Τα Χριστούγεννα των ποιητών – 1. Μίλτος Σαχτούρης…


[Τούτες τις μέρες, της ραστώνης και των γιορτών, το ιστολόγιο αφήνει για λίγο στην άκρη την συνηθισμένη θεματολογία του και δίνει τον λόγο στην ποίηση. Ίσως αυτός να είναι ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει η χρονιά. Ίσως…]

Μίλτος Σαχτούρης, 1943

Χριστούγεννα 1943

Οι γιορτινές μέρες πυκνοκατοικημένες
γυναίκες αγκαλιάζουν πράσινα κλωνιά δεν κλαίνε
κι ο γέρος εθνικός κήπος κουβαλάει στις πλάτες του
τρεις πεθαμένους κύκνους
και τα παιδιά πετάνε ψίχουλα στον ουρανό
οι γιορτινές μέρες έχουν ένα λείο πρόσωπο
ένα μικρό Χριστό στο κάθε δάκρυ της λησμονημένης
ένα αρνάκι μια σταλιά στις παγωμένες της παλάμες
ένα πουλί αστέρινο καρφίτσα στα μαλλιά της.

(από την συλλογή «Η λησμονημένη», 1945)

Χριστούγεννα 1948

Μίλτος Σαχτούρης – Δελφοί, 1957

Σημαία
ακόμη
τα δίκανα στημένα στους δρόμους
τα μαγικά σύρματα
τα σταυρωτά
και τα σπίρτα καμένα
και πέφτει η οβίδα στη φάτνη
του μικρού Χριστού
το αίμα το αίμα το αίμα
εφιαλτικές γυναίκες
με τρυφερά κέρινα
χέρια
απεγνωσμένα
χαϊδεύουν
βόσκουν
στην παγωνιά
καταραμένα πρόβατα
με το σταυρό
στα χέρια
και το τουφέκι της πρωτοχρονιάς
το τόπι
ο σιδηρόδρομος της λησμονιάς
το τόπι του θανάτου.

(από την συλλογή «Με το πρόσωπο στον τοίχο», 1952)
Μίλτος Σαχτούρης – Επαμεινώνδας Γονατάς, 1965

Ο νεκρός στις γιορτές

Εδώ και πολλά χρόνια
σαν πλησιάζουν τα Χριστούγεννα
(αυτός) ο νεκρός γεννιέται μέσα μου
δε θέλει δώρα
δε θέλει χρήματα
πάγο και χιόνια
χιόνια και πάγο
σκισμένα ρούχα
αχνά παπούτσια
ο χρυσός νεκρός
θα βγει έξω
δεν τον γνωρίζει κανένας
τον αλήτη νεκρό
θα κάτσει στο πικρό καφενείο
να πιει τον καφέ του
κι ύστερα πάλι
σε λίγες μέρες
ήσυχα θα πεθάνει (ο νεκρός)
όταν έρθει ο χρόνος
κι όλες οι ρόδες
κόκκινες όπως πρώτα

θα γυρίζουν πάλι. 

(από την συλλογή «Εκτοπλάσματα», 1986)

Τα λυπημένα Χριστούγεννα των ποιητών

Μίλτος Σαχτούρης, 1970 (περ.)

Είναι τα λυπημένα Χριστούγεννα 1987
είναι τα χαρούμενα Χριστούγεννα 1987
ναι, τα χαρούμενα Χριστούγεννα 1987!
σκέπτομαι τόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα…
Α! ναι είναι πάρα πολλά.
Πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Διονύσιος Σολωμός
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Νίκος Εγγονόπουλος
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Μπουζιάνης
πόσα ο Σκλάβος
πόσα ο Καρυωτάκης
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα
πέρασε ο Σκαλκώτας
πόσα
πόσα
Δυστυχισμένα Χριστούγεννα Ποιητών.

(από την συλλογή «Καταβύθιση», 1990) 

————————————————–
[Σημείωση: Όλα τα ποιήματα αντιγράφτηκαν από το «Μίλτος Σαχτούρης: Ποιήματα (1945-1998)», εκδόσεις Κέδρος, 2014]

Είναι ή δεν είναι φασίστας ο Τραμπ; …Και φασιστικό το καθεστώς που θέλει να εγκαθιδρύσει; …


του Γιώργου Μητραλιά

Αποτέλεσμα εικόνας για donald trump wwe raw

Είναι ή δεν είναι φασίστας ο Ντόναλντ Τραμπ; Καίριο το ερώτημα και όχι άδικα αρχίζει να απασχολεί τους -ήδη- όλο και πιο αγριανθρωπικούς καιρούς μας. Χωρίς να θέλουμε να υποτιμήσουμε τη σημασία των ατομικών χαρακτηριστικών του κ. Τραμπ, θα μας ήταν όμως πιο χρήσιμο να διατυπωθεί ως εξής: Φασιστικό ή όχι το καθεστώς που προτίθεται να εγκαθιδρύσει στις ΗΠΑ ο Τραμπ και οι συνεργάτες του;

Φυσικά, το παραπάνω ερώτημα δεν είναι διόλου “ακαδημαϊκό” και σε καμιά περίπτωση δεν αφορά…το φύλο των αγγέλων. Αντίθετα, είναι καθοριστικής σημασίας για τη συνέχεια των πλανητικών εξελίξεων και για το ίδιο το παρόν και το μέλλον όλων μας. Σε αυτό το σημείο, ας μας επιτραπεί όμως μια προκαταρκτική διευκρίνιση: Αντίθετα από ό,τι έχει γίνει περίπου κοινή πρακτική, δεν αρκεί να μην συμπαθούμε κάποιον για να είναι… “φασίστας”. Και ακόμα περισσότερο, δεν αρκεί να είναι ένα καθεστώς, ένα κόμμα ή ένα κίνημα αντιδραστικό, σκοταδιστικό, ρατσιστικό, βίαιο ή πολεμοχαρές για να είναι φασιστικό. Διδασκόμενοι και από τις (τραγικές) εμπειρίες του παρελθόντος, φασιστικό είναι ένα κόμμα ή ένα καθεστώς όταν στηρίζεται σε ένα μαζικό οργανωμένο κίνημα με το οποίο επιτίθεται στις κάθε λογής οργανώσεις των εργαζομένων με διακηρυγμένο στόχο να τις διαλύσει και να τις αφανίσει με τη βία. Και όλα αυτά προκειμένου να εξατομικεύσει τους εργαζομένους και να τους καταστήσει ανίκανους να προτάξουν την παραμικρή αντίσταση μέσα και έξω από τους χώρους της εργασίας τους.

2016 12 21 02 trump2

Όπως γίνεται φανερό, παρόλο που ο Τραμπ και οι ιδέες του έχουν σημαντική απήχηση και οι συγκεντρώσεις του συγκεντρώνουν αρκετό κόσμο, ωστόσο, προς το παρόν, δεν υπάρχει εκείνο το οργανωμένο μαζικό κίνημα που θα του έδινε τη δυνατότητα να υλοποιήσει με τη βία τις εφιαλτικές προεκλογικές υποσχέσεις του. Όμως, προσοχή επειδή αυτό συμβαίνει μόνο “προς το παρόν” ενώ υπάρχουν κιόλας σαφέστατες ενδείξεις ότι ο Τραμπ θέλει να δημιουργήσει ένα τέτοιο μαζικό κίνημα και κάνει -καθημερινά- τα πάντα για να το πετύχει!

Συγκεκριμένα, αντίθετα από ό,τι αναμενόταν και θέλουν οι πολιτικές παραδόσεις, ο Τραμπ δεν επαναπαύεται στις δάφνες του και συνεχίζει και μετεκλογικά να είναι ο κύριος ομιλητής σε συγκεντρώσεις οπαδών του που οργανώνει εκεί ακριβώς όπου επικράτησε, δηλαδή στα “προπύργια” του. Αυτή η πρώτη “ανορθόδοξη” ενέργειά του φωτίζεται όμως και αποκτά όλο της το νόημα όταν μαθαίνουμε τι λέει ο Τραμπ σε αυτές τις μετεκλογικές συγκεντρώσεις του, τις οποίες υπόσχεται μάλιστα να συνεχίσει και μετά από την εγκατάστασή του στο Λευκό Οίκο!

Συνέχεια

GRE-EKKLISHA…


του Άκη Γαβριηλίδη

Όπως είναι γνωστό, από πολλούς τα τελευταία χρόνια διατυπώνονται ανησυχίες ότι η ελληνική γλώσσα υπάρχει κίνδυνος να «χαθεί» (ή «να μας την πάρουν», όπως το διατύπωσε πρόσφατα ο υφυπουργός παιδείας). Στις κινδυνολογίες πρωταγωνιστούν και άτομα που ανήκουν ή πρόσκεινται στην εκκλησία.

Μία από τις βασικότερες απειλές που φέρεται ότι προκαλούν αυτόν τον κίνδυνο είναι η χρήση των λεγόμενων «Greeklish». Με τον όρο αυτό νοείται (μάλλον ανακριβώς) η χρήση του λατινικού αλφαβήτου για τη γραφή ελληνικών λέξεων και φράσεων, η οποία χρήση υποτίθεται ότι «αποξενώνει τους νέους από το οπτικό ίνδαλμα των λέξεων». Για να αποτραπεί αυτή η αποξένωση, συνιστάται η αποκλειστική χρήση του ελληνικού αλφαβήτου.

Ποιο είναι όμως το ελληνικό αλφάβητο, και πώς το ξεχωρίζουμε από το «αγγλικό» (δηλ. το λατινικό);

Τα γράμματα a και c άραγε ανήκουν σε αυτό, ή όχι;

Με τα συμβατικά κριτήρια, τα γράμματα αυτά σαφώς δεν περιλαμβάνονται σε αυτά που έχει καθιερωθεί να αποκαλούμε «ελληνικά». Εξίσου σαφώς όμως περιλαμβάνονται σε ένα ιδιόμορφο βυζαντινοφανές αλφάβητο που χρησιμοποιεί συχνά η ορθόδοξη εκκλησία, ή παράγοντες προσκείμενοι σε αυτήν. Π.χ.:

sideridis1

Aυτός ο τρόπος γραφής του Α και του Σ χρησιμοποιούνταν πάγια στη βυζαντινή αγιογραφία, και γι’ αυτό θεωρείται ότι εισφέρει κύρος, αρχαιότητα και σεβασμό· έτσι, τείνει να ακολουθείται σε αναλογικά, ψηφιακά και ενίοτε χειρόγραφα κείμενα ή ανακοινώσεις εντός ή πέριξ εκκλησιών.

 

Ένα φαινόμενο που, όπως έχω ήδη σημειώσει στο παρελθόν, παρατηρείται και στην ίδια τη γλώσσα: συχνά οι ιεράρχες, προς εντυπωσιασμό του ποιμνίου, τείνουν να διανθίζουν τις δηλώσεις ή τα γραπτά τους με διάφορες αρχαιοπρεπείς εκφράσεις, με αποτέλεσμα ως επί το πλείστον να προκύπτει ένας γλωσσικός αχταρμάς με αρκετά λάθη, ασάφειες και σολοικισμούς.

Το γεγονός ότι κανείς εκ των γλωσσαμυντόρων που θέλουν να μας προστατέψουν από τα «Greeklish» δεν έχει ενοχληθεί από τη χρήση αυτών των δύο ψηφίων στα εκκλησιαστικά κείμενα, δείχνει πρώτα απ’ όλα ότι στη σχετική κινδυνολογία ακολουθούνται δύο μέτρα και δύο σταθμά, και ότι το κριτήριο για την καμπάνια δεν είναι αμιγώς γλωσσικό αλλά κοινωνιογλωσσικό, ή και απλώς κοινωνικό: μια πρακτική που ακολουθούν οι «νέοι μας» είναι πολύ πιθανότερο να κριθεί απειλητική, παρεκκλίνουσα, άξια πειθάρχησης, απ’ ό,τι η ίδια –ή μία παραπλήσια- πρακτική που ακολουθούν οι γέροντές μας.

12592227_545105465666572_4557363691113835400_n.jpg

Πέρα από το ηθικό ζήτημα, όμως, αυτά τα διπλά στάνταρ δείχνουν κάτι βαθύτερο: πόσο αστάθμητες και ρευστές είναι συχνά οι διακρίσεις πάνω στις οποίες βασίζονται παρόμοιες εκστρατείες ηθικού πανικού, όσο κι αν τείνουμε να τις θεωρούμε δεδομένες και αυτονόητες. Διότι αν η γραφή εξάψαλμοςείναι το «κανονικό» οπτικό ίνδαλμα το οποίο «μας συμφιλιώνει με την ορθογραφία της λέξης και τη σημασία της», γιατί άραγε η γραφή exapsalmos θέτει πρόβλημα ενώ το (κατά προσέγγιση) εξaψaλμοc δεν θέτει κανένα; Πού χαράσσουμε τη γραμμή; Τα σύμβολα που χρησιμοποιούνται στην τελευταία γραφή για το α, το σ (ς), αλλά και το ξ και το ψ, ξενίζουν τον σημερινό μέσο χρήστη της ελληνικής και διαφέρουν αρκετά από τις περισσότερες τυποποιημένες γραμματοσειρές που έχει αυτός προ οφθαλμών.

Θα αντιτείνει κανείς ότι ναι μεν αυτό συμβαίνει τώρα, αλλά στο παρελθόν οι μορφές αυτές χρησιμοποιούνταν ευρύτατα στα ελληνικά. Αυτό είναι ορθό, αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει αρχίζει να γίνεται δυσδιάκριτη η ίδια η διάκριση ανάμεσα στο «ελληνικό» και το «λατινικό» (δηλ. αγγλικό) αλφάβητο. Διότι το ίδιο ακριβώς ισχύει για όλα ανεξαιρέτως τα γράμματα του αλφαβήτου που ονομάζουμε σήμερα λατινικό: και αυτά, σε διάφορους τόπους και σε ένα λιγότερο ή περισσότερο μακρινό παρελθόν, επίσης έχουν χρησιμοποιηθεί για να αποδώσουν φθόγγους ελληνικών γλωσσών.

Εάν λοιπόν λάβουμε υπόψη πόσο προβληματική είναι η χάραξη μίας ξεκάθαρης συναφούς διάκρισης, ίσως αρχίσουμε να υποψιαζόμαστε ότι ο όρος Greeklish, τόσο ως σημαίνον όσο και ως σημαινόμενο, δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτός ως ένα πρόσφατο τερατούργημα, μία ανίερη ανάμιξη ετερόκλητων στοιχείων, αλλά ως ένα υβρίδιο που έχει εξίσου μακραίωνη –και άρα, ενδεχομένως, εξίσου νόμιμη- ύπαρξη όσο και η υποτιθέμενη καθαρότητα των δύο (τριών, τεσσάρων …) στοιχείων που τον απαρτίζουν.

Τηλέφωνα με νόημα…


τουρκικός στρατός al-Bab

Προχτές τα είπαν τηλεφωνικά. Ο Ερντογάν με τον Πούτιν. Για την κατάσταση στη συρία. Χτες σα να φάνηκαν τα αποτελέσματα της συνεννόησης: ρωσικά βομβαρδιστικά κτύπησαν τις θέσεις του isis στην al-Bab, για λογαριασμό του τουρκικού στρατού (που πολεμάει με διαρκώς λιγότερο συριακό πεζικό στη συγκεκριμένη επιχείρηση: ο f.s.a. κρίνεται ακατάλληλος για τέτοιου είδους πολιορκίες / μάχες). Παρόλα αυτά (και η ασταμάτητη μηχανή προϊδέασε έγκαιρα, μόλις χτες…), επειδή εδώ ή εκεί χρειάζονται και τέτοιοι (κάπως απείθαρχοι) πεζικάριοι, περίπου 1500 ένοπλοι απ’ αυτούς που έφυγαν απ’ το ανατολικό Aleppo μπήκαν κιόλας υπό τις διαταγές του τουρκικού πενταγώνου στη βόρεια συρία. Ίσως αυξηθούν τις επόμενες ημέρες ή βδομάδες…
Εν τω μεταξύ, δεν κάνουμε λάθος: είναι η πρώτη φορά στο συριακό πεδίο μάχης όπου Μόσχα και Άγκυρα συνεργάζονται στρατιωτικά με άμεσο τρόπο. Για 26 Δεκέμβρη του 2016 αυτή η συνεργασία (ή η έναρξή της;) έχει ένα κάποιο ιδιαίτερο νόημα. Ε;
(Φωτογραφία: έξω απ’ την al-Bab, αλλά δεν είναι f.s.a. Είναι οι ειδικές δυνάμεις…)

Νόημα χωρίς τηλέφωνα.

Στην πρωτεύουσα του καζακστάν Astana θα γίνει σύντομα η επόμενη συνάντηση της τριμερούς συνεννόησης για τη συρία: Μόσχα, Άγκυρα, Τεχεράνη. Ίσως και να είναι στο πιο υψηλό επίπεδο.

Ωστόσο άσχετα με το «επίπεδο» μην ξαφνιαστείτε αν σ’ αυτήν πάρει μέρος και η κυβέρνηση Άσαντ. Αν, δηλαδή, η τριμερής γίνει τετραμερής. Φαίνεται πως έχει γίνει όλη η απαραίτητη προεργασία γι’ αυτό. Κι αν συμβεί κάτι τέτοιο, αν δηλαδή ο Άσαντ αναγνωριστεί επίσημα και από την Άγκυρα, θα έχει κάποιο ιδιαίτερο νόημα. Ε;


Από:http://www.sarajevomag.gr/index.html

Η ψευδής ικανοποίηση των Χριστουγέννων…


%cf%81%ce%bf%ce%b4%ce%b1

Τα Χριστούγεννα αποτελούν την επιτομή της γιορτής, ως γιορτή κατανάλωσης. Πέρα μακριά από κάθε θρησκευτικότητα για την γέννηση του λυτρωτή -που έχει χάσει το νόημα του τουλάχιστον από τον 20ο αιώνα- , ως μαζική γιορτή αφορούν την ικανοποίηση της επιθυμίας, μια στιγμή γείωσης της απόλαυσης δια μέσου της κατανάλωσης. Όλο το “πολιτιστικό” πλαίσιο που τυλίγει τα Χριστούγεννα έχει ως στόχο την κατανάλωση εμπορευμάτων. Δεν είναι τυχαίο το γενικό πλαίσιο που πραγματοποιείται η γιορτή: είναι απαραίτητο το σταμάτημα της εργασίας -για σχεδόν όλους-, το …εορταστικό ωράριο των καταστημάτων μια βδομάδα πριν, το “δώρο” στο εργατικό μισθό κ.ο.κ. Όλα είναι συγχρονισμένα γύρω από την πρόσκαιρη αύξηση της κατανάλωσης, η οποία ξεφεύγει -ή προσπαθεί- από το στάνταρ επίπεδο του διαστήματος ”εκτός γιορτών”.

Σε αυτό το πλαίσιο αναγκαίο είναι και ένα ηθικό boost προκειμένου να επιβληθεί δικαιολογημένα η αυξηση των επιθυμιών: ευχές, ανταλλαγή δώρων, οικογενειακά τραπέζια κ.ο.κ

Η αυξημένη κατανάλωση, στον βαθμό που αυξάνεται, υποδηλώνει τη νόμιμη, εγκεκριμένη κοινωνικά- και για αυτό ελεγχόμενη, καναλιζαρισμένη, αυξημένη ικανοποίηση- απόλαυση, που με τη σειρά της υποδηλώνει μια φαινόμενη απελευθέρωση της επιθυμίας.

Η ικανοποίηση της επιθυμίας δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς την κατανάλωση του επιθυμητού αντικειμένου -άμεσα υλικού ή πνευματικού-, ωστόσο η μορφή της, καθότι ιστορικά συγκεκριμένη, (τόσο σε έκταση όσο και σε ένταση, ποιότητα και ποσότητα) καθορίζεται εγγενώς από την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και των σχέσεων παραγωγής/αναπαραγωγής της κοινωνίας. Έτσι, η επιθυμία γειώνεται μέσω των εμπορευμάτων, εμφανίζεται ως η επιθυμία των αντικειμένων, τα οποία με τη σειρά τους παράγονται- κυκλοφορούν και διαμοιράζονται μέσω της ανταλλακτικής αξίας τους. Η επιθυμία πραγμοποιείται στα εμπορεύματα και μεσολαβείται από το χρήμα.

