Ανομήματα: ο χειραφετητικός λόγος των ποιητριών…


Dorothy Parker: Πηνελόπη | Ψαλμωδία τής Νύχτας

Guido_Reni_-_Atalanta_e_Ippomene_(Napoli)

Επιμέλεια: Σοφία Κολοτούρου

Το Περιοδικό και η ποιήτρια Σοφία Κολοτούρου δημιουργούν τη στήλη Ανομήματα, ως έναν χώρο όπου θα αναδεικνύεται ο γυναικείος λόγος με την μορφή της ποίησης. Αυτό που οδήγησε τη σκέψη μας στη δημιουργία του χώρου αυτού μέσα στις σελίδες του Περιοδικού για τη Διατάραξη της Κοινής Ησυχίας είναι η διαπίστωση ότι ενώ οι γυναίκες γράφουν, παραμένουν περισσότερο αόρατες από τους άντρες ποιητές, ενώ συχνά χρειάζεται να μετέλθουν ένα ιδίωμα το οποίο να «αποδεικνύει» ότι είναι «ισότιμες» με τους άντρες. Θέλουμε να αναζητήσουμε τις γυναικείες φωνές που περιγράφουν σε στίχους το πώς έχουν βιώσει τη γυναικεία τους υπόσταση. Ή το πώς βιώνουν τον κόσμο γύρω τους. Θέλουμε να κάνουμε μια απόπειρα να συγκεντρώσουμε τον Λόγο που μπορεί να ταράξει την κοινή ησυχία της επανάπαυσης στα κυρίαρχα πρότυπα των φύλων. Να δούμε πόσο χειραφετητικός μπορεί να είναι ο ποιητικός λόγος. Θέλουμε να πάμε κόντρα στο συνηθισμένο σχόλιο που ακούγεται όταν κάποιος (ή κάποια) ακούει τις λέξεις «γυναικεία ποίηση». Θέλουμε να ξέρουμε τι λένε οι γυναίκες όταν μιλάνε…

Συνέχεια

Αμαζόνιος: H ζούγκλα μας βάφεται με δάκρυα, αγωνία και το αίμα…


900 περίπου δένδρα το λεπτό έχανε ο Αμαζόνιος το 2016 μιά έκταση ίση με πέντε φορές την πόλη του Σάο Πάολο,με την αποψίλωση των τριών τελευταίων ετών νά ξεπερνάει κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Το διάστημα μεταξύ του Ιουλίου του 15 και του Αυγούστου του 16 τα δάση της βροχής έχασαν 8.000 τετρ.χιλιόμετρα και σήμερα πού μιλάμε τά αποψιλωμένα εδάφη συνολικά κατέχουν το ήμισυ του Βραζιλιάνικου Αμαζόνιου. Αν και αρκετά δάση χάθηκαν από μια αύξηση των τυχαίων πυρκαγιών λόγω ξηρασίας, οι ανθρωπογενείς πυρκαγιές αυξήθηκαν κατά 44% από τούς γεοκτήμονες και κτηνοτρόφους  πού επεκτείνονται πιο βαθιά στο τροπικό δάσος.

Η ζήτηση για φθηνό κρέας,οι καλλιέργειες σόγιας(2η στο κόσμο ή Βραζιλία),  η υλοτομία,ο τουρισμός των «εραστών της περιπέτειας), η εξόρυξη, τα φράγματα και οι νέοι αυτοκινητόδρομοι πού συμπληρώνουν αυτό το σύμπλεγμα της βιομηχανικής ανάπτυξης είναι η ταφόπλακα των δασών της βροχής.

Επιστήμονες και οικολογικές οργανώσεις κατηγορούν την κυβέρνηση της Βραζιλίας ότι η χαλάρωση των περιβαλοντικών νόμων με την τροπολογία πού πέρασε από την Βουλή το 2012 άφησε ανυπεράσπιστο τον Αμαζόνιο στις διαθέσεις της παγκόσμιας και εγχώριας πολυεθνικής οικονομικής ελίτ των ιδιωτικών συμφερόντων.

