«Όλα τα πρόσωπα στα τραγούδια μου είμαι εγώ»…


Ο άνθρωπος με το χειρότερο μαλλί

—της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου—

Bob-Dylan-3

Ο άνθρωπος με το χειρότερο μαλλί, την ασχημότερη μύτη και την πιο απαίσια φωνή στην ιστορία της ροκ κλείνει σήμερα τα 74 του χρόνια. Τα 51 από αυτά, τα έχει περάσει γράφοντας τραγούδια, παίζοντας live ‒ και αλλάζοντας διαρκώς οπτική γωνία.

«Μέσα στη μέρα, αλλάζω. Ξυπνάω και είμαι ο τάδε και όταν πάω για ύπνο δεν έχω καμία αμφιβολία πως είμαι κάποιος άλλος».

tumblr_m8mgkedLUp1ro4f6po1_r3_500Ήταν ένα ακόμα παιδί μιας τυπικής εβραϊκής οικογένειας από τα Μεσοδυτικά, που άκουγε στο ραδιόφωνο Elvis και Little Richard. Άρχισε να παίζει μουσική στο γυμνάσιο. Σε μια από τις πρώτες του εμφανίσεις σε κάποια σχολική γιορτή, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’50, έπαιξε το «Rock and Roll is Here to Stay» τόσο άγρια, που ο γυμνασιάρχης πήγε και του έκλεισε το μικρόφωνο.

Η σχέση του Ντύλαν με το rock and roll έληξε μαζί με την εφηβεία του. Σε αντίθεση με τον κοινό τόπο, ο Ντύλαν θεωρούσε πως το rock and roll είναι η διασκέδαση μιας κατά βάση εξημερωμένης και τακτοποιημένης μεσαίας τάξης, που ελάχιστα εξέφραζε το πνεύμα της Αμερικής, όπως το οσμιζόταν ο ίδιος: «…περισσότερη απόγνωση, περισσότερη λύπη, μεγαλύτεροι θρίαμβοι, μεγαλύτερη πίστη στο υπερφυσικό, συναισθήματα πολύ βαθύτερα…» Όλα αυτά, τα βρήκε συμπυκνωμένα στη μουσική του Woody Guthrie.

Ο Robert Zimmermann που ζούσε στα Μεσοδυτικά και ήθελε να γίνει Little Richard, γρήγορα μεταμορφώθηκε σε Bob Dylan που ζούσε στη Νέα Υόρκη και ήθελε να γίνει Woody Guthrie. Γνωρίστηκε με τη φολκ σκηνή κι έβγαλε το 1962 τον πρώτο του δίσκο με δύο μόνο δικά του τραγούδια και 11 διασκευές. Ο παραγωγός του, John Hammond ορκίστηκε πως δεν θα ξαναδούλευε με κανέναν τόσο απείθαρχο μουσικό: «Έφτυνε τα πι και τσίριζε τα σίγμα και δεν έλεγε να μείνει κοντά στο μικρόφωνο. Και το χειρότερο, δεν μάθαινε από τα λάθη του». Επίσης, αρνιόταν να τραγουδήσει το ίδιο τραγούδι δύο φορές. «Δεν γίνεται να το κάνω αυτό. Είναι φρικτό», έλεγε.


bobdylanΤον επόμενο χρόνο, η οπτική άλλαξε δραματικά: Αντί να μιλάει με τα λόγια άλλων, άρχισε να μιλάει με δικά του λόγια για λογαριασμό άλλων. Το Freewheelin’ BobDylan έγινε η βίβλος των τραγουδιών διαμαρτυρίας. Παραμένοντας στην παραδοσιακή φολκ φόρμα, οι στίχοι άρχισαν να θυμίζουν ήδη τη συνειρμική, σχεδόν ιμπρεσιονιστική γραφή του Dylan, με το σουρεαλιστικό υπόστρωμα και το υπαινικτικό χιούμορ.

Μέσα σε έναν περίπου χρόνο ο Dylan καθιερώθηκε ως «πολιτικός» καλλιτέχνης και όνομα ταυτόσημο με τον αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα και την ειρήνη. Αλλά τόσο μόνο άντεξε να φέρει αυτή την ταυτότητα. Η Baez συνέχισε μια ζωή. O Dylan έβγαλε το Another Side of Bob Dylan και με ένα και μόνο τραγούδι στο «My Back Pages», έσκισε ξανά την ταυτότητά του: «Ψέματα, πως η ζωή είναι άσπρη/μαύρη, μιλούσαν μέσα από το κρανίο μου… Μα ήμουν πολύ πιο γέρος τότε, τώρα είμαι νεώτερος». Η επαφή του Dylan με τον μονοσήμαντο κόσμο τελείωνε εκεί.


 


Τι είχε σειρά, μετά τους στίχους; Η μουσική. Τρία άλμπουμ στο διάστημα 1965-66 (Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited και Blonde on Blonde) και παγκόσμια τουρνέ, με ηλεκτρικό ήχο, προς φρίκη των παλιών του πιστών. Στο Νιούπορτ , το κοινό χειροκρότησε μόνο τα ακουστικά κομμάτια και γιουχάισε τα ηλεκτρικά. Στο Μάντσεστερ κάποιος του φώναξε «Ιούδα!» Η πίεση ήταν τρομακτική.



Bob+Dylan+BOB«Είναι βαρύ φορτίο να ξεχωρίζεις. Ο Χριστός σταυρώθηκε επειδή ξεχώριζε. Γι’ αυτό κι εγώ εξαφανίζομαι συχνά».

Ο Dylan παραλίγο να ξεφύγει μια και καλή από την πίεση στουκάροντας με τη μηχανή του στις 29 Ιουλίου του 1966. Με εξαίρεση μερικές σποραδικές εμφανίσεις ‒και 3 νέα άλμπουμ (John Wesley Harding το 1967, με μπόλικη Βίβλο και Φαρ Ουέστ, το κάντρι Nashville Skyline το 1969, με αγνώριστη φωνή, Self Portrait και New Morning το 1970)‒ πέρασαν 8 χρόνια μέχρι να ξαναβγεί στο δρόμο, αυτή τη φορά με τους Band.

«Το να είσαι σε περιοδεία είναι σαν να είσαι στο κενό: πηγαίνεις από το πουθενά στο πουθενά». 

Η δεκαετία του ’70, που σήμανε για πολύ κόσμο στη ροκ το τέλος, βρήκε τον Dylan στο δρόμο για έναν άλλο ήχο. Οι συναυλίες του ήταν πολύμορφα events όπου συμμετείχαν οι πάντες: από την Joni Mitchell και την Joan Baez έως τον Allen Ginsberg και τον Sam Shepard. Δισκογραφικά, ο Dylan πέρασε από το ισορροπημένο Blood on the Tracks (1975) στο εξομολογητικό Desire (1976), με το χαρακτηριστικό βιολί της Scarlet Rivera, και μετά στο Street Legal (1978), με τραγούδια-ιστορίες και μερικούς από τους καλύτερους στίχους στην ιστορία της ροκ.

Dylan1975«Ο Ντίκενς κι ο Ντοστογιέφσκι και ο Γκάθρι έλεγαν τις ιστορίες τους πολύ καλύτερα απ’ ό,τι θα τις έλεγα εγώ, οπότε είπα να κάνω τα δικά μου».

Οι κριτικές, ωστόσο ήταν άθλιες. Οι περιοδείες τον είχαν εξαντλήσει σωματικά, το διαζύγιό του τον είχε εξουθενώσει ψυχικά και οικονομικά. Και τότε, έγινε χριστιανός, αφήνοντας ξανά τους πάντες με το στόμα ανοιχτό. Στην καλύτερη περίπτωση.

Άλλη μια μεταβολή οπτικής: ο λόγος του Θεού, και ίσως περισσότερο απ’ όλα ένα όραμα για το τέλος του κόσμου. Δεν ήταν δυνατό να γίνει δεκτή αδιαμαρτύρητα από κοινό και φίλους. Ο Lennon, εν είδει απάντησης στο «Serve Somebody» έγραψε το «Serve Yourself» για να του κάνει πλάκα. Ο ίδιος ο Dylan, το 1984, έλεγε:

«Τα τραγούδια που έγραψα για το Slow Train με τρόμαζαν… Δεν σκόπευα να τα γράψω… Δεν μου άρεσε που τα έγραφα. Δεν ήθελα να τα γράψω».

Στην πραγματικότητα όμως, ο Dylan δεν χάνει τίποτα από την εικονοκλαστική του διάθεση. Απλώς ανοίγει άλλο ένα πεδίο από το οποίο αντλεί ιστορίες.


 

Man Gave names to all the animals from Suri Re on Vimeo.


bob_dylan_by_jagath-d41m73uΤα 80s παραλίγο να καταφέρουν ό,τι δεν κατάφεραν οι προηγούμενες δεκαετίες. Μετά από άλμπουμ με καλές στιγμές αλλά για πρώτη φορά με διάθεση να συμβαδίσουν με την εποχή αντί να την καθορίσουν (Shot of Love το 1981, Infidels το 1983,Empire Burlesque το 1985, Knocked Out Loaded το 1986, Down in the Groove το1988), η παρτίδα σώζεται χάρη στο Oh Mercy(1989)

«Κάποια στιγμή τον επόμενο αιώνα, ο κόσμος θα βλέπει τα 80s ως την εποχή της μαλακίας, τότε που η μαλακία έφτασε στα όρια. Λίγο-πολύ, μόνο αυτό συμβαίνει».



19870304_1887Θα πρέπει (για την ακρίβεια, δεν «πρέπει»· απλώς, γουστάρουμε) ωστόσο να σταθούμε λίγο στα 80s και να κάνουμε μια ιδιαίτερη μνεία στην περιοδεία του Dylan με τους Grateful Dead — με τους οποίους τον συνέδεε πολύχρονη φιλία, αμοιβαία εκτίμηση (και περιστασιακές συνεργασίες ή, μάλλον, συναντήσεις). Το 1987, λοιπόν, ήρθε η ώρα για μια κοινή περιοδεία, που ονομάστηκε —πώς αλλιώς;— Dylan and the Dead. Το ομώνυμο άλμπουμ κυκλοφόρησε δυο χρόνια αργότερα.



Bob-DylanΚανείς δεν ξέρει αν ο Dylan επιθυμεί το στάτους του «συμβόλου» που έχει πλέον δικαίως κατακτήσει. Το βέβαιο είναι ότι συνεχίζει να γράφει και κυρίως να παίζει live, ακόμα και σήμερα, στα 72 του. Αγνοώντας, εν πολλοίς, ξανά την εποχή του, χαλαρός και ευδιάθετος, ο Dylan γράφει «σαν από μια εποχή της pop πριν την αλλάξει ο ίδιος για πάντα». Οι τιμητικές διακρίσεις αρχίζουν να σωρεύονται ‒ από το Grammy της συνολικής προσφοράς, το 1991 έως την εισδοχή του στην Αμερικανική Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών φέτος το Μάρτιο, όπου ήδη είναι μέλη ο Γούντι Άλεν, ο Μάρτιν Σκορσέζε, η Μέριλ Στριπ κι ο Φίλιπ Ροθ. Μια μικρή «Εθνική Αμερικής». Το μόνο που του μένει να κερδίσει είναι το Νόμπελ.

1336648004

DYLANOLOGY

  • Η φάτσα του υπάρχει στο εξώφυλλο του Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band των Beatles. Πάνω δεξιά.
  • Έχει δηλώσει ότι όποτε παίζει το «All Along the Watchtower» το θεωρεί ως φόρο τιμής στον Hendrix.
  • Εισήγαγε τους Beatles στη μαριχουάνα μετά την πρώτη τους συνάντηση στη Νέα Υόρκη το 1964. «Γελάγαμε όλη νύχτα».
  • Για την ηχογράφηση του «Rainy Day Women # 12 & 35», ο Dylan πήρε τους καθ’ όλα αξιοπρεπείς μουσικούς με τους οποίους έγραφε το Blond on Blond, τους πότισε αλκοόλ και μετά τους έβαλε να καπνίσουν φούντα. Στη συνέχεια έβαλε τον καθένα να παίξει ένα διαφορετικό όργανο από αυτό που έπαιζε κανονικά. Αφού έπαιξαν έτσι για λίγο, κάποιος ρώτησε πότε θα κάνουν την ηχογράφηση. «Την κάναμε», απάντησε ο Dylan.
  • Ο Weird Al» Yankovic έχει κάνει μια εκπληκτική παρωδία Dylan χρησιμοποιώντας μόνο καρκινικές φράσεις στο τραγούδι «Bob».

Weird Al Yankovic: Bob from ding dong on Vimeo.


Ντυλανικό χιούμορ

Δημοσιογράφος: Πόσοι από τους ανθρώπους που υπηρετούν στον ίδιο μουσικό χώρο με σας είναι τραγουδιστές διαμαρτυρίας; Δηλαδή, άνθρωποι που χρησιμοποιούν τη μουσική τους και τα τραγούδια τους για να διαμαρτυρηθούν για… ε… την κοινωνική κατάσταση του σήμερα: για το θέμα του πολέμου, του εγκλήματος, ό,τι είναι τέλος πάντων.
Bob Dylan: Ε… πόσοι;
Δημοσιογράφος: Ναι. Πόσοι;
Bob Dylan: Ε… νομίζω πως είναι περίπου… ε… 136.
Δημοσιογράφος: Λέτε περίπου 136 ή εννοείτε ακριβώς 136;
Bob Dylan: Ε, ή 136 ή 142.

(Δεκέμβριος, 1965)

dylan4

Εδώ μια ανάρτηση του dim/art για τον Bob Dylan ως ζωγράφο

__________________________________________________________

Aπό:https://dimartblog.com/2013/05/24/robert-allen-zimmerman-bob-dylan-happy-birthday/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s