Ο Έντουαρντ Άλμπι και ο μεγάλος κακός λύκος…


Στις 16 του Σεπτέμβρη έφυγε από τη ζωή ο θεατρικός συγγραφέας Έντουαρντ Άλμπι. Ο Άλμπι έμεινε κυρίως γνωστός ως ο συγγραφέας του «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ» και αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, έμεινε εξαιτίας της κινηματογραφικής μεταφοράς του έργου από τον Μάικ Νίκολς με πρωταγωνιστές τον Ρίτσαρντ Μπαρτον και την Ελίζαμπεθ Τέιλορ. Στην πραγματικότητα, όμως, ο συγγραφέας υπήρξε πολύ περισσότερα από μια υποσημείωση στο περιθώριο μιας ταινίας.
Γεννημένος το 1928 στην Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών, υιοθετημένος γιος πλουσίων γονιών με θεατρικές επιχειρήσεις, ομοφυλόφιλος και σε μόνιμη σύγκρουση με την οικογένεια, το πανεπιστήμιο και οποιονδήποτε καταπιεστικό θεσμό, ο Έντουαρντ Άλμπι αποτέλεσε την αμερικανική εκδοχή του θεάτρου του παραλόγου. Περισσότερο από έναν συγγραφέα που δανείστηκε στοιχεία από την τάση αυτή στο θέατρο, ο Άλμπι κατάφερε να βρει τη δική του φωνή, η οποία αφομοίωσε τα δάνεια αυτά προσθέτοντάς τους αμερικανική διάσταση. Κράτησε τη καθαρή φόρμα του αμερικανικού θεάτρου, το ρεαλισμό στους διαλόγους και τους προσέθεσε την ποιητική αφαίρεση που θα τους επέτρεπε να υπερπηδήσουν τον ρεαλισμό. Σε αντίθεση με τον Μπέκετ, τον Ιονέσκο, ή τον Ζενέ, τα έργα του Άλμπι κατάφεραν έτσι να μιλήσουν για άμεσα κοινωνικά θέματα, να είναι αναγνωρίσιμα ως προς τον τόπο και το χρόνο (στοιχείο που τόσο συχνά απουσιάζει από άλλα θεατρικά έργα της τάσης) και να είναι προσβάσιμα σε ευρύτερα ακροατήρια.

Συνέχεια

Ο Heathcliff και τα ανθρώπινα ερείπια: από την Emily Brontë στον σύγχρονο ξεριζωμένο άνθρωπο…


Πόσο λάθος θα ήταν αν λέγαμε ότι η ιστορία που ξετυλίγεται στο Wuthering Heights της Ρομαντικής Emily Brontë προεικονίζει κατά κάποιον τρόπο τον ξεριζωμένο σύγχρονο άνθρωπο; Στην ουσία καθόλου! Αρχικά, αυτό που βλέπει κανείς στον κόσμο του Wuthering Heights, από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα του μυθιστορήματος είναι πως ο έρωτας, ο φθόνος, ο φόβος, η άγνοια και η ελπίδα πλημμυρίζουν τα πάντα. Έρωτας παράφορος που συμβιώνει με την μελανή ψυχή των ηρώων και το πηγαίο μίσος τους. Όπως λέει η Martha Nussbaum (2003, σ.404) σε αυτό το μυθιστόρημα η επίγεια αγάπη είναι αυτοσκοπός (επίγεια διότι η Nussbaum επικεντρώνεται κυρίως στην εγκοσμιότητα του μυθιστορήματος, θέλοντας έτσι να τονίσει την διαφοροποίησή της από όσους θα έδιναν μια αμιγώς θρησκευτική ερμηνεία στο έργο της Emily Brontë). Αυτό που, ωστόσο, παίζει κυρίαρχο ρόλο στην ιστορία είναι η ψυχοσύνθεση ενός από τους πιο κεντρικούς χαρακτήρες, του περιβόητου Heathcliff. Αν πραγματικά υπήρχε μια θρησκεία που δεν θα δεχόταν την ύπαρξη κάποιου Θεού, παρά μόνο της κολάσεως, τότε ίσως η φιγούρα του Heathcliff να ήταν ο νόμιμος εκπρόσωπος της σε αυτόν τον κόσμο! Ο Heathcliff, που θυμίζει τον τερατόμορφο άνθρωπο του Hobbes, όπως λέει ο Terry Eagleton (2005, σ.110), μας προϊδεάζει πως πραγματικά θα μπορούσε να ήταν η ανθρωπότητα αν αντί για την αρετή και την κοινή ευπρέπεια, είχε υιοθετήσει την ηθική της κακίας, δίχως να αναγνωρίζει καμία ελεημοσύνη παρά τον ατομικισμό, την εκδίκηση και τον φθόνο.

Συνέχεια

Το πλοίο των ηλιθίων…


Μια φορά και έναν καιρό, ο καπετάνιος και οι αξιωματικοί ενός πλοίου έγιναν τόσο ματαιόδοξοι από την ικανότητά τους στην ναυτική τέχνη, τόσο ανόητα ασεβείς και τόσο εντυπωσιασμένοι με τους εαυτούς τους που οδηγήθηκαν στην τρέλα.

Έστρεψαν το πλοίο βόρεια και προχώρησαν μέχρι που συνάντησαν παγόβουνα και επικίνδυνους ογκόπαγους. Συνέχισαν να πηγαίνουν βόρεια σε όλο και περισσότερο επικίνδυνα νερά με μόνο σκοπό να δώσουν στους εαυτούς τους ευκαιρίες να πραγματοποιήσουν ακόμα περισσότερα λαμπρά κατορθώματα στην ναυσιπλοΐα.

Καθώς το πλοίο έφτανε σε όλο και υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, οι επιβάτες και το πλήρωμα γίνονταν όλο και περισσότερο δυσαρεστημένοι. Άρχισαν καυγάδες μεταξύ τους και παράπονα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούσαν.

«Τρέμω από το κρύο», είπε ένας ρωμαλέος ναυτικός. «Αυτό είναι το χειρότερο ταξίδι που έχω βρεθεί. Το κατάστρωμα είναι γλιστερό από τον πάγο. Όταν είμαι στο παρατηρητήριο ο αέρας περνά το πανωφόρι μου σαν μαχαίρι. Κάθε φορά που δένω το πανί της πλώρης τα δάχτυλά μου πάνε να παγώσουν. Και γι’ όλα αυτά παίρνω μόνο πέντε πενιχρά σελίνια το μήνα».

«Νομίζεις ότι εσύ μόνον την έχεις άσχημα;», είπε μια γυναίκα επιβάτης. «Εγώ δεν μπορώ να κοιμηθώ το βράδυ από το κρύο. Οι κυρίες σε αυτό το πλοίο δεν παίρνουν όσες κουβέρτες παίρνουν οι άντρες. Αυτό δεν είναι δίκαιο».

Ένας μεξικανός ναύτης παρεμβαίνει στην συζήτηση. «Εγώ παίρνω μόνο τον μισό μισθό από ότι παίρνουν οι άγγλοι ναύτες. Χρειαζόμαστε αρκετή ποσότητα φαγητού για να είμαστε ζεστοί σε αυτό το κλίμα και δεν παίρνω το μερίδιό μου. Οι Άγγλοι παίρνουν περισσότερο. Και το χειρότερο από όλα είναι ότι οι αξιωματικοί μου δίνουν διαταγές στα αγγλικά αντί στα ισπανικά».

Συνέχεια

Ένας «έξυπνος άνθρωπος» …


Ο Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ είναι ένας έξυπνος άνθρωπος. «Αποφασίζουμε για κάτι και στην συνέχεια το αφήνουμε να διαρρεύσει και περιμένουμε λίγο να δούμε τι θα συμβεί», λέει ο πρωθυπουργός του μικρού Λουξεμβούργου, αποκαλύπτοντας τα κόλπα με τα οποία προτρέπει τους ηγέτες τής Ε.Ε. να χειρίζονται την ευρωπαϊκή πολιτική. «Αν δεν υπάρξει μεγάλη κατακραυγή και δεν γίνουν ταραχές, επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα έχουν ιδέα για το τι έχουμε αποφασίσει, υλοποιούμε τις αποφάσεις μας, βήμα-βήμα, ώσπου δεν θα υπάρχει γυρισμός» (Der Spiegel, «Η δημοκρατία των Βρυξελλών«, 27/12/1999).

Θα θυμάστε ότι ο κ. Τσίπρας έχει αποκαλέσει τον Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ «πολύ καλό φίλο της Ελλάδος». Όταν έλεγε τα παραπάνω στον Der Spiegel, ο κ. Γιούνκερ ήταν απλώς πρωθυπουργός τού Λουξεμβούργου. Όμως, όταν στις 22/6/2016 σε συνεντευξή του στην Frankfurter Allgemeine Zeitungαποκάλυπτε τα παρακάτω σχετικά με το περυσινό δημοψήφισμα στην χώρα μας, ήταν πρόεδρος της Κομμισσιόν:

Το σημαντικό τότε ήταν να πούμε στον ελληνικό λαό ότι σ’ εκείνο το δημοψήφισμα διακινδυνευόταν η παραμονή τής Ελλάδας στον ευρώ. Όμως, το ελληνικό δημοψήφισμα αφορούσε λιγώτερο τον ρόλο τής Ελλάδας στην Ε.Ε. απ’ ότι τον ρόλο τού κ. Τσίπρα στην Ελλάδα. Ήθελε μια νέα εντολή και το πέτυχε. Στην συνέχεια, πολύ σύντομα συμφώνησε μέσω διαπραγματεύσεων σε μια συμφωνία όχι πλήρως συνεπή προς όσα είχε υποσχεθεί κατά την εκστρατεία για το δημοψήφισμα. Όμως, αυτό δεν ανησυχούσε τόσο εμένα όσο τον κ. Τσίπρα. Βασικά, δεν είμαι οπαδός των δημοψηφισμάτων… 

Βρυξέλλες, 22/2/2005, Σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ: Ζακ Σιράκ, Τζωρτζ Μπους Β’, Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ

Συνέχεια

Οι Μογγόλοι νομάδες ξαναθυμούνται τον κομμουνισμό απέναντι στην κλιματική αλλαγή…


της Nina Wegner

Μια ισχυρή πνοή νοσταλγίας για την παλιά σοβιετική εποχή πνέει ανάμεσα στους νομάδες βοσκούς οι οποίοι –πολύ μετά από τότε που η Μογγολία έπαψε να είναι κομμουνιστική, στις αρχές της δεκαετίας του 1990- προσαρμόζονται σε έναν ολοένα και πιο απειλούμενο τρόπο ζωής στα τεράστια βοσκοτόπια της μογγολικής στέπας.

«Παλιά, εκτρέφαμε και πουλούσαμε ζώα ως σοσιαλιστική κολλεκτίβα», μας είπε ο Nerguibaatar L., ένας βοσκός που ζει στην επαρχία Ιχ Tαμίρ της κεντρικής Μογγολίας. «Αλλά αυτό δεν υπάρχει πια, λόγω ελεύθερου εμπορίου. Εμείς οι κτηνοτρόφοι θα προτιμούσαμε να επιστρέψουμε σε αυτό, αν είχαμε επιλογή».

Με δεδομένη την απόλυτη αποτυχία της Σοβιετικής Ένωσης, η επιθυμία αυτή φαίνεται παράξενη. Αλλά οι κτηνοτρόφοι λένε ότι έχουν δύο πιεστικούς λόγους: καλύτερη διαχείριση των βοσκοτόπων καιπροσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Η Μογγολία, ένα κράτος πρώην σοβιετικός δορυφόρος, βιώνει την υπερθέρμανση του πλανήτη σε ρυθμό τριπλάσιο από τον παγκόσμιο. Όλο και περισσότερο, απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα που συνδυάζουν ξερά καλοκαίρια και δριμείς χειμώνες, (dzud στα μογγολικά), καταστρέφουν τα κοπάδια και απειλούν την επιβίωση πολλών βοσκών –που είναι η ραχοκοκαλιά της μογγολικής οικονομίας. Σύμφωνα με το Συντονιστή των Ηνωμένων Εθνών για τη Μογγολία, το τελευταίο dzud (Νοέμβριος 2015 – Μάρτιος 2016) προκάλεσε το θάνατο 1,1 εκατομμυρίου ζώων και έπληξε 250.000 ανθρώπους.

Το πρόβλημα επιδεινώνεται από την υποβάθμιση των άλλοτε καταπράσινων λιβαδιών της Μογγολίας. Λόγω μη βιώσιμων πρακτικών βοσκής, κοντά στο 78% των βοσκοτόπων της Μογγολίας έχουν υποβαθμιστεί ή μετατρέπονται σε έρημο.

Ως αντίδραση, κάποιοι βοσκοί, ερευνητές και μη κυβερνητικές οργανώσεις άρχισαν να πειραματίζονται για να θέσουν σε πρακτική εφαρμογή τη νοσταλγία για τη σοβιετική εποχή. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, οπότε εμφανίστηκαν διαδοχικά τρεις από τους χειρότερους χειμώνες στην καταγραμμένη ιστορία, οι βοσκοί στις απερημωμένες περιοχές άρχισαν να συνασπίζονται σε κολλεκτίβες εργασίας που ονομάζονται «Ομάδες Χρηστών Βοσκότοπων» (ΟΧΒ), να μοιράζονται τους πόρους και να αυτορυθμίζουν τον αντίκτυπο της δραστηριότητάς τους στο περιβάλλον. Πάνω από μια δεκαετία αργότερα, οι στατιστικές και τα ανεπίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το πράγμα δουλεύει.

Συνέχεια