Συνέχεια

Γιατί ο Τραμπ αποτελεί φασιστικό φαινόμενο…


της Τζούντιθ Μπάτλερ

Ας θυμηθούμε ότι τον Ντόναλντ Τραμπ τον ψήφισε λιγότερο από το ένα τέταρτο της αμερικανικής κοινωνίας, και ότι γίνεται πρόεδρος χάρη στο παρωχημένο εκλογικό σύστημα και μόνο. Δεν πρέπει να φανταστούμε ότι έχει κάποια διαδεδομένη λαϊκή υποστήριξη. Υπάρχει διαδεδομένη απογοήτευση με τη συμμετοχική πολιτική, και υπάρχει σοβαρή δυσπιστία και για τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα των ΗΠΑ. Αλλά η Χίλαρι Κλίντον πήρε περισσότερες ψήφους από τον Τραμπ. Έτσι, όταν ρωτάμε τι υποστήριξη έχει ο Τραμπ, ρωτάμε πώς μια μειοψηφία στις Ηνωμένες Πολιτείες κατόρθωσε να φέρει τον Τραμπ στην εξουσία. Μιλάμε για ένα έλλειμμα δημοκρατίας, όχι για μια κοσμοπλημμύρα.

Δική μου αίσθηση είναι ότι ο Τραμπ απελευθέρωσε μια οργή που έχει πολλά αντικείμενα και πολλές αιτίες, και μάλλον θα πρέπει να είμαστε δύσπιστοι απέναντι σε όσους ισχυρίζονται ότι ξέρουν την πραγματική αιτία και το μοναδικό της αντικείμενο. Η οικονομική ερήμωση και η απογοήτευση, η απώλεια της ελπίδας μπροστά σε ένα οικονομικό μέλλον και σε οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς χειρισμούς που αποδεκατίζουν ολόκληρες κοινότητες, είναι σίγουρα σημαντική. Εξίσου σημαντική όμως η αυξανόμενη δημογραφική πολυπλοκότητα των Ηνωμένων Πολιτειών, και οι μορφές ρατσισμού –παλιές και νέες.

 

Ο Τραμπ ως φασίστας;

Ίσως είναι η στιγμή να διακρίνουμε μεταξύ παλαιών και νέων φασισμών. Βασικό σημείο αναφοράςπαραμένουν οι μορφές ευρωπαϊκού φασισμού των μέσων του εικοστού αιώνα. Με τον Τραμπ έχουμε μια διαφορετική κατάσταση, την οποία όμως θα εξακολουθούσα να αποκαλώ φασιστική. Η φασιστική στιγμή έρχεται όταν ο Τραμπ επιφυλάσσει στον εαυτό του την εξουσία να απελάσει εκατομμύρια ανθρώπους ή να βάλει τη Χίλαρι στη φυλακή μόλις αναλάβει καθήκοντα (αυτό το πήρε πίσω τώρα), να σπάζει εμπορικές συμφωνίες κατά το δοκούν, να προσβάλλει την κυβέρνηση της Κίνας, να ζητά την επαναφορά του εικονικού πνιγμού και άλλων τρόπων βασανιστηρίων. Όταν μιλά έτσι, ενεργεί σαν να έχει την αποκλειστική εξουσία να καθορίζει την εξωτερική πολιτική, να αποφασίζει ποιος θα πάει φυλακή, ποιος θα απελαθεί, ποιες εμπορικές συμφωνίες θα τηρηθούν … Πολλοί από μας εξέλαβαν την αλαζονεία του, τη γελοία αυτοπροβολή του, τον ρατσισμό του, το μισογυνισμό του και τη φοροδιαφυγή του ως αυτοκαταστροφικά χαρακτηριστικά, αλλά όλα αυτά ήταν στ’ αλήθεια γοητευτικά για πολλούς από τους ψηφοφόρους του. Κανείς δεν είναι σίγουρος ότι έχει διαβάσει το Σύνταγμα ή ότι ενδιαφέρεται καν γι’ αυτό. Η αλαζονική αυτή αδιαφορία είναι κάτι που ελκύει κόσμο προς αυτόν. Και αυτό είναι φασιστικό φαινόμενο. Αν κάνει πράξεις τα λόγια του, τότε θα έχουμε μια φασιστική κυβέρνηση.

Συνέχεια

Το «αλάθητο» του Φρήντμαν…


Επειδή το χτεσινό σημείωμα έγινε αφορμή να ανοίξει μια καθόλου εύκολη κουβέντα, θα ήθελα να προσθέσω μερικές ακόμη σκέψεις.

Έχουμε πει στο παρελθόν ότι, καθώς παρακολουθούσαν και μελετούσαν το οικονομικό περιβάλλον, ο Μαρξ και ο Κέυνς έκαναν τις ίδιες διαπιστώσεις, κάτι που δεν ακούγεται παράλογο. Η διαφορά τους είναι στο σχέδιο λύσης των προβλημάτων που διαπίστωναν, ανάλογα με τον τελικό στόχο που είχε καθένας στο μυαλό του. Λογικό είναι, λοιπόν, να δεχτούμε ότι τις ίδιες διαπιστώσεις έκανε και ο ακραιφνής νεοφιλελεύθερος και μονεταριστής Μίλτον Φρήντμαν, τον οποίο ουδείς επιτρέπεται να αποκαλεί άσχετο ή ηλίθιο.

Το πρόβλημα με τον Φρήντμαν είναι η κατευθυνόμενη επιστημοσύνη του. Για να το πω απλά, ο Φρήντμαν δεν επικεντρωνόταν στην μελέτη για να καταλήξει σε συμπεράσματα αλλά είχε δεδομένα τα συμπεράσματα και προσπαθούσε να τα τεκμηριώσει θεωρητικά. Καταλάβαινε μεν ότι οι επιλογές τού Κέυνς δεν αποτρέπουν τις κρίσεις τού καπιταλισμού αλλά, παράλληλα, δεν δεχόταν να υιοθετήσει ως λύση τις επιλογές τού Μαρξ. Έτσι, επέλεξε έναν άλλο δρόμο, ο οποίος μέχρι τότε ανιχνευόταν μόνο στις θεωρίες τού Σούμπετερ, του Χάγιεκ κλπ. Μόνο που, ιστορικά, ο δρόμος τού Φρήντμαν αποδείχτηκε αδιέξοδος. Όπου εφαρμόστηκαν οι δοξασίες του, στο τέρμα τής διαδρομής περίμενε η αποτυχία, όπως δείξαμε τεκμηριωμένα στην Ανατομία του νεοφιλελευθερισμού.

Μίλτον Φρήντμαν και Ρόναλντ Ρέηγκαν. Ο καθηγητής τού Σικάγου διετέλεσε ανεπίσημος
οικονομικός σύμβουλος του Ρέηγκαν και σ’ αυτόν οφείλονταν τα καταστροφικά Reaganomics.

Συνέχεια

Ένα Φάντασμα Πλανιέται…


Υπάρχουν μερικοί αρθογράφοι που η βέλτιστη ικανοποίηση τους είναι να καταστήσουν απρόσβλητη τη θέση της κυρίαρχης τάξης και να εμπνεύσουν στους αναγνώστες τους θετική στάση απέναντι στο πολιτικό αστικό σύστημα.

Προσπαθούν προπάντων να χειραγωγήσουν κοινωνικά μετατρέποντας το συλλογικό σε μια απλή παράσταση μεμονωμένου ατόμου που είναι ικανοποιημένο μόνο ως ισότιμος καταναλωτής.

Ο σύγχρονος μετασχηματισμός της κοινοβουλευτικής  δημοκρατίας σε ένα σύστημα διασφάλισης και ανατροφοδότησης της «ελεύθερης αγοράς»,  τα πολύμορφα καπιταλιστικά συμφέροντα που αναπτύσσονται συγκρουσιακά, οι αναρίθμητες κοινωνικές ομάδες που θέλουν να έχουν το μερίδιο τους στα παραγόμενα αγαθά, μα και οι ταξικές συγκρούσεις, απειλούν την «κοινωνική ειρήνη» τους.

Για να προστατέψουν την κοινωνική ειρήνη που δοκιμάζεται σε περιόδους κρίσης του συστήματος, που οι προσδοκίες έχουν περιοριστεί στο να κατορθώνει το άτομο την πιο χυδαία επιβίωση, δεν θα διστάσουν να θεωρήσουν ως κατάλληλη επιλογή τον φασισμό, ως μέσο εξόδου από την κρίση, που ιστορικά υπόσχεται με τα κατάλληλα μέσα την κοινωνική ειρήνη.

Αυτός ο φενακισμός της συνείδησης του καθένα μας έχει αφεθεί στα χέρια αρθογράφων τύπου Τάκη Θεοδωρόπουλου.Ωστόσο η υποστήριξη αυτής της φενάκης είναι δυνατή μόνον σε όσους έχουν καταφέρει να λησμονήσουν, σε όσους είναι ανίκανοι να δουν πέρα από το προφανές, σε όσους αδιαφορούν για τα δημόσια πράγματα και την ιστορία, και σε όσους όπως ο Θεοδωρόπουλος είναι φορείς-άκοπα- μιας ωφελιμιστικής ηθική, της τάξης που εκπροσωπεί.

Αφορμή γι αυτές τις σκέψεις ήταν κάποια άρθρα του Θεοδωρόπουλου : ένα στις 12.02.2016 με τίτλο «Τα Χάχανα της Ιστορίας» ένα στις 16.02.2016 με τίτλο: «Είναι ο Μεταξάς Ταμπού»  ένα  με τίτλο «Η Σούζι και οι τρεις κομμουνιστές» και ένα στις 22.01.2017 με τίτλο «Συντηρητικός; γιατί όχι»;

Δεν θα παραθέσουμε  ουδεμία λέξη από την παραπάνω αρθογραφία που έτσι κι αλλιώς είναι η προσωποποίηση του ψέματος. Είναι όμως ουσιαστικό να γνωρίζουμε πως ο Θεοδωρόπουλος (όπως και το σαράι των αστών καθηγητάκων που επικαλείται) έχει ταμπού με τον κομμουνισμό αλλά όχι με τον φασισμό.

Επίσης είναι γεγονός αναντίρρητο πως ο Στάλιν είναι ένας παράγοντας νεύρωσης που ενεργεί καταλυτικά στον εγκέφαλο εξωθώντας αυτόν που ασχολείται μαζί του μακριά από την λογική. Γι αυτό και ο Σταλινολόγος προς επίρρωση τής θέσης του παραλείπει κάθε γεγονός του οποίου η επαλήθευση, πέραν της δικιάς του μαρτυρίας δεν είναι εφικτή. Η νεύρωση αυτή που είναι ριζωμένη βαθιά στο ασυνείδητο, δυστυχώς προκαλείται από ριζωμένες κοινωνικές και πολιτικές αιτίες, από αντιδραστικές αντιλήψεις για το ιστορικό γίγνεσθαι, που εμποδίζουν βίαια οποιαδήποτε άμεση θεραπεία.

Παρακαλώ λοιπόν να δείξουμε την συμπάθεια μας, έστω και προσποιητή στον αρθογράφο της «Καθημερινής» κύριο Τάκη Θεοδωρόπουλου   θεραπεία προσιτή δεν υπάρχει, δεδομένου του τεράστιου ποσού της νευρωτικής αθλιότητας του.

Συνέχεια

Ελλάδα: Οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση Το χρέος που απαιτούν να πληρώσει η Ελλάδα είναι επονείδιστο…


Eric Toussaint

2017 01 17 01 eric

Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η ελληνική κρίση που ξέσπασε το 2010 προήλθε από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα. Δεν είναι αποτέλεσμα υπέρμετρων δημόσιων δαπανών. Το υποτιθέμενο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας σχεδιάστηκε για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ιδιωτών τραπεζιτών καθώς και των χωρών που κυριαρχούν στην ευρωζώνη. Η υιοθέτηση του ευρώ από την Ελλάδα έπαιξε καίριο ρόλο μεταξύ των παραγόντων που συνέβαλαν στην κρίση. Η ανάλυση που περιέχεται σε αυτό το κείμενο παρουσιάστηκε στην Αθήνα, την 6η Δεκεμβρίου 2016, κατά την συνάντηση της Ελληνικής Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους.

Για την περίοδο 1996-2008, εκ πρώτης όψεως, η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας μοιάζει με σαξές στόρυ! Η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, από το 2001, στην ευρωζώνη μοιάζει να πετυχαίνει. Το ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης είναι υψηλό, υψηλότερο από αυτό των πιο ισχυρών οικονομιών της Ευρώπης.

Στην πραγματικότητα, η φαινομενική αυτή επιτυχία έκρυβε ένα ελάττωμα, όπως συνέβη σε πολλές άλλες χώρες: όχι μόνο στην Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Κύπρο, στις δημοκρατίες της Βαλτικής, στην Σλοβενία αλλά και στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Αυστρία,… τις οποίες η τραπεζική κρίση επηρέασε πολύ από το 2008[1]. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε Και δεν πρέπει να ξεχάσουμε την Ιταλία την οποία η τραπεζική κρίση πρόλαβε μερικά χρόνια αργότερα από τις άλλες οικονομίες.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η δημιουργία της ευρωζώνης γέννησε σημαντικές χρηματο-οικονομικές ροές, ασταθείς και συχνά κερδοσκοπικές[2] οι οποίες κατευθύνθηκαν από τις οικονομίες του Κέντρου (Γερμανία, Γαλλία, Μπενελούξ, Αυστρία…) προς τις χώρες της περιφέρειας (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σλοβενία, κλπ.).

Οι μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες και άλλα πιστωτικά ιδρύματα των οικονομιών του κέντρου δάνεισαν χρήματα στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα των περιφερειακών οικονομιών διότι ήταν πιο επωφελές να επενδύσουν σε αυτές τις χώρες παρά στις εθνικές αγορές των οικονομιών του κέντρου. Η ύπαρξη ενός ενιαίου νομίσματος, του ευρώ, ενθάρρυνε τις ροές αυτές διότι δεν υπήρχε πλέον κίνδυνος υποτίμησης σε περίπτωση κρίσης στις χώρες της περιφέρειας.

Αυτό δημιούργησε μια φούσκα ιδιωτικού χρέους, που αφορούσε κυρίως τον τομέα των ακινήτων αλλά και αυτόν της κατανάλωσης. Ο ισολογισμός των τραπεζών της περιφέρειας παρουσίασε σημαντική αύξηση.

Στην Ιρλανδία, η κρίση εκδηλώθηκε τον Σεπτέμβρη του 2008, όταν πτώχευσαν σημαντικές τράπεζες μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers στις ΗΠΑ. Στην Ισπανία, στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία, η κρίση ξέσπασε αργότερα, το 2009-2010[3].

Η έκρηξη της φούσκας του ιδιωτικού χρέους, το 2009-2010 (λόγω της διεθνούς ύφεσης που είχε ακολουθήσει την κρίση των subprimes στις ΗΠΑ και της διάδοσής της στις τράπεζες των ευρωπαϊκών οικονομιών του κέντρου), και ειδικότερα η κρίση του τραπεζικού τομέα, οδήγησαν σε μαζικές διασώσεις (bail-out) των ιδιωτικών τραπεζών.

Οι διασώσεις αυτές προκάλεσαν τεράστια αύξηση του δημόσιου χρέους. Πράγματι, οι ενέσεις δημοσίων κεφαλαίων στις τράπεζες και οι άλλοι μηχανισμοί διάσωσης ήταν ιδιαίτερα ακριβοί.

Είναι προφανές ότι ΔΕΝ έπρεπε να πραγματοποιηθεί bail-out των τραπεζών και ότι ΔΕΝ έπρεπε να κοινωνικοποιηθούν οι ιδιωτικές ζημίες τους.

Έπρεπε να γίνει bail-in των τραπεζών:  να οργανωθεί η συντεταγμένη πτώχευσή τους και το κόστος της εξυγίανσης αυτής να πληρωθεί από τους μεγάλους ιδιώτες μετόχους και τους μεγάλους ιδιώτες πιστωτές. Έπρεπε επίσης να χρησιμοποιηθεί η ευκαιρία αυτή για να κοινωνικοποιηθεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας. Δηλαδή, για να απαλλοτριωθεί ο ιδιωτικός τραπεζικός τομέας και να μετατραπεί σε δημόσια υπηρεσία[4].

Όμως, υπήρχαν σημαντικοί δεσμοί, ακόμη και συνενοχή, μεταξύ των κυβερνήσεων των χωρών της ευρωζώνης[5] και του ιδιωτικού τραπεζικού τομέα. Οι κυβερνήσεις αποφάσισαν λοιπόν να χρησιμοποιήσουν το δημόσιο χρήμα για να σώσουν τις ιδιωτικές τράπεζες.

Συνέχεια

Ο Marx, η επιθυμητική παραγωγή, ο φετιχισμός (σύντομο σχόλιο)…


Μαχητές της  εργατικής και κοινωνικής οργάνωσης Απόλαυση για Όλ@


Γράφει ο Marx στη πρώτη σελίδα του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου (μτφ Μαυρομμάτη, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 2002)

»Το εμπόρευμα είναι πριν απ’όλα ένα εξωτερικό αντικείμενο, ένα πράγμα που με τις ιδιότητές του ικανοποιεί οποιοδήποτε είδος ανθρώπινες ανάγκες. Η φύση αυτών των αναγκών, αν λ.χ προέρχονται από το στομάχι ή από τη φαντασία, δεν αλλάζει σε τίποτα την υπόθεση. Επίσης δεν πρόκειται εδώ για το πώς το πράγμα ικανοποιεί άμεσα σα μέσο συντήρησης, δηλαδή σα μέσο απόλαυσης, ή έμμεσα σα μέσο παραγωγής». Στη συνέχεια, ο Marx παραθέτει επιδοκιμαστικά, στην υποσημείωση 2, τον Nicolas Barbon:

Η επιθυμία προυποθέτει την ανάγκη. Είναι η όρεξη του πνεύματος και είναι τόσο φυσική όσο και η πείνα για το σώμα…Τα περισσότερα πράγματα έχουν αξία γιατί ικανοποιούν τις ανάγκες του πνεύματος»

Για τον Μάρξ, η αξία χρήσης λοιπόν, η ωφελιμότητα/χρησιμότητα ενός πράγματος, καθορίζεται τόσο από τη βιολογική ανάγκη όσο και από την κοινωνικά διαμεσολαβημένη επιθυμία.

Όπως γράφει ο Deleuze για τον Spinoza, ένα δεύτερο βιβλίο γράφεται στις υποσημειώσεις ενός μεγάλου φιλοσοφικού έργου. Στην υποσημείωση ο συγγραφέας τοποθετεί κάτι που δεν θεωρεί ότι πρέπει να περιλαμβάνεται στο κύριο μέρος του έργου, αλλά στο περιθώριο. Ταυτόχρονα, όμως, αυτό το κάτι μπαίνει τελικά ως υποσημείωση, γιατί δεν πρέπει να παραλειφθεί.

Έτσι, λοιπόν, ο Marx απωθεί τη κριτική της επιθυμητικής οικονομίας, για να πραγματοποιήσει τη κριτική της πολιτικής οικονομίας. Έχει επίγνωση, ωστόσο, ότι η ιδέα της »ωφελιμότητας-χρησιμότητας» είναι αφηρημένη και ιδεολογική, αν δεν υποστεί κριτική και ιστορική συγκεκριμενοποίηση στις κοινωνικά καθορισμένες ανάγκες και επιθυμίες (βλ. https://bestimmung.blogspot.gr/2013/10/gwf-hegel.html)

Συνέχεια