Συνέχεια

ΕΙΜΑΙ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ…


Ειμαι φιλελευθερος. Οπως το λεει και η λεξη, αγαπαω την ελευθερια. Δε γουσταρω κανεναν πανω απο το κεφαλι μου να μου λεει τι θα κανω, πως θα φερομαι στο σωμα μου, τι φορους θα πληρωνω στο κρατος, σε τι ρυθμισεις πρεπει να υπαχτω εγω και η εταιρεια μου.
Ειμαι φιλευθερος, libertarian, tea party.
Kρυβω τα εσοδα της εταιρειας μου σε επικρατειες εχεμυθειας (offshore), ο,τι ειναι νομιμο ειναι και ηθικο, εχω πολλες διεξοδους, εχω τα Εξαρτημενα Εδαφη (Μαν και Τζερσευ) και τις Υπερποντιες Κτησεις της Μεγαλης Βρετανιας. Εχω τα Νησια Κευμαν, δηλωνω τα εσοδα μου εκει που υπαρχει μηδενικη φορολογια και τα εξοδα μου εδω, οπου κι αν ειναι το εδω, για να εκπιπτουν απο τον φορο. Ζητω το Σιτυ του Λονδινου, ζητω οι USA, ζητω οι ενδοομιλικες συναλλαγες. Συνεταιρος με το Κρατος εγω δε γινομαι. Οι πολυεθνικες μου δε χρωστανε τιποτα και σε κανεναν. Μονο καμια χορηγια πληρωνω που και που, καμια φιλανθρωπια της πουτσας και τη μιζα στον Υπουργο.
Πες του Κρατους να παει να γαμηθει.

Ειμαι φιλελευθερος, μονεταριστης, οπαδος του Χαγιεκ και της Αυν Ραντ. Υπαρχει ολοκληρη φιλοσοφια απο πισω μου. Ειμαι ο πραγματικα προοδευτικος ανθρωπος, με κυνηγανε ολοι οι συντηρητικοι, οι σοσιαλιστες δηλαδη, οι κωλομαρξιστες. Θεωρω σοσιαλιστη ακομα και τον Ομπαμα.
Δε τα βγαλαμε μαζι, δε θα τα φαμε και μαζι. Τα απολιθωματα του παρελθοντος δε θελουν να με αφησουν να παω την Ανθρωποτητα μπροστα. Αν τους ακουγαμε, θα μεναμε ακομα στο 1950.
Δεν το κανω μονο για τα χρηματα, ειμαι Πιονερος. Οδηγω την Ανθρωποτητα μπροστα, σε απατητα μονοπατια, σε παρθενες χωρες, εκει οπου δεν εχει πατησει το ποδι του κανεις. Τωρα που ολη η Γη πατηθηκε απο ανθρωπο, ειμαι ο Εξερευνητης του Καινουριου.
Και το Καινουριο ειναι το Αυλο.
Μπορω να αβγατισω τη περιουσια μου απο το πουθενα. Μπορω να παραγω πλουτο απο το Τιποτα. Πουλαω ομολογα δεκα φορες το ΑΕΠ του πλανητη. Στοιχηματιζω την αξια της ταδε μετοχης στο ταδε μερος, στοιχηματιζω την αξια των σιτηρων της Ρωσιας, τα ορυκτα της Αργεντινης, στοιχηματιζω την αξια του μοσχαρισιου κρεατος στην Αργεντινη, στοιχηματιζω και βγαζω δισεκατομμυρια δολλαρια και κανεις δεν εχει καταλαβει Χριστο.
Δε μπορεις να σταματησεις την προοδο. Παω τα πραγματα καθε φορα ενα βημα μπροστα.
Καταργω τις εναπομεινασες κρατικες ρυθμισεις με την απειλη οτι θα παρω τα λεφτα μου και θα φυγω. Μπουκαρω σε αναπτυσσομενες χωρες, τις γεμιζω με αερα κοπανιστο κι υστερα φευγω με τον πλουτο τους.

Συνέχεια