διαρκώς από μέσα του νέους πόθους, μαζί κι έναν καινούργιο εαυτό, να γυρίζει ως επιβεβαίωση την πλάτη στο παρωχημένο και σαπισμένο, αυτός δεν είναι άνθρωπος: είναι ένας μπουρζουάς, ένας φαρμακοτρίφτης, ένας ουτιδανός.» Αμεντέο Μοντιλιάνι (http://www.modigliani-foundation.org)

XYZ Contagion

Ο κόσμος σε 360 μοίρες. Το μοναδικό '0% Lies & Errors Free' website. Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα. Επειδή η αλήθεια είναι μεταδοτική.

ECONOMIC THEORIES

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Ερανιστής

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Τα κουρέλια τραγουδάμε ... ακόμα

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Λαϊκή Εξουσία

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

ΜΕΤΩΠΟ ΟΧΙ

Μέτωπο ενάντια στη διαφθορά, για την ουσιαστική αλλαγή του πολιτικού και πολιτιστικού σκηνικού

toufekiastoskotadi

Δημοκρατία για την Ελλάδα

Delving into History ® _ Periklis Deligiannis

Περικλής Δεληγιάννης - Ιστορικές Αναδιφήσεις®

Ανθολόγιον Sapere aude!

Sapere aude! - Τόλμα να γνωρίζεις

Poetry of gems

Poetry & Mythology

JUNGLE-Report

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Leonidas Vatikiotis

Λεωνίδας Βατικιώτης

Yanis Varoufakis

THOUGHTS FOR THE POST-2008 WORLD

Χειμωνιάτικη Λιακάδα

Σκέψεις, απόψεις, προβληματισμοί και συναισθήματα. Στοχασμοί που ρίχτηκαν στο διαδίκτυο σαν μπουκάλια στο πέλαγος …

Mikrasiatis

Ειδήσεις για τον Ελληνισμό από τη Μικρά Ασία

VoxEU.org: Recent Articles

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Home

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

In Defence of Marxism

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

LaRouche's Latest

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Monthly Review

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

αἰέν ἀριστεύειν

Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις

sibilla - σίβυλλα

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

eparistera

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

ΚΙΜΠΙ

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Kart Electronics iOS Portal

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Old Boy

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

CYNICAL

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

ὑπόγεια τάξις

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Cogito ergo sum

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

Techie Chan

(λευτεριά στα playmobil)

Αντικλείδι

Επιλεγμένα άρθρα για πολιτική, οικονομία, κοινωνία, οικογένεια, πολιτισμό, ψυχολογία. Ποιοτικές φωτογραφίες και βίντεο .

Αρέσει σε %d bloggers: